KIC News

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီးတရံး)၀့ၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)ဟီၣ်က၀ီၤ ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ပှၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အရ့အိၣ်၀ဲအဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢ(ကီးတရံး၀့ၢ်)အံၤ မ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြးဟီၣ်က၀ီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ၦၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤမ့တလၢထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တစဲးန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်ထၢနုာ်၀ဲလၢဃိာ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤခဲအံၤၦၤထုးထီၣ်(Martial Law)လၢစးထီၣ်ဟါခီ(၇)နၣ်ရံၣ်တုၤလၢဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် တဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်ႉတၢ်ဆၢကတီၢ်မ့တလၢထီၣ်တစဲးမ့ထံၣ်ၦၤဟးလၢကျဲပူၤန့ၣ်ဖီၣ်၀ဲလီၤႉၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဆှိးထီၣ်အီၤလၢကွီၢ်ဘျီၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒၣ်လဲာ်လဲၤဆှၢန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၤဖိထံဖိတန့ၢ်ဘၣ်ႉပနၢ်ဟူလၢဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤ(၆)လါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးန့ၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၉)သီဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ထံကပျၢၤ)သ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ခိၣ်အဂ့ၢ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ခံဖျၢၣ်လၢ(ထံကပျၢၤ)သ၀ီ ကညီခရံာ်ဖိတၢ်ဘါယွၤသရိာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကဘၣ်ဖဲဂီၤခီ (၅) နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်တဘ့ၣ်ႉမ့၀ံၤဖဲဟါခီ...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤဘီးက့ၣ်တံၢ်(၁)တၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ တကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါအဃိ ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဘီးက့ၣ်တံၢ်လၢတၢ်ကိက့လီၤဃာ်အီၤအဃ့တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၇၀၀၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤညါဒီး (၁)တၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်တုၤလၢ(၃၈၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဃိၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်ဒွး၀ဲကဲးဒိၣ်မးဒီး ခီဖျိအၦ့ၤထီၣ်အဃိၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဟဲအါထီၣ်အါန့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ်နံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲမဟိတနံၣ်န့ၣ်ဘီးက့ၣ်တံၢ်တတၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ (၂၅၀၀၀၀) ကၠးလီၤႉတနံၣ်အံၤအၦ့ၤထီၣ်တကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါအဃိဘၣ်ဂီၢ်၀ဲတစဲးမီၤနီၤႉအၦ့ၤထီၣ်အဃိၦၤသူၣ်အါထီၣ်က့ၤလၢဘီးက့ၣ်တံၢ်လီၤႉမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးအဃိတနံၣ်အံၤဘီးက့ၣ်တံၢ်ဟးထီၣ်အါမး” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် စီၤ၀့ကၠံၤလၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်အံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၣ်ဆၣ် ၀ီၣ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျဲးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ ရှၣ်ပိၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအိၣ်၀ဲ(တကလး)ဘျဲၣ်ညါဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟးဃ့ၢ်န့ၢ်တလါဘျဲၣ်လံတုၤလၢခဲအံၤတက့ၤဘၣ်ဒံးလၢအဟံၣ်အဃီဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ရှၣ်ပိၤ)သ၀ီၤအံၤဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲအဖျၢၣ် (၂၅၀၀) ဘျဲၣ်ဒီးစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟးစံၣ်အိၣ်န့ၢ်တလါဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤတနီၤန့ၣ်က့ၤအိၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉတနီၤခီန့ၣ်က့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉၦၤက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်န့ၣ်ခီဖျိၦၤဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုးကကိးသူၦၤဒ်တၢ်ဒီသဒၢတခါအသိးမီၤနီၤႉမ့၀ံၤသ၀ီသးၦၢ်ထီၣ်ခဲအံၤတဂၤအဃိနါက့ပၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤခီန့ၣ်သ၀ီဖိတဖၣ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ဲတပူၤဃီဒ်သိးၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်လီၤႉၦဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဒုအိၣ်ဆိးဘၣ်ဂီၢ်၀ဲလဲၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအဒီကလုာ်ဃူဖိးဒီးတၢ်ထိၣ်ဃူမၤလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် ကမံးတံာ်ဆှၢထီၣ်လံာ်ဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤနံၤအအိၣ်လၢကဖီၣ်ဃံးထီၣ် စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်(KNU)ကရၢခိၣ်ဒီး(KNLA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်ဃုာ်ဒီး (KNU)လီၢ်ခၢၣ်သးတဖၣ်အံၤကပဲာ်ထံနီၤဖးဆိမိၣ်တၢ်လၢအဂ့ၢ်အိၣ်ပီၢ်အိၣ်ဒီး စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိႇ (KNDO)သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်ကကွၢ်တၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒီးကဖီၣ်ဃံးထီၣ်သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်အံၤလၢသုတဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဟးဂီၤတဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်ပၣ်၀ဲ(၇)ထံၣ်အံၤအပူၤစံး၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးအံၤထံၣ်ဒံး၀ဲ(KNU)လၢအမ့ၢ်ကရၢလၢအဆဲးလီၤ(NCA)ဒံးဘၣ်ဆၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိႇ(KNDO)ဒီး(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးထီၣ်ခးကဒါအ၀ဲသ့ၣ်ႇထီၣ်ခးကဒါပၢၤကီၢ်အဖီခိၣ်အံၤအဃိဒ်သိးသုတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တုဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(လၢၢ်ပၣ်)သ၀ီပူၤအဃိၦၤမုၢ်ၦၢ်သံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုး(ခလရ–၅၄၅)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်အဃိဖံသးၦၢ်နီၢ်တၢ်မုၣ်နီၤ(၆၀)နံၣ်အံၤသံကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (လၢၢ်ပၣ်)သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်ပိၢ်အပိၢ်ဖးထီၣ်သၢဖျၢၣ်ႉအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဘၣ်နါက့ပၣ်တနီၤႉယနၢ်ဟူလၢအလီၤတဲာ်လၢ(ကၠီၣ်ဖၠၤ)သ၀ီန့ၣ်ခံဖျၢၣ်ႉအ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲာ်လၢတၢ်မဲာ်ညါၦၤဃၣ်ဃၢၤခီန့ၣ်ၦၤကြာ်လီၤမ့မ့ၢ်မုဂါတၢ်မုၣ်နီၤခီန့ၣ်အတနီၣ်ကြာ်လီၤဘၣ်အဃိကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်အီၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအခါခီဖျိတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်ပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တနီၤတုၤလၢခဲအံၤတက့ၤအိၣ်ဘၣ်အဟံၣ်အဃီဒူသ၀ီဒံးဘၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်ကက့ၤအိၣ်အဂီၢ်ဟံၣ်တအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤတနီၤန့ၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလံႉတနီၤခီဒုတဟဲက့ၤအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉတနီၤခီန့ၣ်ကက့ၤအိၣ်အဂီၢ်မးဟံၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉခီဖျိမ့ၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်ပၣ်ဃုုာ်အဃိလဲၤအိၣ်က့ၤ၀ဲလၢအဒံၣ်အဖိအအိၣ်လီၤမီၤနီၤႉၦၤလၢအဟဲက့ၤအိၣ်တဖၣ်နါက့တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤစံၣ်ထီၣ်ဒီးလံဧါသၢၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤအခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကြုၢ်တု–ကါနံၤအံၤအဃိကါနံၤႇညီၤယ့ၣ်သၤႇသယဲၣ်တီႇ ကီးခဲၣ်ႇလၢၢ်ပၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒံးန့ၣ်လီၤႉခီဖျိတၢ်ဒုးအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိသံ(၂)ဂၤဒီးမ့ၣ်အူအီၣ်ဒံးဟံၣ်(၁၉)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး လ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီကပၤ ထံမဲး၀ါခံ–ဖလူသ၀ီကျဲဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၃)ဂၤဖဲအမၤရှဲဘုခ့ကျီးဒွဲၣ်အူအီၣ်တၦီာ်အခါ ကျိဖးဒိၣ်ချံဆှိးလီၤသးလၢဟီၣ်ခိၣ်လာ်လၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂)ဂၤအကျါ ဘၣ်ဒိ၀ဲနးနးကျံၤကျံၤ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်နံၣ်အခါလၢလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးတကဲထီၣ်လၢၤဘၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲတနီၤလံဒီး ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤမၤရှဲလဲဘုခ့ကျီးဒွဲၣ်အူအီၣ်တၦီာ်အခါမ့ၣ်ပိၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လာ်လၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီသ၀ီသးၦၢ် စီၤထ့မၠ့ၣ်အီၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လဲၤ၀၁်ပျီတၢ်လၢဃုးပူၤဒ်န့ၣ်မီၤႉအဘၣ်ခီဒုဘၣ်တဂၤလီၤႇအဃၣ်ဃၢၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်တစဲးတမွဲးလီၤတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဂၤခီန့ၣ်ဖဲမုၢ်နၤန့ၣ်တဲ၀ဲၦၤဖွဲး၀ံၤလံမီၤႉအနီၣ်ဒုနီၣ်သးမူၤနီၢ်လီၤႉတၢ်မၢၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အခၣ်ႉတၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဒီအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤကၠုးဃီၤ၀ဲဒီးပိၢ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်ယကနၣ်တဘူးလိာ်သးဒီးသုးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကရ့ၣ်နံၣ်(ကယါကီၢ်စဲၣ်)အပူၤ ဘၣ်ဃးလံာ်ပာ်ဖျါလၢတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါ၀ဲ တၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အံၤန့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်ပာ်ဖျါ၀ဲအံၤပညိၣ်၀ဲလၢကတီၣ်ဖျါထီၣ်အီၤဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤအအိၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်လၢအဟဲကဲထီၣ်သးဖဲကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤအံၤတဖၣ်ဒီးခါလၢကဟဲဆူညါကဃုသကိးကျဲလၢသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဖီခိၣ်ဒီး ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ(၄)ဒူၣ်မၤနီၣ်မၤဃါထုးထီၣ်သဃဲၤ၀ဲလံာ်ပာ်ဖျါအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်(KnHRG)အၦၤနဲၣ်တၢ် အူဘညါ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ကရ့ၣ်နံၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤဒီတစိၤန့ၣ် ပတထံၣ်ဘၣ်တၢ်မၤကမၣ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အံၤနီတဘျီဘၣ်ႉလၢ(ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်)ဒီး(ဖရူၤစိၤကီၢ်ဆၣ်)န့ၣ် ခဲအံၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲ ပယီၤသုးကလၢၤလီၤဒီးကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးခဲလၢာ်ကဲထီၣ်က့ၤဒ်သိး(တဲပြဲၢ်၀့ၢ်)လံမီၤနီၤကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါမ့ၤတုၤလၢ(၂၀၂၂)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်ဒ်ပသ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်(၁၁၀၀)ဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် အူဘညါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်သွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤအဖီခိၣ်တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤဒီးတၢ်အိၣ်သးလၢပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤႇဖိဒံဖိသၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကရ့ၣ်နံၣ်ပိာ်မုၣ်ကရၢ(KNWO)ဒီးကယါပိာ်မုၣ်ကရၢ(KyWO)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးလီၤ၀ဲဖဲတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ၊ ၂၀၂၃ နံၣ်၊ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် (တကီၤဘိ)သ၀ီအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ တၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်သ၀ီကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်(တကီၤဘိ)သ၀ီကပၤဒီး ခီဖျိဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ကမျၢၢ်ဒီးသိလ့ၣ်လၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်တၢ်တပျဲလဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်သ၀ီကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်အံၤမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်ကးတံၢ်၀ဲလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးဒုဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ထီၣ်မီၤနီၤႉပတၦ့ၤဘၣ်တၢ်နီတမံၤဒံးဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လီၤႉတဂီၤအံၤဖဲ (၇) နၣ်ရံၣ်န့ၣ်သိလ့ၣ်ကဟးထီၣ်န့ၣ်တပျဲဟးထီၣ်၀ဲဘၣ်ႉမ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) မၢဟဲက့ၤကဒါဧါႇမ့မ့ၢ်တခီပယီၤသုးမၢဟဲက့ၤကဒါဧါဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်”...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဂီၤလ့ၤ–ထံကပျၢၤကျဲမုၢ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၈) ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ် ၈ သီတုၤလၢတၢ်ဒုး၀ံၤတစုန့ၣ် သိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)တဖၣ် တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဂီၤလ့ၤ–ထံကပျၢၤကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ KNDO သုးရ့ၣ်(၈)သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံး၀ဲလၢ“ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်...