ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမ့ၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တနံၣ်အံၤတၢ်ကိၢ်ခါလါအ့ဖြ့ၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲးကရူၢ်(KSNG)တီခိၣ်ရိၣ်မဲဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိလၢၦၤဖိဒံးဖိသၣ်ႇ သူၣ်ဘီသးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်လီၢ်(၇)တီၤအပူၤၦၤကၠိဖိခဲလၢာ်(၁၀၀၀)ဂၤဘျဲၣ် အဂ့ၢ်ကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်အကရၢခိၣ်စံး၀ဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လါအ့ဖြ့ၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်ကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိလၢသုးက့(၅)ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်လီၢ်န့ၣ်တတီၤႇ သုးက့(၆)န့ၣ်တတီၤဒီးသုးက့(၇)တၢ်လီၢ်န့ၣ်(၅)တီၤခဲလၢာ်(၇)တီၤဒီးၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ခဲ လၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၀၀၀)ဂၤဘျဲၣ်ဆူအဖီခိၣ်လီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကိၢ်ခါအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကသ့မၤလိဘၣ်တၢ်ဒီးကရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဘၣ်အသးႇ ကသူၣ်ဖှံသးဖှံအဂီၢ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကသ့ဒီသဒၢအၦၤတ၀ၢႇခိၣ်ဃၢၤန့ၣ်ဆၢၣ်အသိးကသ့ပာ်လုာ်ပာ်ၦ့ၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်၀ဲဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်အကရၢခိၣ်စီၤန့ၢ်ကီၢ်စ့စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဒ်သိးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်ကဟဲရ့လိာ်မုာ်လိာ်သးကလိာ်ခိၣ်လိာ်ကွဲဒီးမၤလိသကိးတၢ်မီၤနီၤႉ ဒ်သိးကၠိဖိဒ်ယတဲအသိးလီၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကသူၣ်ခုသးခုဘၣ်၀ဲဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်ႉ ဒီးတၢ်မၤလိအ၀ဲန့ၣ်ပကတဲာ်ကတီၤအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်အဲၣ်ၦၤကလုာ်သးသဟီၣ်လၢကဆဲးမၤတၢ်ဆူညါဒီးကသ့ပာ်လုာ်ပာ်ၦ့ၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်ဒ်လဲၣ်မီၤနီၤႉ ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကအဲၣ်ဘၣ်၀ဲဒီးကသ့တြီ ဆၢဒီသဒၢမၤဂ့ၤမၤစၢၤအၦၤတ၀ၢႇအၦၤကလုာ်ႇခိၣ်ဃၢၤန့ၤဆၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်ပတုၤကွံာ်ကွံာ်တၢ်မူးတၢ်ဘှီမ့ၢ်ဂ့ၤအိၣ်၀ဲမီၤနီၤႉ ပဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဒီးအဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢတၢ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤဒီးလံာ်လဲာ်လၢတၢ်သိၣ်လိဃုာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကညီတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇ လံာ်ကိၤလၤ၀ါႇ တၢ်တဲလီၤတၢ်လၢ ကမျၢၢ်ကျါႇ တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးတကီၢ်ခါထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးအခဲအံၤန့ၣ်တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်လီၢ်အါတီၢ်ပူၤအဃိဖဲတၢ်လဲၤဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအကတီၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒီးသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်၀ဲဒီးလၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအကျါလဲၤခီဖျိဘၣ်၀ဲဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်စီၤန့ၢ်ကီၢ်စ့စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢတၢ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိအပူၤတၢ်ဟ့ၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါတၢ်ႇ တၢ်ဟ့ၣ် ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါၦၤလၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဟ့ၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်ဒီး(Media)တၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်လိအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်(KSNG)အံၤကိးနံၣ်ဒဲးဃၣ်ဃၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကိၢ်ခါတၢ်မၤလိလၢကီၢ်ပူၤကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤအိၣ်၀ဲဒီးခါဆူမဲာ်ညါတၢ်မၤလိဒ်သိးအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကမၤအါထီၣ်၀ဲဒၣ်အသိးခါဆူညါတၢ်လီၢ်လၢလဲၤတတုၤလဲၤတန့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်ဂ့ၤထီၣ်က့ၤန့ၣ်ကလဲၤဒုးအိၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်မၤလိအဂ့ၢ်ကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်အကရၢခိၣ်စီၤန့ၢ်ကီၢ်စ့စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဃိ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဟးစံၣ်အိၣ်န့ၢ်(၅)လါဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤလၢအဟံၣ် အဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤခးလီၤ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါၦၤကမျၢၢ်လၢအက့ၤအိၣ်လၢ နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်တနီၤန့ၣ်ပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲအိၣ်အဃိၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤ လၢဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤပယီၤသုးလၢအိၣ်နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ်ခးစိကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ချၢမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤဒုကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်တအိၣ်ဘၣ်ႉမ့ခးလီၤ၀ဲလၢ၀့ၢ်ပူၤနါက့အိၣ်ဒၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အၦၤလီၤႉ မတၤတဂၤ မးက့ၤလၢဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉခဲအံၤမ့တုၤလၢလါမ့ၤ ၂၆ သီန့ၣ် ပတက့ၤဘၣ်လၢဟံၣ်န့ၣ်ကၦဲၤ(၅)လါလီၤႉ တၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ် ဒုတဟဲနီပူၤဘၣ်ႉပန့ၢ်ဘၣ်ဟုသးအိၣ်မီၤတဘျီႇဟံၣ်ဖိဃီဖိလွံၢ်ဂၤဂီၢ်န့ၣ်ဟ့ၣ်၀ဲဟုသးတထၢၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိၦၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်စံၣ်တၢ်ဒုးအဖီခိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖံးအီၣ်မၤအီၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိစံာ်လီၢ်လၢအိၣ်နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤအအ့ကၢၣ်လၢအကထိဘၣ်ဆှူ၀ဲဒၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိး တနံၣ်အံၤ တၢ်စူၤခါစ့ၢ်ကီးဘၣ်ယိၣ်လၢတက့ၤမၤအီၣ်ဘၣ်ဘုဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတနီၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နၣ်သၤကွ့ကမျၢၢ်လၢအမၤအီၣ်စံာ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲအံၤဒုလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်လီၢ်လီၤလီၤဆီဆီတအိၣ် ဘၣ်ႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်နါက့မၤ၀ဲကသ့ဒ်လဲၣ်ႉထဲနၣ်သၤကွ့တခါအံၤလီၤးန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်တစှၤဘၣ်ႉစံာ်လီၢ်လၢအိၣ် နၣ်သၤကွ့ကပိၤကပၤတဖၣ်န့ၣ်ၦၤသူၣ်ဘုၦၤကူးဘုတညီဘၣ်အဃိစံာ်လီၢ်ဆှူအိၣ်အအ့ကၢၣ်လၢအကထိညါႉ ပဲနါက့က့ၤသူၣ်တသ့ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(၂၀၁၄)သုးကီၣ်ကးအဖးဖီမုၢ်စရီတၢ်မၤနီၣ်အသိးန့ၣ် နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢလၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၉၀၀၀) ဃၣ်ဃၣ်အံၤန့ၣ် လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်လၢအဂၤဒီး တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲတုၤလၢ...

လါမ့ၤ ၉သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇကဘှါရှဲ၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကျဲသနူအဂီၢ်ႇကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲအဂ့ၢ်ႇကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ခိၣ်နၢ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတၢ်မၤကမျၢၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၇)သီအနံၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်တၢ်ပာ်သးအံၤန့ၣ်ခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤႇတၢ်ဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤအီၤလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအကျိၤအကျဲသနူတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဃိႇထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢဘၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးဒ်သိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကဘှါဆှဲက့ၤ၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးသနူအဂီၢ်ႇမ့ၢ်ဒၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်လၢလဲၤထီၣ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်ထုးဖျါထီၣ်အတၢ်ပာ်သးလီၤအဂ့ၢ် fKNU-KNLA(PC)အၦၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤကၠီၣ်ညိၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အံၤတၢ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးတအိၣ်ဘၣ်ႇထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်ဒါတအိၣ်ဘၣ်ႇလၢတၢ်န့ၣ်အဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ၀ဲအဖီခိၣ်န့ၣ်ႇတၢ်တခါအံၤမ့ၢ်တၢ်လီၤသူၣ်အုးသးအုးလၢပၦၤထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်ဃုာ်ဒီးပၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤႉဒီးတမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤန့ၣ်ပမ့ကွၢ်က့ၤလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်သးလၢမုၢ်မဆါတနံၤအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ႇမ့ၢ်တၢ်ဟဲကဲထီၣ်အသးခီဖျိလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအဃိန့ၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ်လၢပကဘၣ်ဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤက့ၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တၢၣ်ပီအကျဲအသနူကတုၤလီၢ်ထီၣ်ဘးအဂီၢ်န့ၣ်ႇဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်လၢအလဲၤထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်ပပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲအတၢ်ပာ်သးလၢႇလၢတၢ်ဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးသနူအဂီၢ်ဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးၦၤအသိးန့ၣ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢႇကဘှါဆှဲ၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကျဲသနူအသိးန့ၣ်ႇဒ်သိးကတုၤလီၢ်ထီၣ်ဘးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဖဲၣ်ဒရဲၣ်ဒံၣ်မိၤကရ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ်ကဆီၣ်တခူတိစၢၤမၤစၢၤ၀ဲအဂ့ၢ်ႇကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤလွံၢ်ဖုဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢအလံာ်တၢ်ပာ်သးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအံၤႇပာ်လီၤ၀ဲအတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢတၢ်ကဘၣ်ဘှါဆှဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးသနူအိၣ်၀ဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးသနာ်က့ခီဖျိခိၣ်နၢ်အကျါတနီၤဘှါဆှဲ၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီအကျိၤအကျဲအသနူအဃိႇထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအမဲာ်ညါႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုစ့ၢ်ကီး၀ဲအသးအဂ့ၢ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါတၢ်ပာ်သးအပူၤႇပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိႇဒ်တကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ႇဒူသ၀ီတၢ်ဘၣ်အူအီၣ်ႇတၢ်သံတၢ်ၦၢ်ႇတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်စံၢ်မှံဟးဖျိးသုတအိၣ်ထီၣ်လၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်ႇဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ကအိၣ်ဘၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်အဂီၢ်ႇမၤ၀ဲကမျၢၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲမဲဆမ့ၣ်သီခါဖၠၣ်အပူၤဒီးပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲအတၢ်ပာ်သးအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဖဲတၢ်မၤ၀ဲဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီဒီးႇကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်ဘူးဒးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါဟဲထီၣ်၀ဲခဲလၢာ်အဂၤ(၂၅၀)ဘျဲၣ်အိၣ်၀ဲအသိးဘျၢထံခရံာ်ဖိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲအဂၤ(၁၀)စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်သးအပူၤန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၃၇)ဘျီဒီးပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲဒၣ်(၃၇)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၄၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤ အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၁ သီတုၤ ၃၀ သီ လၢတလါအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA) သုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခိးခး၀ဲပယီၤသုးလၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤကျဲပူၤႇခိးထုးဒီးမ့ၣ်ပိၢ်ႇလဲၤခးပယီၤသုးလၢဒြိမ့ၣ်ပိၢ် အဃိ သုးကီၣ်ကးတကပၤဘၣ်သံဘၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်မၤနီၣ်ပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ် လီၤႉ ဒ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်သုးကီၣ်ကးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးဒ့ခိၣ်(၂)ဒီးပၢၤကီၢ်သုးအိၣ်၀ဲအသိးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်မၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲ(MA 3)တခိၣ်ႇအဒၢတခါႇကျိချံ ၂၉ ဖျၢၣ်ႇ စဲးကတိၤတၢ် (၁)ဖျၢၣ် လၢဒုၣ်ဒါအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တလါအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ် ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ် အသးသမူ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၅)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိလၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ခိးထုး၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ႇလဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးအိၣ်အလီၢ်အဃိ သုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ် ဟးဂီၤ(၂)ခိၣ်ႇလ့ၣ်မ့ၣ်အူဟးဂီၤ(တတွဲ)ဒီးတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၈သီ ၂၀၂၄နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤႇလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကအိၣ်၀ဲအဂီၢ်ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤခိၣ်နၢ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီးကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤအဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အတၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီးကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်(သီခါဖးဒိၣ်)ဒီးကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲ၀ဲဒီးဖီၣ်စုက၀ဲကရူၢ်ကရၢ(၄)ဖုလၢအမ့ၢ်(သုးခိးကီၢ်ဆၢBGF) (ကညီတၢ်မုၣ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ˜KNUKNLA/PC)( DKBAဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်ဃုာ်ဒီး( KNDP)ကညီဒီကလုာ်ဒံၣ်မိၤကရ့ၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်ႇလံာ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤန့ၣ်ႇအတၢ်တိာ်ပာ်မ့ၢ်၀ဲဒ်သိးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဆိးဖဲလီၢ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်ကအိၣ်ဆိးဘၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်တဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးႇဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ၀ဲဘၣ်အဂီၢ်ဒီးသုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤသုတအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဂီၢ်ႇကဂုၢ်ကျဲးစၢးမၤ၀ဲအဂီၢ်ထံၣ်လိာ်တဲအိၣ်သကိး၀ဲတၢ်ဒီးကမျၢၢ်အဂ့ၢ်ႇ(KNUKNLA/PC)ကညီတၢ်မုၣ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢႇ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၣ်ညိၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီတခီန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကအိၣ်အဂီၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဒီးၦၤကမျၢၢ်တၢ်ထံၣ်ဖှိၣ်လိာ်သးအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်မီၤႇဒီးၦၤကညီဖီၣ်စုက၀ဲကရူၢ်ကရၢ(၄)ဖုအခိၣ်အနၢ်နါက့ပာ်ခဲလၢာ်လီၤႉအတၢ်တိာ်ပာ်ခီဒုန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒ်သိးႇပသုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဘ့ၣ်အံၤအပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤသုတအိၣ်လၢၤတဂ့ၤႇကမျၢၢ်တဖၣ်ကအိၣ်ဘၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်တဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်ယာ်ဘၣ်သံဘၣ်ၦၢ်သုတအိၣ်လၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်ႇပ၀ဲဖီၣ်စုက၀ဲၤလွံၢ်ဒူၣ်ပကဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ပကဒီသဒၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ႇတၢ်လၢပမၤသ့န့ၣ်ကပဂုၢ်ကျဲးစၢးမၤအီၤအဂီၢ်ႇမ့ၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိးဒီးကမျၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇဒ်သိးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကအိၣ်အဂီၢ်ဖဲမၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤပူၤထုးထီၣ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ပာ်သး(၄)ထံၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဖၣ်အၣ်တၢ်ကစီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇတၢ်မၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဘူဒးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဒ်အမ့ၢ်(ကၠဲၣ်တူၤယွ့သီခါဖးဒိၣ်ဗၣ်ဒၤဒၣ်စးဒီဘၤသၣ်ႇကီးတရံးသီခါဖးဒိၣ်အူတ့ၤဇနံၣ်ယၣ်ႇရၤမတံ၀့ၢ်တီၤကလ့သီခါဖးဒိၣ်ဗၣ်ဒၣ်ဒၣ်အ့ၤဂၣ်၀ၣ်သၣ်ဒီးကြုၢ်တုဘျၢထံခရံာ်ဖိတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးကတိၤလီၤ၀ဲဟီၣ်က၀ီၤတၢ်မုၣ်တၢ်ခုၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်ကလုၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢ(၄)ဖုလၢအမ့ၢ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)စီၤကၠၤအ့)(KNUKNLA/P သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤကၠီၣ်ညိၣ်)( DKBA) တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်စီၤကၠီၤသီထ့) KNDPကညီဒီကလုာ်ဒံၤမိၣ်ကရ့ၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်ၦၤနဲၣ်တၢ်မါအီၤပၠ့ၤစိဃုာ်ဒီးဒူပျၢ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤရွံၣ်မီသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးစံးကတိၤလီၤ၀ဲဘၣ်ဃးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇမဟါတၢ်မၤ၀ဲကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤႇဘူးဒးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်(ဗိၣ်ဒၣ်ဂၣ်ယၣ်သီခါဖးဒိၣ်ဗၣ်ဒၤဒၣ်စးဒၤ၀ရၣ်)ဟံ၀ဲမူဒါလၢၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤအလီၢ်ဒီး(မဲဆမ့ၣ်သီခါဖးဒိၣ်ဗၣ်ဒၤဒၣ်စဒရၣ်)ဟံ၀ဲမူဒါလၢၦၤကယၢကယဲမူးအလီၢ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒီးဖဲတၢ်မၤ၀ဲကမျၢၢ်တၢ်ထံၣ်လိာ်အိၣ်ဖှိၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်ႇဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အါဒံအါဂၤဟဲထီၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၂)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤလၢ အဘူးလိာ်အသးဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်လၢအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ(န့ၤပၠံၣ်ဒီၣ်)ဟီၣ်က၀ီၤအံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ကဲထီၣ်အသးတအိဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိဘၣ်သံဖိသၣ်ဆံးသးနံၣ်(၄)နံၣ်တဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ဒီၣ်ဖးခိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ ဘဲခါလ့ခိၣ်သ၀ီအပူၤအံၤဖဲလါမ့ၤ(၅)သီဟါခီ (၄)နၣ်ရံၣ်ခိၣ်ဃၢၤအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်တအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၄)ဖျၢၣ်အသိးလၢ(သ့ၣ်ခိၣ်ဒဲ)သ၀ီအပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤခဲ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲ(၄)နၣ်ရံၣ်တခီန့ၣ်ဒုၣ်ဒါကဘီယူၤဟဲခးလီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲဘၢခါလ့ခိၣ်သ၀ီအပူၤန့ၣ်သ၀ီဖိဘၣ်သံတဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤမီၤနီၤႉ ဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉ သ့ၣ်ခိၣ်ဒၢတကပၤနါက့ ခးလီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးခးလီၤ၀ဲကျိစဲးသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ် လီၤႉ ခီဖျိသုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲတၢ်ဘါယွၤသရိာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီတနီၤအိၣ်၀ဲဒၣ်အသိးကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဒံး၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးကဟဲတ့ၢ်လီၤကဒါက့ၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယာ်ကဲထီၣ်သးတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဟူးဂဲၤမၤအါထီၣ်၀ဲကလံၤကျိၤတၢ်ခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲအသိးပာ်ပနီၣ်၀ဲဟဲခးလီၤ၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီႇ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်မၤလိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်ကညီၦၤတ၀ၢတၢ်ကရၢကရိသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၈သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢဟဲအိၣ်ကဒုဖဲ တၢ်လီၢ်ပျီတပိၢ်ႇ သူမွဲကျိကၢၢ်နံၤသ့ၣ်တဖၣ် ခီဖျိသူဘၣ်၀ဲထံတကဆီှဘၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဒီးတၢ်ဟၢဖၢလူဒီးဘှီးတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤကွၢ်ထွဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဆူၣ်ချ့အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လၢလါမးရှးအကတီၢ်တၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်ခံစးအမဲာ်ညါဖဲၦၤအိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်သူမွဲကျိကၢၢ်နံၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးကျီၢ်ကရၢႇပနၢ်ကရၢအသိး အိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီး ၦၤတရူးဖိတ့ထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်အဃိ တၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီသ့ၣ်တဖၣ်လီၤဆူထံကျါဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢတၢ်ဖီလာ်ဘၣ်သူအီ၀ဲသူမွဲကျိထံ၀ဲန့ၣ်လီၤအဃိ တနံၤၦၤဆါမ့ၢ်ဟဲဒုးနဲၣ်သးအဂၤ(၈၀)ဒီးအကျါ(၄၀)န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤလၢဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူဒီးဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ် ၦၤကွၢ်ထွဲပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိဆူၣ်ချ့အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသရၣ်ကၠီၤအူ စံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲပအိၣ်တၢ်ဖီခိၣ် န့ၣ်ကျီၢ်ကရၢႇပနၢ်ကရၢအိၣ်အသိးလၢကၠီးခဲးသ၀ီတကပၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးၦၤတရူးဖိတ့ထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်သူတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤလၢထံကျါန့ၣ်လီၤႉအိၣ်ယံၤဒီးၦၤဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဂာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအစုၣ်အပျၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤလၢထံကျါအါအဃိန့ၣ်ပအီဘၣ်အီၤဒီးတနံၤၦၤဆါမ့ၢ်ဟဲဒုးနဲၣ်သးအဂၤ(၈၀)ဒီးအကျါ(၄၀)န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤလၢဘၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူဒီးဘှီးန့ၣ်လီၤႉ ၦၤဆါတနီၤဟဲ၀ံၤဘျါက့ၤဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိက့ၤသူကဒီး၀ဲထံ၀ဲန့ၣ်အဃိက့ၤကဲထီၣ်ကဒီးသး ဒီးလဲၤတရံးသးဒ်န့ၣ်လီၤႉနီၢ်နီၢ်န့ၣ်ပမ့ၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်လၢထံ လၢအမ့ၢ်တၢ်ဒီသဒၢတခါခါန့ၣ်ကဂ့ၤဒိၣ်ႇဘၣ်မနုာ်လဲၣ်န့ၣ်တၢ်ဒီသဒၢန့ၣ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ် တၢ်ကူဆါယါဘျါအဃိန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသဂၢၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဟၢဖၢလူဒီးဘှီးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်သံတၢ်ၦၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ကဲထီၣ်သးတအိၣ်ဒံးဘၣ်သနာ်က့ၦၤဆါလၢဘၣ်ဆှၢလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်မဲၢ်ဆီးတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးဘျါက့ၤအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်သရၣ်ကၠီၤအူစံး၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီ ခီဖျိလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤ တၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဘုၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်သံ၀ဲဒၣ်အိၣ်အသိးတၢ်ဆါလၢအမ့ၢ်တၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်စၢ်တၢ်ဆါစ့ၢ်ကီးဟဲပၢၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်သရၣ်ကၠီၤအူတဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ကိၢ်ဒိၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ် ထိၣ်ဖိႇဆီဖိႇထွံၣ်ဖိႇထိးဖိ သံဒီဒူၣ်ႉ ပကဲၦၤကညီမးန့ၣ် တစိၢ် တစိၢ်ပအီထံႇတစိၢ်တစိၢ်ပအီၣ်လုၢ်ထံအဃိန့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကသါ၀ဲတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉဘၣ်ဘျီဘျီကသါကသါသံကွံာ်တဒုလီၤဂာ်ဒ်သိးအကသါဃံးအသိးန့ၣ်လီၤႉ ထိးမ့ၢ်ဂ့ၤထွံၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒ်န့ၣ်လီၤႉဆီန့ၣ်သံတဘ့ၣ်တဘ့ၣ်လီၤဂာ်ဒ်ၦၤခွဲပျီအီၤအသိးန့ၣ်လီၤႉတၢ်က့ၤကိၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အစးအါန့ၢ်ခံစးသၢစးအဃိန့ၣ်တၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံတခါ၀ံၤတခါဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဟၢဖၢလူဒီးဘှီးႇဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသံ ဒီးတၢ်ညၣ်ဂိၢ်သွံၣ်စၢ်တၢ်ဆါစ့ၢ်ကီးဟဲပၢၢ်ထီၣ်လံန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ကဒုဖဲပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်အံၤဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲအဖျၢၣ်(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးၦၤနီၢ်ဂံၢ်ကအိၣ်၀ဲ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအဆၢကတီၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလၢကၠိစု(ကျနွ်းစု)ဟံၣ်ခိၣ်အဖျၢၢ်(၅၀)ဟဲက့ၤအိၣ်ဒုက့ၤသးဖဲန့ၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးတနီၤန့ၣ်တ့ထီၣ်၀ဲဒဲဖိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကအိၣ်ကဒုအဂီၢ်အဖၢမုၢ်အသိးတနီၤန့ၣ်ဘၣ်အိၣ်၀ဲလၢဟီၣ်ခိၣ်လိၤလီၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤကွၢ်ထွဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ကိၢ်ဆါထီၣ်ဒ်အံၤအဃိသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤသ့ၣ်ဘီဘိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအလီၢ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်အိၣ်လၢအစှၤဒီးကဲထီၣ်သးအါလၢဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသံတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ႇဆီဖိလၢအဆံးသ့ၣ်တဖၣ်သံအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ့ၣ်ဘီဘိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအမ့ၤ ၈သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၄) ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ သုးရ့ၣ်(၁၂)ဟီၣ်က၀ီၤ ပဲၤသ၀ီပယီၤသုးကလၢၤအံၤ(KNLA)ဒီးသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲဖဲတဂီၤအံၤ(၈)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်ဒီးတၢ်ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်ဃုာ်ဒီးပယီၤသုးအဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ (KNLA)သုးရ့ၣ်(၂၇)အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဲၤသ၀ီပယီၤသုးကလၢၤအံၤ (KNLA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်စးထီၣ် ထီၣ်ဒုး၀ဲလၢလါအမ့ၤ(၅)အနံၤအခါဒီး(၃)သီ၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲတဂီၤအံၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်အီၤအဂ့ၢ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၂၇)ႇသုးရ့ၣ်(၁၂)အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် သုးခိၣ်မူဂ့ၤစံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပစးထီၣ်န့ၣ်လၢ(၅)သီနံၤႉသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ်ကိး၀ဲလၢ ပဒဲၣ်(ပဲၤ)သုးလၢၤႉအသံန့ၣ်ၦၤထံၣ်(၄)ဂၤႇဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်(၂၂)ဂၤႇဃ့ၢ်ဖျိးလၢတၢ်ချၢ(၄)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကလၢၤ၀ဲအံၤန့ၣ်ဒ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်အသိးၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၃၈)ဂၤဒီးမ့ၢ်အသုးထံးမနုာ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်န့ၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်အသိး တၢ်ဖီၣ်မူဒံးန့ၢ်အကျါအ၀ဲသ့ၣ်ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီမ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်မၤန့ၢ်တၢ်စုက၀ဲၤမနုာ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်န့ၣ် တၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ် သုးဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤမူဂ့ၤတဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲပဲသ၀ီပယီၤသုးကလၢၤဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၂)ႇသုးရ့ၣ်(၂၇)ဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးခီဖျိတၢ်ထီၣ်ဒုးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤဒ်အံၤအဃိ သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်ခးလီၤတၢ်(၃)သီအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် မီၤမဲၤရှီၤသ၀ီ ဖယါမဲတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်ကပၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ် အဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်ဒီတသ၀ီတဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အိၣ်ဆီးလီၢ်ကျဲဒီးကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ် ထွဲမၤစၢၤ တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ် လၢမီၤမဲၤရှီၤသ၀ီကပၤ ဖယါမဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ လၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး လၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးတုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တက့ၤဘၣ်ဒံးလၢအဟံၣ်အဃီဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဖဲန့ၣ် တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤစံၣ်ထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤဖဲန့ၣ်ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ပၣ်အိၣ်ႉတၢ်ကိၢ်ဒိၣ်အဃိလၢတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတကပၤန့ၣ်လိၣ်မီၤႉတၢ်မၤစၢၤဒုအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လိၣ်၀ဲဒၣ်(ORS)အဘိၣ်ႇတၢ်ခိၣ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်အိၣ် သးဒု ကဆဲးလဲၤအသးဒ်လဲၣ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစးထီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဖဲ(ဖယါမဲ)တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်ဘျီန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်ဟးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ႇကျိဖိတပယူာ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ် မီၤမဲၤသ၀ီဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ တကးဒံးဘၣ် အမဲာ်ညါလိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤ...

လါမ့ၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤ စးထီၣ် ၂၀၂၁ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၢ်(၃)နံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအၦၤ ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲၦၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဟံၣ်အဃီအဃိ ဟံၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်အဖျၢၣ် (၈၀၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (Data for Myanmar) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(Data for Myanmar)ပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤစးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၂၀၂၁)တုၤ (၂၀၂၄)လါအ့ဖြ့ၣ် လၢသၢနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ခီဖျိပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဟံၣ်အဃီအဃိ ဟံၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်(၈၈၃၇၃)ဘျဲၣ်ဒီးအပူၤကွံာ်ထဲလါအ့ဖြ့ၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤဟံၣ်အိၣ်၀ဲ(၃၉၆၀)ဖျၢၣ် အကျါဖဲန့ၣ် ရၢၣ်ခၢၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဘူသံတီၤ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ဟံၣ်အူအီၣ်(၁၅၀၀)ဖျၢၣ်ႇ မါတလ့ကီၢ်ခီပူၤန့ၣ်(၁၂၂၀) ဖျၢၣ်ႇ စကဲကီၢ်ခီန့ၣ် (၉၉၇)ဖျၢၣ်ဒီးလၢမကွ့ကီၢ်ခီန့ၣ်ဟံၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲ(၂၂၉)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးသၢနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤပယီၤသုးအတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဟံၣ်အဃီဒီးအတၢ်မၤကမၣ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အံၤန့ၣ် ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦာ်ဘျးစဲ(KPSN) ၦၤနဲၣ်တၢ် နီၢ်၀ါခုၣ်ဆှံ စံးဘၣ်...