ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီးတရံး)၀့ၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)ဟီၣ်က၀ီၤ ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ပှၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အရ့အိၣ်၀ဲအဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢ(ကီးတရံး၀့ၢ်)အံၤ မ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြးဟီၣ်က၀ီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ၦၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤမ့တလၢထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်တစဲးန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်ထၢနုာ်၀ဲလၢဃိာ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤခဲအံၤၦၤထုးထီၣ်(Martial Law)လၢစးထီၣ်ဟါခီ(၇)နၣ်ရံၣ်တုၤလၢဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် တဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်ႉတၢ်ဆၢကတီၢ်မ့တလၢထီၣ်တစဲးမ့ထံၣ်ၦၤဟးလၢကျဲပူၤန့ၣ်ဖီၣ်၀ဲလီၤႉၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဆှိးထီၣ်အီၤလၢကွီၢ်ဘျီၣ်ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒၣ်လဲာ်လဲၤဆှၢန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၤဖိထံဖိတန့ၢ်ဘၣ်ႉပနၢ်ဟူလၢဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤ(၆)လါမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(ကီးတရံး)၀့ၢ်ပူၤအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတၢ်ဖီၣ်ချုးန့ၢ်၀ဲအိၣ်အဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲပၢၤကီၢ်ၦၤမၤတၢ်ဖိ(၁)ဂၤႇတၢ်ထိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်၀ဲၤကျိၤပှၤမၤတၢ်ဖိ(၁)ဂၤဒီးတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲထဲၦၤမၤတၢ်ဖိခံဂၤအံၤဒံးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤစုတီၤၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤစံး၀ဲ“ၦၤဖီၣ်ချုးန့ၢ်အိၣ်အဂၤ(၅၀)ဘျဲၣ်လံႉၦၤဖီၣ်န့ၢ်အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲပၢၤကီၢ်တဂၤဒီးတၢ်ထိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်၀ဲၤကျိၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဂၤမီၤနီၤႉၦၤခံဂၤန့ၣ်ပနၢ်ဟူလၢၦၤပျၢ်လီၤ၀ဲလံႉမ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဂၤခီန့ၣ်တနၢ်ဟူတၢ်ပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်(ကီးတရံး)၀့ၢ်အံၤ ဒ်(၂၀၀၈)တၢ်ဘျၢသဲစး(၄၁၉)အသိး ဘၣ်ဃးပၢပြးဒီးစံၣ်ညီၣ်ပီတ့ဂ့ၢ်၀ီတဖၣ်အံၤတၢ်ပဘၣ်သူ၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် ပယီၤသုးဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤသမံသမိးဖီၣ်ကမျၢၢ်အိၣ်၀ဲအသိး ဖီၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးၦၤလၢအလဲၤဆါဂီၤတၢ်လၢ တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤလီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးန့ၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၉)သီဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤ(၂)ဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ထံကပျၢၤ)သ၀ီတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ခိၣ်အဂ့ၢ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်ခံဖျၢၣ်လၢ(ထံကပျၢၤ)သ၀ီ ကညီခရံာ်ဖိတၢ်ဘါယွၤသရိာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကဘၣ်ဖဲဂီၤခီ (၅) နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲဆှၣ်တၢ်တဘ့ၣ်ႉမ့၀ံၤဖဲဟါခီ ၈ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် ကဘီယူၤဟဲထီၣ်ဒီးတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ် (၂) ဖျၢၣ်မီၤနီၤႉတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ဒုဟးဂီၤဖးဒိၣ်ညါႉမ့မ့ၢ်သ၀ီဖိဒုဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢအဂၤတဖၣ်တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဂီၤလ့ၤ–ထံကပျၢၤကျဲအံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDO) သုးရ့ၣ် ၈ ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤဘီးက့ၣ်တံၢ်(၁)တၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ တကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါအဃိ ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဘီးက့ၣ်တံၢ်လၢတၢ်ကိက့လီၤဃာ်အီၤအဃ့တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၇၀၀၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤညါဒီး (၁)တၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်တုၤလၢ(၃၈၀၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဃိၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဖိတဖၣ်ဒွး၀ဲကဲးဒိၣ်မးဒီး ခီဖျိအၦ့ၤထီၣ်အဃိၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်ဟဲအါထီၣ်အါန့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ်နံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲမဟိတနံၣ်န့ၣ်ဘီးက့ၣ်တံၢ်တတၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ (၂၅၀၀၀၀) ကၠးလီၤႉတနံၣ်အံၤအၦ့ၤထီၣ်တကလီၢ်ဘျဲၣ်ညါအဃိဘၣ်ဂီၢ်၀ဲတစဲးမီၤနီၤႉအၦ့ၤထီၣ်အဃိၦၤသူၣ်အါထီၣ်က့ၤလၢဘီးက့ၣ်တံၢ်လီၤႉမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးအဃိတနံၣ်အံၤဘီးက့ၣ်တံၢ်ဟးထီၣ်အါမး” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် စီၤ၀့ကၠံၤလၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်အံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၣ်ဆၣ် ၀ီၣ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ႇကၠဲးဒိႇစမံၣ်ကျိမုၢ်ထီၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲဘီးက့ၣ်အါကတၢၢ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးစးထီၣ်သူၣ်၀ဲဘီးက့ၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤခိးၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “တနံၣ်အံၤလၢကီၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇကီၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤၦၤဟဲၦ့ၤဘီးက့ၣ်အါအဃိအၦ့ၤဂ့ၤထီၣ်မီၤနီၤႉတလၢၤကီၢ်စဲၣ်(ပွဲရုံ)နါက့ၦ့ၤ၀ဲစ့ၢ်လီၤႉလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်နါက့ၦၤဆှၢထီၣ်စ့ၢ်ႉၦၤမ့ထုးထီၣ်အီၤတုၤလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒုၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်ဘီးက့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်ဂီၢ်၀ဲမီၤနီၤႉ” ၦၤခိးၦ့ၤဘီးက့ၣ်တံၢ်ဖိတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘီးက့ၣ်အံၤတၢ်စးထီၣ်သူၣ်လီၤအီၤဖဲလါအ့ဖြ့ၣ်အဆၢကတီၢ်ဒီးတၢ်က့ၤခူၣ်ထီၣ်ကဒါအတံၢ်ဖဲဖ့ၤဘြူၤအါရံၤႇလါမးရှးအကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤန့ၣ်ဘီးက့ၣ်တံၢ်တဖၣ်အံၤတၢ်က့ၤထုးထီၣ်တ့က့ၤ၀ဲလၢဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဆၣ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤဘီးက့ၣ်တံၢ်ဖိတဖၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျဲးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ ရှၣ်ပိၤသ၀ီအပူၤန့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအိၣ်၀ဲ(တကလး)ဘျဲၣ်ညါဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟးဃ့ၢ်န့ၢ်တလါဘျဲၣ်လံတုၤလၢခဲအံၤတက့ၤဘၣ်ဒံးလၢအဟံၣ်အဃီဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ရှၣ်ပိၤ)သ၀ီၤအံၤဟံၣ်ခိၣ်အိၣ်၀ဲအဖျၢၣ် (၂၅၀၀) ဘျဲၣ်ဒီးစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီလၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟးစံၣ်အိၣ်န့ၢ်တလါဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ၦၤတနီၤန့ၣ်က့ၤအိၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉတနီၤခီန့ၣ်က့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉၦၤက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်န့ၣ်ခီဖျိၦၤဘၣ်ယိၣ်လၢပယီၤသုးကကိးသူၦၤဒ်တၢ်ဒီသဒၢတခါအသိးမီၤနီၤႉမ့၀ံၤသ၀ီသးၦၢ်ထီၣ်ခဲအံၤတဂၤအဃိနါက့ပၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉတၢ်အိၣ်သးခဲအံၤခီန့ၣ်သ၀ီဖိတဖၣ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ဲတပူၤဃီဒ်သိးၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုအလီၢ်လီၤႉၦဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤအကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဒုအိၣ်ဆိးဘၣ်ဂီၢ်၀ဲလဲၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါလၢတၢ်ကလဲၤဆှၢန့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်စ့ၢ်ကီး ကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢကျဲပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤတြဲၤအဘူးအလဲအါမးစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပမ့လဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအ၀ဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးတၢ်သံဒိးသံကွၢ်တၢ်အါမးႉ မ့၀ံၤနစိာ်အါအါနါက့တန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉနစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်အခါနါက့ကဘၣ်အိၣ်ဒီးလံာ်အုၣ်သးမးနစိာ်ဟုသးထၢၣ်န့ၢ်မီၤနီၤႉအန့ၣ်မးဟ့ၣ်စိာ်၀ဲအါကတၢၢ်န့ၣ်ခံထၢၣ်လီၤႉတၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤခူသူၣ်အသးလၢသ၀ီပူၤဃိၣ်ႇကၠိကရၢၢ်အပူၤဒီးဟံၣ်လၢၦၤကစၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံးက့ၤစိာ်၀ဲၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအသိးအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်ဒီးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးတုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးပာ်ဖျါ၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအဒီကလုာ်ဃူဖိးဒီးတၢ်ထိၣ်ဃူမၤလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် ကမံးတံာ်ဆှၢထီၣ်လံာ်ဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤနံၤအအိၣ်လၢကဖီၣ်ဃံးထီၣ် စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်(KNU)ကရၢခိၣ်ဒီး(KNLA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်ဃုာ်ဒီး (KNU)လီၢ်ခၢၣ်သးတဖၣ်အံၤကပဲာ်ထံနီၤဖးဆိမိၣ်တၢ်လၢအဂ့ၢ်အိၣ်ပီၢ်အိၣ်ဒီး စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိႇ (KNDO)သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်ကကွၢ်တၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒီးကဖီၣ်ဃံးထီၣ်သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်အံၤလၢသုတဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဟးဂီၤတဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်ပၣ်၀ဲ(၇)ထံၣ်အံၤအပူၤစံး၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးအံၤထံၣ်ဒံး၀ဲ(KNU)လၢအမ့ၢ်ကရၢလၢအဆဲးလီၤ(NCA)ဒံးဘၣ်ဆၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိႇ(KNDO)ဒီး(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးထီၣ်ခးကဒါအ၀ဲသ့ၣ်ႇထီၣ်ခးကဒါပၢၤကီၢ်အဖီခိၣ်အံၤအဃိဒ်သိးသုတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်ခီၣ်ဆၢက့ၤခးကဒါ၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး(KNU)စုတီၤဖီလာ်သုးဖိသံၣ်ဖိတဖၣ်နုာ်လီၤခးတၢ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးဒူသ၀ီပူၤႇ နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ပဒိၣ်၀ဲၤကျိၤရူႇဒိးလီၤမ့ၣ်ပိၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ကျဲႇတိၤတဖၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒ်အံၤအဃိ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအဖိးသဲစးလၢတတူၢ်လိာ်၀ဲသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဘၣ်အံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်စးထီၣ်(၂၀၂၁)နံၣ်လၢာ်န့ၣ်ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဃုာ်ဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအသိး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ထီၣ်န့ၢ်၀ဲသုးမီၤစိရိၤအသုးကလၢၤတနီၤန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤအလံာ်အပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁ သီ တုၤလၢတနံၣ်အံၤ လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီန့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတၢ်မၤဟးဂီၤကျဲႇတိၤႇတၤ၀ၤတၢၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၁၆)ဘျီဒီးတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ (၃၁၇)ဘျီႇ ပကိကီၢ်ခီန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၆၆၂)ဘျီ ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၀၉၅)ဘျီဒီး...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တုဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(လၢၢ်ပၣ်)သ၀ီပူၤအဃိၦၤမုၢ်ၦၢ်သံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုး(ခလရ–၅၄၅)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်အဃိဖံသးၦၢ်နီၢ်တၢ်မုၣ်နီၤ(၆၀)နံၣ်အံၤသံကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (လၢၢ်ပၣ်)သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်ပိၢ်အပိၢ်ဖးထီၣ်သၢဖျၢၣ်ႉအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဘၣ်နါက့ပၣ်တနီၤႉယနၢ်ဟူလၢအလီၤတဲာ်လၢ(ကၠီၣ်ဖၠၤ)သ၀ီန့ၣ်ခံဖျၢၣ်ႉအ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤတဲာ်လၢတၢ်မဲာ်ညါၦၤဃၣ်ဃၢၤခီန့ၣ်ၦၤကြာ်လီၤမ့မ့ၢ်မုဂါတၢ်မုၣ်နီၤခီန့ၣ်အတနီၣ်ကြာ်လီၤဘၣ်အဃိကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်အီၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအခါခီဖျိတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်ပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တနီၤတုၤလၢခဲအံၤတက့ၤအိၣ်ဘၣ်အဟံၣ်အဃီဒူသ၀ီဒံးဘၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်ကက့ၤအိၣ်အဂီၢ်ဟံၣ်တအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤတနီၤန့ၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလံႉတနီၤခီဒုတဟဲက့ၤအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉတနီၤခီန့ၣ်ကက့ၤအိၣ်အဂီၢ်မးဟံၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉခီဖျိမ့ၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်ပၣ်ဃုုာ်အဃိလဲၤအိၣ်က့ၤ၀ဲလၢအဒံၣ်အဖိအအိၣ်လီၤမီၤနီၤႉၦၤလၢအဟဲက့ၤအိၣ်တဖၣ်နါက့တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤစံၣ်ထီၣ်ဒီးလံဧါသၢၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤအခါခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကြုၢ်တု–ကါနံၤအံၤအဃိကါနံၤႇညီၤယ့ၣ်သၤႇသယဲၣ်တီႇ ကီးခဲၣ်ႇလၢၢ်ပၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒံးန့ၣ်လီၤႉခီဖျိတၢ်ဒုးအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိသံ(၂)ဂၤဒီးမ့ၣ်အူအီၣ်ဒံးဟံၣ်(၁၉)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး လ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီကပၤ ထံမဲး၀ါခံ–ဖလူသ၀ီကျဲဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၃)ဂၤဖဲအမၤရှဲဘုခ့ကျီးဒွဲၣ်အူအီၣ်တၦီာ်အခါ ကျိဖးဒိၣ်ချံဆှိးလီၤသးလၢဟီၣ်ခိၣ်လာ်လၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂)ဂၤအကျါ ဘၣ်ဒိ၀ဲနးနးကျံၤကျံၤ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်နံၣ်အခါလၢလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးတကဲထီၣ်လၢၤဘၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲတနီၤလံဒီး ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤမၤရှဲလဲဘုခ့ကျီးဒွဲၣ်အူအီၣ်တၦီာ်အခါမ့ၣ်ပိၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လာ်လၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီသ၀ီသးၦၢ် စီၤထ့မၠ့ၣ်အီၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်လဲၤ၀၁်ပျီတၢ်လၢဃုးပူၤဒ်န့ၣ်မီၤႉအဘၣ်ခီဒုဘၣ်တဂၤလီၤႇအဃၣ်ဃၢၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်တစဲးတမွဲးလီၤတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဂၤခီန့ၣ်ဖဲမုၢ်နၤန့ၣ်တဲ၀ဲၦၤဖွဲး၀ံၤလံမီၤႉအနီၣ်ဒုနီၣ်သးမူၤနီၢ်လီၤႉတၢ်မၢၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အခၣ်ႉတၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဒီအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤကၠုးဃီၤ၀ဲဒီးပိၢ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်ယကနၣ်တဘူးလိာ်သးဒီးသုးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကျိဖးဒိၣ်ချံပိၢ်ဖးထီၣ်အခါလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲၦၤဖုၦၢ်(၆၀)နံၣ်တဂၤဒီး ၦၤမုၢ်ၦၢ်(၅၀)နံၣ်လၢအဘၣ်ဒိနးနးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်တဂၤအံၤအသိး ၦၤမုၢ်ၦၢ်လၢအဘၣ်နးနးတဂၤအံၤ တၢ်လဲၤဆှၢအီၤဆူကီၢ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်(မဲၢ်ဆီး)တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လ့ၣ်က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိဖဲအပူၤကွံာ်မဟိအခါပယီၤသုးဟးကိး၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်သူမှံကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်အံၤလၢကဟဲက့ၤအိၣ်လၢလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီပူၤဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတနီၤက့ၤအိၣ်၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢလ့က့ၣ်ကိာ်ႇထံမဲး၀ါခံဒီးယသ့ၣ်ကူၤသ၀ီပူၤအိၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလီၢ်က၀ီၤအခိၣ်အဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်ခံခီခံကပၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ဒံး၀ဲအဃိ လ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီဒီးထံမဲး၀ါခံလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤလၢကက့ၤအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂီၢ် ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဒံးတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဟးစံၣ်အိၣ်အဖၢမုၢ်ဒံးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကရ့ၣ်နံၣ်(ကယါကီၢ်စဲၣ်)အပူၤ ဘၣ်ဃးလံာ်ပာ်ဖျါလၢတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါ၀ဲ တၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အံၤန့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်ပာ်ဖျါ၀ဲအံၤပညိၣ်၀ဲလၢကတီၣ်ဖျါထီၣ်အီၤဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤအအိၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်လၢအဟဲကဲထီၣ်သးဖဲကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤအံၤတဖၣ်ဒီးခါလၢကဟဲဆူညါကဃုသကိးကျဲလၢသဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဖီခိၣ်ဒီး ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိ(၄)ဒူၣ်မၤနီၣ်မၤဃါထုးထီၣ်သဃဲၤ၀ဲလံာ်ပာ်ဖျါအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်(KnHRG)အၦၤနဲၣ်တၢ် အူဘညါ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ကရ့ၣ်နံၣ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤဒီတစိၤန့ၣ် ပတထံၣ်ဘၣ်တၢ်မၤကမၣ် ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်အံၤနီတဘျီဘၣ်ႉလၢ(ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်)ဒီး(ဖရူၤစိၤကီၢ်ဆၣ်)န့ၣ် ခဲအံၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲ ပယီၤသုးကလၢၤလီၤဒီးကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးခဲလၢာ်ကဲထီၣ်က့ၤဒ်သိး(တဲပြဲၢ်၀့ၢ်)လံမီၤနီၤကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါမ့ၤတုၤလၢ(၂၀၂၂)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်ဒ်ပသ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်ဟးဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်(၁၁၀၀)ဖျၢၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် အူဘညါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်သွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤအဖီခိၣ်တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤဒီးတၢ်အိၣ်သးလၢပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤႇဖိဒံဖိသၣ်သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဒုးပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကရ့ၣ်နံၣ်ပိာ်မုၣ်ကရၢ(KNWO)ဒီးကယါပိာ်မုၣ်ကရၢ(KyWO)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးလီၤ၀ဲဖဲတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ လံာ်ပာ်ဖျါတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ (KNWO)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲ“ကရ့ၣ်နံၣ်အံၤလၢဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်မၤကမၣ်သွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤအဖီခိၣ်အံၤအိၣ်လံ၀ဲအနံၣ်လၢအဆံလံဒီးပ၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးပပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်သွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအံၤန့ၢ်အနံၣ်အါမးလံလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤလီၢ်ခံန့ၣ်ပတပာ်ဖျါထီၣ်ဘၣ်လၢၤတၢ်မၤကမၣ်သွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအံၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၁)ခီဖျိလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဃိလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤၦဲၤထီၣ်(၂)နံၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံလၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ(၁၀၀)မျးကယၤအကျါ(၄၀)မျးကယၤန့ၣ်ဘၣ်ကဲထီၣ်၀ဲၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ဒီးလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤစးထီၣ်(၂၀၂၁)တုၤလၢ(၂၀၂၂)န့ၣ်ခီဖျိတၢ်နုာ်လီၤဃိထံမၤနီၣ်မၤဃါ၀ဲအဃိလီၢ်ခံန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤတၢ်တၤတၢ်ဒီးတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလဲၤခီဖျိဘၣ်၀ဲလၢအနံၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲအီၣ်အီအိၣ်ဆိးဒီးခီဖျိပယီၤသုးဖီၣ်မၤသံၦၤမၤတၢ်ကရၢကရိဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဃိ လၢကမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ်ကဲထီၣ်၀ဲတၢ်တံာ်တာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကယါပိာ်မုၣ်ကရၢ(KyWO)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအံၤန့ၣ်ကရ့ၣ်နံၣ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KnHRG)ႇကရ့ၣ်နံၣ်ပိာ်မုၣ်ကရၢ(KNWO)ႇကယါပိာ်မုၣ်ကရၢ(KyWO)ႇ(Kayah State Peace Monitoring Network-KSPMN)ဃုသ့ၣ်ညါမၤနီၣ်မၤဃါသကိး၀ဲ ပျီပူၤတၢ်အိၣ်သးဒီးမ့မ့ၢ်လၢတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဒီးကျိၣ်စ့တကပၤခီန့ၣ်(US Campaign for Burma)မၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ၊ ၂၀၂၃ နံၣ်၊ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် (တကီၤဘိ)သ၀ီအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိ တၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်သ၀ီကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်(တကီၤဘိ)သ၀ီကပၤဒီး ခီဖျိဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ကမျၢၢ်ဒီးသိလ့ၣ်လၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်တၢ်တပျဲလဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်သ၀ီကျဲနုာ်လီၤဟးထီၣ်အံၤမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်ကးတံၢ်၀ဲလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးဒုဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ထီၣ်မီၤနီၤႉပတၦ့ၤဘၣ်တၢ်နီတမံၤဒံးဘၣ်ႉဘၣ်ပျံၤလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်လီၤႉတဂီၤအံၤဖဲ (၇) နၣ်ရံၣ်န့ၣ်သိလ့ၣ်ကဟးထီၣ်န့ၣ်တပျဲဟးထီၣ်၀ဲဘၣ်ႉမ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) မၢဟဲက့ၤကဒါဧါႇမ့မ့ၢ်တခီပယီၤသုးမၢဟဲက့ၤကဒါဧါဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်အံၤခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဆဲးကျိးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ် စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၁)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ဆၣ်ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အသိးပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ တအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤလၢအမ့ၢ်တကီၤဘိကရူၢ် မံပိႇညီၤကိသ၀ီတဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)အဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢအံၤတကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီယုၢ်လီၤႉတၢ်ကစီၣ်လီၤတထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်ႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ၦၤမ့ဟဲသံကွၢ်တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်တတဲပၠး၀ဲဘၣ်မီၤနီၤႉတဘျီတခီၣ်လၢဂီၤခီန့ၣ်ပနၢ်ဟူကဘီယူၤဟဲထီၣ်သီၣ်လီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်လၢပအိၣ်တကပၤအံၤမ့မ့ၢ် (PDF)န့ၣ်တကပၤမီၤနီၤႉလၢ(ညီၤကိ)သ၀ီန့ၣ်ပယီၤသုးဒီး (BGF)အိၣ်မီၤနီၤႉမ့ဘၣ်တဲန့ၣ်ပအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဘၢၣ်စၢၤမီၤနီၤႉတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်ပဟးစံၣ်အလီၢ်တအိၣ်ဘၣ်ႇကလဲၤစံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အိၣ်ထံကျိလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢဟီၣ်က၀ီၤသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးႇ(BGF)အဘၢၣ်စၢၤဒီးတကီၢ်ခါအံၤစ့ၢ်ကီးခံခီခံကပၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဃိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဆူၣ်ထီၣ်သ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဂီၤလ့ၤ–ထံကပျၢၤကျဲမုၢ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်(၈) ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ် ၈ သီတုၤလၢတၢ်ဒုး၀ံၤတစုန့ၣ် သိလ့ၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)တဖၣ် တဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဂီၤလ့ၤ–ထံကပျၢၤကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ KNDO သုးရ့ၣ်(၈)သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံး၀ဲလၢ“ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ် လၢထံကပျၢၤဒီတနံၤညါအံၤခီဒုအဆူၣ်ဒိၣ်ထီၣ်တစဲးအဃိန့ၣ်ဒ်သိးကမျၢၢ်ဟးထီၣ်ဟးလီၤလၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤခီန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ႉအဃိန့ၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢအိၣ်ဖဲအံၤတဖၣ်ခဲလၢာ်အတၢ်ပာ်သးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအံၤတမ့ၢ်ထဲ(KNDO)တၢ်ပ၁်သးဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီပၣ်ဃုာ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်လၢအဂၤတဖၣ်အတၢ်ပာ်သးအဃိ ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤအဲၣ်မၠးထူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအံၤအဖီခိၣ်ဂီၤလ့ၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်သ၀ီဖိခီဒုနၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်လၢစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကဟူးကဂဲၤအိၣ်အဃိတလ့ၢ်လိၤလ့ၢ်ထီၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉသ၀ီသးၦၢ်နါက့ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲအိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉပအိၣ်ခိးကွၢ်တၢ်အိၣ်သးအဖၢမုၢ်လီၤႉပဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကဆူၣ်ထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၃၂)ဒီးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၈၅)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဟူးဂဲၤဖဲ ထံကပျၢၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤဒီးဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ ပယီၤသုးအသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ သံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘူးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ