KIC News

လါမ့ၤ ၆သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၤ-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇသုးက့(၅)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤႇလါအ့ဖြ့ၣ်(၁)သီတုၤလၢအသီ(၃၀)အတီၢ်ပူၤႇသုးကီၣ်ကးဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢသုးကလၢၤ(၅)ဖျၢၣ်အပူၤအဂ့ၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်ဒီတလါတီၢ်ပူၤႇသုးကီၣ်ကးလၢအဟဲအိၣ်ဆီလီၤအသးလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤႇဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢအသုးကလၢၤ(၅)ဖျၢၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ သုးကလၢၤ(၅)ဖျၢၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟးထီၣ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲႇသူမွဲထၣ်သုးကလၢၤႇကီကီၣ်ထးသုးကလၢၤႇညၣ်တဃိၤကၠိသုးကလၢၤႇဟီၣ်မးဒီသုးကလၢၤဒီးမဲၤ၀့ဘျၢကၠိသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇလါအ့ဖြ့ၣ်ဒီတလါအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၁၇၅)ဘျီအဃိႇလၢခံခီခံကပၤတၢ်ခးလိာ်သးအဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃၅)ဂၤဒီးသံကွံာ်၀ဲ(၆၄)ဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီတကတီၢ်အပူၤႇသုးကီၣ်ကးအံၤခးတပျူၤတပျီာ်၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤအဃိႇဘၣ်ဒိ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးႇအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၂)ဘျီစ့ၢ်ကီးအဃိႇဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်ကျဲတနီၤအသိးႇတၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိဃုာ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂၄)သီအနံၤန့ၣ်ႇကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၣ်ဒိၣ်သုးက့(၅)ဒီးသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၃၄၃)သုးကလၢၤ-ပယီၤသုးသံအဂၤ(၃၀)အိၣ်၀ဲဒီးဖဲလါမးရှးအသီ(၃၀)အနံၤစ့ၢ်ကီးထီၣ်မၤန့ၣ်ကွံာ်သုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၁၉)သုးကလၢၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်၀ဲလၢအတၢ်ကစီၣ်ပူၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤ(၉၉)ဘျီအိၣ်၀ဲဒီးသုးကီၣ်ကးသံအဂၤ(၃၀)အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဟးထီၣ်အကတီၢ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဒၣ်ဒီး တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ (၃၀၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဆိကတီၢ်တၢတဘျီဖဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်စးထီၣ်မံလါအ့ဖြ့ၣ်ဒီးလါမ့ၤအဆၢကတီၢ်ခါန့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၇၀၀၀)ကၠး တုၤလၢ(၃၀၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤမးႉဖဲမဟိန့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤထဲအံၤညါဘၣ်ႉဖဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်စးထီၣ်မံအခါန့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤမးႉမ့၀ံၤတၢ်ကိၢ်ဆါဘၣ်ဆၣ်နဆါန့ၢ်ဂ့ၤမးႉကယဲၢ်မ့ၢ်အဟဲနုာ်လီၤန့ၣ်ဆါန့ၢ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ(မာ်ကူးသၣ်)စ့ၢ်ကီးတဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀၀)တုၤလၢ(၁၀၀၀)ကၠးညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤန့ၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဒီးကျဲတၢ်ဟးထီၣ် က့ၤလီၤတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိ တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဒီးတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢအဂၤတဖၣ်...

လါမ့ၤ ၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ႇဒူပျၢ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးလၢနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီအပူၤတဖၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အဟံၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးသုးတြိၤ-၅၅အၦၤသုးဖိလၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဖဲယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီအပူၤတဖၣ်အံၤႇလၢကကွၢ်စိ၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဂီၢ်အပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၁)သီအနံၤစးထီၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲဟံၣ်လၢနိးဘျးဘၣ်အီၤတဖၣ်ဒီးတကီၢ်ခဲအံၤဒွဲၣ်အူ၀ဲဟံၣ်အိၣ်၀ဲ(၇)ဖျၢၣ်လံအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤစးထီၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်န့ၣ်ဖဲ(၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉဟံၣ်ခီန့ၣ်ၦၤကစၢ်တအိၣ်နီတဂၤဘၣ်ႉၦၤစံၢ်ဖးယံာ်လံစးထီၣ်လၢမဟိကၢၣ်လံအိၣ်ဒၣ်ဟဲက့ၤကွၢ်စုၣ်တၢ်တဘျီတဘျီဒ်န့ၣ်လီၤႉဖဲအပူၤကွံာ်တါလီၤအဆၢကတီၢ်ဒုၦၤဟဲကွၢ်ၦၤဟံၣ်တဘျးဖိတနီၤန့ၣ်အိၣ်ႉဒွဲၣ်အူ၀ဲန့ၣ်တမ့ၢ်တနံၤဃီခဲလၢာ်ဘၣ်ႉခဲအံၤယဆိမိၣ်ကဘၣ်အိၣ်လၢ(၇)ဖျၢၣ်လံတၢ်ပလဲၤကွၢ်ဘူးဘူးတဘူၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ခီအိၣ်ဖဲန့ၣ်ထီဘိလီၤမီၤနီၤႉကွၢ်၀ဲလၢဟံၣ်လၢအနိးအဘျးဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူ၀ဲမီၤႉဟံၣ်ခိၣ်တခီခဲလၢာ်အိၣ်အဖျၢၣ်(၆၀)ညါမီၤႉဘၣ်ယိာ်၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကလဲၤကစီၤခးအီၤအဃိဒွဲၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇသုးကီၣ်ကးလၢနုာ်အိၣ်ဆိး၀ဲလၢယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤႇအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးကအိၣ်၀ဲအဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးႇအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဒိးလီၤ၀ဲဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီဃၢၤ၀း၀းအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇဖဲမဟါလါမ့ၤ(၃)သီအနံၤဟါခီအဆၢကတီၢ်ႇတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီးသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးတပျူၤတပျီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်၀ံၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်သံ၀ဲအမဲးတလဲးအမိၢ်ဒီးအဖိခဲလၢာ်အဒု(၁၀)အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၄)သီအနံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးႇသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤခးစိ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူ(ယ့ၤပူၤ)သ၀ီတကပၤအိၣ်၀ဲအသိးႇအကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အိၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇရၤမတံကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဃုာ်ဒီးရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိလၢ အမၤ၀ဲ(Online)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ႇလါအီးကထိဘၢၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်အပူၤကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒီးကဘၣ်က့ၤက့ၤဆူအနီၢ်ကစၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂ့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်သုးခိၣ်ကီၢ်ဆၢ(BGF)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တဘ့ၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ(၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢရၤမတံ၀့ၢ်ဒီးရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤၦၤတခီထံတခီကီၢ်(တရူး)ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအမၤ၀ဲ(Online)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်စ့အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢလါမ့ၤ(၁)သီတုၤလၢလါအီးကထိဘၢၣ်(၃၁)အနံၤလီၢ်ခံကတၢၢ်ကဘၣ်က့ၤက့ၤ၀ဲဆူအဟဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂ့ၢ်(BGF)သုးဟီၣ်က၀ီၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)ဒုးယၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤတ့၀့စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ပထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲ(၅)လါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒုတရူးထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤပထုးထီၣ်လံာ်လဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဃးဒီးအိၤလဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါအံၤန့ၣ်ၦၤပဲာ်ထံနီၤဖးပဲာ်အၢပဲာ်သီၦၤအိၣ်အါမးအဃိန့ၣ်ပကမၤရှဲလဲထီၣ်က့ၤတၢ်အံၤအဂီၢ်ပထုးထီၣ်၀ဲလံာ်လီၤႉၦၤလၢအဟဲအိၣ်တဖိးသဲစးမ့ၢ်ဂ့ၤအဖိးသဲစးမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အဖီခိၣ်ႇၦၤတခီထံတခီကီၢ်တဂၤလၢ်လၢ်မ့တလူၤပိာ်ထွဲ၀ဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီဒီးတၢ်မ့ထံၣ်လၢဆဲးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ကဆိမိၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်လၢၦၤတနီၤလၢအက့ၤနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးက့ၤလၢအထံအကီၢ်ပူၤတသ့ဘၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤတ့၀့စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “အခဲအံၤက့ၤကွံာ်၀ဲအိၣ်တနီၤလံက့ၤ၀ဲတနံၤန့ၣ်သၢဆံလွံၢ်ဆံအိၣ်ႇလၢတၢ်ကဟံအ၀ဲသ့ၣ်အရ့ခီန့ၣ်ပကဘၣ်ကွၢ်တၢ်လၢၦၤလၢအက့ၤလၢအထံအကီၢ်တန့ၢ်တသ့လၢၤဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉၦၤဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ပကဘၣ်ဆိမိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢကလဲၤဆူထံကီၢ်အဂၤမီၤႉအဘူးကတၢၢ်ဒ်သိးကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲကသ့အဂီၢ်ပဘၣ်မၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ရၤမတံ၀့ၢ်ဒီးရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤလီၢ်က၀ီၤအပူၤၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိလၢအမၤ(Online)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်၀ဲလၢအကလးဒီးတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံတနီၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇတၢ်ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ရၤမတံ၀့ၢ်ကလံၤစိးရွံၣ်ကိၣ်ကိၤ(Online)တၢ်ဖံးတၢ်မၤကလဲၤတရံးအသးဘၣ်ဘှီးဘၣ်ဒါအဂီၢ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်ၦၤမၤတၢ်ဖိအသီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအခိၣ်တရူးထံဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်တကပၤတနီၤဟဲနုာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ၄သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်၀ီၢ်ရီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤႇတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် KNLAသုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိႇသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၀)ဃၣ်ဃၣ်ဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤလၢအကလးႇတက့ၤအိၣ်ဘၣ်ဒံးလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးဘၣ်ဆဲးအိၣ်ကဒု၀ဲအသးအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်(၂)လါအတီၢ်ပူၤႇသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒီးလ့နီၤသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤစ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်အဃိလ့နီၤႇ၀့ခနးႇနိၣ်ခၠိနဲၣ်ႇခိခီႇသ့ၣ်ကတဲးႇကွံကခၠီစံၣ်ဒီးလိးရှါသ၀ီဃုာ်ဒီးသ၀ီလၢအဂၤခဲလၢာ်အဖျၢၣ်(၁၀)အပူၤကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအကလးဘၣ်စံၣ်ထီၣ်အိၣ်ကဒု၀ဲအသးအဂ့ၢ်ႇၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအစံၣ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးတဖၣ်အံၤလဲၤအိၣ်၀ဲလၢကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါႇလ့ကဆူးႇတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ကရၢၢ်အပူၤဃုာ်ဒီးသ၀ီဖဲအဘူးႇလၢအဘူးအတံၢ်တဖၣ်အဟံၣ်အဃီအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ႇတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရီလီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်လၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးတဂၤစံး၀ဲလၢ “ပက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ကျိဖးဒိၣ်သီၣ်ကိးနံၤဒဲးလီၤႉကျိဖးဒိၣ်ကလုၢ်န့ၣ်သီၣ်ဒိၣ်ထီၣ်မးဒိၣ်ထီၣ်လီၤႉၦၤတနီၤန့ၣ်အိၣ်လၢကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဖီမ့ၤလၢဟီၣ်ခိၣ်အကိပူၤလီၤႉ” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအံၤႇတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆူၣ်၀ဲတကးဘၣ်ႇသုးကီၣ်ကးအမျီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်မိၢ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲအသိးႇသုးမၤစၢၤတဖၣ်ခးစၢၤခးစၢၤစ့ၢ်ကီးတၢ်အမဲာ်ညါသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤတဖၣ်ဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အိၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒူပျၢ်ယာ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ “သုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇအၦၤလၢအိၣ်မီၣ်လမၠဲၣ်အဘ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇအလီၢ်ခၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇခးလီၤ၀ဲတၢ်ကိးနံၤဒဲးလီၤႉဒဒ အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇသုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤ၀ဲတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤဒၢးခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအသိးႇအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃သီအနံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤဟဲခးမၤဟးဂီၤ၀ဲ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဟံၣ်ဃီဒီးတၢ်မၤလိကၠိဃုာ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်၀ဲၤဒၢးဘျီၣ်ဒိၣ်တဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်မူကီၢ်ဆၣ်(ကညိၣ်ကွ့)၀့ၢ်အပူၤ၀ံစိာ်တီဆှၢကျဲတဘိလၢ ပယီၤသုးကီၣ်ကးစိာ်ဆှၢ၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအမ့ၢ်(ငနူၣ်သၢၤ)တိၤအံၤဖဲပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၁)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖး၀ဲတိၤအံၤလၢမ့ၣ်ပိၢ်အဃိတိၤအံၤကၢ်တူာ်၀ဲ၀ံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးအံၤဟူးဂဲၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤလၢ(ကညိၣ်ကွ့)၀့ၢ်မုၢ်ထီၣ်တကပၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်မဲာ်ညါဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤႉ (၀့ၢ်တကူၣ်-မါတလ့)ကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်တိၤလၢတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢန့ၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၄၃၉) အဂီၢ်အံၤန့ၣ်ဖဲပူၤကွံာ်မဟါအနံၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢတနီၤလဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်(ပ့ၤစလိၤ)အပူၤအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီနံၤကျၢၤအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တိၤအံၤဟးဂီၤဖဲ(၃၀)သီခီဖးဖီမုၢ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်၀ါထီၣ်(၁)နၣ်ရံၣ်(၂)နၣ်ရံၣ်ဖဲန့ၣ်မီၤနီၤႉ တိၤန့ၣ်ကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီး လ့ၣ်လိၤအသိးပယီၤသုးနါက့လၢကတီဆှၢ၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ၊ကျိချံၦာ်သၣ်အဂီၢ်န့ၣ်သူ၀ဲဒၣ်ကျဲအိၣ်တ့ၢ်က့ၤ၀ဲတၢ်တဘိန့ၣ်လီၤမီၤနီၤႉ မ့ၢ်ဟဲထီၣ်လၢတီအူတကပၤဒီးလၢလၢၢ်ဒိၣ်တကပၤန့ၣ်နါက့ကျဲအိၣ်တ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တဘိ န့ၣ်လီၤႉ တိၤကၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲ(HHowitzer)ကျိဖးဒိၣ်ကးနံၤဒဲးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိလၢတိၤတူာ်ဟးဂီၤကွံာ်အဃိၦၤလၢလ့ၣ်ထီၣ်လ့ၣ်လိၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃၣ်တရံးသူက့ၤ၀ဲလၢကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်တကပၤအိၣ်၀ဲအသိးဖဲတနံၤဃီ၀ဲန့ၣ်န့ၣ်(ငနူၣ်သၢ)တိၤအဃၢၤ(ကညိၣ်ကွ့-ညီၤပ့ၤသၤ)လ့ၣ်မ့ၣ် အူကျဲစ့ၢ်ကီးတၢ်လဲၤထီၣ်မၤ၀ဲတဘျီအဃိလ့ၣ်မ့ၣ်အူပနံာ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတခိၣ်အကျဲၤဘၣ်တပျၢ်ကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ၦၤအိၣ်လၢခိဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤအီၣ်ၦ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကျဲလၢကလဲၤနုာ်လီၤလၢ၀့ၢ်ပူၤခီတညီဘၣ်ႉ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲ၀့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီဒုအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤက့ၤသ့၀ဲလီၤမီၤနီၤႉ ကျဲအဂၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤတီခိၣ်ရိၤမဲမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲတိၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဖုလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိမ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤန့ၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤအိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးတၢ်ကစီၣ်သန့ၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ကွံာ်၀ဲတိၤဒီးလ့ၣ်မ့ၣ်အူကျဲလၢမ့ၣ်ပိၢ်အံၤန့ၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး(PDF)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ကွဲးပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်အသိးမ့မ့ၢ်လၢခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤခီန့ၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်ဘၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးကီၣ်ကးဟံန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ၀ံစိာ်တီဆှၢတိၤလၢရ့ဒိၣ်သုးကီၣ်ကးအဂီၢ်အံၤန့ၣ်တၢ်လဲၤထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအ့ဖြ့ၣ် ၃သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ လၢတၢ်ကလဲၤခီ၀ဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢႇရၤမတံ-မဲၢ်ဆီးနီၢ်ဂံၢ်(၁)တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်တိၤအဂီၢ်ႇကမျၢၢ်တဖၣ်ဆီရဲၣ်လီၤသးလဲၤတ့၀ဲ(UID smart card)အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိႇကဒိးန့ၢ်ဘၣ်(UID smart card)အဂီၢ်ႇကီခဲတံာ်တာ်၀ဲအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအလဲၤတ့(UID smart card)တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၄)အနံၤသုးကီၣ်ကးဘိးဘၣ်ရၤလီၤတ့ၢ်၀ဲလၢႇကမျၢၢ်လၢကလဲၤခီတဲာ်ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်ကဘၣ်အိၣ်၀ဲဒီး(Unquie Identity Number-UID smart card)အဃိႇရၤမတံ၀့ၢ်(Immigration)၀ဲၤဒၢးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤႇကမျၢၢ်တဖၣ်လဲၤတ့၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးလၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်(UID card)အံၤအဂီၢ်ႇတံာ်တာ်ကီခဲ၀ဲအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိဘၣ်တ့၀ဲ(UID card)အဃိႇလဲၤခီ၀ဲဆူမဲၢ်ဆီးတန့ၢ်ညီညီဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်ဒီးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအဂီၢ်ဘၣ်အိၣ်ခိး၀ဲဆၢကတီၢ်တံာ်တာ်အါသီအဃိကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤဘၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ရၤမတံ(လ၀က)၀ဲၤဒၢးအမဲာ်ညါန့ၣ်ၦၤဆီရဲၣ်လီၤသးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ပၢၢ်တုၤလၢကျဲကတံာ်ကနိၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလၢန့ၣ်တၢ်လၢကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်ဒုဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးလီၤၦၤဟဲလၢတၢ်လီၢ်အါတီၤအိၣ်ဒီဒူၣ်ဒီထၢၣ်လီၤမီၤႉပအိၣ်ဖဲရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤအံၤအပူၤကွံာ်ပလဲၤခီလၢမဲၢ်ဆီးပူၤန့ၣ်ညီညီလီၤခဲအံၤဒုတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉပကလ့ၢ်လိၤပဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ယံာ်အဃိပတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤမီၤနီၤႉၦၤကညီအါတလၢအဃိန့ၣ်ပဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်ယံၤမးႉပဆဲးကျၢဃာ်လၢမဟါကၢၤလံနါက့တဂီၤညါအံၤမးယန့ၢ်တီၣ်ထီၣ်လံာ်ပတံႉပဘၣ်လဲၤအဆီအါမးႉဒီးခဲအံၤခီန့ၣ်၀ဲၤဒၢးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲယၤလၢယဘၣ်အိၣ်ခိးတုၤလၢခဲကၢၣ်တနွံမုၢ်တနံၤမ့တမ့ၢ်မုၢ်ခံနံၤမီၤႉၦၤတနီၤဒုအတၢ်တံာ်တာ်တနွံႇတနီၤတံာ်တာ်အသီတဆံအိၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ...

လါမ့ၤ ၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်-ရၤမတံကလံၤထံးသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအလီၢ်န့ၣ်လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဘှီ ထီၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်မၤလိကၠိလၢကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဟဲထီၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးဖဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲၤမၤစၢၤအဂ့ၢ်ၦၤကွၢ်ထွဲပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လါလၢကဟဲလါယူၤထီၣ်တၢတနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ကအိးထီၣ်၀ဲကဒါက့ၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ကၠိဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကျၣ်၀ဲဒီးကၠိတၢ်ခိၣ်ဒုးနာ်က့ဖျိး၀ဲအဃိလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤ၀ဲကၠိအံၤအဂီၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်အီၤန့ၣ်ထဲဒၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဒီးလိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အိၣ်တ့ၢ်၀ဲဒၣ်(၆)ဖျၢၣ်အံၤအဂ့ၢ်(ပျီတပိၢ်)ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံမူဒါခိၣ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်ဖီလွဲသီစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပကၠိန့ၣ်ပကအိးထီၣ်အီၤလါယူၤတၢတနွံမီၤနီၤႉ ဒ်န့ၣ်အဃိပကၠိခိၣ်န့ၣ်တဂ့ၤအါအါလၢၤဘၣ်ထံလီၤစီၤဒီး ပအိးအီၣ်၀ဲမီၤနီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးကၠိခဲလၢာ်န့ၣ်(၉)ဖျၢၣ်တဂ့ၤလၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉ ပတ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်၀ဲဒၣ်အီၤတ၀ံၤ ခဲလၢာ်ဒံးဘၣ် ၀ံၤဒၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဒံးလီၤႇ (၆)ဖျၢၣ်န့ၣ်ပတန့ၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉ ပမ့ၢ်န့ၢ်တၢ်ဆီၣ် ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်ပကတ့ထီၣ် ဘှီထီၣ်အီၤတဖျၢၣ်၀ံၤတဖျၢၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်က့ၤတၢ်မၤလိကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲၤမၤစၢၤအသိးစ့ၢ်ကီးလၢၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကဖံးလိမၤလိဘၣ်တၢ်အဂီၢ်ခးဆ့ၣ်နီၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇ ခးကွဲးလံာ်ကွဲးလဲာ်မ့ၢ်ဂ့ၤလိၣ် ဘၣ်၀ဲၦၤလၢကဆီၣ်ထွဲၤမၤစၢၤဘၣ်တၢ်အဂ့ၢ်(ပျီတပိၢ်)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတၢ်မၤလိကၠိအံၤစးထီၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤဟံန့ၢ်ဆူၣ်ကွံာ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်သဘံၣ်သဘုအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးဒီးအသုတကဲထီၣ်တၢ်ကလီတဂ့ၤဒီးကသ့ဖးသ့ကွဲးဘၣ်၀ဲအသိးဖဲလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်မ့ၢ်တအိၣ်လၢဘၣ်န့ၣ်ကက့ၤထီၣ်ဘၣ်၀ဲကၠိကသ့အဂီၢ်တၢ်ပညိၣ်အိၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်(ပျီတပိၢ်)ဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသရၣ်ကၠီၤအူစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ပညိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကထီၣ်ဘၣ်၀ဲကၠိႇ သုတသးပ့နီၣ်က့ၤလံာ်လဲာ်တဂ့ၤမီၤနီၤႉ ဒီးတၢ်အ ရ့ဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကသ့ဖးသ့ကွဲးအဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်မ့ၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၂သီႇ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၆)ဒူပျၢ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤႇသုးကီၣ်ကးကိးက့ၤ၀ဲလီၢ်အိၣ်ကဒုကမျၢၢ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်လၢႇကက့ၤအိၣ်ဆိးက့ၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်ႇကီးတရံးကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအံၤႇမၢ၀ဲကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်က့ၤအိၣ်ဆိးလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤလံဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဒံးဘၣ်အဃိႇတမ့ၢ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်က့ၤအိၣ်၀ဲဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်ႇကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယနၢ်ဟူကၠါအံၤကၠါနူၤအဃိန့ၣ်ႇဒ်သိးကလီၤတံၢ်အဂီၢ်ယဆဲးကျိးသံကွၢ်ကဒီးယသကိးလၢအိၣ်တန့ခၠါတဂၤတဘျီအ၀ဲတဲယၤအတၢ်မ့ၢ်၀ဲလီၤတံၢ်လီၤႉအ၀ဲတဲယၤလၢႇသုးကီၣ်ကးတကပၤန့ၣ်မၢ၀ဲကီးတရံးကမျၢၢ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်က့ၤအိၣ်ဆိးက့ၤလံမီၤႉယတၢ်ဆိမိၣ်ဒုကမျၢၢ်တဖၣ်ဒုတမ့ၢ်က့ၤအိၣ်၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ႇဒီးတမ့ၢ်လၢကက့ၤအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးဘၣ်ႇဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ႇဖဲတဂီၤအံၤဒၣ်လဲၣ်မးန့ၣ်လၢသ၀ီသီ(ယွၤသ့ၣ်ကိ)န့ၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကဒီးကမျၢ်ဟံၣ်ဒီးလံႉအဃိန့ၣ်ၦၤစံၣ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုအသးလၢထးႇလၢကစၢၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုလ့ၤတက့ၤတမ့ၢ်လၢကဟဲက့ၤ၀ဲဘၣ်လီၤတံၢ်လီၤႇသနာ်က့မ့မ့ၢ်ၦၤလဲၤစံၣ်လၢလာ်ႇလၢ၀့ၢ်ပူၤႇလၢၦၤဟံၣ်ၦၤဃီတဖၣ်န့ၣ်ခီဒုန့ၣ်ယတဲလီၤတံၢ်တသ့ဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇအပူၤကွံာ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်ပၢၤကီၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးၦၤသုးတဖၣ်စံး၀ဲလၢက့ၤနုာ်အိၣ်ဆိးလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၢ်လံအဃိၦၤတနီၤက့ၤကွၢ်ဟုၣ်တၢ်ဒီးတၢ်ထၢ၀ဲစရီမၤနီၣ်မၤဃါ၀ဲၦၤနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲအသိးကိးအိၣ်ဖှိၣ်ထၢ၀ဲၦၤလၢအဟံၣ်အူအီၣ်တဖၣ်စရီအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ႇအါတက့ၢ်ၦၤက့ၤဟံအတၢ်ဖိတၢ်လံၤ၀ံၤၦၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်ကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢလာ်တဂၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အပူၤကွံာ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤၦၤတဲလၢက့ၤအိၣ်န့ၢ်လံတဘျီပက့ၤကွၢ်စုၣ်ပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲမီၤနီၤႉဖဲတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအလီၢ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးအပၢၤကီၢ်ဒီးၦၤသုးဖိတနီၤခိးကွဲးနီၣ်ပာ်၀ဲစရီ၀ံၤဘျီပျဲနုာ်လီၤ၀ဲၦၤလီၤႉဒီးကိးစ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢကီၢ်ဆၣ်ရူအပူၤ၀ံၤထၢ၀ဲၦၤလၢအဟံၣ်အူအီၣ်တဖၣ်အစရီအိၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးလီၤႉမ့မ့ၢ်ယၤဒုယဟံၣ်တအူအီၣ်ဘၣ်အဃိယတလဲၤအိၣ်ဖှိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အကျါဘၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ယတသ့ၣ်ညါခဲလၢာ်ဘၣ်ႉပဟံၣ်ဖိဃီဖိဒုပတက့ၤအိၣ်ဘၣ်ႉပက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉပက့ၤဟံပတၢ်ဖိတၢ်လံၤဟုသးႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်လၢပလိၣ်ဘၣ်တဖၣ်၀ံၤပဟးထီၣ်ကွံာ်လီၤႉၦၤလၢက့ၤအိၣ်ဒုအိၣ်တနီၤႉနါက့အါတက့ၢ်လၢၦၤက့ၤဟံတၢ်ဖိတၢ်လံၤ၀ံၤၦၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇသုးကီၣ်ကးအံၤလၢအကက့ၤဆီလီၤက့ၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤ၀ဲၤကျိၤအဂီၢ်မၢ၀ဲ၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲအၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဆှၢထီၣ်စရီလၢ(၅)သီအတီၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲဒီးမ့မ့ၢ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢကက့ၤအိၣ်ဆိးတဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်လၢအဟံၣ်အူအီၣ်ကွံာ်တဖၣ်တခီကဘၣ်ဆှၢထီၣ်၀ဲစရီလၢအသီ(၁၀)အတီၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်ကိးက့ၤ၀ဲကမျၢၢ်လၢကက့ၤအိၣ်ဆိးလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်ႇစိၤရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်တၢ်ကစီၣ်တနီၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢႇတၢ်လီၢ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိအနီၢ်အကစၢ်တက့ၤအိၣ်ဆိး၀ဲဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ႇသုးကီၣ်ကးကဟံကွံာ်၀ဲဒီးဒုးကဲထီၣ်က့ၤလၢသုးကီၣ်ကးပၢပြးအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုတဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲဒီးတၢ်ဘၣ်ယိာ်ဘၣ်ဘှီအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇသုးကီၣ်ကးအံၤလၢတၢ်ကိးက့ၤကမျၢၢ်ကက့ၤအိၣ်ဆိးအဂီၢ်ႇအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်အသီ(၃၀)အနံၤန့ၣ်ႇကညီကီၢ်စဲၣ်ကိာ်တိာ်ခိၣ်အူစီမၠ့ၣ်အူႇကီၢ်ဆၣ်တၢ်ရ့လိာ်မုာ်လိာ်ကိာ်တိၤခိၣ်အူစီထိအီၤႇကီးတရံးပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကရူၢ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအူထိ၀့ၤဃုာ်ဒီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဂၤတဖၣ်လဲၤသမံသမိး၀ဲကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤလီၢ်က၀ီၤဖိတၢ်အိၣ်သးအိၣ်၀ဲအသိးႇကိးထံၣ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ဲကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အမဲာ်ညါစံး၀ဲလၢၦၤလၢဟဲက့ၤအိၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲ၀ဲအိၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီဟုသးဒီးသိအၦ့ၤလၢကျိၣ်စ့တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇတၢ်ကစီၣ်သန့လၢအအိၣ်ၦိၤပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢအမ့ၢ်(မြန်မာ့အလင်း)ပာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သးကသံၣ်၀ဲၤဒ့ ဒီး ထၢၣ်၀ံချၢဆူၣ်ချ့ကရၢ(BPHWT)ပာ်ဖှိၣ်အိးထီၣ်၀ဲအံၤန့ၣ် ကတီၢ်ခဲအံၤၦၤဖျိထီၣ်အိၣ်တုၤ၀ဲဒၣ်လၢ(၁၂၀)ဂၤလံဒီး ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်မၤလိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဖဲ(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂-၂၀၂၃)အတီၢ်ပူၤအခါန့ၣ်တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိ(၁)တ၀ီႇ(၂)၀ီတ၀ီအံၤဒီး ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤကဒီး၀ဲတၢ်ပျၢ်(၃)၀ီတ၀ီ (Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိအံၤဒီးခဲအံၤခီဖျိၦၤဖျိထီၣ် ကဒီး၀ဲဒၣ်(၄၀)ဂၤအဃိ တၢ်သၢဒူၣ်အံၤမ့ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်ၦၤဖျိထီၣ်၀ဲအိၣ်(၁၂၀)ဂၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ်...