လါမ့ၤ ၈သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒုဖဲသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီဟီၣ်က၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပာ်အဖိကၠိလၢတၢ်သးဒ့ဒီပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကၠိဖိမိၢ်ပၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်အသိးန့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်အဃိ တနံၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးကဘၣ်ပာ်၀ဲဖိကၠိလၢတၢ်သးဒ့ဒီပူၤဘၣ်ပာ်ကနၣ်ပာ်ကနၣ်၀ဲအဂ့ၢ် တလးအ့းသံးသ၀ီဖိကၠိဖိအမိလၢဟဲဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဖဲသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်က၀ီၤတဂၤစံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အိၣ်လၢတၢ်သးဒ့ဒီပူၤလီၤႉ ဆှၢလၢတၢ်လီၢ်အဂၤဆှၢန့ၢ်ဘၣ်ကျိၣ်စ့တအိၣ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်ဘၣ်ပာ်ဖိကၠိဖဲအံၤလၢတၢ်သးဒ့ဒီပူၤလီၤႉတၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်တမုာ်န့ၣ်ပဘၣ်လဲၤပီၤစိၢ်က့ၤပဖိန့ၣ်လီၤႉနၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်မ့ၢ်တမုာ်ဘၣ်န့ၣ်ၦၤပံးန့ၢ်ဖိသၣ်ကၠိလီၤႉစ့တအိၣ်ဘၣ်အဃိဆှၢဖိလၢထံ၀ၢ်(သူမွဲကျိ)ဆှၢတန့ၢ်ဘၣ်ႉၦၤလၢဆှၢန့ၣ်တနီၤန့ၣ်ဆှၢအဖိလၢသူမွဲခံအိၣ်ႇလၢအူးဟူထၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤႉယဲယဖိန့ၣ်ယပာ်ဖဲအံၤလီၤႉပာ်ကနၣ်ပာ်ကနၣ်ဒီး၀ံၤတနံၣ် တနံၣ်ႉဘၣ်အိၣ်ဒ်အံၤလီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံလၢဟဲအိၣ်ကဒုဖဲသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အံၤပာ်၀ဲဒၣ်အဖိကၠိဖဲတီၢ်နီၢ်တီၤထီကၠိဒီးတီနီၢ်တီၤထီကၠိအံၤအိၣ်ဘူးစ့ၢ်၀ဲဒီးသ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုးကလၢၤအဃိ ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ကိၢ်တၢ်လၢအဖိအဂီၢ်အဂ့ၢ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိး တီနီၢ်တီၤထီကၠိအံၤဒ်အမ့ၢ်တ့ၢ်ကၠိမိၢ်ၦၢ်တဖျၢၣ်အသိးန့ၣ်တၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်အိၣ်ကတဲၤကတီၤသးလၢဖိသၣ်တၢ်မၤလိမၤဒိးဂီၢ်အဂ့ၢ် တီနီၢ်တီၤထီကၠိခိၣ်သရၣ်အဲၣ်ဃူ စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပဒွးတဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးလီၤ တီနီၢ်တီၤထီကၠိအံၤအိၣ်ဘူးဒီးပယီၤသုးကလၢၤအဃိကၠိဖိပၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်လၢအဖိအဂီၢ်အိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉအဃိန့ၣ်တနီၤန့ၣ်ဃုန့ၢ်အဖိကၠိလၢသူမွဲခံကၠိဒီးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် ဖဲဖိသၣ်အိၣ်အသိးဒီးဖိသၣ်လၢလဲၤမၤလိတၢ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤတသ့ႇကၠိဖိလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ပအိၣ်ဒီးတၢ်ကတဲၤကတီၤသးလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉယနာ်လၢဖိသၣ်ကအိၣ်လီၤႉပတတူၢ်လိာ်ဘၣ်ဖိသၣ်ဒံးဘၣ်အဃိန့ၣ်ပကတဲအဂီၢ်ဆိဒံးႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တီနီၢ်တီၤထီကၠိအံၤန့ၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်၂၀၂၃-၂၀၂၄တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ် ကၠိဖိအိၣ်၀ဲအဂၤ(၂၄၀)ဘျဲၣ်ဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အါတက့ၢ်ဟဲန့ၢ် တၢ်လီၢ်ယံၤဒ်အမ့ၢ်တီနီၢ်မုၢ်နုာ်ႇသုးက့(၅)ဒီးၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢဟဲအိၣ်ကဒုဖဲသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်က၀ီၤဒီးမမ့ၢ်သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တခီအါတက့ၢ်ထီၣ်ကၠိလၢသမွဲကျိ၀ၢ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲလါမ့ၤ(၁)တုၤ(၃)သီအနံၤန့ၣ်ကီၢ်သူလ့ၤ သ့ၣ်ၦၢ်၀ဲၤကျိၤတီခိၣ်ရိၤမဲဒီးမၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤသ့ၣ်ၦၢ်တၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤကျဲသနူလၢကမၤဆူၣ်ထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢသ့ၣ်ၦၢ်ဒီးထံကွာ်ခံအဂီၢ်အဂ့ၢ်လီၢ်ခၢၣ်သးသ့ၣ်ၦၢ်၀ဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ် စီၤမါဘးထိ စံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲး စံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးဒီးကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်ၦၢ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်ကသ့ၣ်ညါနၢ် ပၢၢ်ဘၣ်ဃးဒီးလီၢ်ခၢၣ်သးအတၢ်ကွဲးလီၤပာ်၀ဲခါဆူညါ(၄)နံၣ်အတီၢ်ပူၤတၢ်တိာ်ကျဲၤဒီးတၢ်ရှဲပၠး၀ဲဘၣ်ဃးတၢ်ကဒီသဒၢ၀ဲထံကွာ်ခံဒီးၦၤတ၀ၢသ့ၣ်ၦၢ်အလံာ်နဲၣ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အသိးကသ့ကွဲးလီၤပာ်လီၤ၀ဲသ့ၣ်ၦၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်မါဘးထိစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“တၢ်ပညိၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲသၢခါမီၤနီၤႉ ပကွဲးဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်တိာ်ကျဲခိၣ်သ့ၣ်လၢ(၄)နံၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤဘၣ်ဃးသ့ၣ်ၦၢ်သ နၢၣ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကမၤထွဲအဂီၢ်န့ၣ်ကသ့ၣ်ညါ၀ဲထံထံဆးဆးအဂီၢ်ပလဲၤရှဲပၠး၀ဲမီၤႉ တၢ်ပညိၣ်အဂၤတ ခါန့ၣ်လၢပတၢ်မၤလံာ်နဲၣ်ကျဲအသီသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဒီးသ့ၣ်ညါရှဲရှဲလဲလဲအဂီၢ်ပလဲၤရှဲပၠးဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒီသဒၢထံကွာ်ခံအလံာ်နဲၣ်ကျဲတခါဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢရဲၣ်ကျဲၤၦၤတ၀ၢသ့ၣ်ၦၢ်အလံာ်နဲၣ်ကျဲလီၤႉ အဂၤတခါန့ၣ် ပလဲၤမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်ခါဆူညါအ၀ဲသ့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒၣ်၀ဲခါဆူညါတနံၣ်တၢ်ကွဲးတၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤမီၤနီၤႉ ၦၤလၢဘၣ်ထွဲ ဘၣ်ဃးသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်အမ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ယဲၢ်ဘ့ၣ်အသ့ၣ်ၦၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခါဆူညါတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်တၢ်ကဟူးဂဲၤမၤဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒီသဒၢထံကွာ်ထံခံအလီၢ်ဒီးကမၤအါထီၣ်၀ဲၦၤတ၀ၢသ့ၣ်ၦၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကဒီသဒၢစ့ၢ်ကီး၀ဲသ့ၣ်ၦၢ်ႇ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိႇ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ လၢအကါဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးကဒုးအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲၦၤကွၢ်ထွဲသ့ၣ်ၦၢ်အဂ့ၢ်လီၢ်ခၢၣ်သးသ့ၣ်ၦၢ်၀ဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ် စီၤမါဘးထိစံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်စးထီၣ်ဖဲသုးကီၣ်ကးဟံန့ၢ်ဆူၣ်ကွံာ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲသ့ၣ်ၦၢ်ပျဲပူၤအလီၢ်အိၣ်၀ဲ(၂)ဘ့ၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢထံကွာ်ခံအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲအိၣ်အါထီၣ်၀ဲ(၁၄)ဘ့ၣ်လၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးတီအူကီၢ် ရ့ၣ်ပူၤအသိး ကီၢ်ရ့ၣ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ကစးထီၣ်ဟူးဂဲၤမၤ၀ဲဖဲတနံၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်မၤ၀ဲ(၃)သီအတီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤသ့ၣ်ၦၢ်တၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤကျဲသနူဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၇)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီးကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်သ့ၣ်ၦၢ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ် တဖၣ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ဟဲထီၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၂၇)ဂၤအဂ့ၢ်ကီၢ်သူလ့ၤသ့ၣ်ၦၢ်၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ(၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၇သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
တန့သၣ်လၢအဘ့ၣ်တအိးဒံးဘၣ်အသးလၢအဟးထီၣ်လၢမိၢ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤႇတနံၣ်အံၤအၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမိၢ်ကီၢ်စဲၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအသူၣ်ဆါ၀ဲတန့သၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်အခါဖဲတန့သၣ်စးထီၣ်အဆၢကတီၢ်ဒံးလီၤဘၣ်ဆၣ်ႇတနံၣ်အံၤမိၢ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤတန့သၣ်လၢအဘ့ၣ်တအိးဘၣ်ဒံးအသးတဖၣ်တနာ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲလၢတကလီၢ်ဘျဲၣ်ဒီးအၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဒိၣ်မးအဃိႇကီျးကစၢ်လၢအနီၢ်ကစၢ်သူၣ်ဆါဒီးၦၤလၢအၦ့ၤဆါမၤကၤက့ၤတၢ်တဖၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဘျူးအဖှိၣ်(အလဲ-အမၠး)ဂ့ၤ၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ်ႇဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအလုၢ်အီၣ်အသးသမူလၢတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တန့သၣ်လၢတၢ်တအိးအဘ့ၣ်ဒံးဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တနာ်တကလီၢ်ဘျဲၣ်န့ၣ်အပူၤကွံာ်ပတနၢ်ဟူဘၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉအခဲအံၤအၦ့ၤဂ့ၤမးႉၦၤလၢအမၤအီၣ်တန့ကျီးတဖၣ်ဒုဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးအါမးလီၤႉသ၀ီအပူၤၦၤမၤကၤတၢ်ဖိတဂၤန့ၣ်ဟးဒ့၀ဲတန့သၣ်လၢကျီးပူၤန့ၣ်ထဲအဂ့ၤအဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤႉကျီးကစၢ်တနီၤမၤ၀ဲတကဲလၢၤဘၣ်အဃိဆဲးကျၢလိာ်သးဒီးၦၤမၤကၤတၢ်ဖိတဖၣ်အိၣ်၀ဲလီၤႉတနံၣ်ညါအံၤဒုအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤမးလီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တန့သၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီးအဘ့ၣ်အဖျၢၣ်ကအိၣ်၀ဲ(၁၃၀၀)တုၤလၢ(၁၅၀၀)အဘၢၣ်စၢၤတဖၣ်အံၤႇနံၣ်လၢအပူၤကွံာ်တနာ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲလၢကီၢ်ပယီၤစ့ဖဲအကလးခိၣ်ဃၢၤပူၤလီၤဘၣ်ဆၣ်ႇတနံၣ်အံၤလၢဘံလ့ကီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်တနာ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲလၢ(၁၂၀၀၀၀)ညါအသိးႇမူၣ်ဒိၤ၀့ၢ်ပူၤတကပၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲလၢ(၁၅၀၀၀)အဂ့ၢ်ႇလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအသူၣ်ဆါတန့သၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇအပူၤကွံာ်ဘၣ်အခါတန့သၣ်လီၤအဆၢကတီၢ်ႇတန့ၣ်သၣ်လၢအပၣ်ဃုာ်ဒီးအဘ့ၣ်လၢအဟဲန့ၣ်၀ဲလၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ႇဘျံးဒ၀ဲၢ်တကပၤတဖၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်နီၤဖး၀ဲအသၣ်အဖျၢၣ်အဒိၣ်အဆံး၀ံၤတနာ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၉၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးတနံၣ်အံၤစးထီၣ်ဖဲတန့သၣ်လီၤအဆၢကတီၢ်အပူၤတနာ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲလၢ(၁)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါအဃိအၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
မိၢ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤႇကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အါတက့ၢ်လုၢ်အီၣ်၀ဲအသးသမူလၢတၢ်သူၣ်အီၣ်တန့သၣ်တိၢ်ရ့ၣ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အမဲာ်ညါႇသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲရီဘၢၣ်ႇဘုႇသဘ့အကလုာ်ကလုာ်ဃုာ်ဒီးတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဒီးစိာ်ဆှၢဆါ၀ဲဆူၦၤမၤကၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇတနံၣ်အံၤတၢ်ကိၢ်ဆူၣ်ထီၣ်၀ဲအါန့ၣ်ဒံးလၢညါအဃိမိၢ်ကီၢ်စဲၣ်ႇဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအလုၢ်အီၣ်အသးသမူလၢတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တိၢ်ရ့ၣ်ကျီးတဖၣ်အံၤႇအတၢ်သူတၢ်တၢ်သၣ်အၦ့ၤလီၤ၀ဲအါန့ၢ်ဒံးနံၣ်လၢအပူၤကွံာ်အဃိႇဆါက့ၤ၀ဲတၢ်တန့ၢ်အါလၢၤဘၣ်ဒီးမုၢ်လၢ်၀ဲလၢမူခိၣ်ကစူၤလီၤက့ၤအဂ့ၢ်တိၢ်ရ့ၣ်ကျီးကစၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဖါဆီကီၢ်ဆၣ်ဒီးဘီၤလခဲကီၢ်ဆၣ်အဘၢၣ်စၢၤ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး ပာ်ဖှိၣ်ခးလီၤတဲာ်၀ဲဒၣ်သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤတဘ့ၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် Karenni Nationalities Defense Force(KNDF) စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲမဟါဂီၤခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)လၢဖါဆီ၀့ၢ်အံၤ ကရ့ၣ်နံၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ခးလီၤတဲာ်ကွံာ်၀ဲလီၤတဲာ်၀ဲဒၣ်လၢဘီလခဲကီၢ်ဆၣ်ပူၤဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်မၤလီၤတံၢ်တန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDF)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် စီၤတၢ်အဲၣ်စိ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့ၢ်လီၤဖဲမဟါလါမ့ၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤလၢအဟဲဖဲဖါဆီ၀့ၢ်အံၤ ကရ့ၣ်နံၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးပာ်ဖှိၣ်ခးလီၤတဲာ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉကဘီယူၤလၢအလီၤတဲာ်တဘ့ၣ်အံၤပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢအ လီၤတဲာ် ၀ဲဒၣ်လၢဘီလခဲ ကီၢ်ဆၣ်အပူၤလီၤႉဖဲကဘီယူၤလီၤတဲာ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ကဘီယူၤလၢအဂၤတဘ့ၣ်ဟဲမၤစၢၤတၢ်မီၤနီၤႉတကးဒံးဘၣ်ဖဲကဘီယူၤလီၤတဲာ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤႉကဘီယူၤလီၤတဲာ် ဘျီ၀ဲအံၤသုးကီၣ်ကး တကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်အသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်ပပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤမၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးကရ့ၣ်နံၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ခးလီၤတဲာ်သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤတၢ်ဂ့ၢ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢသုး...
လါမ့ၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၄)တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်ဒီးလါမ့ၤအ ဘၢၣ်စၢၤအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးအိၣ်ထီၣ်အဃိကမျၢၢ်လၢအိၣ်(တကဲး)ဟီၣ်က၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢထံထၣ်ထံခံဒ်အံၤအဖီခိၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ကသံၣ်ကသီအဂ့ၢ်တနီသရံၣ်လီၢ်က၀ီၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ “အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်စးထီၣ်၀ဲဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၉)သီန့ၣ်မီၤနီၤႉ တနီန့ၣ်ဟဲ က့ၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ၦၤလၢတဟဲက့ၤအိၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံး၀ဲလီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်အါလၢအ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲ တၢ်ဟၢဖၢလူႇ တၢ်ညၣ်ဂိၢ်ဒီးတၢ်ကူးမီၤနီၤႉ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲအါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကတီၢ်ခဲအံၤမ့ၢ်လၢတၢ်အိၣ်သးတၢ်ဂၢၢ်တၢ်ကျၢၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်ဒီးလၢတၢ်ကလဲၤလီၤဟ့ၣ်၀ဲဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲအဂီၢ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတညီဘၣ်အဃိတၢ်လီၢ်တနီၤန့ၣ်တၢ်လဲၤအီၤတတုၤဘၣ်အိၣ်၀ဲအသိးကသံၣ်ကသီနါက့တအိၣ်လၢၤအါအါဘၣ်အဃိလၢကဆီၣ်ထွဲၤမၤစၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကဲးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်(၂၉)သီအနံၤန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအဃိပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဒူသ၀ီ(၇)ဖျၢၣ်အပူၤကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢသၢပူခံပူညါအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတကဲးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအံၤဒူသ၀ီအိၣ်၀ဲ(၇)ဖျၢၣ်ဒီးၦၤဒူသ၀ီဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်(CIDKP)တကပၤလဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်တၢ်လၢတၢ်လီၢ်ဘၣ်အသိးလၢကတီၢ်ယံာ်အဂီၢ်တခီလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ် အီၣ်တၢ်အီၣ်ႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးဒီးကသံၣ်ကသီအဂ့ၢ်တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံ၀ါစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ
“ပၦၤကလုာ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ဘၣ်စံၣ်အဖီခိၣ်ဒုန့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီဒ်အမ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်ႇ တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိး ဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲလီၤႉ လၢအဂၤတမံၤဒ်အမ့ၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တကပၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်ကမၤအသးဒ် လဲၣ်န့ၣ်ပဆိမိၣ်တဘၣ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤႉ သနါက့ဒီးပတၢ်မုၢ်လၢ်အိၣ်တမံၤလၢတၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ်ပကမၤဘၣ်လီၤဘၣ်ဂီၢ်က့ၤ လၢအဆိအချ့လီၤႉ လၢလီၢ်ခံကတၢၢ်န့ၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်ပၦၤကလုာ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ်မ့ၢ်ပတၢ်ဂ့ၢ်ကီလီၤဒီးပတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ်မ့ၢ်ပ ၦၤကလုာ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအဃိသတးဒီးပကပာ်သကိးပသးလၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲတိစၢၤမၤစၢၤက့ၤပၦၤကလုာ်လၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်လၢကျဲအဘိဘိတဂၤလၢသနၢၢ်ဒၣ်၀ဲမီၤနီၤႉ မ့ၢ်သ့န့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်တခါလၢပၦၤကလုာ်တၢ်ကသါထီၣ်က့ၤ ဆူမဲာ်ညါတပတီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)နံၣ်သုးမီၤစိရိၤဟံန့ၢ်ဆူၣ်ကွံာ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံတုၤ(၂၀၂၃)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိလီၢ်က၀ီၤပူၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကျိဖးႇ ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤအ ဃိဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၇၅၁၈၅)ဂၤအဂ့ၢ်ကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲ(၂၀၂၄)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၆သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၤ-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇသုးက့(၅)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤႇလါအ့ဖြ့ၣ်(၁)သီတုၤလၢအသီ(၃၀)အတီၢ်ပူၤႇသုးကီၣ်ကးဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢသုးကလၢၤ(၅)ဖျၢၣ်အပူၤအဂ့ၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
အပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်ဒီတလါတီၢ်ပူၤႇသုးကီၣ်ကးလၢအဟဲအိၣ်ဆီလီၤအသးလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတဖၣ်အံၤႇဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢအသုးကလၢၤ(၅)ဖျၢၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
သုးကလၢၤ(၅)ဖျၢၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟးထီၣ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲႇသူမွဲထၣ်သုးကလၢၤႇကီကီၣ်ထးသုးကလၢၤႇညၣ်တဃိၤကၠိသုးကလၢၤႇဟီၣ်မးဒီသုးကလၢၤဒီးမဲၤ၀့ဘျၢကၠိသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇလါအ့ဖြ့ၣ်ဒီတလါအပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲ(၁၇၅)ဘျီအဃိႇလၢခံခီခံကပၤတၢ်ခးလိာ်သးအဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃၅)ဂၤဒီးသံကွံာ်၀ဲ(၆၄)ဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ႇခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီတကတီၢ်အပူၤႇသုးကီၣ်ကးအံၤခးတပျူၤတပျီာ်၀ဲကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ်ဆူကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤအဃိႇဘၣ်ဒိ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးႇအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၂)ဘျီစ့ၢ်ကီးအဃိႇဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်ကျဲတနီၤအသိးႇတၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိဃုာ်ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးသံကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇမုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီႇဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(၂၄)သီအနံၤန့ၣ်ႇကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၣ်ဒိၣ်သုးက့(၅)ဒီးသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၃၄၃)သုးကလၢၤ-ပယီၤသုးသံအဂၤ(၃၀)အိၣ်၀ဲဒီးဖဲလါမးရှးအသီ(၃၀)အနံၤစ့ၢ်ကီးထီၣ်မၤန့ၣ်ကွံာ်သုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၁၉)သုးကလၢၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်၀ဲလၢအတၢ်ကစီၣ်ပူၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှးအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤ(၉၉)ဘျီအိၣ်၀ဲဒီးသုးကီၣ်ကးသံအဂၤ(၃၀)အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ တနံၣ်အံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဟးထီၣ်အကတီၢ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဒၣ်ဒီး တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ (၃၀၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အဆိကတီၢ်တၢတဘျီဖဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်စးထီၣ်မံလါအ့ဖြ့ၣ်ဒီးလါမ့ၤအဆၢကတီၢ်ခါန့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၇၀၀၀)ကၠး တုၤလၢ(၃၀၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤဆါတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်လၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤမးႉဖဲမဟိန့ၣ်အၦ့ၤတဂ့ၤထဲအံၤညါဘၣ်ႉဖဲတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်စးထီၣ်မံအခါန့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤမးႉမ့၀ံၤတၢ်ကိၢ်ဆါဘၣ်ဆၣ်နဆါန့ၢ်ဂ့ၤမးႉကယဲၢ်မ့ၢ်အဟဲနုာ်လီၤန့ၣ်ဆါန့ၢ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ(မာ်ကူးသၣ်)စ့ၢ်ကီးတဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၅၀၀)တုၤလၢ(၁၀၀၀)ကၠးညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဆၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤန့ၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဒီးကျဲတၢ်ဟးထီၣ် က့ၤလီၤတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိ တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်ဒီးတၢ်သူတၢ်သၣ်လၢအဂၤတဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်စှၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤဆါတၢ်သူတၢ်သၣ်ဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အၦ့ၤဂ့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢကီးတရံးႇနိၣ်တကီႇသၣ်တီၣ်ဒီးဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ဒၣ်ထဲ(၂၀၀၀)တုၤလၢ(၁၀၀၀၀)ကၠးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤသူၣ်တူၢ်ရ့ၣ်ဖိ တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤသူၣ်တူၢ်ရ့ၣ်ဖိလၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤအပူၤဒုအၦ့ၤဂ့ၤမးႉလၢအခီၣ်ထံးန့ၣ် အၦ့ၤတဂ့ၤထဲန့ၣ်ဘၣ်ႉအၦ့ၤအါထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်ထဲတမၢခံမၢဒ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်လၢအဘၣ်ဒဲးလၢ တဖၣ်န့ၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဒိၣ်တစဲးႉဘၣ်ဆၣ်တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်တဖၣ်အံၤမ့တုၤလၢၦၤၦ့ၤအီၣ်တၢ်ဖိအအိၣ်ချုးဆၢချုးကတီၢ်မး ကဘၣ်ဂီၢ်မီၤနီၤႉမ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်နပာ်အီၤန့ၢ်တယံၤဘၣ်ႉမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိဖဲနလဲၤဟံတူၢ်ရ့ၣ်သၣ်အခါန့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်တံာ်တာ်အိၣ်စ့ၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်လၢတၢ်မၤဆါ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အိၣ်ဟးထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီး တလၢၤကီၢ်စဲၣ်အပူၤဒီးခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတၢ်အိၣ်သးအဃိ တူၢ်ရ့ၣ်သၣ်လၢအိၣ်ဟးထီၣ်ဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ် တုၤလၢခဲအံၤဟဲနုာ်လီၤ၀ဲဒၣ်အိၣ်စှၤဒံးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါမ့ၤ ၅သီႇ ၂၀၂၄နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
မိၢ်ကီၢ်စဲၣ်ႇမီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်ပူၤႇလၢတၢ်ကဘၣ်ကဲသုးအဂီၢ်သုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလာ်သုးဖိဒီးပၢၤကီၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟးဖီၣ်၀ဲသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအသးနံၣ်ၦဲၤထီၣ်တဖၣ်လၢမုၢ်နၤခီအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်အလီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံအပူၤမီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးအၦၤသုးဖိတဖၣ်စံး၀ဲလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢမုၢ်နၤခီဟးဆှၣ်တၢ်ဒီးဖဲအဟးဆှၣ်တၢ်အဆၢကတီၢ်ဖီၣ်ဃုာ်၀ဲ၀့ၢ်ပူၤသးစၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇ၀့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်မၤ၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်မဟါတလါအတီၢ်ပူၤလီၤႉဟးဖီၣ်၀ဲလၢမုၢ်နၤခီလီၤႉပာ်မၤအသးဒ်သိးအဟးဆှၣ်ကွၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ၀ံၤဖီၣ်၀ဲလီၤႉဟးဖီၣ်၀ဲလၢသးစၢ်လၢအဟးထီၣ်တၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အါန့ၢ်ဒံးၦၤလၢအိၣ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤလီၤႉအပူၤကွံာ်မဟါတလါအတီၢ်ပူၤဘၣ်ဖဲၦၤလဲၤတၢ်မၤဟဲက့ၤအဆၢကတီၢ်ဖီၣ်၀ဲချူးသၢဂၤဒံးႉၦၤလဲၤပၢးထီၣ်က့ၤလၢစ့သနာ်က့တန့ၢ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သုးကီၣ်ကးအံၤႇဒ်ထုးထီၣ်တ့ၢ်၀ဲတၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးတၢ်ဘျၢအသိးအပူၤကွံာ်ဟးဆှၢ၀ဲလံာ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးဆူသးစၢ်တဖၣ်အမိအပါအိၣ်ႇအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤတမၤ၀ဲဒ်လၢညါအသိးလၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီပညိၣ်ဟးဖီၣ်က့ၤ၀ဲသးစၢ်လၢအဟးထီၣ်လၢတၢ်ချၢဖဲမုၢ်နၤခီတဖၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇသုးကီၣ်ကးအံၤခီဖျိဟးဖီၣ်၀ဲသးစၢ်တဖၣ်ဒ်အံၤအဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်အိၣ်ကဒုကွံာ်၀ဲအသးဆူ၀့ၢ်အဂၤတဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအဂၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်နမ့အဲၣ်ဒိးလဲၤပၢးထီၣ်လၢစ့န့ၣ်နဘၣ်ပၢးထီၣ်လၢအကလီၢ်လီၤႉမ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်ဘၣ်လဲၤကဲ၀ဲသုးန့ၣ်ႉခဲအံၤမုၢ်နၤခီန့ၣ်တဒ်သိးလၢညါမုၢ်နၤခီလၢၤဘၣ်ႉၦၤကညီဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးခဲအံၤပိာ်ခွါတဖၣ်န့ၣ်ဟးထီၣ်မၤက့ၤတၢ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤသးစၢ်တဖၣ်ဘၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုအသးတစိၢ်တလီၢ်လၢၦၢ်ပူၤအိၣ်အသိးယၤစ့ၢ်ကီးယဘၣ်အိၣ်ကဒုယသးလၢသ၀ီတဖျၢၣ်အပူၤအဂ့ၢ်”စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဖီၣ်ဆူၣ်၀ဲသးစၢ်တဖၣ်လၢကလဲၤကဲသုးအံၤန့ၣ်ႇဒ်ပယီၤဂ့ၢ်၀ီၢ်ဒီးတၢ်တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါကရူၢ်BACSအတၢ်မၤနီၣ်အိၣ်၀ဲသိးႇဖဲတၢ်ဟ့ၣ်သုးတၢ်သိၣ်လိနီၢ်ဂံၢ်(၁)တဖုအပူၤႇကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤတၢ်ထၢ၀ဲသးစၢ်နီၢ်ဂံၢ်ကအိၣ်၀ဲလၢ(၄၃၀၀)ဘျဲၣ်ဆှၢဃီၤ၀ဲဆူသုးတၢ်မၤလိကၠိ(၁၅)ဖျၢၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇမိၢ်ကီၢ်စဲၣ်ႇသဃိာ်၀ါ၀့ၢ်ႇ၀ဲကလံၣ်သုးကီၣ်ကးသုးစကီး-၄တၢ်မၤလိလီၢ်အပူၤႇတၢ်ပာ်ဖှိၣ်၀ဲၦၤထီၣ်သုးတၢ်မၤလိဖိအိၣ်၀ဲအဂၤလၢ(၂၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်BACSတၢ်ပာ်ဖျါအသိးန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ႇဒူပျၢ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးလၢနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီအပူၤတဖၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဖၣ်အဟံၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးကီၣ်ကးသုးတြိၤ-၅၅အၦၤသုးဖိလၢအနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဖဲယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီအပူၤတဖၣ်အံၤႇလၢကကွၢ်စိ၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအဂီၢ်အပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၁)သီအနံၤစးထီၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲဟံၣ်လၢနိးဘျးဘၣ်အီၤတဖၣ်ဒီးတကီၢ်ခဲအံၤဒွဲၣ်အူ၀ဲဟံၣ်အိၣ်၀ဲ(၇)ဖျၢၣ်လံအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤစးထီၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ်န့ၣ်ဖဲ(၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉဟံၣ်ခီန့ၣ်ၦၤကစၢ်တအိၣ်နီတဂၤဘၣ်ႉၦၤစံၢ်ဖးယံာ်လံစးထီၣ်လၢမဟိကၢၣ်လံအိၣ်ဒၣ်ဟဲက့ၤကွၢ်စုၣ်တၢ်တဘျီတဘျီဒ်န့ၣ်လီၤႉဖဲအပူၤကွံာ်တါလီၤအဆၢကတီၢ်ဒုၦၤဟဲကွၢ်ၦၤဟံၣ်တဘျးဖိတနီၤန့ၣ်အိၣ်ႉဒွဲၣ်အူ၀ဲန့ၣ်တမ့ၢ်တနံၤဃီခဲလၢာ်ဘၣ်ႉခဲအံၤယဆိမိၣ်ကဘၣ်အိၣ်လၢ(၇)ဖျၢၣ်လံတၢ်ပလဲၤကွၢ်ဘူးဘူးတဘူၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ခီအိၣ်ဖဲန့ၣ်ထီဘိလီၤမီၤနီၤႉကွၢ်၀ဲလၢဟံၣ်လၢအနိးအဘျးဘၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်ဒွဲၣ်အူ၀ဲမီၤႉဟံၣ်ခိၣ်တခီခဲလၢာ်အိၣ်အဖျၢၣ်(၆၀)ညါမီၤႉဘၣ်ယိာ်၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကလဲၤကစီၤခးအီၤအဃိဒွဲၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇသုးကီၣ်ကးလၢနုာ်အိၣ်ဆိး၀ဲလၢယွၤသ့ၣ်ကိသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤႇအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးကအိၣ်၀ဲအဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးႇအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဒိးလီၤ၀ဲဟီၣ်လာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီဃၢၤ၀း၀းအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ႇဖဲမဟါလါမ့ၤ(၃)သီအနံၤဟါခီအဆၢကတီၢ်ႇတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီးသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးတပျူၤတပျီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်၀ံၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်သံ၀ဲအမဲးတလဲးအမိၢ်ဒီးအဖိခဲလၢာ်အဒု(၁၀)အဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၄)သီအနံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးႇသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤခးစိ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူ(ယ့ၤပူၤ)သ၀ီတကပၤအိၣ်၀ဲအသိးႇအကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အိၣ်၀ဲတပယူာ်ဃီစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤ ၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇရၤမတံကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဃုာ်ဒီးရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိလၢ အမၤ၀ဲ(Online)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ႇလါအီးကထိဘၢၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်အပူၤကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒီးကဘၣ်က့ၤက့ၤဆူအနီၢ်ကစၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂ့ၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်သုးခိၣ်ကီၢ်ဆၢ(BGF)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်တဘ့ၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ(၃)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢရၤမတံ၀့ၢ်ဒီးရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤၦၤတခီထံတခီကီၢ်(တရူး)ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအမၤ၀ဲ(Online)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်စ့အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢလါမ့ၤ(၁)သီတုၤလၢလါအီးကထိဘၢၣ်(၃၁)အနံၤလီၢ်ခံကတၢၢ်ကဘၣ်က့ၤက့ၤ၀ဲဆူအဟဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂ့ၢ်(BGF)သုးဟီၣ်က၀ီၤနီၢ်ဂံၢ်(၂)ဒုးယၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤတ့၀့စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “ပထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ဖဲ(၅)လါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒုတရူးထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤပထုးထီၣ်လံာ်လဲၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဃးဒီးအိၤလဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတခါအံၤန့ၣ်ၦၤပဲာ်ထံနီၤဖးပဲာ်အၢပဲာ်သီၦၤအိၣ်အါမးအဃိန့ၣ်ပကမၤရှဲလဲထီၣ်က့ၤတၢ်အံၤအဂီၢ်ပထုးထီၣ်၀ဲလံာ်လီၤႉၦၤလၢအဟဲအိၣ်တဖိးသဲစးမ့ၢ်ဂ့ၤအဖိးသဲစးမ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်ခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လံာ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အဖီခိၣ်ႇၦၤတခီထံတခီကီၢ်တဂၤလၢ်လၢ်မ့တလူၤပိာ်ထွဲ၀ဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီဒီးတၢ်မ့ထံၣ်လၢဆဲးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ကဆိမိၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်လၢၦၤတနီၤလၢအက့ၤနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးက့ၤလၢအထံအကီၢ်ပူၤတသ့ဘၣ်တဖၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤတ့၀့စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ “အခဲအံၤက့ၤကွံာ်၀ဲအိၣ်တနီၤလံက့ၤ၀ဲတနံၤန့ၣ်သၢဆံလွံၢ်ဆံအိၣ်ႇလၢတၢ်ကဟံအ၀ဲသ့ၣ်အရ့ခီန့ၣ်ပကဘၣ်ကွၢ်တၢ်လၢၦၤလၢအက့ၤလၢအထံအကီၢ်တန့ၢ်တသ့လၢၤဘၣ်တဖၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤႉၦၤဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ပကဘၣ်ဆိမိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢကလဲၤဆူထံကီၢ်အဂၤမီၤႉအဘူးကတၢၢ်ဒ်သိးကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲကသ့အဂီၢ်ပဘၣ်မၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ရၤမတံ၀့ၢ်ဒီးရွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤလီၢ်က၀ီၤအပူၤၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိလၢအမၤ(Online)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်၀ဲလၢအကလးဒီးတၢ်ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံတနီၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇတၢ်ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လၢၦၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ရၤမတံ၀့ၢ်ကလံၤစိးရွံၣ်ကိၣ်ကိၤ(Online)တၢ်ဖံးတၢ်မၤကလဲၤတရံးအသးဘၣ်ဘှီးဘၣ်ဒါအဂီၢ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်ၦၤမၤတၢ်ဖိအသီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးတၢ်ဖံးတၢ်မၤအခိၣ်တရူးထံဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်တကပၤတနီၤဟဲနုာ်၀ဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ