လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ံရီကရူၢ်အပူၤ အပူၤကွံၥ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ် ဒီးယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ကီးကၠးသၢကၠိလၢတၢ်ပံးဃၥ်အီၤန့ၢ်(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤ တုၤလၢခဲအံၤ တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကၠိတဘူၣ်ဘၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢ သီခါဖၠၣ်ဖီလၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤဖဲ(၂၀၂၂)လါမ့ၤအခါန့ၣ် လၢကီးကၠးသၢသ၀ီအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးနုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်၀ဲ ပှၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ,ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ပှၤသ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲခဲလၢၥ်ဒီးတုၤလၢခဲအံၤပှၤကၠိဖိထီၣ် ကၠိတဘူၣ်လၢၤ ဘၣ်မၤလိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ဖီလၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကၠိတထီၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်စးထီၣ်လၢ(၂၀၁၉)ခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်သးလံၤလံၤန့ၣ်.လၢကက့ၤမၤလိတၢ်အဂီၢ်ဒီး ဖဲ(၂၀၂၂)အံၤဘျီတၢ်ဒုးကဲထီၣ်မီၤနီၤ.လၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်လိၥ်သးစုန့ၢ်ခံခီခံကပၤဒံးအခါဒုပှၤမၤလိတၢ်ဘူၣ်၀ဲ.ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤခီဒုအိးထီၣ်ကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဘၣ်သိၣ်လိခူသူၣ်လၢသီခါဖၠၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တချုးလၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ကီးကၠးသၢကၠိအံၤမ့ၢ်၀ဲတီၤထီကၠိဒီးဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ် ဟဲထီၣ်ဖှိၣ်ကၠိဖဲန့ၣ်လီၤအဃိပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအကထိညါဘၣ်ဆၣ် ဖဲလီၢ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံခဲအံၤန့ၣ် ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်က့ၤဒၣ်ထဲ (၂၀၀)ဘျဲၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကီးကၠးသၢကၠိအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်တီၤထီကၠိတဖျၢၣ်ဒီးစးထီၣ်ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ် ပှၤဘၣ်စံၣ်ဘၣ် ဃ့ၢ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်ပှၤကၠိဖိက့ၤမၤလိက့ၤတၢ်လၢသီခါဖၠၣ်ဖီလၥ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ကန့ၢ်ဒံးဒၣ်ထဲတနံၣ်ဘျဲၣ်ဒံးလီၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိး ကၠိအံၤ မ့ၢ်တီၤထီကၠိဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤတၢ်မၤလိအတီၤအိၣ်တုၤက့ၤဒၣ်ထဲ(၆)တီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီးကၠးသၢသ၀ီအံၤခီဖျိအိၣ်ဘူး၀ဲဒီးပယီၤသုးကလၢၤတကးဒံးဘၣ်တၢ်ဒုးကက့ၤကဲထီၣ်ကဒါဆံးယံၤလဲၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ် အဃိတုၤလၢခဲအံၤတၢ်မၤလိန့ၢ်ဖိသၣ်လံၥ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်ပျံၤလၢကျိဖးဒိၣ်ကလီၤတဲၥ်ကဒီး...
လါနိၣ်ဝဘ့ၢၣ် ၂၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ် ကးအဒြိဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဖျၢၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်လၢပှၤအိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၂၆)သီအနံၤ န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ(၈း၀၀)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်လၢဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(သူကဘံ)သဝီဃၢၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤဝဲတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤအသိးဖဲဆၢကတီၢ်အခါဖဲန့ၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဖဲပှၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲပၠးအသးဒီးပှၤဆါစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲဖဲတၢ်ဆါဟံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ကမျၢၢ်ဒီးပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်လၢၢ် ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်န့ၣ်ဒုၣ်ဒါဟဲခးလီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲဂီၤခီ(၈)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်ဖဲန့ၣ်ဒီးဘၣ်ဟးဂီၤဝဲဒၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ. ဒီး ဖဲန့ၣ်န့ၣ်ကမျၢၢ်ဟဲပၠးအသးဒီးအိၣ်စ့ၢ်ကီးဒီးပှၤဆူးပှၤဆါလီၤ. ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ပှၤဆူးပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးခီန့ၣ်တ အိၣ်ဘၣ်. ဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဒုဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်တနီၤမီၤနီၤ. ဖဲဟါခီလီၤတကပၤန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်(နၣ်သၤကွ့)ခးစိ ဝဲကျိဖးဒိၣ်(၁၂၀မမ)တဖျၢၣ်ဒီးဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဘုလီၢ်န့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ(သူကဘံ)သဝီတၢ်မၤလိကၠိစ့ၢ်ကီးအပူၤကွံၥ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ကဲထီၣ်တ့ၢ်သးအိၣ်ဝဲအဃိတၢ်ဘၣ်ပတုၥ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤလိကၠိအံၤတုၤတကီၢ်ခါခဲဒီးကၠိဖိ,ကၠိသရၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢကဆဲးသိၣ်လိ,မၤလိတၢ်အဂီၢ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၃)သီအနံၤန့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၆၄)အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲ တ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(ထံပူၤလူၢ်)သဝီပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲတၢ်ဆါဟံၣ်တဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၆သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်ကဃုသ့ၣ်ညါမၤနၢ်ပၢၢ်အသးလၢတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဂ့ၢ်အကျိၤဒီးကဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်အသးလၢတၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအပူၤဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ဆီၣ်တခူစံးဝဲဖဲ(၂၀၂၄)နံၣ်တၢ်မၤပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်(၁၆)သီတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပတုၥ်တၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်အဖီခိၣ်,တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤတၢ်မၤအီၤဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၂၅)သီတုၤလၢလါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၁၀)သီအနံၤလၢတၢ်လီၢ်ကိးပူၤဒဲးအဃိ,ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်ကလဲၤမၤနၢ်ပၢၢ်အသး,တဲဖျါထီၣ်အတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဒီးဂုၥ်ကျဲးစၢးမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်သးလၢတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအပူၤအဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ,အကရၢခိၣ် နီၢ်ကညီဖီစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“(၁၆)သီတၢ်မၤတၢ်ပတုၥ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤတၢ်မၤအီၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤအဃိ,ယအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲဒၣ်ပိၥ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢကလဲၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်မၤနၢ်ပၢၢ်သး,သံကွၢ်သံဒိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.ဒီး,ဒ်သိးကမၤပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်အသးလၢတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအပူၤအဂီၢ်တဲပၠးထီၣ်သုတၢ်တူၢ်ဘၣ်လၢပဝဲဒီးတသ့ဖဲအသ့ပကတိၤန့ၢ်ခဲးတၢ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်အဖီခိၣ်အဂီၢ်,ပိၥ်ခွါတဖၣ်မ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအရ့ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိ,ကွဲမုၥ်ဝဲပိၥ်ခွါတဖၣ်လၢကပၣ်ဃုၥ်ပၥ်ဂီၢ်လၢ,တၢ်မၤတၢ်အၢၣ်လီၤသးလၢကပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်အဖီခိၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤပူၤအသိး,ဒီးဆီၣ်တခူဃ့ထီၣ်ဝဲပိၥ်ခွါတဖၣ်လၢ,အသုတမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်တဂ့ၤအဂ့ၢ်,စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢမၤဝဲ(၁၆)သီတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢတၢ်ပတုၥ်တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်ဖီခိၣ်တနံၣ်အံၤအတၢ်ကိးတြီမ့ၢ်ဝဲ“ကသူၣ်ထီၣ်သကိးပှၤတဝၢလၢအပူၤဖျဲးဒီးသွံၣ်ထံးမုၣ်ခွါတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်အဂီၢ်”အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးအတၢ်ကိးသတြီအံၤတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဝဲဒ်သိးပိၥ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်တဖၣ်ကအိၣ်မူဘၣ်လၢတၢ်သဘျ့,လၢအပူၤဖျဲးဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဂီၢ်အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤ,ပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤဒီးဖိသၣ်တဖၣ်အံၤတူၢ်ဘၣ်ဝဲဟံၣ်ပူၤဃီပူၤတၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးကလုၥ်ကလုၥ်အါမံၤအကျါ,ပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ဝဲမုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်မၤတရီတပါအံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒီးပှၤလၢအမၤဝဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပိၥ်မုၣ်အဖီခိၣ်တဖၣ်အံၤ,တနီၤတၢ်ဟံထီၣ်အရ့,ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်တုၤလီၤတီၤလီၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတနီၤအပူၤတၢ်မၤဘံၣ်မၤဘၢ,မၤလီၤမၢ်ကွံၥ်ဝဲပှၤမၤကမၣ်တၢ်ဖိအတၢ်ကမၣ်အိၣ်ဝဲဃိ,တၢ်ကဟံထီၣ်အရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအဂီၢ်တၢ်တၤတၢ်အိၣ်ဒံးဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢစံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကအိၣ်မူဘၣ်လၢတၢ်သဘျ့,ကပူၤဖျဲးဒီးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး,ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်တီတၢ်တြၢ်အဂီၢ်,အရ့ဒိၣ်ဝဲလၢပှၤကိးဂၤဒဲးကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ပှၤမၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတဖၣ်အံၤအရ့အဂ့ၢ်,ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၆ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၁၄)သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ-၅၈၉)အပှၤတဂၤဟဲပၥ်လီၤတၢ်စုကဝဲၤဃုၥ်ဒီးစုကဝဲၤပီးလီတဖၣ်ဖဲလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်(သုးရ့ၣ်-၉)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ် အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၂၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၅၈၉)အပှၤလၢဟဲပၥ်လီၤတၢ်စုကဝဲၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ(ကၠီၤမ့အီၤ)နီၢ်ကစၢ်နီၣ်ဂံၢ်(ပစ-၁၁၀၅၉၉)ဒီး (ကၠီၤမ့အီၤ)အံၤဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပၥ်လီၤပၥ်ဝဲပှၤသုးဖိလၢဟဲဟ့ၣ်လီၤအသးတၢ်မၤကျဲအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယၥ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ဘၣ်ထွဲဒီး(ခမရ-၅၈၉)အသုးဖိလၢအမ့ၢ်(ကၠီၤမ့အီၤ)န့ၣ်ဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၁၄)သီအနံၤန့ၣ်ဟဲဟ့ၣ်လီၤအသးဃုၥ်ဒီးတၢ်စုကဝဲၤပီးလီ သ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤ. ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဝဲဒၣ်သုးလၢဟဲဟ့ၣ်လီၤအသးတၢ်မၤကျဲအိၣ်အသိးန့ၣ်ပအံးထွဲကွၢ် ထွဲအီၤ,ပကဟုကယၥ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်လီၤ" အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ(ကၠီၤမ့အီၤ)လၢအဟဲပၥ်လီၤတၢ်စုကဝဲၤတဂၤအံၤတၢ်စုကဝဲၤပီးလီလၢအဝဲဟဲဟ့ၣ်လီၤဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒ်အမ့ၢ် MA-3(၁)ခိၣ်, ကျိဆၣ်ဒၢ(၅)ဘ့ၣ်, စုမ့ၣ်ပိၢ်(၁)ဖျၢၣ်, ၅.၅၆ချံအဖျၢၣ်(၁၅၀)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး(ကၠီၤမ့အီၤ)လၢဟဲဟ့ၣ်လီၤပၥ် လီၤတၢ်စုကဝဲၤတဂၤအံၤ(KNLA)သုးရ့ၣ်(၉)ဃုၥ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤဝဲကျိၣ်စ့အကလီၢ်(၂၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
(ကၠီၤမ့အီၤ)အံၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤလၢသုးကီၣ်ကးတၢ်ထၢကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲးစးတၢ်ဘျၢတဆီဒီးဟဲလီၤဘၣ်မူဒါဖဲပယီၤသုး(ခမရ-၅၈၉)သုးရ့ၣ်အပူၤ,လၢအအိၣ်ဝဲဖဲကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်သုးရ့ၣ်(၉)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးအါ ထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
"ပကွၢ်က့ၤသုးဖိလၢအဟဲဟ့ၣ်လီၤအသးတဂၤအံၤန့ၣ်လဲၤဘၣ်ထွဲအသးဒီးသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်ပၥ်ဝဲကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲးစးအံၤမီၤနီၤ. အဝဲမ့ၢ်ဝဲပှၤယူအီၣ်ကဲၣ်ရံး(ပှၤနီသိလ့ၣ်)ဖိတဂၤဒီးလၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤမီၤနီၤ. လၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်အီၤအဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်သံကွၢ်အီၤလၢနကကဲသုးဧါ,နကနုၥ်လီၤလၢဃိၥ်ပူၤဧါဒ်န့ၣ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃုထၢလၢကဲသုးဒီးအဝဲနုၥ်လီၤဝဲလၢသုးပူၤအိၣ်ဝဲ(၇)လါအတီၢ်ပူၤလံန့ၣ်လီၤ. လၢဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤန့ၣ်အလီၤဘၣ်ဝဲမူဒါဖဲ(ဆီထံး)ဒီး(ဘီကထၣ်)အဘၢၣ်စၢၤမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘခ့ၣ်အဲးစံၣ် -ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤပှၤနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢဆီထံးကီၢ်ဆၣ်တဆီဂုၥ်ကျဲးဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤဝဲအသုးကလၢၤ(တိၤသ့ၣ်ဖူ)အဖီခိၣ်လၢခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးရ့ၣ်(၉)စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၅ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၁) သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကျူမဲသ၀ီဖိလၢအလဲၤစံၣ်အိၣ် လ့ကိပူၤတဖၣ် တကီၢ်ခဲအံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲအီၣ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကီးလၢၢ်ကရူၢ်အပူၤ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အဃိ ဖဲ(၂၀၂၃) လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အခါန့ၣ် ကျူမဲသ၀ီဖိခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်ကဒုသးလၢ လ့ကိပူၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ အလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤသ၀ီဖိလၢလဲၤအိၣ်ကဒုသးဖဲလ့ကိပူၤတဖၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အံၤဟးစံၣ်အိၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်လံဒီး ကဖံးအီၣ်မၤအီၣ် အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဒံးဘၣ်အဃိလၢကအီၣ်ကအီကအိၣ်ကဆိးအဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ကသံၣ်ကသီဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ခိၣ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်တၢ်အိၣ်သး အံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲ(၂၀၂၃)လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ် လၢကျူမဲသ၀ီပူၤ.ပှၤသ၀ီဖိအိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ ဖဲ(၂၀)သီန့ၣ် ဟံၣ်ခိၣ်(၁၈၇)ဖျၢၣ်န့ၣ်...
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၄သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်, သုးက့(၅) မၤန့ၢ်ကဒီးတၢ်စုကဝဲၤလၢ မးထီပယီၤသုးလၢအဃ့ၢ်ဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့လီၤ.
မးထီပယီၤသုးကလၢၤအံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့(၅)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကဝီၤတံၢ်ဒီးနုၥ်လီၤခးအဝဲသ့ၣ်အဃိဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်(၂၂)သီအနံၤန့ၣ် ဟးထီၣ်ဃ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤဒ်သိးကက့ၤလီၤကဒါဆူထွံၣ်သံအုၣ်ဒီးကတၢတံးတကပၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအဝဲသ့ၣ်က့ၤလီၤအခါခီဖျိ(KNLA)သုးက့(၅)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးခးအဝဲသ့ၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၃သီအနံၤ,တၢ်လီၢ်ဖဲ ထွံၣ်သံအုၣ်ဒီးမးထီအဘၢၣ်စၢၤအဃိ တၢ်မၤန့ၢ်အါထီၣ်ကဒီးတၢ်စုကဝဲၤအမဲၥ်ညါပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤအဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ ကၠူလံယၢၣ်ခုၣ် စံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ကစီၣ်ပိၥ်ထွဲတခါန့ၣ်, ဖဲ ၂၃သီအနံၤ, ပယီၤသုးလၢအအိၣ်မးထီတဖုန့ၣ် က့ၤလီၤဒီးပပှၤခိးထုးအီၤဒီးမ့ၣ်ပိၢ်,ခးတံၢ်အီၤအဃိတၢ်မၤန့ၢ်ကျိဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးန့ၣ်သံ(၆)ဂၤန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါမးထီပယီၤသုးတၢ်စုကဝဲၤလၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့(၅)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်မၤန့ၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ (MA1 – 9)ခိၣ်, (MA2 – 4)ခိၣ်, (MA3-4)ခိၣ်, (MA4 – 2)ခိၣ်, ကျိစဲးလးညၣ်မဲၢ် ၁ခိၣ်, ၆၀ မၣ်မၣ် အပျီထီ ၂ခိၣ်, ၆၀ မၣ်မၣ်အပျီဖုၣ် ၂ခိၣ်,...
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီအခါ ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲ ဒုးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲ ၄ ၀ီတ၀ီ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်တၢ်မၤလိဖိ ၄၈ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ(KDHW)တီခိၣ်ရိၣ်မဲအိးထီၣ်၀ဲဒၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ် တၢ်မၤလိလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤ၀ဲ(၆)လါအံၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၈ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် လၢတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ တၢ်မၤက့ၤ၀ဲ တၢ်ပျၢၢ်က့ၤ ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်တၢ်မၤလိမူး,တၢ်ဟ့ၣ်လီၤက့ၤ၀ဲလံၥ်အုၣ်သးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်တၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်(၅)ဘ့ၣ်လၢအမ့ၢ် ဘံလ့,သထူၣ်,ဖၣ်အၣ်,ကၠဲးထိၣ်,မီၤစကိၤကီၢ်ဆၣ် ခၢၣ်စးသးစၢ်တဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤ ကၠိဖိပိၥ်မုၣ်ဖျိထီၣ်၀ဲ(၃၇)ဂၤ,ပိၥ်ခွါ(၁၁)ဂၤ ခဲလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်(၄၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအဖျိထီၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်တၢ်မၤလိခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်မူဒါလီၤဘၣ်အသိးကဘၣ်က့ၤဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤမူဒါ တဂၤလၢ ကီၢ်ဆၣ်ဒၣ်၀ဲစုၥ်စုၥ်ဒီး...
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ, သုးက့(၅), မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်, ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် မးထီပယီၤသုးကလၢၤန့ၣ် ဖဲတနံၤအံၤ လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၂သီ,ဂီၤခီ ၇နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့(၅)သုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသိးတၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်စုကဝဲၤတနီၤအဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
မးထီသုကလၢၤလၢပၥ်ဖှိၣ်ဂံၢ်ဘါဒီးကူစ့ၣ်အံၤန့ၣ် ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢတကီၢ် သုးက့(၅)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ ကၠူလံယၢၣ်ခုၣ် စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိတအိၣ်ဘၣ်.သုးကလၢၤဝဲအံၤပၥ်ဖှိၣ်ဂံၢ်ဘါဒီး ကူစ့ၣ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲတနံၤဂီၤခီ(၇)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် (KNLA)ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်ထီၣ်သဖှိအဝဲသ့ၣ်အဃိဟးထီၣ်ဃ့ၢ်လၢၤလံဒီးပှၤပိၥ်ထွဲအဝဲသ့ၣ်ခံအဖၢမုၢ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ မးထီသုကလၢၤဝဲအံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ စကခ(၈)စုဒုၣ်တီၤဖီလၥ် ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၄၀၇, ၄၀၈,၄၀၄)အပှၤပၥ်ဖှိၣ်သးဒီးကူစ့ၣ်အပှၤခဲလၢၥ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ် ကအိၣ်ဂၤ(၆၀)ဘျဲၣ်ဒီးတၢ်စးထီၣ်နုၥ်လီၤခးအဝဲသ့ၣ်ဖဲ ၁၉သီအနံၤဒီး၂၂သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်ရှဲကွံၥ်သုးကလၢၤန့ၢ်ခဲလၢၤအသိးတၢ်မၤဟးဂီၤန့ၢ်ဃုၥ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်စုကဝဲၤဒၢးတၢးတဖျၢၣ်အဂ့ၢ်အဝဲတဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ မးထီပယီၤသုးဒီးကူစ့ၣ်ပယီၤသုးလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်လၢအသုးကလၢၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ က့ၤဃ့ၢ်လီၤကဒါက့ၤဝဲဆူ ခွ့သ့ၤ,ကတၢတံးတကပၤအဂ့ၢ်သ့ညါဘၣ်အသိး တၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ်စုကဝဲၤအကလုၥ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲယူၣ်-မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအိၣ်ဆိးကစၢၢ်က လိပှၢ်လၢ်ကျါသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲအဃိလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိၣ်သးသမူအဂီၢ်အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ကုၢ်ဆါအီၣ်ဝဲသွဲၣ်လးအဂ့ၢ်ကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကမျၢၢ်ပှၤကလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်လၢအိၣ်ဆိးတၢ်ဆၢကတီၢ်ဟဲယံၤထီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူတကပၤကီခဲထီၣ်ဝဲအဃိဘၣ်ကုၢ်မၤအီၣ်ဝဲသွဲၣ်လးန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်သွဲၣ်လးတထၢၣ်န့ၣ်အပှ့ၤအိၣ်ဝဲ(၈,၀၀၀)ကၠးတုၤ(၁၀,၀၀၀)ကၠးအ ဘၢၣ်စၢၤဒီးအပှ့ၤဂ့ၤဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ "မ့ၢ်ယံၤထီၣ်န့ၣ်ကအီၣ်ကအီအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဝဲလီၤ. တနီၤနီၤန့ၣ်မၤတၢ်မၤဆါတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,ဃုအီၣ်တၢ်ဒိး တၢ်လၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤဆါအီၣ်ဝဲဒီးဘှါၡဲဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ. အခဲအံၤန့ၣ်သွဲၣ်လးအပှ့ၤဂ့ၤဘျီတၢ်ကုၢ်ဆါဝဲမီၤနီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံပိၥ်မုၣ်တ ဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ဒီးလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲအဃိပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဖံးအမၤတၢ်တကဲဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်ဘှါၡဲဝဲအတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိၣ်သးသမူကီကီခဲခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဂၤတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ "တၢ်တနံၣ်ညါအံၤန့ၣ်တၢ်မၤစၢၤတဟဲအါအါလၢၤဘၣ်. ပှၤသးပှၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤတၢ်ကရၢၢ်တအိၣ်,ကျိၣ်စ့စ့ၢ်ကီးတ အိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒုဘၣ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကီကီခဲခဲလီၤ. ဘၣ်အီၣ်ဘၣ်အီဖှီၣ်ဖှီၣ်ယၥ်ယၥ်လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤခီဖျိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးလၢကစၢၢ်ကလိ,ပှၢ်လၢ်ကျါအပူၤဒီးတုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်တက့ၤဘၣ်ဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤစ့ၢ်ကီးလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲအဃိဘၣ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကုၢ်ဆါအီၣ်ဝဲသွဲၣ်လး,တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်လၢဟးထီၣ်ပှၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အကလုၥ်ကလုၥ်အသိးပှၤသးပှၢ်,ပှၤလၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်အဂ့ၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ထံကီၢ်ဒီးပှၤကလုၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်တမ့ၢ်ပှၤတဂၤတဖံးတၢ်မၤဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်၀ဲပှၤအါဂၤတၢ်မၤဒီးဘၣ်ဂ့ၤသကိးအါဂၤအဃိ ဖိလံၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ခဲအံၤတဖၣ်မ့ၢ်၀ဲခိၣ်နၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤစိမၠ့း စံးလီၤ၀ဲဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၅ သီ တၢ်မၤခိၣ်နၢ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢတၢ်ြပးဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကမျၢၢ်တၢ်ပျၢ်တၢ်မၤလိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဒ်သိးတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲကဂ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် ဖဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၄ သီ တုၤ ၁၄ သီန့ၣ် ကီရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတီခိၣ်ရိၣ်မဲဟ့ၣ်၀ဲခိၣ်နၢ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢတၢ်ြပးဒီး တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကမျၢၢ် တၢ်မၤလိ တခါလၢ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ၀ံၤ ဖဲ(၁၅)သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤက့ၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်မၤလိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဒီး လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤစိမၠ့း ကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလီၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်လၢပမၤထံကီၢ်ဒီးပှၤကလုၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်တမ့ၢ်ပှၤတဂၤတၢ်မၤဘၣ်,ပှၤအါဂၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤ.ဂ့ၤတဂၤတန့ၢ်ဘၣ်,ဘၣ်ဂ့ၤသကိးလၢအါဂၤ.ပှၤလၢဟဲတၢ်မၤလိခဲအံၤန့ၣ်ပှၤသ၀ီဖိမုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတပၣ်နီတဂၤဘၣ်.ကီၢ်ဆၣ်သုးရ့ၣ်သုးက့ဒၣ်လဲၥ်န့ၣ်အပတီၢ်လၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဟံမူဒါတခါစုၥ်စုၥ်လီၤ.သုမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်ခၢၣ်စး.နၤယၤပ၀ဲအံၤန့ၣ်အိၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢကမျၢၢ်ကျါလီၤ.ကမျၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ပမိၢ်ပပၢ်လီၤ ကမျၢၢ်မ့တအိၣ်မူဒီးပှၤတုၤလၢခဲအံၤဘၣ်န့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢန့ၣ်တလိၣ်ဆိကမိၣ်ဘၣ်ပ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အံၤလီၤမၢ် လးထးလံ. အဃိပဖိပလံၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ခိၣ်နၢ်လီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဟ့ၣ်၀ဲခိၣ်နၢ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢတၢ်ြပးဒီးတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤကမျၢၢ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤ၀ဲ(၁၁)သီဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်...