လၢကထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤသ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤအဂီၢ် ပယီၤသုးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီပူၤ
လါမ့ၤ ၃၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဒ်သိးကလဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ သ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးကလၢၤဒီးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါႇကျိချံၦာ်သၣ်ဂံၢ်ဘါတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် (KNLA၊KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်လဲၤထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသ့ၣ်ဘီဘိပယီၤသုး ကလၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံခီဖျိတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်ပယီၤသုးတၢ်အီၣ်ကျိၤႇကျိချံၦာ်သၣ်အကျဲလၢလ့က့ၣ်ကီာ်–သ့ၣ်ဘီဘိ–ဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲပယီၤသုးကလၢၤတပယူာ်ဃီန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပယီၤသုးအံၤကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး(BGF)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲမၠၣ်၀တံၣ်အတၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒီး စှၤသီအတီၢ်ပူၤလၢကနုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢကထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် မၤအါထီၣ်၀ဲအသုးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ(KNLA)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “စးထီၣ်လၢပမၤန့ၢ်သ့ၣ်ဘီဘိသုးကလၢၤန့ၣ်ပယီၤသုးကလၢၤလၢအဟဲဆီလီၤသးဖဲအံၤအၦၤတဖၣ်အသးသဟီၣ်လီၤစၢ်၀ဲလီၤႉဆိမိၣ်၀ဲမ့ၢ်တၢ်ကဟဲခးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကလၢၤဆံးယံာ်လဲၣ်မီၤနီၤႉပ၀ဲဒၣ်နါက့ပကတဲၤကတီၤထီၣ်သးႇမ့ၢ်အကဟဲထီၣ်ခးၦၤဖဲလဲၣ်တနံၤလဲၣ်မီၤနီၤႉပအိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤႇပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးကရူၢ်ခဲလၢာ်လီၤႉခဲအံၤပဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်အၦၤလၢဖလူဖးဒိၣ်ႇလ့က့ၣ်ကိာ်ႇလဲၣ်ခၣ်တီၤတကပၤမီၤနီၤႉမ့ဟဲထီၣ်ခး၀ဲဘျီမးပကသ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢအိၣ်ဖှိၣ်အါလၢဖလူဖးဒိၣ်သ၀ီမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNLA)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမုၢ်နၤခီန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်အိၣ်၀ဲအသိးလၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်လ့က့ၣ်ကိာ်ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်တကပၤခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤႉကတီၢ်ခဲအံၤကမၤ၀ဲတၢ်ဒုးလၢကဘီယူၤအမဲာ်ညါန့ၣ်ကသူ၀ဲကျိဖးဒိၣ်နုာ်လီၤမၤဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလၢပျီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်(KNLA)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်တခါဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် လ့က့ၣ်ကိာ်ႇဘျၢၣ်ဒိၣ်ႇသ့ၣ်ဘီဘိႇဂီၤလ့ၤႇ အူကြ့ၣ်ထၣ်လီၢ်က၀ီၤတကပၤန့ၣ်(KNLA၊KNDO)သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤသုးတၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ဒံး၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇချၢၣ်တကူၣ်တၢၣ်သ၀ီတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတုၤလၢတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၃၁ သီဂီၤခီန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကရၢၢ်ပူၤအံၤတဖၣ် ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူလီၢ်က၀ီၤဒူသ၀ီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂူာ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီး ကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(KNU)ခိၣ်နၢ်လဲၤထီၣ်အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါသူလ့ၤ(Thoolie Lottery)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ
လါမ့ၤ ၃၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၃၀ သီအနံၤ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲသူလ့ၤထံၣ်(Thoolie Lottery)လၢ ဒီကလုာ်ၦာ်ဘျးစဲဒုးအိၣ်ထီၣ်မၤဖျါထီၣ်၀ဲအမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ထံၣ်(Thoolie Lottery)အတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိအံၤမ့ၢ်ဒ်သိးလၢကကဲထီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်ဒီးတၢ်အိးထီၣ်သူလ့ၤထံၣ်မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢဒီကလုာ်ၦာ်ဘျးစဲမၤဖျါထီၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်လၢအဆိကတၢၢ်တဘျီအံၤအပူၤန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)လီၢ်ခၢၣ်သးနဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ(၂)ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိႇလီၢ်ခၢၣ်သးကမံးတံာ်ဖိပဒိၣ်စီၤသမ့ၤထိဒီး(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သးသုးဂ့ၢ်၀ီခိၣ်ကျၢၢ်သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိမါရှါထူဂီၤဒီးခိၣ်နၢ်တနီၤဟဲထီၣ်အိးထီၣ်၀ဲတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါထံၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်အိးထီၣ်ထံၣ်အံၤအတၢ်ပညိၣ်ခီန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ပဒိၣ်အစုတီၤဖီလာ်ဒီးကျိၣ်စ့လၢတၢ်ဆါထံၣ်န့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢဒီကလုာ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ဒ်သိးတၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အံၤကဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒီကလုာ်ၦာ်ဘျးစဲအၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤစီၤ၀ဲၢ်ကိလၢအမၤဖျါထီၣ်သူလ့ၤထံၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်အံၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “သူလ့ၤထံၣ်အံၤကဘၣ်မ့ၢ်ထံၣ်လၢအအိၣ်လၢကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်အစုတီၤဖီလာ်အဂီၢ်လီၤႉကျိၣ်စ့လၢတၢ်ဆါန့ၢ်၀ဲတဖၣ်အံၤပမုၢ်လၢ်လၢကဘၣ်ကဲဘျုး၀ဲဒၣ်လၢပတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်ႇ၀ဲၤကျိၤအတၢ်လဲၤတရံးႇဆူၣ်ချ့ႇကူၣ်သ့တဖၣ်အဂီၢ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤ(ထံၣ်)အံၤပကဆါအီၤလၢပ၀ဲကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢအဟီၣ်က၀ီၤပူၤလီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်လုၢ်ဘၢဒိၣ်စိလၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤမ့ၢ်အအိၣ်ထဲလဲၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ(ထံၣ်)အံၤဘၣ်တၢ်ဆါအီၤလၢ(အီၤလါ)ပူၤဒံးလီၤဒီးဒ်သိး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢအဖိးသဲစးအဂီၢ်န့ၣ် ဒီကလုာ်ၦာ်ဘျးစဲဘၣ်ထွဲၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တီၣ်ထီၣ်လံာ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သူလ့ၤ(ထံၣ်)လၢအဘၣ်တၢ်စးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲဖဲမဟါအံၤန့ၣ်ဒီကလုာ်ၦာ်ဘျးစဲမုၢ်လၢ်တိာ်ဃာ်၀ဲလၢ ဒ်သိးပဒိၣ်တၢ်ဃုစ့တိာ်ပာ်၀ဲၤကျိၤအံၤလဲၤတရံးသးလၢအဖိးသဲစးကန့ၢ်အဂီၢ်ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကပၤကတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ(၂)ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တချုးလၢအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်မၤဒံးဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးပ၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခိၣ်နၢ်ႇ(KNLA)ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတနီၤအိၣ်မီၤနီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)သ့ၣ်ညါ၀ဲဘျီလၢတၢ်ကသ့ၣ်ညါပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢအဖိးသဲစးအဂီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တီၣ်ထီၣ်လံာ်အိၣ်လီၤႉတၢ်အံၤအဖီခိၣ်ပ၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဃး(ထံၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤဒ်သိးကလဲၤ၀ဲဒ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ႇတၢ်သိၣ်တၢ်သီအသိးအဂီၢ်န့ၣ်ပကသမံသမိးအဂီၢ်အိၣ်၀ဲလီၤႉအလီၢ်အိၣ်လၢကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဖျိဖျိဖျါဖျါလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤန့ၣ်တၢ်ကစးထီၣ်ဆါ၀ဲသူလ့ၤ(ထံၣ်)အံၤလၢ(online)ပူၤဒီးလါလၢကဟဲလါယူၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီတၢ်ကဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲ(ထံၣ်)နီၣ်ဂံၢ်ဒီး နီၣ်ဂံၢ်တၢခိၣ်ဖးတခါဒီးနီၣ်ဂံၢ်ခံခိၣ်ဖး(၅)ခါအံၤတၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလၢတၢ်ဆါန့ၢ်(ထံၣ်)အၦ့ၤမျးကယၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးလီၤ၀ဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ သူလ့ၤ(ထံၣ်)လၢအဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲအဆိကတၢၢ်တဘျီအံၤဒ်သိးအမဲရံၣ်ကၤထံကီၢ်ႇအီးစထြ့လံယါႇဆွံၣ်ဒံၣ်ႇစ့ၣ်ကပူၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်(၇)ဘ့ၣ်အံၤထိ၀ဲကန့ၢ်အဂီၢ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤဃာ်၀ဲအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်(ထံၣ်)လဲးမးအၦ့ၤန့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢထံကီၢ်ဒီးတလါန့ၣ်ကဟးထီၣ်၀ဲခံဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်တကီၢ်ခါတၢ်ဟ့ၣ်လီၤ(ထံၣ်)ခိၣ်ဖးအသိးန့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်သံဃာ်ကျိၣ်စ့အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးတအိၣ်၀ဲဒံးဘၣ်ဒီးစ့လၢတၢ်ဆါ(ထံၣ်)န့ၢ်(၁၀၀)မျးကယၤအကျါ(၅၀)မျးကယၤအကျါန့ၣ်တၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲနီၣ်ဂံၢ်တၢခိၣ်ဖး(၇၀)မျးကယၤဒီးစ့လၢအအိၣ်တ့ၢ်(၃၀)မျးကယၤအံၤတၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲနီၣ်ဂံၢ်ခံခိၣ်ဖးအံၤန့ၣ်လီၤႉ စ့လၢတၢ်ဆါ(ထံၣ်)န့ၢ်(၅၀)မျးကယၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်အံၤတၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ကရၢကရိအစုပူၤ(၂၅)မျးကယၤဒီးလၢအအိၣ်တ့ၢ်(၂၅)မျးကယၤအံၤန့ၣ်တၢ်ကသူအီၤလၢဒီကလုာ်ၦာ်ဘျးစဲအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သူလ့ၤထံၣ်(facebook)အပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲကီခဲဒိၣ်ထီၣ်လၢချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ်
လါမ့ၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်အခါ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးပယီၤသုးတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်တက့ၤအိၣ်ဘၣ်ဒံးလၢအဟံၣ်အဃီဒူသ၀ီဘၣ်အဖီခိၣ်ကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီတုၤလၢတလါအံၤလါမ့ၤဘူးကလၢၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးလၢ အအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်ဒီး(KNLA)တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်ပူၤဖျဲးသးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤဒီး ခီဖျိတၢ်စူၤလီၤလံအဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စံာ်နါက့တမၤဘၣ်ဒံးဘၣ်ႉရီဘၢၣ်ကျီးနါက့ဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤႉခးလီၤတၢ်ကိးနၤဒဲးအဃိတုၤလၢခဲအံၤက့ၤဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ႉလၢသ၀ီဖီလာ်တကပၤနါက့ထံထီၣ်ႉကက့ၤလၢသ၀ီပူၤအဂီၢ်နါက့ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိမၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်နီတမံၤလၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉပယီၤသုးတဖၣ်နါက့မ့ဟဲထီၣ်န့ၣ်ဖီၣ်ပီၣ်တၣ်တီၢ်မၤဒၢၣ်တၢ်အဃိၦၤအိၣ်ဖဲသ၀ီပူၤဒီတဖျၢၣ်န့ၣ်ပျံၤတၢ်လၢၤလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်စူၤလီၤလံအဃိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်တမ့ၢ်အသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲထဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ကီတၢ်ခဲတကးဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်သ့၀ဲအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲကဒီးလၢတၢ်လီၢ်လၢအဘံၣ်အဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢချၢၣ်-တကူၣ်တၢၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိ ဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲလၢသ၀ီတၢ်လီၢ်လၢအဂၤဒီးကျီးပူၤကစၢၢ်ကလိကျါယံၤ၀ဲတလါဘျဲၣ်ညါလံအဖီခိၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒီးကိးမုၢ်နံၤဒဲးလၢကျဲအကလုာ်ကလုာ်ၦၤဟးထီၣ်လဲၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်သံ(၁)ဂၤဒီးဖိသၣ်ဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤ
လါမ့ၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၉ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၃ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူနါသဲထိၤသ၀ီပူၤအဃိသ၀ီဖိပိာ်မုၣ်သံ၀ဲ(၁)ဂၤဒီးဖိသၣ်(၇)နံၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲနါသဲထိၤသ၀ီဖိမၣ်စ့ၤအူ(၃၃)နံၣ်အံၤဖီအီၣ်မ့ၤလၢဟံၣ်လီၢ်ခံအကတီၢ် ခီဖျိလၢကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢအဟံၣ်လီၢ်ခံအဃိမ့ၣ်ပိၢ်အက့ဘၣ်၀ဲအမဲာ်သၣ်လၢအစ့ၣ်တကပၤ၀ံၤသံ၀ဲတဘျီဃီဒီးအဖိမုၣ်(၇)နံၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအမဲာ်သၣ်ဘိးပၤဘၣ်ဒိ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲအဖီအီၣ်မ့ၤလၢဟံၣ်လီၢ်ခံအခါကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဒီးသံ၀ဲတဘျီဃီဖဲန့ၣ်လီၤႉအဖိမုၣ်နါက့ဘၣ်ဒိၦၤလဲၤဆှၢအီၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လံႉဖဲမုၢ်နၤန့ၣ်ခးလီၤတၢ်ဒီတနၤကျၢၤလီၤႉဖဲတဂီၤညါအံၤန့ၣ်ခးလီၤ၀ဲအဒိၣ်အဆံးခဲလၢာ်လီၤႉဖိသၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အမိၢ်ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်ႇဟဲထီၣ်ကိးပသူမးၦၤသ့ၣ်ညါလၢအဘၣ်ဒီးကျိဖးဒိၣ်အက့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုး(ခလရ–၂၈၄)(ခလရ–၃၂)သုးရ့ၣ် လၢအအိၣ်ဆီလီၤသး ဖဲတကူၣ်တၢၣ်သ၀ီပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ကရၢၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးရ့ၣ်(၁၀၂၁)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကျိဖိကိးမုၢ်နၤဒဲးဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကးတံၢ်ဃာ်စ့ၢ်ကီးပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်မဲာ်ညါ၀ီၢ်ရီကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢကမျၢၢ်လ့ၢ်လိၤလ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသ၀ီဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ချၢၣ်–တကူၣ်တၢၣ်လီၢ်က၀ီၤအံၤအိၣ်ဆီလီၤအသးလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒီး စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီး(KNLA)တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံသ၀ီအဖျၢၣ်(၁၀)လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတကလးဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢသ၀ီအဂၤဒီးၦၢ်ပူၤကစၢၢ်ကလိကျါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံသ၀ီဖိတနီၤဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤစံၣ်အိၣ်ကဒီးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဆူၣ်ချ့ႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးအီၣ်အီအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ် ၂၃ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲတကူၣ်တၢၣ်သ၀ီဖိပိာ်မုၣ်(၁)ဂၤဒီးပိာ်ခွါ(၁)ဂၤဒံးန့ၣ်လီၤႉ
လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတၢ်ဖီၣ်တ့ၢ်ဃာ်အီၤတဖၣ်တၢ်ပျၢ်လီၤကွံာ်၀ဲလံႇ(BGF)သုးလၢအိၣ်လ့က့ၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်ကွံာ်ခဲလၢာ်
လါမ့ၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးကလၢၤလၢအအိၣ်ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် လ့က့ၣ်သ၀ီပူၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၂၁ သီအနံၤန့ၣ် ပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲလီၢ်က၀ီၤဖိအဂၤ(၉၀)ဘျဲၣ်လၢ အဖီၣ်တ့ၢ်ဃာ်၀ဲအံၤလံအသိးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်ကွံာ်လၢလ့က့ၣ်သုးကလၢၤပူၤခဲလၢာ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတၢ်ဖီၣ်တ့ၢ်ဃာ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)က့ၤဆှၢအ၀ဲသ့ၣ်တုၤလၢသ၀ီညါအသိးတကတီၢ်ဃီ(BGF)သုးလၢအိၣ်လ့က့ၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲခဲလၢာ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လၢၢ်ချၢၣ်သ၀ီဖိလၢအဖီၣ်တ့ၢ်ဃာ်၀ဲဖဲလ့က့ၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်နါက့ပျၢ်လီၤကွံာ်၀ဲဒီးၦၤတဲလၢ(BGF)သုးခိၣ်မီၤခၠ့ၣ်ကရူၢ်က့ၤဆှၢအ၀ဲသ့ၣ်တုၤလၢသ၀ီညါလီၤႉ(BGF)တဖၣ်န့ၣ်နါက့တအိၣ်လၢလ့က့ၣ်သုးကလၢၤလၢာ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်နါက့ဟးထီၣ်လၢာ်လံႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်အဃိခဲအံၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အိးထီၣ်န့ၢ်၀ဲကျဲဒီးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဟဲက့ၤလၢသ၀ီလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးဟးထီၣ်ကွံာ်လၢလ့က့ၣ်သုးကလၢၤလံဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးတဖၣ်ဟးထီၣ်တအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်ဒီးတုၤလၢခဲအံၤအိၣ်ဒံး၀ဲအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဟးထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံကတီၢ်ခဲအံၤလ့က့ၣ်သ၀ီဃုာ်ဒီးသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဟးစံၣ်အိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟဲက့ၤအိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်သ၀ီပူၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိပယီၤသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲကွံာ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလ့က့ၣ်သ၀ီဖိတနီၤလၢအဟံၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ် အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ ႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ်ဖဲပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်ဟဲထီၣ်မၤအါထီၣ်အဂံၢ်ဘါလၢ လ့က့ၣ်ဒီးတၤပီသုးကလၢၤအခါဖဲအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲလၢကျဲအခါဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်လၢကသူ၀ဲလၢတၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤအဂီၢ်ဒီး ၦၤလၢအဟ့ၣ်စ့န့ၢ်တဖၣ်တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တၢ်ဖီၣ်တ့ၢ်အီၤလၢလ့က့ၣ်သုးကလၢၤဒီးဖီၣ်တ့ၢ်ဃာ်၀ဲယံၤ(၃)နွံဘျဲၣ်မးပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိဖိသၣ်လၢအိၣ်လီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်တဖၣ်တၢ်ဆါဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သး
လါမ့ၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖိဒံဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်လီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကိၢ်ထီၣ်ဒီးတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါႇကသံၣ်ကသီဒီးထံအီလၢကဆှီလၢလၢၦဲၤၦဲၤတအိၣ်၀ဲဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိဖိသၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အလိၤကိၢ်ႇဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်သူလ့ၤဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ(KDHW)ကသံၣ်တၢ်သိၣ်လိမူဒါခိၣ် စီၤဒိဒိၤအဲၣ်ကလုာ် စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မ့မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤတၢ်ဆါခီန့ၣ်တၢ်ဘၣ်သမုၣ်ႇတၢ်လိၤကိၢ်န့ၣ်ခဲအံၤဒုကဲထီၣ်အါမီၤနီၤႉဟၢဖၢလူနါက့အိၣ်စ့ၢ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လိၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ကူတၢ်သိးႇပ့ၢ်ပီၤတဖၣ်လီၤႉ၀ံၤဒီးထံဖိနိဖိလၢအကဘၣ်အီ၀ဲန့ၣ်ထံၦဲၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်၀ဲလီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ထံန့ၣ်ကချီအီၣ်၀ဲကမၤ၀ဲဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဒ်လဲၣ်ဂ့ၤခီန့ၣ်ကကီခဲ၀ဲအဃိသူအီ၀ဲဒၣ်မူခိၣ်စူၤအထံလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိဖိဒံဖိသၣ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအအိၣ်ဖဲတီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံးသူမှဲကျိကၢၢ်နံၤဒီတကျိၤအံၤတဖၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘၣ်သမုၣ်အီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အလိၤကိၢ်အိၣ်အါထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖိသၣ်အပါတဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိဖိသၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်အလိၤကိၢ်လီၤႉမ့ၢ်လၢဖိသၣ်တဖၣ်အိၣ်လၢဒဲပူၤလီၤအဃိတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတအိၣ်ဘၣ်ႉမ့ဟးထီၣ်လၢဒဲချၢန့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒီးတၢ်စူၤထံယဖိနါက့ဘၣ်စ့ၢ်လီၤႉဖိသၣ်တဖၣ်ခီဖျိအနီၢ်ဆံးဒံးအဃိအဘၣ်တၢ်ခုၣ်မးတသ့ၣ်ညါ၀ဲဘၣ်ႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်လၢၦၢ်ပူၤကစၢ်ကလိကျါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲတဘံၣ်တဘၢ၀ဲဘၣ်အဃိဖိသၣ်ဃုာ်ဒီးမိၢ်ဖိဆံးႇသူၣ်က့သးၦၢ်လၢအိၣ်ဒီးတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲဒီးဆူၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)အနဲၣ်ရွဲၣ်နီၢ်ကညီဖီစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤမ့ၢ်ဘၣ်စံၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလီၤဘၣ်ဒိၣ်လၢပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်တဖၣ်လီၤႉခဲအံၤနါက့ခီဖျိတၢ်စူၤလီၤလံအဃိမ့ဘၣ်ဒီးမူခိၣ်ထံန့ၣ်ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ႇဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အိၣ်တဆူၣ်ဘၣ်ကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်လီၤႉမ့၀ံၤၦၤမိၢ်ဒၢႇမိၢ်ဖိဆံးတဖၣ်နါက့မ့ဘၣ်ဒီးတၢ်စူၤထံန့ၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ဂ့ၢ်ကီကဟဲပိာ်ထွဲထီၣ်အခံအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါလီၤႉ အဃိခဲအံၤပသူၣ်ကိၢ်သးဂီၤတၢ်လၢဖိသၣ်ဒီးမိၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒိၣ်မးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်(KWO)တၢ်မၤနီၣ်စရီအပူၤစးထီၣ်(၂၀၂၂)လါယနူၤအါရံၤတုၤလၢလါမးရှးန့ၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၁၅၀ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဖဲန့ၣ်အကျါပိာ်မုၣ်ဒီးဖိသၣ်အိၣ်၀ဲ(၇၅)မျးကယၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤမၤအီၣ်သဲးဖိတဖၣ်ဘၣ်ဂီၢ်ဒိၣ်မးခီဖျိသဲးဘီၣ်အၦ့ၤဂ့ၤအဃိ
လါမ့ၤ ၂၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤခီဖျိမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဂ့ၤအဃိသဲးသၣ်ဟးထီၣ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိသဲးဘီၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်လၢ(၄၀)ကၠးညါအဃိၦၤသူၣ်အီၣ်သဲးဖိတဖၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သဲးဘီၣ်လၢအဟးထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤတဖၣ် တနံၣ်အံၤခီဖျိတၢ်မၤကစၢ်တနီၤလၢအိၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတဖၣ်ဟ့ၣ်၀ဲအၦ့ၤဂ့ၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဃိ ၦၤသူၣ်အီၣ်သဲးဖိတဖၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ကိၤအီၤကၠၠီၤလၢအသူၣ်အီၣ်သဲးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဟံး၀ဲဒၣ်ထဲသဲးဘီၣ်အသံသိတဖၣ်လီၤမီၤနီၤႉတဖျၢၣ်န့ၣ်ၦ့ၤ၀ဲ(၃၅)ကၠးညါႉဟံ၀ဲထဲအဖျၢၣ်ဆူဆူတဖၣ်လီၤႉအမ့ၦၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဟံ၀ဲဘၣ်ႉတနံၣ်အံၤသဲးသၣ်ဟးထီၣ်အါႇအၦ့ၤနါက့ဂ့ၤအဃိလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဂီၢ်ဘၣ်ဂီၢ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ သဲးဘီၣ်လၢအဟးထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတဖၣ်အံၤတၢ်ၦ့ၤ၀ဲလၢဒီချုၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇအဖျၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇကံလိမ့ၢ်ဂ့ၤဒီး တရူးကီၢ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ထံကီၢ်တဖၣ်ဟဲၦ့ၤ၀ဲအါကတၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤသဲးသၣ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်မၤကစၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ပယီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးဟဲၦ့ၤသဲးဘီၣ်တုၤလၢကရၢၢ်ပူၤညါန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးသဲးဘီၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်က့ၤဘိၣ်ဆါကဒါက့ၤအီၤတဆီဒီးတၢ်က့ၤတ့ဆါကဒါအီၤလၢ တၢ်အီၣ်လိာ်ကွဲအဂီၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤသဲးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢမိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ႇကညီကီၢ်စဲၣ်ဒီးတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်တကပၤန့ၣ်တၢ်သူၣ်၀ဲသဲးအါကတၢၢ်ဒီး မ့မ့ၢ်ၦၤအိၣ်ဖဲကီၢ်ပူၤတဖၣ်ၦ့ၤဆါ၀ဲထဲသဲးသၣ်အၦၢ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤၦ့ၤသဲးသၣ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကဆဲးပၢၢ်ဆၢတၢ်ဒ်(KNU)ကျဲသနူအိၣ်ပာ်အသိးအဂ့ၢ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်(KYO)ခိၣ်နၢ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲ
လါမ့ၤ ၂၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၂၃ သီအနံၤ လၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် မအူၤသ၀ီအပူၤ တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤလၤကပီၤ၀ဲကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)မုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၃၃)၀ီတ၀ီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်သးစၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးလီၤဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်သးစၢ်တဖၣ်လၢကဆဲးပၢၢ်ဆၢသကိးတၢ်ဒ်ကရၢမိၢ်ၦၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢကျဲသနူအိၣ်ပာ်အသိးန့ၣ်လီၤႉ မ့ၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်မၤအကျဲဒီးတၢ်ဆိကမိၣ်တဒ်သိးလိာ်သးအိၣ်အဃိ တနီၤန့ၣ်မၤတၢ်လၢနီၢ်တဂၤဒီးကရူၢ်ကရၢတၢ်ဘၣ်သးအဖီခိၣ်အံၤ သးစၢ်တဖၣ်တဘၣ်နာ်အီၣ်တၢ်ညီညီဘၣ်ဒီး ကဆဲးပၢၢ်ဆၢသကိးတၢ်ဒ်ကရၢမိၢ်ၦၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကျဲသနူအိၣ်ပာ်အသိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်သးစၢ်ခိၣ်နၢ်လၢအမ့ၢ်စီၤဆၣ်လီၤအဲၣ်ဆီၣ်တခူစံးလီၤ၀ဲလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤတနီၤန့ၣ်မၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢလၢနီၢ်တဂၤတၢ်ဘၣ်သးႇပၣ်တံၣ်တဖုတၢ်ဘၣ်သးလၢသးတၢ်တူၢ်ဘၣ်အဖီခိၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉဒီကလုာ်တၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးနီၢ်ကစၢ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်မ့အိၣ်န့ၣ်ပဒိၣ်ဖဲလဲၣ်တဖုဂ့ၤတဖုဂ့ၤပဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လၢအတပၣ်ဃုာ်ဒီးပၣ်တံၣ်တဖုတၢ်ဘၣ်သးႇနီၢ်တဂၤတၢ်ဘၣ်သးအံၤဘၣ်န့ၣ်သ့၀ဲလီၤႉတၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဆိကမိၣ်ႇကျဲသနူတဖၣ်တဒ်သိးလိာ်အသးဘၣ်ႉအဲၣ်ဒိးတဲယဲလၢတဘၣ်နာ်အီၣ်တၢ်ညီညီဘၣ်ဒီးဆဲးပၢၢ်ဆၢသကိးတၢ်ဒ်ကရၢမိၢ်ၦၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကျဲသနူအိၣ်ပာ်အသိး”အဂ့ၢ်န့ၣ် အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလၤကပီၤ(၃၃)၀ီတ၀ီကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)မုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤ ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤမီၤစွ့ၤစံးလီၤဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်လၢတၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဂ့ၢ်ဟ့ၣ်ဘါ၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ဖးဖျါထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ႇတၢ်မၤလၤကပီၤသးစၢ်လၢအဖျိးစိဟူးဂဲၤဖံးမၤတၢ်လၢဒီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီတဖၣ်ဒီး သးစၢ်တဖၣ်ကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲဘၣ်ဃး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကျဲသနူဒီးတကီၢ်ခါထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယိၤဒိၣ်ကလုာ်ဒူၣ်သးစၢ်စဲခၠ့ၣ်သူၤလၢအဟဲထီၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“ဒ်သိးကလုာ်ဒူၣ်လၢအအိၣ်ဖဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲအံၤတဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကဒဲကဒဲကအိၣ်ဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအဂီၢ်န့ၣ်ယဟဲ၀ဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤလီၤႉပသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ကညီအတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်တဖၣ်လီၤႉတၢ်တုၤသိးထဲသိးအဂီၢ်သးစၢ်ကဒဲကဒဲပကဆဲးဖီၣ်လိာ်သကိးစု”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးသးစၢ်ခိၣ်နၢ်လၢအဂ့ၤကဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်အဂီၢ်ဒီးကရၢမိၢ်ၦၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ အထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်မၤအကျဲသနူတဖၣ်ဒီးကကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဖီတၢၣ်အဂီၢ် ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)အံၤဘၣ်တၢ်က့ၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤအီၤဖဲ(၁၉၈၉)နံၣ် လါမ့ၤ ၂၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်စံးဆၢမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်သံ
တၢ်စံးဆၢမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်သံ ၁.ထံကီၢ်လၢပအိၣ်ခဲအံၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ကိးနံၤ သုးမီၤစိရိၤဒွဲၣ်သိၣ်ဂဲၤ မီၤအိၣ်ယၢၤ သနူကူၣ်ကျဲၤ ၂.ၦၤကမျၢၢ်ဒူသဝီဖိ အိၣ်ၦဲၤထဲမဲ၁်ထံမဲ၁်နိ သုးမုၢ်သံၣ်ဒီးသိၣ်ဒူ ဒုးယၤဂ့ၢ်ဝီလဲၤဒူဒူ ၃.တုၤမုၢ်ဟါကနု၁်လီၤမံ ကဘီယူၤဟဲကျိပိၢ်လံ ကိးဖှိၣ်ဖိလံၤကဃ့ၢ်ဂီၢ် လီၢ်ပူၤဖျဲးတအိၣ်ပဂီၢ် ၄.မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တချုးအီၣ်မ့ၤ ဆူဟံၣ်ဃီသးအိၣ်ဆၢက့ၤ ဖိလံၤဟီၣ်ကအုကစွါ တၢ်သံပျုၤပူၤတြဲၤအိၣ်ဖျါ ၅.အီၣ်အီကူသိးတဘံၣ်ဘၢ တၢ်စူၤထံလီၤၦဲၤပချၢ မ့ၤသပၢၤဒီး ထံတအိၣ် ဃၣ်ခိၣ်ဃၣ်ခံနးဒိၣ်ဒိၣ် ၆.ဖိလံၤတထီၣ်ဘၣ်ကၠိကီၣ် တၢ်ဒုးသဟီၣ်ဒံးဆူၣ်ထီၣ် တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤဂီၢ်တညီ ဆူၣ် ခ့ဝျဲၤကျိၤမ့ၢ်တၢ်ကီ ၇.တဲတလၢၤဆိမိၣ်တသ့ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤလီၤသးဟ့ ...
ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်ညီ
ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်ညီ ၁. ပမှံၤလၢပျၢၤန့ၣ်စံးဝဲ ပၦၢ်လၢပျၢၤန့ၣ်တဲဝဲ ခိၣ်ထံဘီၣ်သးနါၦၢ်ဘူ ဖိလံၤဧၢ သုဘၣ်အိၣ်ဃူ ၂.တၢ်ကၤလၢထံကတုၤအိၣ် တၢ်ကၤလၢခိကတုၤအိၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲနးတုးချုး မိၢ်ဒုးအီၣ်ဖိနုၢ်တချုး ၃.သဒီၣ်ကိၤ ဃၣ်ခိၣ်ဃၣ်ခံ (မိၤစိရိၤသိလ့ၣ်တဖၣ်) ၦၤထူလံၤဖိၦဲၤတၢ်သံ ထွံၣ်ဟဲထီၣ်ဃုထိးကသွံ (ထွံၣ်ယီၢ်ဘၢထိးခီၣ်လီၢ်) ဟးသကုၤထံနၢ်ကွ၁်ခံ ၄.ထိၣ် ဘျ့ၣ်ဘျီၣ် ယူၤပခိၣ်ဒီ...