KIC News
မဲၢ်ဆီး-ရၤမတံ နီၣ်ဂံၢ်(၂)တိၤ အသီတၢ်တိာ်ကျဲၤအပူၤ ဟံၣ်ဒူၣ်လၢကဘၣ်သုးသး(၆)ဒူၣ်အံၤ တန့ၢ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်ဒံးဘၣ်
နိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၅ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်၊ စးအဲၣ်ဆူ
မဲၢ်ဆီး-ရၤမတံ နီၣ်ဂံၢ်(၂) တိၤအသီတၢ်တိာ်ကျဲၤအံၤ ဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဃာ်အသိးတၢ်ကမၤ၀ံၤ မၤတဲာ်အီၤဒီး ဒ်တၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤအိၣ်၀ဲအသိးတၢ်ကက့ၤဟ့ၣ်စ့အီၣ်လိး၊ တၢ်သုးလီၢ်သုး ကျဲအလုၢ်အၦ့ၤအဖီခိၣ် ဖဲလါနိၤ၀့ဘၢၣ် ၁၂သီအနံၤ ဟံၣ်ဒူၣ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်(၆)ဒူၣ်ဒီး ပၢပြးခိၣ်နၢ်၀ဲၤကျိၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ထံၣ်လိာ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးအီၤဒီး တမၤန့ၢ် ၀ဲတၢ်နၢ်ပၢၢ်လိာ်သးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢၣ်ပီၣ်အပူၤ ရၤမတံနီၣ်ဂံၢ်(၂)တၢ်ဖးဟီၣ်က၀ီၤ၊ ကီၢ်စဲၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စး အူသဲၣ်စ့ၣ်အီၣ်တဲ၀ဲလၢ “ကတီၢ်အံၤ...
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲအံၤ အိၣ်ဒံးဒၣ်ဖဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအဂ့ၢ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါစံး၀ဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီ၊ ၂၀၁၈ နံၣ်။ နါ၀့ၣ်ဖၠိစၣ်
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤကျဲကတီၢ်အံၤအိၣ်ဒံးဒၣ်လၢတၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအပတီၢ်ဒံးလီၤအဂ့ၢ်(Karen Development Network-KND)ကရူၢ်အံၤ ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲ တၢ်လီၤဃိထံသံကွၢ်ကမျၢၢ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအံၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၂သီအနံၤ ဖဲ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်(GABBNAR)ဘျီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ကလုာ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ဒီးကီၢ်ပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဆဲးလီၤ၀ဲတၢ်ပတုာ်တၢ်ခး၀ံၤအလီၢ်ခံကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အိၣ်သး၊ တၢ်ဘၣ်ယိၣ်၊ ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်နာ်အိၣ်၊တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဒ်သိးခံခီခံကပၤဖီၣ်စုက၀ဲၤ၊ ကီၢ်ပဒိၣ်ဒီး ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢကမျၢၢ်တၢ်ရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ် ကသ့ၣ်ညါအဂီၢ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအံၤ ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်ရၤလီၤ၀ဲအဂ့ၢ် (KDN)ၦၤနဲၣ်တၢ် Father မဲၢ်သရူအ့တဲ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“လၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအံၤအပူၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်...
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤ လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တကပၤ ကတဲသကိးအီၤ လၢတၢ်ထံၣ်သဘျ့အဂ့ၢ် ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲ
နိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီ၊ ၂၀၁၈ နံၣ်။ စးအဲၣ်ဆူ
တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤ တၢ်တဲသကိးအီၤလၢအဖိးသဲးစးအလီၢ်န့ၣ် တၢ်ကတဲသကိးအီၤလၢသဘျ့အဂ့ၢ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲဒၣ်လၢ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်၁၀သီနံၤလၢထီဘိကမံးတံာ် ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်(၆)ဘျီတဘျီ အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်လဲၤကျဲအံၤ ကပၣ်ဃုာ် လၢကရူၢ်ဒီတဖုကန့ၢ်အဂီၢ် ကဘၣ်ဟံးတၢ်ဆၢကတီၢ်လိၣ်၀ဲအဃိ မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ကထံၣ်လိာ်သးလၢအဖိးသဲးစးန့ၣ် ကအိၣ်ပတုာ်ပတြီာ်ဃာ်၀ဲတစိၢ်ဖိဒီးကဆဲးတဲသကိး၀ဲလၢသဘျ့လီၤ အဂ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်ပဒိၣ်စီၤတၢ်ဒိၣ်မူတဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲတဲ၀ဲလၢ“ကတီၢ်အံၤ ကီၢ်ပဒိၣ်ဒီးလၢပ၀ဲတကပၤ(NCA)အဖီခိၣ်တၢ်ထံၣ်တဒ်သိးဘၣ်၊ တၢ်ထံၣ်တလီၤပလိာ်သးဘၣ်အဖီခိၣ် ကထံၣ်လိာ်သးလၢသဘျ့အဂီၢ်ရ့ဒိၣ်၊...
လၢတၢ်ကသိၣ်လိကညီကျိာ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ် ကဆီၣ်သခူထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ် လံာ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤကရူၢ် ဆၢတဲာ်
နိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤရှါ
ကီၢ်ပဒိၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ တၢ်သိၣ်လိ၀ဲ ကညီကျိာ်ကန့ၢ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂီၢ် တၢ်ကဟ့ၣ်ဆူၣ်ထီၣ်၀ဲအဂံၢ်အဂ့ၢ် ကညီလံာ်လဲၢ် တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကရူၢ် ဆၢတဲာ်လီၤ၀ဲဒၣ် ဖဲ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ်၊ ကညီကၠိဖိဟံၣ်ဒွဲ(KSC)အပူၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉သီအနံၤ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ကညီကီၢ်စဲၣ် ကညီလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကရူၢ် ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤစီၤခၠ့ၣ်သဲစံး၀ဲလၢ “လံာ်လဲၢ်တကပၤ တၢ်သိၣ်လိအီၤလၢအဖိးသဲစးလၢကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၢ်သနာ်က့လၢကန့ၢ်အါထီၣ်အဂီၢ် ပကဆီၣ်သခူထီၣ်အဂ့ၢ် ပဆၢတဲာ်လီၤ န့ၣ်လီၤႉ...
PBHWT တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပျၢ်အမူး
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ဆၢထၢၣ်၀ံချၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ကရူၢ်(PBHWT)တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်သိၣ်လိ (Communityy Health Workers Training )အံၤ တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်သိၣ်လိအမူးတခါဖဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ကညီဒီက လုာ်စၢ ဖှိၣ်က&ၢ၊ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်၊ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်၊ တၤအုးနံၤသ၀ီၤအပူၤ ဖဲလါနီၣ်၀့ဘၢၣ် ၆သီအနံၤလၢတၢ်သိၣ်လိကတီၢ်ယံာ် ၆ လါအံၤန့ၣ်လီၤႉ
(PBHWT)ကသံၣ်သရၣ်စီၤဒဲဒဲတဲ၀ဲလၢ“တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပညိၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးလီၢ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤတဖၣ် ကဂၢၢ်ကျၢၤအဂီၢ်၊ ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်ထီၣ်၊...
လၢ ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် ကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး ကမံးတံာ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉ သီ၊ ၂၀၁၈။ စီၤထိလ့
ခါလၢကဟဲ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢန့ၣ် ကညီပၣ်တံၣ်တဖၣ်ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးတၢ်၊ တၢ်မၤသကိးတၢ်ကမံးတံာ်တဖု ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၅သီတုၤ ၆ သီအနံၤ ဖဲကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု မၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲကၠဲၣ်ထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊ စ့ၣ်လဲၣ်ရံၣ်စီးအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဲဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ဒ်ကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု...
ကညီဒူၣ်ထၢတၢ်လီၤစၢၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်ႇစီၤကီၢ်ဖျါစ့(တီနီၢ်ဖီ)
၁.ကညီဖိခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိႇ ကစၢၢ်ယုၤသုလၢထါဖိ
မိၢ်ထံးပၢ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝဲႇ ဒ်ထါစံးပ၁်အဂ့ၢ်ဟဲ
မိၢ်မ့ၢ်ဃိၣ်ဒီးပၢ်မ့ၢ်ယွၤႇဆၢက့ၤတုၤထံဆဲးမဲးယွၤ
ကွဲၢ်ကဘီဒီးနီၢ်ဘုၣ်ဘီႇ ဒ့ပီၤလီၢ်ကျဲမ့ၢ်ကညီ
၂.ကညီဒူၣ်ထၢအခီၣ်ထံးႇအတၢ်တဲစိၤအိၣ်ဒ်အံၤ
ဖါစဂီၤ ဒီး...
ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢအံၤ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်မၤနၢၤတၢ်အဃိ ဆူညါတၢ်အိၣ်သးဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ် ကညီပၣ်တံၣ်တဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၈ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤထိလ့
ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်သၢသီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲ ၂၀၁၈ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢအံၤ လၢကလုာ်ဒူၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤတၢ်ဖးအဃိဆူညါအဂီၢ်တၢ်အိၣ်သးဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ် ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ် (KPP)ဒီး ကညီဒီကလုာ်ပၣ်တံၣ် (KNP)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂)စီၤစ့၀ါတဲ၀ဲလၢ“ပၣ်တံၣ်ဖးဒိၣ်ခံဖုအံၤကမျၢၢ်တၢ်နာ်စှၤလီၤလံႉ ကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် နာ်က့ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲအခွဲးအယာ်လီၤႉ ကဟံးန့ၢ်အဂီၢ်တၢ်သ့ၣ်ညါ တဖၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လံကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် မ့ၢ်၀ဲတၢ်အိၣ်သးလၢအဂ့ၤလီၤ” အဂ့ၢ်တဲ၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်၅သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်...
ကသ့ၣ်နီၣ်လိာ်ဒံးပသး
၁ႉ ဖဲလၢတပာ်သူၣ်ပာ်သး တၢ်ကစီၣ်ပူၤထံၣ်ဘၣ်နၤ ခွါဖိနသ့ၣ်နီၣ်ဒံးဧါ ဖဲအိၣ်တပူၤဃီအခါ ခီဖျိပယီၤတၢ်ထီၣ်ဒု ဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢၦၢ်ပူၤ ပနီၢ်ဆံးသးလီၤဘဲညီ တၢ်အီၣ်တအိၣ်လၢပဂီၢ် နပါပါဒီးယပါပါ ပယီၤဖီၣ်မၤသံမၤဆါ ဒုၣ်ဒါတၢ်မၤအၢမၤသီ ဒွဲၣ်အူဃုာ်ပဒူသ၀ီ အိၣ်တသ့လၢာ်ပဘၣ်ဃ့ၢ်
ဒ့ပီၤလီၢ်ကျဲဘၣ်ပာ်တ့ၢ်
၂ႉ ခွါဖိဧၢသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်နၤ ဖဲလၢပနီၢ်ဆံးဒံးခါ တၢ်ကတိၤဖိလၢပတဲ ကပိာ်ထီၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကျဲ ပကလုာ်တၢ်မ့ၢ်မၤအၢ နၤဒီးယၤကဒုးတြီဆၢ ခွါဧၢမ့မ့ၢ်ယဲတခီ ဒုးတၢ်လၢပကလုာ်ဂီၢ် တၢ်စူၤတၢ်ချံၣ်ပစီၤကျါ တၢ်သဘျ့ဂီၢ်ယတူၢ်ဆါ ဖဲထံၣ်လီၤနၤတၢ်ကစီၣ် ဃုာ်ဒီးနတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ် တၢ်ခဲလၢာ်လၢၦဲၤဒီးနၤ
ခွါဃိပာ်ကဖၢယသး
၃ႉယခွါဖိယတံၤသကိး သ့ၣ်နီၣ်ဒံးယဲနၤထီဘိ ခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အါမံၤ တုၤယဲဆူထံယံၤကီၢ်ယံၤ မ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢၦၤကီၢ် သ့ၣ်နီၣ်ဒံးပအိၣ်ဆိးလီၢ် တၢ်ကတိၤလၢပအၢၣ်လီၤ ယကမၤလၢၦဲၤက့ၤအီၤ တၢ်ကူၣ်သ့လၢယမၤလိ ဒ်တၤလၣ်အိၣ်ဒီးယၤသိး လၢနလီၢ်ဒီးလၢယလီၢ် မၤပ၀ဲလၢကလုာ်ဂီၢ် ထဲတမံၤယဃ့ကညး
ခီဖျိလၢပာ်တ့ၢ်ယဲနၤ
၄ႉတံၤသကိးသးဘိယခွါ ဆိမိၣ်နၤဒီးယထံၣ်ဖျါ လၢကလုာ်တၢ်သဘျ့ဂီၢ် နဟ့ၣ်လီၤနသးနီၢ်နီၢ် အီၣ်နဲဒၣ်မ့မဖိ၀ါ၀ါ မံလၢသ့ၣ်လၣ်၀ၣ်လၣ်ကျါ ကလုာ်ဂီၢ်တူၢ်ခီၣ်ပာ်သး ပိာ်ထီၣ်နဲကျဲမၤထူရၤ စးထီၣ်နံၤအံၤဒီးဆူညါ ကဟံးထီၣ်ယဲယမူဒါ ဒုးနဲဒၣ်လၢစုက၀ဲၤ ကဒုးယဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲကျဲ သွံၣ်တစၢၤဃီနၤဒီးယၤ
ကသ့ၣ်နီၣ်လိာ်ဒံးပသး
အိၣ်တမှံၤကီၢ်အီစ်ထြ့လ်ယါ သူလ့ၤနီၣ်မံၤဖိ
လၢကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်မၤလိကညီကျိာ်ကန့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ (Mobile Application)
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤထိလ့
လၢတၢ်ကဃုမၤလိကညီကျိာ်အဂီၢ် ကညီ (IT) ၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဖိတဖၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(Game၊ Software၊ Mobile Application) တခါဒီးမၤ၀ဲ တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါမူးတခါ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် (၃) သီ လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ဖၠၣ်စိမိၤ(MICT Park)အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်တခါဃီ ဒီးနနုာ်လီၤမၤ လိအီၤ န့ၢ်လၢ(အ့ထၢၣ်နဲး) အပူၤ ဒ်အမ့ၢ်(karen.center)အပူၤ၊...










