သ့ၣ်ဘီဘိပှၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကသံၣ်ကသီဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ
လါမ့ၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် သ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကသံၣ်ကသီတကးဒံးဘၣ်လိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီ ဃုၥ်ဒီး တၢ်ခိၣ်ဒုးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၂၁ သီအနံၤ ခီဖျိတၢ်လဲၤထီၣ်ခး၀ဲဘျၢၣ်ဒိၣ်ပယီၤသုးကလၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်,ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဘျီၣ်ဒိၣ်ဃုၥ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီတဖၣ် ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.အဃိပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်ခီဖျိကသံၣ်ကသီတအိၣ် တကူတလၢဒံး၀ဲ ဘၣ် အဖီခိၣ်လိၣ်ဘၣ်အါထီၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူကသံၣ်ကသီဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်ဆါဟံၣ်မူဒါခိၣ်...
တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်တရူးတၢ်ညၣ်ကၣ်ကျးတဖျၢၣ်
လါမ့ၤ(၂၅)သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ကဝီၤဒ့နီၢ်ဂံၢ်(၁)တၢ်လီၢ်အပူၤမဟါလါမ့ၤ(၂၃)သီမုၢ်နၤခီ(၁၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်ဘူးထီၣ်(၁၂)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်,တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဒၣ်မ့ၣ်ပိၢ်တဖျၢၣ်လၢကိကၣ်တရူးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ညၣ်ကၣ်ကျးတဖျၢၣ်ကဲထီၣ်ဝဲအသးအဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တရူးတၢ်ညၣ်ကၣ်ကျးတဖျၢၣ်အံၤခီဖျိမၤသီၣ်မၤသဲဝဲတၢ်တုၤလၢမုၢ်နၤတၢ်ခံးယိၥ်ဒိၣ်ထီၣ်အဃိ,တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးမ့ၢ်မတၤကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဖုလဲၤမၤဝဲတခီလဲၣ်န့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါဝဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တရူးကျးတဖျၢၣ်န့ၣ်အဆါဝဲထဲတရူးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ညၣ်ကၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ထီၣ်န့ၣ်ယဆိကမိၣ်လၢခီဖျိအမၤသီၣ်တၢ်လၢတၢ်ခံးတၢ်နၤမီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးတရူးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့လဲၤအီၣ်အီတၢ်န့ၣ်အိးထီၣ်တၢ်သးဝံၣ်(DJ)သီၣ်ကလၢးကမၢးရးမးန့ၣ်လီၤ.ပှၤလဲၤမၤပိၢ်တၢ်တဖၣ်တခီပနဲၣ်စုတဲပၠးတသ့ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,တၢ်မၤပိၢ်ထီၣ်ကျးကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဃုသ့ၣ်ညါဝဲလံဒီးလၢဝ့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်ဒ်သိးတဖိးသဲစးပှၤဖီၣ်စုကဝဲၤတဖၣ်နုၥ်လီၤလၢဝ့ၢ်ပူၤတန့ၢ်အဂီၢ်,ကမၤဃံးထီၣ်က့ၤဝဲအဂ့ၢ်(DKBA)ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်,တီနီၢ်မုၢ်နုၥ်သုးဟီၣ်ကဝီၤနီၣ်ဂံၢ်(၂)ဒုးယၤခိၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤ(AONE)စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဃးမ့ၢ်ပိၣ်ပိၢ်ထီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်,ပပှၤတဒူၣ်န့ၣ်လူၤဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလံ.တၢ်ဟးမၤပိၢ်ဖးထီၣ်တၢ်လၢပှၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီကျးဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒုတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဘၣ်.အတဟါတနံၤန့ၣ်ပိၢ်ထီၣ်ဒံးတဖျၢၣ်ဒံးအဃိန့ၣ်ခဲအံၤဘၣ်ဃးဝ့ၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်ဒ်သိးပှၤဖီၣ်ကျိလၢတဖိးသဲးစးတဖၣ်နုၥ်လီၤဝ့ၢ်ပူၤတန့ၢ်အဂီၢ်ယကမၢပှၤမၤဃံးထီၣ်က့ၤတၢ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်အံၤအပူၤကွံၥ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလီၢ်ခံကတၢၢ်မုၢ်နၤခီ(၁၀)နၣ်ရံၣ်တၢ်တဘၣ်မၤသီၣ်မၤသဲတၢ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးမနၤတၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤအလီၢ်ခံ,တကီၢ်ခါခဲအံၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်အိၣ်ဖှိၣ်ဆၢတဲၥ်က့ၤဝဲလၢအလီၢ်ခံကတၢၢ်(၁၁)နၣ်ရံၣ်တၢ်တဘၣ်မၤသီၣ်မၤသဲတၢ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တရူးတၢ်ညၣ်ကၣ်ကျးလၢတၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်တဖျၢၣ်အံၤညီနုၢ်တရူးလၢမၤအီၣ်မၤအီဝဲတၢ်ခူၣ်စၢၢ်ထးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဒီးဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်လဲၤအီၣ်လဲၤအီဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အသိး,ကျးအံၤအပူၤကွံၥ်ခီဖျိမၤသီၣ်မၤသဲတၢ်လၢမုၢ်နၤတၢ်ခံးအဃိ,တၢ်လဲၤတၢၣ်ဝဲဒီးလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အီၤခဲအံၤခဲအံၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤတၢ်လၢသ့ၣ်ဘီဘိသဝီကရူၢ်ပူၤအဃိ,တးအုးထၣ်ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤ
လါမ့ၤ ၂၅သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၂၅)သီဂီၤခီအနံၤအပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤဝဲလၢသ့ၣ်ဘီဘိသဝီကရူၢ်ပူၤအဃိ,ဘၣ်ဒိဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်အံၤခးလီၤဝဲတၢ်ဆူသ့ၣ်ဘၣ်ဘိသဝီကရူၢ်ပူၤအဃိလီၤတဲၥ်ဘၣ်ဝဲတးအုးထၣ်သဝီကမျၢၢ်(၂)ဂၤဒီး,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ဘီဘိသဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တဂီၤညါအံၤန့ၣ်လၢဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤန့ၣ်ခးထီၣ်ဝဲဟီၣ်ဝံၤဇၣ်အဃိလဲၤလီၤတဲၥ်ဝဲလၢတးအုးထၣ်သဝီပူၤဒီးဘၣ်ဒိဝဲကမျၢၢ်(၂)ဂၤန့ၣ်လီၤ.တးအုးထၣ်သဝီမ့ၢ်ဒၣ်သ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ဟီၣ်ကဝီၤလီၤ.အိၣ်စီၤစုၤဒီးသ့ၣ်ဘီဘိသဝီဖးယံၥ်ဖိညါ.ကဘီယူၤနါက့တဂီၤအံၤဟဲကွံၥ်ဝဲတၢ်လၢသဝီကရူၢ်အပူၤ(၃)ဖျၢၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်တဘၣ်လၢသဝီပူၤဘၣ်,ဘၣ်လၢသဝီချၢလီၤ.ဒီးမ့မ့ၢ်သ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤတခီကွံၥ်ထီၣ်ဝဲ(၄)ဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တးအုးထၣ်သဝီဖိလၢဘၣ်ဒိခံဂၤအံၤတၢ်ဆှၢဝဲဆူသ့ၣ်ဘီဘိကသံၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အစုပူၤဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးနးဝဲအဃိဂ့ၢ်ဝီၢ်အူတၢ်ဘၣ်ဆှၢဝဲဆူဖိးဖရၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးတးအုးထၣ်ကမျၢၢ်(၂)ဂၤအတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဖီခိၣ်,ပှၤကွၢ်ထွဲသ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်အိၣ်ကဒုဆူၣ်ချ့မူဒါခိၣ်သရၣ်စီၤလၣ်ဝါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အဝဲသ့ၣ်ဟဲန့ၣ်,ဂ့ၢ်ဝီၢ်အူတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိတနုၥ်လီၤဘၣ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဖဲအံၤအပူၤဘၣ်.တၢ်ဘၣ်ဆဲးဆှၢဝဲတဘျီဃီဆူဖိးဖရးတၢ်ဆါဟံၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤလီၤ.အဃိန့ၣ်အဘၣ်ဒိဒ်လဲၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်ယနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ယဲတထံၣ်ဘၣ်ဒံးဘၣ်.တုၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လၢန့ၣ်ဘျီမးပှၤဃ့ပှၤ(လံၥ်အုၣ်ကီၤသး)တဖၣ်အဃိန့ၣ်ယကမၤန့ၢ်က့ၤအီၤခဲအံၤလီၤ.ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ခဲမဟါမးပကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဂီၤလ့ၤပယီၤဒုးယၤသုးကလၢၤအံၤသုးကီၣ်ကးသုးဂံၢ်ဘါကအိၣ်ဝဲ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးမ့ၢ်ဝဲခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်ခလရ(၅၈၅),(၅၅၉)ဒီး(၅၅၅)တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးအိၣ်ဆိးဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဒီးသုးကလၢၤအံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)နံၣ်အပူၤခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်တဖၣ်ဆူကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး,(၂၀၂၅)နံၣ်နုၥ်လီၤအပူၤခးလီၤတၢ်တအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,လါမ့ၤ(၂၃)သီအပူၤတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲဘျၢၣ်ဒိၣ်သုးကလၢၤအလီၢ်ခံတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၂၅)သီအနံၤအပူၤစးထီၣ်ခးလီၤဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,သ့ၣ်ဘီဘိသဝီကရူၢ်အံၤကမျၢၢ်ဒူသဝီခဲလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၆)ဖျၢၣ်ဒီးသဝီကရူၢ်အပူၤဒူသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲကၠီးခဲး,ဘျၢၣ်ဒိၣ်,လ့ဂီၤ,လူၤခိၣ်ထၣ်,ကွံလၢၢ်ဆှူၣ်,တးအုးထၣ်သဝီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,စးထီၣ်လၢတၢ်ထီၣ်ဝဲဘျၢၢ်ဒိၣ်သုးကလၢၤကတီၢ်ပူၤ,ဘျၢၣ်ဒိၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုတ့ၢ်လံဝဲအသးဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဘျၢၢ်ဒိၣ်သုးကလၢၤအလီၢ်ခံခီဖျိကဘီယူၤဟးတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်တကးဘၣ်,ဂီၤလ့ၤသုးကလၢၤစ့ၢ်ကီးခးစိလီၤဝဲတၢ်ဒ်အံၤအိၣ်ဝဲအဃိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤလၢအိၣ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတဖၣ်တဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးအပူၤလီၤအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်ဘီဘိလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဒီတသဝီခီဖျိဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ဒုးကဆူၣ်ထီၣ်
လါမ့ၤ(၂၄)သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢတီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်(ဆိၤစံမၠဲၣ်)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ဒုးကဆူၣ်ထီၣ်ဝဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိ,သ့ၣ်ဘီဘိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဒီတသဝီဃၣ်ဃၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုကွံၥ်ဝဲအသးလၢသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်ဘီဘိသဝီကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုးကွံၥ်ဝဲအသးဆူသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤစးထီၣ်လၢတၢ်ထီၣ်ဒုး(ဘျၢၣ်ဒိၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤအခါလံၤလံၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤအိၣ်ဝဲဖဲထံကျိနံၤသ့ဒံးဝဲဘၣ်ဆၣ်,တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဘျၢၣ်ဒိၣ်သုးကလၢၤအလီၢ်ခံတၢ်ဒုးမ့ဆူၣ်ထီၣ်ကဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဆူကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ဘီဘိသဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“အခဲအံၤခီဒုပှၤသဝီဖိတဖၣ်ကနၣ်တၢ်အိၣ်သးဒၢးအိၣ်ဆိပဲထံကျိနံၤလီၤ.ဟံၣ်ခိၣ်န့ၣ်မ့မ့ၢ်ထဲသ့ၣ်ဘီဘိသဝီဖိန့ၣ်အိၣ်လၢ(၂၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ.ပကွၢ်က့ၤဖဲမဟါခီတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢဘျၢၣ်ဒိၣ်တကပၤဝံၤလံအဃိန့ၣ်,ယဆိမိၣ်တယံၥ်ဘၣ်ဒုကတုၤဃီၤလၢပအိၣ်လီၤ.ဒ်မူဒါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအိၣ်အသိးပှၤကမၤအဃိ,မ့မ့ၢ်ပဝဲတခီပကဘၣ်ပလဲၥ်ပသးလီၤ.ခဲအံၤဒုအိၣ်သ့ဒံးနါက့,မ့ဆူၣ်ထီၣ်ပမ့ဘၣ်စံၢ်ခီလၢယိၤကီၢ်တပၤဒီးပကစံၣ်ဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်ဘီဘိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးအသီဖဲသူမွဲကျိနံၤတဖၣ်အံၤတနီၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတစံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,တနီၤတၢ်တပၣ်ဃုၥ်ဝဲနီတမံၤဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တနီၤခီဖျိဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲသတူၢ်ကလၥ်အဃိလိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလးပၣ်)လၢကတ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်အိၣ်ကဒုးသးအလီၢ်လၢကဒီသဒၢမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်စူၤတၢ်ကိၢ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအံၤ,စးထီၣ်လၢအပူၤကွံၥ်တၢ်စးထီၣ်ဒုးဝဲ(ဘျၢၣ်ဒိၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤအဆၢကတီၢ်(ဘျၢၣ်ဒိၣ်)သဝီလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဟံၣ်ခိၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လဲၤအိၣ်ကဒုအသးအိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတကတီၢ်ခါခဲတၢ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲ(ဘျၢၣ်ဒိၣ်)သုးကလၢၤလံဘၣ်ဆၣ်,ခီဖျိကဘီယူၤတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒံးဝဲအဃိ,(ဘျၢၣ်ဒိၣ်)ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤတက့ၤဘၣ်ဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒံးဘၣ်ဒီးကဘၣ်ဆဲးအိၣ်ကဒုဝဲအသးဒံးအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ထံကျိကၢၢ်နံၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိကိးဒူၣ်ဒဲးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဝဲအသးအဆၢကတီၢ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်ဟဲနုၥ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်အဆၢကတီၢ်,ကတီၢ်ယံၥ်အဂီၢ်ကလိၣ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်လိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၣ်ကၠီၣ်တဲပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤလၢ ကဟ့ၣ်ပိၥ်မုၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အိၣ်ဘှံးဒီးဟ့ၣ်အဘူးအလဲဖဲလုၢ်လၢ်ဟဲဆၢကတီၢ်
လါမ့ၤ ၂၃သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတလါတဘျီသွံၣ်ထံလုၢ်ဟဲဆၢကတီၢ်တၢ်ကဟ့ၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဘှံး(ခွဲး)ဒီးကဘၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်မၤအဘူးအလဲအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲတလါအံၤလါမ့ၤသၢနွံတနွံအပူၤန့ၣ်လီၤ.
လံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်သွံၣ်ထံလုၢ်လၢဟဲမုၢ်နံၤတဖၣ်အပူၤကဘၣ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ(ခွဲး)ဒီးတၢ်မၤဘူးလဲအမဲၥ်ညါ,တၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒ်အမ့ၢ်(တၢ်ကဆှဲကဆှီPadsဘိၣ်)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်မၤကစၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကလီဝဲအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲသဲစးလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဖီခိၣ်န့ၣ်,(KWO)ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢခိၣ်နီၢ်ကညီဖီစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ပၥ်လီၤအကျိၤအကျဲလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဒ်အံၤဒုမ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤလီၤ.ကြၢးကဲထီၣ်ဝဲအသးလၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤလီၤ.ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပကဲပိၥ်မုၣ်န့ၣ်ဖဲပလုၢ်လၢ်ဟဲဒ်အံၤအဆၢကတီၢ်တဂၤဒီးတဂၤတဒ်သိးလိၥ်အသးဘၣ်.ပှၤတနီၤနီၤတူၢ်ဘၣ်ဝဲနးမးလီၤ.ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်ဒၣ်န့ဆၢၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်ကလီဝဲပိၥ်မုၣ်တၢ်လိၣ်ဘၣ်ဖဲမုၢ်နံၤအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ကဲဘျူးလၢပိၥ်မုၣ်တၢ်လၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤအဂီၢ်လီၤ.တၢ်ပၥ်လီၤအိၣ်လံဘၣ်ဆၣ်ပကဘၣ်ကွၢ်ကဒါက့ၤလၢတၢ်မၤကစၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကမၤဝဲလီၤ.ယဆိမိၣ်ဒုကကဲထီၣ်တၢ်တၤတၢ်လၢတၢ်မၤကစၢ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲသဲးစးတၢ်ဘျၢလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးတၢ်ကမၤဂုၢ်ထီၣ်ပသီထီၣ်က့ၤဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အကံၢ်အစီအဂီၢ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ခွဲးဟ့ၣ်ယၥ်ဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်အသိး,မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်ဘှါရှဲက့ၤ(ကလံၤစိးပှၥ်ဘျးစဲကရူၢ်ကရၢ)တဖၣ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၂၈)သီအနံၤတၢ်မၤဝဲ(ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိမုၢ်နံၤ)တၢ်ပၥ်ဖျါ(၉)ထံၣ်အကျါလၢအမ့ၢ်ဝဲနီၢ်ဂံၢ်(၈)ထံၣ်တထံၣ်အဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ကဘၣ်မၤလီၤစှၤဝဲတၢ်လၢအတထဲသိးတတုၤသိးလၢပိၥ်မုၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်ဒီး,တၢ်ကဘၣ်စိၥ်ကဖီထီၣ်ဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မုၣ်တဖၣ်စၢၤသွဲၣ်(မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေး)တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်အတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤသဲးစးလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤမၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်အံၤတၢ်ကတိၤဆှၢနုၥ်ဝဲအီၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ(၇)သီအပူၤဝံၤအလီၢ်ခံစှၤနွံအတီၢ်ပူၤတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,(YCO)ပှၤဟူးဂဲၤလၢပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤအိၣ်ထီၣ်အလီၢ်ခံလၢတၢ်ကလူၤပိၥ်ထွဲမၤထွဲအီၤအဂီၢ်ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,(YCO)ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဂ့ၢ်ဝီကရၢ,တၢ်ဘျၢသဲစးဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ(ဒီၣ်သူဇၣ်ကၠဲၤ)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ထုးထီၣ်ဝဲသဲစးလံၥ်လဲၢ်ဒုလၢပှၤမၤတၢ်ဖိပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်အဖီခိၣ်အဂီၢ်ဒုအိၣ်လံ,နါက့လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အပူၤတၢ်လူၤပိၥ်မၤထွဲအီၤအိၣ်တအိၣ်တခီန့ၣ်,ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်မီၤ.မ့ၢ်တၢ်မၤထွဲအီၤအိၣ်ဧါတအိၣ်ဧါ.အဒိတၢ်မၤထွဲအီၤမ့တအိၣ်တၢ်မ့ဆဲးလဲၤခီပတၥ်ဒံးဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ခီန့ၣ်,တၢ်ဟံးထီၣ်အရ့ကအိၣ်ဝဲဒ်လဲၣ်တၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ကရူၢ်ကရၢတခီမ့ၢ်ကအိၣ်ဧါတၢ်ပိၥ်ထွဲထီၣ်ခံတဖၣ်ကအိၣ်ဝဲဒ်လဲၣ်ခီလဲၣ်န့ၣ်,ပကဘၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ...
(၁၂)ဝီတဝီ(BMA)မၤတၢ်ဃုထၢခိၣ်နၢ်သီဝံၤအလီၢ်ခံပၥ်လီၤဝဲခါဆူညါတၢ်ဖံးတၢ်မၤအခိၣ်သ့ၣ်(၆)ထံၣ်
လါမ့ၤ ၂၃သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ,လါမ့ၤ(၂၁)သီဒီး(၂၂)သီအနံၤကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်ကရၢ(BuramMedicalAssociation)(BMA)မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်ဒီး(၁၂)ဝီတဝီတၢ်ဃုထၢခိၣ်နၢ်သီတဖၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံပၥ်လီၤဝဲခါဆူတၢ်ဖံးတၢ်မၤအခိၣ်သ့ၣ်(၆)ထံၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်ဒီးတၢ်ဃုထၢဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲခါဆူညါတၢ်မၤအခိၣ်သ့ၣ်,သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်,(BMA)ပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်စီၤန့ၢ်ထူစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ခါဆူညါတၢ်ဖံးတၢ်မၤခီန့ၣ်ဒ်ပတၢ်ဃုထၢတဘျီအံၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤဝဲအခိၣ်သ့ၣ်(၆)ထံၣ်အသိးန့ၣ်ကအိၣ်ဝဲဒ်သိးတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၢ်လၢတၢ်ကရၢကရိပူၤ,တၢ်ဆဲးမၤတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကသံၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိ,တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကစီၣ်တၢ်မၤလိသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,မၤဂ့ၤထီၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ပူၤတၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်,တကးဒံးဘၣ်ပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကမၤဂ့ၤထီၣ်က့ၤ(ထံ)တၢ်ကဆှဲကဆှီလၢကမျၢၢ်ကျါအသိးန့ၣ်ဒ်ညီနုၢ်ပမၤအသိးပကဆဲးမၤဝဲတၢ်ကူစါယါဘျါလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လၢပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤလီၤ”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(၂)သီအတီၢ်ပူၤတၢ်မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်ဒီး(၁၂)ဝီတဝီတၢ်ဃုထၢခိၣ်နၢ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢကသံၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိဒီးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးခဲလၢၥ်ဟဲထီၣ်ဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤတၢ်ဃုထၢထီၣ်ဝဲခိၣ်နၢ်အသီ(၁၁)ဂၤလၢဆူမဲၥ်ညါ(၂)နံၣ်အတီၢ်ပူၤအဖီခိၣ်,သုးက့(၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကၠီၣ်ထၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဆူၣ်ချ့ဝဲၤလီၢ်မူဒါခိၣ်သရၣ်မုၣ်နီနီၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ဃုထၢတဘျီအံၤပသူၣ်မုၥ်သးမုၥ်လီၤဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်(BMA)ဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢကဃုထၢလၢတၢ်သဘျ့လီၤ.ပှၤလၢတၢ်ဃုထၢထီၣ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ပှၤလၢကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးပှၤလၢဟ့ၣ်လီၤသးလီၤ.ခါဆူမဲၥ်ညါ(၂)နံၣ်န့ၣ်ပနၥ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကမၤတၢ်လၢပဟီၣ်ကဝီၤ,တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဂ့ၤန့ၢ်ဒံးနံၣ်လၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်ပနၥ်လီၤ”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရၢ(BuramMedicalAssociation)(BMA)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဖဲ(၁၉၉၁)နံၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢလီၢ်ခၢၣ်သးဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဖဲတၢ်မၤဝဲ(ဒီကလုၥ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်)အဆိကတၢၢ်တဘျီအတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးသုးပဒိၣ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်ကစိကမီၤတုၤအတီၢ်ပူၤဒ်ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်အပူၤထံရုၢ်ကီၢ်သဲး,မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်,တၢ်ရ့လိၥ်မၤသကိးဒီး,တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဂ့ၢ်ဝီအကပၤကပၤလီၤထုးကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်,ဆူၣ်ချ့သနၢၣ်တၢ်အိၣ်သးကပၤကပၤဘၣ်သဂၢၢ်ဝဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအါမံၤအဖီခိၣ်,(BMA)ကီၢ်ပယီၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရၢအံၤဃ့ထီၣ်ဝဲဒၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ဒီးကရူၢ်ကရၢဘၣ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢ
(၁)ကဃုကျဲအဘိဘိလၢထံဆၢကီၢ်ဆၢတၢ်ဟ့ၣ်ခီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကန့ၢ်လၢအဆိအချ့အဂီၢ်,
(၂)တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးဆူပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်နီၢ်နီၢ်တဖၣ်အအိၣ်အဂီၢ်ကဖီၣ်လိၥ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးလီၢ်ကဝီၤတၢ်ကရၢကရိ
(၃)ကမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲဝဲကမျၢၢ်လၢအလိၣ်ဘၣ်ဆူၣ်ချ့တၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ
(၄)ကဃုကျဲလၢတၢ်မၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်က့ၤကသံၣ်ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢသုးကီၣ်ကးဖီၣ်အီၤတဖၣ်
(၅)တၢ်တဘၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲသုးကီၣ်ကးလၢအမ့ၢ်အဖိးသဲးစးပဒိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,
ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လံၥ်ဖဲတၢ်မၤတၢ်ဃုထၢဒီးတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံအိၣ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်သံ(၁)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂)အကျါပၣ်ဃုၥ်ဖိသၣ်မုၣ်ဂၤ
လါမ့ၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကဒံၣ်ပူၤကရူၢ်အပူၤ ဖဲမဟါဟါခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဘၣ်သံ၀ဲကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်တဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်၀ဲဖိသၣ်မုၣ်လၢအသးနံၣ်တပှဲၤဒံးဘၣ် တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၁ သီ ဟါခီ ၈း၂၀ မံးနံးဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးခးလီၤ၀ဲ(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ် (၂)ဖျၢၣ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်...
တၢ်စးထီၣ်ခးဆိၣ်စံမၠဲၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤပယီၤသုးကလၢၤ ဘျၢၣ်ဒိၣ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်
လါမ့ၤ ၂၂ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် ဆိၣ်စံမၠဲၣ် ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲမဟါအနံၤ န့ၣ် ခီဖျိတၢ်စးထီၣ်လဲၤခး၀ဲပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အဃိ ဘျၢၣ်ဒိၣ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိကမျၢၢ် သ့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၁ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကလၢၤလၢအမ့ၢ် ဘျၢၣ်ဒိၣ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိဒုးယၤသုးကလၢၤအံၤ ကညီဒီကလုၥ်...
KNLAဒီးKNDO လၢထီၣ်န့ၢ်ပယီၤသုးကလၢၤ(၈)ဖျၢၣ်လၢ(၃)လါတီၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်တၢ်မၤလၤကပီၤအီၤ
လါမ့ၤ ၂၂သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢသုးရ့ၣ်(၂၂)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမဟါလါမ့ၤ(၂၁)သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်,တၢ်မၤလၤကပီၤက့ၤဝဲ(KNLA)ဒီး(KNDO)သိၣ်ဒူလၢထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးကလၢၤ(၈)ဖျၢၣ်လၢ(၃)လါအတီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤလၤကပီၤအံၤခီဖျိလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤအဃိတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒီးသုးမုၢ်ဒိၣ်လၢတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(KNLA)သုးရ့ၣ်(၂၂)သုးရ့ၣ်(၁၀၁)ဒီး(KNDO)သုးရ့ၣ်(၅)သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,(KNLA)သုးရ့ၣ်(၂၂)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်မၤလၤကပီၤသုးမုၢ်သံၣ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ခီဖျိလၢတၢ်ဖံးပတၢ်မၤအဖီခိၣ်ပတၢ်မၤဝံၤဒီးပမၤနၢၤတၢ်လံအဃိန့ၣ်လီၤ.ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အိၣ်ဘၣ်က့ၤဝဲလၢအထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤသဘျ့ထီၣ်ဒ်သိးလၢညါအဖီခိၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤအိၣ်ဝဲလၢကမၤလၤကပီၤသိၣ်ဒူတဖၣ်အဃိတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤဝဲန့ၣ်လီၤ.ပၣ်ဝဲသုးရ့ၣ်(၃)ရ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်မၤလၤကပီၤအပူၤ(KWO)အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဟ့ၣ်ကနၢၤလံၥ်ဒၢဆူသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်မၤလၤကပီၤအံၤပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤဝံၤဝဲလံပတတီၢ်န့ၣ်လီၤ.ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အါမးဒီးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ကအိၣ်ဘၣ်သဘျ့အဂီၢ်,ကဘၣ်ဆဲးမၤဒံးဝဲတၢ်ခါဆူညါအိၣ်ဒံးဝဲအဖီခိၣ်ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်လၢထီဘိကဘၣ်အိၣ်ကတီၤပၥ်သးတပယူၥ်ဃီဒ်ခိၣ်နၢ်တၢ်နဲၣ်လီၤအသိးအဂ့ၢ်,အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကလၢၤ(ဂ)ဖျၢၣ်လၢတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲလၢ(၃)လါအတီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲချၢၣ်ဒ့, ပူလူတူ, တညၣ်ကၠိ(တၤလဲၤ), မကွံၢ်လူၢ်, လ့ဂီၤ, လ့ပနၢ်ဒ့ၣ်(တခီးဘံၣ်ခွံ), မီဖါသူ,ဒီး မီဖိက့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကလၢၤလၢတၢ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤလၢတဂုၤလီၤခံအိၣ်ဆီလီၤသးလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤ,ဒီးမ့ၢ်သုးကလၢၤလၢအရ့ဒိၣ်ဝဲသုးကီၣ်ကးသုးဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကၠိအါထီၣ်အဃိ ကီၢ်ပူၤ,ကီၢ်ချၢ,ကီၢ်ဆၢသးစၢ်တဖၣ်ကဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ် KECD တီအူကီၢ်ရ့ၣ် ဆီၣ်တခူ
လါမ့ၤ ၂၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးကီၣ်ကး ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံ ခ့ၣ်အဲယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီအူကီၢ်ရ့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ တၢ်မၤလိကၠိအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဖီခိၣ် လိၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ်ကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ်အသိး လိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲကၠိသရၣ်,သရၣ်အကံၢ်အစီလၢပတီၢ်ထီထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိ ကွဲမုၥ်ဝဲဒၣ် ကီၣ်ပူၤ, ကီၢ်ချၢ,ကီၢ်ဆၢ သးစၢ်လၢမၤလိတၢ်ပတီၢ်ထီသ့ၣ်တဖၣ် ကဟဲက့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ် KECD တီအူကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တီအူကီၢ်ရ့ၣ်, ကီၢ်ဆၣ်(၂)ဘ့ၣ်အပူၤ ကၠိအိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၂၀၀)ဘျဲၣ်အဖီခိၣ်လိၣ်ဝဲဒၣ်ကၠိသရၣ်,သရၣ်မုၣ်ဂံၢ်ဘါအသိးတၢ်ကီတၢ်ခဲကအိၣ်ထဲလဲၣ်ဘၣ်ဆၣ် ကမျၢၢ်,ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်,ပှၤတဝၢဒီးကၠိကမံးတံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဒံးတၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်- တီအူကီၣ်ရ့ၣ် ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤခိၣ်...