ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမးရှး ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤတလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၄၄)ဘျီဒီးပယီၤသုးသံတစှၤန့ၢ်(၄၄)ဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးရ့ၣ်(၁)အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢလၢၢ်ဒိၣ်စိကီၢ်ဆၣ် ပကၤယံၤသ၀ီႇသ့ၤကါတိႇသဘၠၤ–မဲခၠီသ၀ီအဘၢၣ်စၢၤဒီးသယဲၣ်ခၠီကီၢ်ဆၣ် စီၤဖၠါသ၀ီတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးပယီၤသုးသံတစှၤန့ၢ်(၄၄)ဂၤညါဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးရ့ၣ်(၁)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် ဒံၤန့ၢ်ထူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢပကထၢဖှိၣ်ၦၤသံစရီမီၤနီၤႉ ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအနီၣ်ဂံၢ်တဖၣ်န့ၣ်ခဲအံၤပက့ၤထၢဖှိၣ်အီၤဒီးပအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢတၢ်ကစီၣ်လၢအမ့ၢ်အတီအဃိပပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်– ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ တချုးလၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အိးထီၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤတဲဒီးဒုးသ့ၣ်ညါသ၀ီဖိကမျၢၢ်တဖၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်ႇထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ၀ဲလၢ(စိၣ်ရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်)အပူၤ၀ံၤမးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သိၣ်မှံၤသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်(ဥသြ)သုးကျိၤ...

လါမးရှး ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ဒီးကညီကီၢ်စဲၣ်အဆၢ ဒူသထူၣ်–ဖၣ်အၣ် (လမ်းဒူးရင်းဆိပ်)သ၀ီအပူၤန့ၣ် ဖဲလါမးရှးထီၣ် ၁ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA(သုးက့ ၁)ဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ် လဲၤခး၀ဲပယီၤသုးတြဲၤအိၣ်ခိးတၢ်လီၢ်(၂)ဘ့ၣ်လၢ(ဒုံသမိ)တိၤဖီခိၣ်အံၤလၢ(ဒြိ)အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တိၤဖီခိၣ်ပယီၤသုးတြဲၤအိၣ်ခိးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ႇပ့ၢ်ဆှါဒီးပၢၤကီၢ်သုးတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံမိးတၢ်‚ထၢတၢ်ခိတၢ်သွဲလၢသိလ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်အဃိ ဘၣ်လဲၤခး၀ဲဒ်အံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် KNLA (သုးက့ ၁)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“(drone)ကရူၢ်ဒီးပ(KNLA)ပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးပလဲၤခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢ(ဒြိ)မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိပဘၣ်လဲၤခးလဲၣ်န့ၣ်တြဲၤအိၣ်ခိးတၢ်လီၢ်၀ဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ထၢတၢ်ခိတၢ်သွဲလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအအိၣ်တကးဒံးဘၣ်ထၢ၀ဲပၢၢ်တုၤလၢ(သၢဘ့ဆဲးကဲး)ညါမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး(BGF)ႇသိလ့ၣ်အိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်တဖၣ်နါက့သမံသမိး၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လဲၤခးပယီၤသုးတြဲၤလၢအိၣ်တိၤဖီခိၣ်(၂)ဘ့ၣ်န့ၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလဲၤတ့ၢ်လီၤစ့ၢ်ကီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၂၄)သုးရ့ၣ်ပူၤအဃိပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မၤလီၤတံၢ်တန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လၢတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်အပူၤနါမုအဲတၤကဘၣ်ဂဲၤပျုၢ်ဂဲၤဆှးလၢခါဆူညါအဂီၢ် နါ၀့ၤဖၠိစၤ (လါမးရှး ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်) ဘၣ်ဖဲမုၢ်ဆါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤကလံၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤဂ့ၤ၀ဲဒီးၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤလၢအိၣ်ဒီးအဟုးအသးအနီၢ်ဃဲၤဃဲၤဖိႇဆူၣ်ထီၣ်အခိၣ်ဆူၣ်ရၢ်လီၤ၀ဲလၢအလီၢ်ခံဒီးဆ့ၣ်နီၤအိၣ်၀ဲလၢတၢ်ကနုာ်လီၤဟံၣ်ပဲတြီမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤလၢၤအခါန့ၣ်ၦၤပိာ်မုၣ်၀ဲအံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဃာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဖိအသိး တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တအိၣ်လၢကဖိးဟုတံၢ်ဃာ်အဖိမုၣ်ဆံးဆံးဖိအံၤဘၣ်ဒီးၦၤလၢဟဲသံကွၢ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အိၣ်သးတဖၣ်အံၤအ၀ဲတအဲၣ်ဒိးနံၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်နံၤဆၢကတိၤဆၢ၀ဲတၢ်လီၤႉတၢ်ဂ့ၢ်ခီန့ၣ်ဖဲအလဲၤအိၣ်ဖျဲၣ်ဖိလၢတၢ်ဆါဟံၣ်၀ံၤဟဲက့ၤတုၤလၢဟံၣ်လၢအနၣ်ရံၣ်တီၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤလၢအကဟံကွၢ်အဖိမုၣ်အံၤက့ၤစိာ်ကွံာ်အဖိမုၣ်ဖိအံၤန့ၣ်လီၤႉ တအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်လီၤကွၢ်အဖိဆူၦၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိမၤတသ့ဘၣ်အဃိနါမုအဲတၤဘၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲနးဒိၣ်မးလီၤႉ နါမုအံၤအသးနံၣ်အိၣ်ထဲအနံၣ်(၂၀)ဒံးလီၤဒီးအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤသ၀ီတဖျၢၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲဒီးအဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိ(၃)နံၣ်ဖိတဂၤအိၣ်ဒီးအဖံအဖုတပူၤဃီဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးမိၢ်တဂၤလၢကဖးထီၣ်ကဒီးအဖိခံဂၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲယဟ့ၣ်လီၤယဖိလၢၦၤစုပူၤအခါန့ၣ်ယတဒုးလီၤယမဲာ်ထံနီတစဲးဘၣ်ႉယပာ်ဆူၣ်ယသးလၢအီႉႉႉတၢ်အံၤလၢယဖိမုၣ်တၢ်အိၣ်မူကဂ့ၤအဂီၢ်လီၤႉပကဲမိၢ်ပဖိဒီးပကစၢ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးတအဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ဒုးကွၢ်ၦၤဘၣ်ႉမၤတဘၣ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်အဃိဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွၢ်ၦၤလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် တဲပၠး၀ဲတခီခီဟီၣ်တခီခီန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤဒၢးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်ႇကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်တအိၣ်ႇမိၢ်ပၢ်လၢကကွၢ်ထွဲၦၤဒီးတအိၣ်ႇၦၤလၢကကွၢ်ထွဲၦၤဒၢးတအိၣ်ဘၣ်အဃိလၢယကအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒီးယဖိမုၣ်ဖိခံဂၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်ညါအဃိ ဒ်သိးယသးအိၣ်ဘၣ်ယဖိအံၤသုတအါထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ပတမၤယံၤထီၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဒီးယဟ့ၣ်လီၤကွၢ်ယဖိလၢအဆိအချ့လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ယဖိမုၣ်ဖိလၢယအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤအီၤခံဂၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ခါဆူညါတၢ်မံမီၢ်အိၣ်လီၤႉယဖိမုၣ်အဆံးတဂၤလၢၦၤဟံကွၢ်၀ဲတဂၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးၦၤကပာ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤလီၤအဃိပဟ့ၣ်လီၤကွၢ်အီၤလီၤႉခီဖျိယၤန့ၣ်ယတလၢတၦဲၤဘၣ်ႇအ၀ဲမ့ၣ်အိၣ်ဒီးယၤန့ၣ်ကဘၣ်ဖှီၣ်ဘၣ်နးမီၤနီၤႉဖဲအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤကိးယဖိမုၣ်အခါယထံၣ်လၢအဟ့ၣ်ဒုးလ့ၤထီၣ်ယဖိမုၣ်လၢဖဲဒီးဘၣ်ယသးမုာ်ဒိၣ်မးလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ယတူၢ်ဘၣ်လၢယသးဆံးစ့ၢ်မီၤနီၤ” နါမုအဲတၤအံၤအ၀ဲထီၣ်ၦၢ်လၢအသးနံၣ်အိၣ်(၁၇)နံၣ်ခါလံၤလံၤလံဒီးအဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိလၢအအိၣ်တ့ၢ်ဒီးအီၤခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်အ၀ၤလၢညါတတီၤအဖိအသိးမ့မ့ၢ်အဖိလၢကအိၣ်ဖျဲၣ်လီၤ၀ဲခဲအံၤတဂၤခီန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲအ၀ၤလၢခံတတီၤအဖိန့ၣ်လီၤႉဖဲအဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိအိၣ်တနံၣ်အခါန့ၣ်ခီဖျိအပါအဲၣ်ဘၢယၤအဃိလီၤဖး၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၤဖးဒီးအ၀ၤန့ၢ်တနံၣ်ဘျဲၣ်၀ံၤဘျီအ၀ဲဒီးအဖိမုၣ်ခံဂၤအံၤဘၣ်အိၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢအဖံအဖုကဒုဖီလာ်ဒီး ကအိၣ်ဆၢထၢၣ်တဂၤခီဒၢးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိဆီၣ်ဟံၣ်ဆီဃီကဒီးၦၤပိာ်ခွါလၢအသီတဂၤန့ၣ်လီၤႉခီဖျိအသးဘီၣ်ဒံးအဃိအဖံအဖုဘၣ်ယိၣ်လၢကတိနိၣ်ဒီးၦၤတကျၢတခီဘၣ်အဃိအဖံအဖုဖျီအီၤဒီးၦၤလၢအအဲၣ်လိာ်သးဒီးအီၤတဂၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဆီဟံၣ်ဆီဃီအံၤဆိမိၣ်၀ဲလၢပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါ၀ဲကသ့ဘၣ်ဆၣ်အ၀ၤအံၤဒ်အ၀ဲမုၢ်လၢ်ပာ်အသိးတကဲထီၣ်ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီသူ၀ဲဒၣ်(WY)ကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်ႇတဘျီတခီၣ်အမ့မူၤထီၣ်လၢကသံၣ်န့ၣ်ပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ်ဆှိးထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢယလိၤအဃိယဘၣ်သးဖှီၣ်ခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအန့ၢ်၀ၤလၢခံတတီၤန့ၣ်အ၀ဲဆိမိၣ်ဃာ်လၢကမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိအမံၤၦၢ်တဖၣ်အံၤမၢအဟံဖိအဃိအ၀ဲဟံးကဒီးဖိန့ၣ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲအ၀ဲအိၣ်ထီၣ်ဒီးအဟုးအသးဘျီန့ၣ်အမံၤၦၢ်လၢမၢအမၤလီၤတဲာ်အဖိအသိးခီဖျိအ၀ၤစ့ၢ်ကီးမူၤကသံၣ်ကၠီၢ်ကသံၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိတၢ်ဆီၣ်သနံးဘၣ်အီၤဒီဒူၣ်ညါလီၤႉတၢ်ဖုၣ်ထံၣ်ဖုၣ်ထီတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ဒွါလၢအ၀ဲဒီးအမံၤၦၢ်ဘၢၣ်စၢၤအံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်ခံကတၢၢ်စံၣ်လီၤ၀ဲလၢအမံၤၦၢ်ဟံၣ်ပူၤဒီးအဒၢလွံၢ်လါအံၤတဖျၢၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်၀ဲဒီးအဖံအဖုန့ၣ်လီၤႉ “ယဃုထၢယ၀ၤတဂၤအံၤန့ၣ်ယဆိမိၣ်လၢအကနၢ်ပၢၢ်လၢယမ့ၢ်ဖိသၣ်မိတဂၤအဃိယဃုထၢအီၤလီၤႉဖဲယစးထီၣ်န့ၢ်သီသီအခါဒုလၢယဖီခိၣ်န့ၣ်အဂ့ၤလီၤႉအတသူကသံၣ်မူၤဘှီးစ့ၢ်ဘၣ်ႉအမိၢ်အပါမးစံးဘျုးစံးဖှိၣ်ယၤဒံးႉအလါယံၤထီၣ်ဘျီအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ရ့လိာ်ယၤန့ၣ်ဆီတလဲထီၣ်ႉအဖိခွါအိၣ်တဂၤလီၤအဃိလူၤဘၣ်၀ဲအသးႉကယဲၢ်မ့ၢ်အဖိခွါတဲ၀ဲန့ၣ်အဘၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉအဖိသူကသံၣ်ကသ့ၣ်န့ၣ်မးဟဲပာ်ထီၣ်တၢ်ကမၣ်လၢယလိၤဒံးႉယတူၢ်လီၤႇယတူၢ်တကဲလၢၤဘၣ်ဘျီယဟဲက့ၤလၢယဖံယဖုအအိၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် နါမုအဲတၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နါမုအဲတၤအဖံအဖုလၢအပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါ၀ဲအံၤစ့ၢ်ကီးတမ့ၢ်ၦၤလၢအလၢအၦဲၤဘၣ်ႉဖဲအ၀ဲအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်အဖိမုၣ်၀ဲၢ်ကိတဂၤအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီးအဖံကွၢ်ကဟုကယာ်၀ဲဒီးခဲအံၤတအဲၣ်ဒိးမၤကီမၤခဲအဖံအဖုခံဂၤအံၤလၢၤဘၣ်အဃိဟ့ၣ်လီၤကွၢ်အဖိမုၣ်လၢအကအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်၀ဲခဲအံၤတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်စံးအီၤလၢအ၀ဲန့ၣ်အထီၣ်ၦၢ်လၢအသးဘီၣ်ဘီၣ်ဖိႇဟံ၀ၤတဂၤ၀ံၤတဂၤအဃိအ၀ဲဘၣ်သဂၢၢ်၀ဲတၢ်ဒုၣ်ဒွဲၣ်စံးအၢအိၣ်၀ဲအသိးအသကိးအမိအပါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢမ့မၤဘူးဒီးအဒံၣ်အဖိန့ၣ်အဒံၣ်အဖိကထီၣ်ၦၢ်ဆိဒ်သိးအ၀ဲအဃိၦၤပာ်အဒူၣ်အဆၢရ့အီၤလီၤႉႉဖဲအ၀ဲလီၤဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအခါန့ၣ်ခီဖျိအမိအပါအပုၢ်အ၀ဲၢ်တအိၣ်နီတဂၤလၢကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤဘၣ်အဃိပၢၢ်တုၤလၢအဲၣ်ဒိးမၤသံလီၤက့ၤကစၢ်သးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယစံၣ်လီၤလၢယမံၤၦၢ်အဟံၣ်ဘျီဒုဖဲယဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤတဲယၤဒ်န့ၣ်ဒ်အံၤအဃိယသးဘၣ်ဖှီၣ်ညါႉဖဲန့ၣ်အခါယဒၢန့ၢ်(၄)လါမီၤနီၤႉဖဲန့ၣ်ယအီ၀ဲဒၣ်တၢ်သ့ဃၢၤတၢ်ဟးလီၢ်ကသံၣ်အထံဒံးႉတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤလၢယလဲၤတုၤဆိလၢတၢ်ဟံၣ်ယတသံဘၣ်ႉယဖိလၢအိၣ်ယဟၢဖၢပူၤနါက့တဘၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲက့ၤတဲပၠးကဒါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သရၣ်နါက့တဲလီၤအနၢ်ႇယၤနါက့ယပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤယသးဖးဒိၣ်ညါႉဖဲယဒၢထီၣ်သီသီအခါန့ၣ်ယမံၤၦၢ်တဲယၤလၢမၢယမၤလီၤတဲာ်ကွံာ်အီၤႉယမၤသံယဖိတဘူၣ်ဘၣ်ႉဒီးဖဲန့ၣ်ယဆၢတဲာ်လီၤယသးလၢယကအိၣ်ဖျဲၣ်ယဖိအံၤတုၤလၢအန့ၢ်လီၤႉဘၣ်ဆၣ်ဖဲယအီတၢ်သ့ဃၢၤတၢ်ဟးလီၢ်ကသံၣ်ထံအခါန့ၣ်ယတချုးထၢၣ်သးဘၣ်”...

လါမးရှး ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ပလီကီၢ်ဆၣ် ပလီႇပလၣ်ႇပလီၣ်၀့ၢ်ဒီးဒူသ၀ီလၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤသၢနွံတနွံန့ၣ်ပယီၤသုးတပျဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤစဲးဖီကဟၣ်အသိလၢၤဘၣ်ဒီးတဲပျံၤစ့ၢ်ကီးၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ဖိတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ပလီ၀့ၢ်ပူၤလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲ“အ၀ဲသ့ၣ်တပျဲသိကျးလၢကဆါ(ဒးစံၣ်)လၢၤဘၣ်ႉပယီၤသုးန့ၣ်တဲပျံၤဃာ်ကျးကစၢ်အိၣ်မီၤနီၤႉတဲ၀ဲလၢကျးကစၢ်မ့ဆဲးဆါဒံးသိန့ၣ်ကဒုးလီၤ၀ဲလၢဃိာ်ပူၤတစိၤသးညါဒ်န့ၣ်ႉတဲပျံၤ၀ဲပၢၢ်တုၤလၢကမၤသံ၀ဲညါႉနကစိာ်သိန့ၣ်တဲလၢၤတဂ့ၤႇနလဲၤၦ့ၤလၢကျးပူၤမးတန့ၢ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤတပျဲၦၤစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤစဲးဖီကဟၣ်သိလၢၤဘၣ်ဒီးတပျဲသိကျးလၢကဆါ၀ဲသိအံၤစ့ၢ်ကီးလၢာ်ဘၣ် အမဲာ်ညါစးထီၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ်တပျဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤဟုသးဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအဂၤတဖၣ်လၢၤဘၣ်အသိးပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ကယဲၢ်မ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တြီဃာ်၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉဟုသးႇဒးစံၣ်ႇဒံၣ်စဲၣ်ႇပရံမံယါခဲလၢာ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤတြဲၤအိၣ်သိးသမံသမိးတၢ်ႉစးထီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤအါထီၣ်တြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ႉမ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်တြီ၀ဲတၢ်ဒ်အံၤလီၤႉခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဒ်န့ၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၁ သီအနံၤ ပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢအခါန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤကူထီၣ်သိးထီၣ်၀ဲတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအတၢ်ကူတၢ်ကၤ(ယူၣ်နံၣ်ဖီ)အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢကျဲမုၢ်ဒီတဘိညါဒီးဟံကွံာ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဒးစံၣ်ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးဃ့အီၣ်လီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီအခါစ့ၢ်ကီး လၢပလီ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးနုာ်လီၤဖီၣ်ဒံး၀ဲ (CDM)ကၠိသရၣ်မုၣ်ဒီးကမျၢၢ်တနီၤလၢဟံၣ်ပူၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ကစီၣ်သန့ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်အကတီၢ်ခီဖျိတခီးထိၣ်ကံၣ်ချံအၦ့ၤဂ့ၤအဃိ တနံၣ်အံၤၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်ဖိလၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ဂီၢ်ဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်ဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤအသၣ်ဖးအါညါႉ အၦ့ၤနါက့ဂ့ၤအဃိပၦ့ၤအီၣ်သိၦ့ၤအီၣ်ဟုသးနါက့ဘၣ်ဂီၢ်ထီၣ်တစဲးမီၤနီၤႉနပာ်ဖှိၣ်စ့နါက့န့ၢ်က့ၤတစဲးတမွဲးႉ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအၦ့ၤထီၣ်အကတီၢ်တခီးထိၣ်ကံၣ်အၦ့ၤထီၣ်အဃိဘၣ်ဂီၢ်ထီၣ်လၢပဂီၢ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉ နသူၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်အံၤအဆှူတအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်ဒီးတနံၣ်န့ၣ်အၦ့ၤတဒံသိးလိာ်သးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီကီၢ်စဲၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤဖဲမဟိတနံၣ်န့ၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၁၅၀၀)တုၤလၢ(၂၀၀၀)ကၠးလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤတပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်(၃၈၀၀)တုၤလၢ(၄၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တခီးထိၣ်ကံၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲလၢပကိကီၢ်ဒိၣ်ႇတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ႇတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်ႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်တဖၣ်အပူၤဒီးအါဒၣ်တက့ၢ်ၦၤၦ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်ၦ့ၤတခီးထိၣ်ကံၣ်အချံအံၤလၢအပီၢ်ႇအကံလိဒီး လဲၤၦ့ၤ၀ဲတုၤလၢကျီးပူၤညါန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်လၢအသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲကညီကီၢ်စဲၣ်ဘၣ်ဆၣ် နမ့ထိၣ်သတြီၤအီၤဒီးၦၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ၦၤသူၣ်ဖျးတခီးထိၣ်ကံၣ်အိၣ်စှၤဒံးလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်တခီးထိၣ်ကံၣ်ဖိလၢအိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤအံၤတဖၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢတခီးထိၣ်ကံၣ်အချံအံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တၢ်ထၢနုာ်သူအီၤလၢတၢ်တ့ကိၣ်တ့နီအကျါဒီး လၢကသူအကျါအိၣ်၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါတၢ်၀ဲၤဆါအချံစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမးရှး ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် လၢကီၢ်သူလ့ၤကညီတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ တဖၣ်အပူၤ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၅)ကလီၢ်ဘျဲၣ်လံဒီး ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူ တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်တိစၢၤၦာ်ဘျးစဲ(KPSN)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဘၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤဒီးလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်လၢအမ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ခိၣ်ဒုး‚ကသံၣ်ကသီႇကၠိတၢ်ပီးတၢ်ပီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KPSN)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (KPSN)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ နီၢ်၀ါခုၣ်ရှံစံး၀ဲလၢ“ကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးၦၤအိၣ်ႉ ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢအ၀ဲဟ့ၣ်ၦၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အိၣ်ႉလၢအပူၤကွံာ်န့ၣ်ပမၤစၢၤဘၣ်ၦၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်အလၢအလီၣ်လၢၦၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်ဒီးဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်လီၢ်ကိးပူၤဒဲးဘၣ်ႉအိၣ်ဒၣ်လၢပမၤစၢၤလၢဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတဘျီဘျီဒ်န့ၣ်လီၤႉဒ်သိးတၢ်ကရၢကရိလၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢတဖၣ်အံၤဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကသ့အဂီၢ်န့ၣ်ပမၤနီၣ်မၤဃါစရီဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတုၤလၢ(၂၀၂၂)လါအီကူးပမ့က့ၤထိၣ်သတြီၤ၀ဲန့ၣ်ကညီၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တုၤလၢ(၁၈၀‚၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးဖဲန့ၣ်အကျါတီအူကီၢ်ရ့ၣ်ႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်လီၤဒီးပှၤနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးလၢပဒွးပာ်ဖှိၣ်ဃာ်လၢအပူၤကွံာ်တဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်တနံၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤကလိၣ်ဘၣ်၀ဲစ့ဒီၣ်လၣ်(၃၆)ကကွဲၢ်ဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ်(KPSN)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁၂၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇတီအူကီၢ်ရ့ၣ်(၃၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၁၄၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၁၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၁၀၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ႇဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၉၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကပျဲအခွဲးလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးကအိၣ်ကဒုသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအံၤဒီး ကဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ကူၣ်စါယါဘျါတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ကရၢကရိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးကပတုာ်ကွံာ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသုးမီၤစိရိၤႇတၢ်ဆါန့ၢ်ကဘီယူၤအသိတဖၣ်ဒီးကဟံးန့ၢ်၀ဲ(ခီပနံၣ်)လၢသုးမီၤစိရိၤပၢ၀ဲတဖၣ်အံၤအရ့ဒီးကဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဒီးၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KPSN)ဃ့ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (KPSN)အံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကညီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိတခါတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်ကရၢကရိအံၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်ကရၢကရိဒီးၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တၢ်လၢတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤဘိးထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢအမ့ၢ်သုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဖီၣ်မၤဒၢၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ်အဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဟါခီ ၆ နၣ်ရံၣ်တုၤလၢဂီၤခီ ၆ နၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤ ၦၤလၢအဟးထီၣ်တၢ်ချၢတဖၣ် ပယီၤသုးဘံၣ်ဘၢကရူၢ်တဖၣ်အံၤခးပျံၤခးဖုး၀ဲဒီးကျိတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါဖီၣ်မၤဒၢၣ်ဟံးအရ့အိၣ်အဃိ ကျးလၢအအိးထီၣ်ဆါတၢ်ထဲလၢမုၢ်နၤခီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ပတုာ်ကွံာ်၀ဲဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢ ၦၤဂ့ၢ်၀ီမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဟါခီ ၅ နၣ်ရံၣ်န့ၣ်ပဘၣ်ပံးကွံာ်ကျးလီၤႉမ့ၢ်ဆဲးခံတစဲးန့ၣ်ပယီၤသုးဖီၣ်ဟံအရ့မီၤနီၤႉလၢညါခါမုၢ်နၤခီန့ၣ် ထံချီဆၢကျးႇမ့ၤကၠီၣ်ကျးႇတဘျုၣ်(ကိယၤ)ကျးဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီကျးတဖၣ်အံၤတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်၀ဲအဃိ ၦၤကိးဂၤဒဲးတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူမီၤနီၤႉၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်ဟံးအီၤအရ့တဖၣ်တနီၤန့ၣ်ဘၣ်က့ၤရ့ထီၣ်အီၤလၢစ့အိၣ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ယ့ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤန့ၣ် တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤခဲအံၤခဲအံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ပယီၤသုးမၤဃံးထီၣ်တၢ်သမံသမိး လၢ(ယ့၀့ၢ်)ဒီတ၀့ၢ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂ သီအနံၤ ကီၢ်ဆၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢ၀ဲလၢအမ့ၢ်(Martial Law)အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ(ယ့ကီၢ်ဆၣ်)အံၤဒီး ပယီၤသုးဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်ႇဃ့အီၣ်စ့လၢမီၣ်ကန့ၤႇကၠိတတါသ၀ီ တဖၣ်အပူၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါမၤဃံးထီၣ်တၢ်သမံသမိးလၢ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢအဂ့ၢ်န့ၣ် ယ့တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(YGF)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် စီၤခ့ၣ်သ့ၣ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤလၢယ့၀့ၢ်ဒီတဖျၢၣ်အပူၤ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢန့ၣ်တၢ်ဃံးထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉၦၤခးအ၀ဲသ့ၣ်အၦၤဘၣ်အါအဃိကဘၣ်မ့ၢ်အပျံၤတၢ်လီၤႉဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိႇဒိးလီၤဃာ်မ့ၣ်ပိၢ်ႉမ့၀ံၤမၤအီၣ်စ့လၢကမျၢၢ်အအိၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ထုးထီၣ်(Martial...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီၣ်ကီၢ်ဆၣ် က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤ ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၂ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲ CDM ကၠိသရၣ်မုၣ်(၄)ဂၤဒီးကမျၢၢ်(၁၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (CDM)ကၠိသရၣ်မုၣ်ဒီးကမျၢၢ်လၢပယီၤသုးဖီၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်က့ၤကိးအီၤလၢ(ပလီၣ်ကီၢ်ဆၣ်) ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၈၅)သုးကလၢၤဒီးဃ့အီၣ်စ့လၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲအ၀ဲတနံၤဒီးမဟါတနံၤနါက့ပယီၤသုးဖီၣ်ၦၤကအိၣ်လၢ(၁၆)ဂၤညါႉဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲ(CDM)သရၣ်မုၣ် ၄ ဂၤႉ မ့မ့ၢ်လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ကဲ၀ဲဒၣ်ကမျၢၢ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဖီၣ်၀ဲလဲၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးမၤအီၣ်စ့အဃိဖီၣ်၀ဲလီၤႉ ၦၤလၢတၢ်ဖီၣ်အီၤတဖၣ်န့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်တပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်ႉ(CDM)သရၣ်မုၣ်လၢတၢ်က့ၤဖီၣ်၀ဲတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်လၢ(က၀ီၤဒ့ ၃)တဂၤႇလၢ(သ၀ီၤဒ့...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြး(Martial Law)၀ံၤအလီၢ်ခံ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် တၢ်သမံသမိးတြဲၤ(ဂိတ်)ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးၦၤအိၣ်ခိးထၢစ့ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံဒီးကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲသုးတၢ်ပၢတၢ်ပြးအံၤ၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ် တၢ်သမံသမိးတြဲၤ(ဂိတ်)ဟဲအါထီၣ်၀ဲလၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီတဘိညါဒီး ၦၤအိၣ်ခိးထၢစ့ဟဲအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတြဲၤလၢအအိၣ်ခိးထၢစ့တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်အဃိၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကျဲ၀ဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ်ဒွး၀ဲတကဲးလၢၤဘၣ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤကျဲဖဲန့ၣ်ဒီတကျိၤန့ၣ်တြဲၤကအိၣ်အခါ(၂၀)ညါႉတၢ်အိၣ်သးဂ့ၤဒံးအခါန့ၣ်ကအိၣ်ဖဲ(၆)ခါႇ(၇)ခါလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤတြဲၤခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤလၢအကစၢ်ဒၣ်၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်–ဖၣ်အၣ်အ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးအဘၢၣ်စၢၤ ခဲအံၤခဲအံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ဒီးကျဲမုၢ်၀ဲန့ၣ်ဒီတကျိၤန့ၣ် တၢ်ဆီလီၤ၀ဲသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တၢ်သမံသမိးတြဲၤတဖၣ်ဒီးဃ့အီၣ်၀ဲစ့အံၤဆူသိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤလဲၤက့ၤတၢ်ဖိဒီးသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီပနံာ်သိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ...