PBHWT တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပျၢ်အမူး
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ဆၢထၢၣ်၀ံချၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ကရူၢ်(PBHWT)တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ ကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်သိၣ်လိ (Communityy Health Workers Training )အံၤ တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်သိၣ်လိအမူးတခါဖဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ကညီဒီက လုာ်စၢ ဖှိၣ်က&ၢ၊ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်၊ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်၊ တၤအုးနံၤသ၀ီၤအပူၤ ဖဲလါနီၣ်၀့ဘၢၣ် ၆သီအနံၤလၢတၢ်သိၣ်လိကတီၢ်ယံာ် ၆ လါအံၤန့ၣ်လီၤႉ
(PBHWT)ကသံၣ်သရၣ်စီၤဒဲဒဲတဲ၀ဲလၢ“တၢ်သိၣ်လိတၢ်ပညိၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးလီၢ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်မၤတဖၣ် ကဂၢၢ်ကျၢၤအဂီၢ်၊ ဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကအိၣ်ထီၣ်၊...
လၢ ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် ကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး ကမံးတံာ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉ သီ၊ ၂၀၁၈။ စီၤထိလ့
ခါလၢကဟဲ၂၀၂၀ တၢ်ဃုထၢန့ၣ် ကညီပၣ်တံၣ်တဖၣ်ကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးတၢ်၊ တၢ်မၤသကိးတၢ်ကမံးတံာ်တဖု ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၅သီတုၤ ၆ သီအနံၤ ဖဲကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု မၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖဲကၠဲၣ်ထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊ စ့ၣ်လဲၣ်ရံၣ်စီးအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဲဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ဒ်ကညီပၣ်တံၣ် ၄ ဖု...
ကညီဒူၣ်ထၢတၢ်လီၤစၢၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်ႇစီၤကီၢ်ဖျါစ့(တီနီၢ်ဖီ)
၁.ကညီဖိခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိႇ ကစၢၢ်ယုၤသုလၢထါဖိ
မိၢ်ထံးပၢ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝဲႇ ဒ်ထါစံးပ၁်အဂ့ၢ်ဟဲ
မိၢ်မ့ၢ်ဃိၣ်ဒီးပၢ်မ့ၢ်ယွၤႇဆၢက့ၤတုၤထံဆဲးမဲးယွၤ
ကွဲၢ်ကဘီဒီးနီၢ်ဘုၣ်ဘီႇ ဒ့ပီၤလီၢ်ကျဲမ့ၢ်ကညီ
၂.ကညီဒူၣ်ထၢအခီၣ်ထံးႇအတၢ်တဲစိၤအိၣ်ဒ်အံၤ
ဖါစဂီၤ ဒီး...
ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢအံၤ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်မၤနၢၤတၢ်အဃိ ဆူညါတၢ်အိၣ်သးဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ် ကညီပၣ်တံၣ်တဲ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၈ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤထိလ့
ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်သၢသီအနံၤ တၢ်မၤ၀ဲ ၂၀၁၈ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဃုထၢအံၤ လၢကလုာ်ဒူၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အပူၤ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်ကမၤတၢ်ဖးအဃိဆူညါအဂီၢ်တၢ်အိၣ်သးဂ့ၤ၀ဲအဂ့ၢ် ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ် (KPP)ဒီး ကညီဒီကလုာ်ပၣ်တံၣ် (KNP)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကညီကမျၢၢ်ပၣ်တံၣ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ(၂)စီၤစ့၀ါတဲ၀ဲလၢ“ပၣ်တံၣ်ဖးဒိၣ်ခံဖုအံၤကမျၢၢ်တၢ်နာ်စှၤလီၤလံႉ ကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် နာ်က့ကဘၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲအခွဲးအယာ်လီၤႉ ကဟံးန့ၢ်အဂီၢ်တၢ်သ့ၣ်ညါ တဖၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လံကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် မ့ၢ်၀ဲတၢ်အိၣ်သးလၢအဂ့ၤလီၤ” အဂ့ၢ်တဲ၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်၅သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၢ်အမဲာ်ညါ ကလုာ်ဒူၣ်ပၣ်တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်...
ကသ့ၣ်နီၣ်လိာ်ဒံးပသး
၁ႉ ဖဲလၢတပာ်သူၣ်ပာ်သး တၢ်ကစီၣ်ပူၤထံၣ်ဘၣ်နၤ ခွါဖိနသ့ၣ်နီၣ်ဒံးဧါ ဖဲအိၣ်တပူၤဃီအခါ ခီဖျိပယီၤတၢ်ထီၣ်ဒု ဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢၦၢ်ပူၤ ပနီၢ်ဆံးသးလီၤဘဲညီ တၢ်အီၣ်တအိၣ်လၢပဂီၢ် နပါပါဒီးယပါပါ ပယီၤဖီၣ်မၤသံမၤဆါ ဒုၣ်ဒါတၢ်မၤအၢမၤသီ ဒွဲၣ်အူဃုာ်ပဒူသ၀ီ အိၣ်တသ့လၢာ်ပဘၣ်ဃ့ၢ်
ဒ့ပီၤလီၢ်ကျဲဘၣ်ပာ်တ့ၢ်
၂ႉ ခွါဖိဧၢသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်နၤ ဖဲလၢပနီၢ်ဆံးဒံးခါ တၢ်ကတိၤဖိလၢပတဲ ကပိာ်ထီၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကျဲ ပကလုာ်တၢ်မ့ၢ်မၤအၢ နၤဒီးယၤကဒုးတြီဆၢ ခွါဧၢမ့မ့ၢ်ယဲတခီ ဒုးတၢ်လၢပကလုာ်ဂီၢ် တၢ်စူၤတၢ်ချံၣ်ပစီၤကျါ တၢ်သဘျ့ဂီၢ်ယတူၢ်ဆါ ဖဲထံၣ်လီၤနၤတၢ်ကစီၣ် ဃုာ်ဒီးနတၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ် တၢ်ခဲလၢာ်လၢၦဲၤဒီးနၤ
ခွါဃိပာ်ကဖၢယသး
၃ႉယခွါဖိယတံၤသကိး သ့ၣ်နီၣ်ဒံးယဲနၤထီဘိ ခီဖျိလၢတၢ်ဂ့ၢ်အါမံၤ တုၤယဲဆူထံယံၤကီၢ်ယံၤ မ့ၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢၦၤကီၢ် သ့ၣ်နီၣ်ဒံးပအိၣ်ဆိးလီၢ် တၢ်ကတိၤလၢပအၢၣ်လီၤ ယကမၤလၢၦဲၤက့ၤအီၤ တၢ်ကူၣ်သ့လၢယမၤလိ ဒ်တၤလၣ်အိၣ်ဒီးယၤသိး လၢနလီၢ်ဒီးလၢယလီၢ် မၤပ၀ဲလၢကလုာ်ဂီၢ် ထဲတမံၤယဃ့ကညး
ခီဖျိလၢပာ်တ့ၢ်ယဲနၤ
၄ႉတံၤသကိးသးဘိယခွါ ဆိမိၣ်နၤဒီးယထံၣ်ဖျါ လၢကလုာ်တၢ်သဘျ့ဂီၢ် နဟ့ၣ်လီၤနသးနီၢ်နီၢ် အီၣ်နဲဒၣ်မ့မဖိ၀ါ၀ါ မံလၢသ့ၣ်လၣ်၀ၣ်လၣ်ကျါ ကလုာ်ဂီၢ်တူၢ်ခီၣ်ပာ်သး ပိာ်ထီၣ်နဲကျဲမၤထူရၤ စးထီၣ်နံၤအံၤဒီးဆူညါ ကဟံးထီၣ်ယဲယမူဒါ ဒုးနဲဒၣ်လၢစုက၀ဲၤ ကဒုးယဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲကျဲ သွံၣ်တစၢၤဃီနၤဒီးယၤ
ကသ့ၣ်နီၣ်လိာ်ဒံးပသး
အိၣ်တမှံၤကီၢ်အီစ်ထြ့လ်ယါ သူလ့ၤနီၣ်မံၤဖိ
လၢကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်မၤလိကညီကျိာ်ကန့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ (Mobile Application)
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ စီၤထိလ့
လၢတၢ်ကဃုမၤလိကညီကျိာ်အဂီၢ် ကညီ (IT) ၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဖိတဖၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(Game၊ Software၊ Mobile Application) တခါဒီးမၤ၀ဲ တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါမူးတခါ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် (၃) သီ လၢ၀့ၢ်တကူၣ်ဖၠၣ်စိမိၤ(MICT Park)အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်ဃာ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်တခါဃီ ဒီးနနုာ်လီၤမၤ လိအီၤ န့ၢ်လၢ(အ့ထၢၣ်နဲး) အပူၤ ဒ်အမ့ၢ်(karen.center)အပူၤ၊...
ကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်တဲဘၣ် လိညၣ်သ၀ီဖိလၢတဘၣ်ဟးနာ်နါစိၤၦၤခိၣ်ၦၤဃၢၤတၢ်ကတိၤတဂ့ၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်။ နါ၀့ၣ်ဖၠိစၣ်
ခီဖျိလီၢ်က၀ီၤဖိတြီ၀ဲအဃိ တၢ်ထုးထီၣ်လၢၢ်တၢ်တိာ်ကျဲၤလၢတၢ်ဘၣ်ပတုာ်ဃာ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ သုတဘၣ်နာ်နါစိၤၦၤတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤအတၢ်တဲတဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် နါခ့ၣ်ထွ့ၣ်မၠ့ၣ်တဲဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ကညီကီၢ်စဲၣ်ကိတိာ်ခိၣ်ကျၢၢ် နါခ့ၣ်ထွ့ၣ်မၠ့ၣ် မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီး ကမျၢၢ်ဖိလၢကမၤ လၢၦဲၤန့ၢ်၀ဲၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဖဲ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီဒီးအ၀ဲတဲလီၤ၀ဲဒ်န့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ
ကိတိာ်ခိၣ်တဲ၀ဲလၢ “တၢ်လီၢ်အ၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲယတၢ်ဖးအလီၢ်၊ အခဲအံၤၦၤဟဲမၤအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ် နာ်က့တၢ်လီၢ်အ၀ဲအံၤလီၤႉ ယတဲတၢ်ၦၤတနာ်ဘၣ် ၦၤဟဲဖဲမဟါတဟါတဂၤတဲတၢ်နာ်၀ဲအဃိ...
တလါအတီၢ်ပူၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၣ်၀ဲ ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီး ၃၀၀ ဂၤ ဃၣ်ဃၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၇ သီ၊ ၂၀၁၈ နံၣ်။ စီၤမၠၣ်အူသၤ
(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ ( ကၠၤအ့ဆ့းကၠံကီၢ်ဆၣ်) အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ် လါအိးကထိဘၢၣ်အတီၢ်အပူၤန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ် လၢၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိအဂၤ ၃၀၀ ဃၣ်ဃၣ် အဂ့ၢ် ကညီပၢၤကီၢ်ကရူၢ် (KNPF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဲ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဒီးဒူသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး၀ံၤလီၤ၀ဲဒၣ်လၢသ၀ီအဖျၢၣ် ၂၀ဘျဲၣ်အပူၤၦၤလၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ် လၢဟံးအရ့ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်ဒီးဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အဂ့ၢ် ၀ီၢ်ရီကီၢ်ဆၣ် နီၣ်ဂံၢ်...
ဟီၣ်ခိၣ်ဘီမုၢ်အစ့တၢး ကမၤစၢၤ၀ဲ တၢ်တ့ထီၣ်ထံတမၢၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပလီၢ်အဂ့ၢ် ၦၤဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်ဖိတဲ
လါနိၣ်၀ံဘၢၣ် ၃ သီ၊ ၂၀၁၈ နံၣ်။ စီၤထိလ့
ဟီၣ်ခိၣ်ဘီမုၢ်အစ့တၢး ကမၤစၢၤ၀ဲတၢ်ကတ့ထီၣ်ထံဘီကျိၤဒီး ထံတမၢၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်ကထုး ထီၣ်၀ဲလီမ့ၣ်အူတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ကအိၣ်ဒီး တၢ်ပလီၢ်ပဒီအဂ့ၢ်န့ၣ် လါအိၣ်ကီၢ် အၦၤလၢအ ထုးထီၣ် Nam Theun 2 တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါထံတမၢၣ် အတၢ်ကဲဘျုးလံာ် ၦၤဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဖိ ဘရုၣ်စ်ရူမ့ၣ်ကၣ် တဲ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တခါဖဲ...
(TA)သရၣ်၊ မုၣ်လၢအသိၣ်လိကညီကျိာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်သုးထီၣ်န့ၢ်အလီၢ်လၤ
လါအိးကထိဘၢၣ် ၂၉ သီ၊ ၂၀၁၈နံၣ်. စီၤထိလ့
ကီၢ်ပဒိၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ကၠိသရၣ်၊ မုၣ်လၢအသိၣ်လိ၀ဲကလုာ်ဒူၣ်ကျိာ်( Teacher Assistant)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ နံၣ်လၢကဟဲတၢ်ကတီၣ်ထီၣ်က ဒီးအ၀ဲတဆီလၢတီၤဖုၣ်သရၣ်၊ မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ်ခိၣ်နီၢ်ပါသ့ၤစၤမၠိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကိတိာ်အံၤစံး၀ဲလၢ“(AT-Teacher Assistant)လၢအိၣ်ပာ်စၢၤတဖၣ် တၢ်ကတီၣ်ထီၣ်အီၤလၢတီၤဖုၣ်သၣ်၊ မုၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်တၢ် တိာ်ပာ်အိၣ်၊ အ၀ဲသ့ၣ်ကဘၣ်လဲၤထီၣ်တၢ်သိၣ်လိ မ့ၢ်၀ံၤမးကကဲထီၣ်တီၤဖုၣ်ကၠိသရၣ်၊ မုၣ်န့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်စံး၀ဲဖဲလါအိးကထိဘၢၣ်သၢနွံတနွံန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးတၢ်ကတီၣ်ထီၣ်၀ဲကလုာ်ဒူၣ်ကျိာ်သရၣ်၊ မုၣ်တဖၣ်လၢတီၤဖုသရၣ်ပတီၢ်အံၤ တၢ်လီၤဟိသ့ၣ်တဖၣ်ကအိၣ်၀ဲဒီး တၢ်သိၣ်လိနံၣ်လၢကဟဲ၂၀၁၉-၂၀နံၣ်အပူၤ...










