ခီဖျိပယီၤသုးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသဝီပူၤအဃိကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဖျိးဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်

လါအီကူး ၂၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၃),လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,ဖဲ မဟါလါအီကူး(၂၀)သီအနံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်(၄)ဖျၢၣ်ဆူ(မိခိး)သဝီပူၤအဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲ(မိခိး)သဝီတၢ်မၤလိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခလရ-၂၆၄)အံၤဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ် ဘၣ်ဒီးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ဒ်အတၢ်ဘၣ်သးအိၣ်ဝဲအသိးခးလီၤဝဲအမဲၥ်ညါပၥ်ဝဲကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးဒ်ဒုၣ်ဒါအဃိခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်မုၢ်နၤမုၢ်ဆါကိးနံၤဒဲးအဂ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ခီဒုတမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်မးဒီးခးလီၤဝဲဘၣ်. ပကွၢ်က့ၤလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤထံကျိ(ပရဲ လိၥ်ကျိ)မုၢ်ထီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,မုၢ်နုၥ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒူသဝီလၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးခးလီၤဝဲန့ၣ်ခးလီၤဝဲလီၤ. တခိးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲမးဒီးခးလီၤဝဲ ဘၣ်,တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ထီၣ်ဒီးခးဝဲဘၣ်. ဒီးပၥ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်ဒ်သိးဒီးဒုၣ်ဒါအသိးဒီးခးဝဲလီၤ. ခးဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်လီၤ. မုၢ်နၤခီ, မုၢ် ဆါခီတကွၢ်ဝဲဘၣ်.” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ(မိခိး)သဝီစံၥ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဘုသ့ၣ်တဖၣ်အသိးမ့ၢ်လၢကၠိအိၣ်အံၤဘူးဒီးစံၥ်ပျီအဃိအက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တခီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကၠိအံၤစးထီၣ်ဖဲ(ခိဝံၣ်)တၢ်ဆါကဲထီၣ်အသးဒီးသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒီးဖဲန့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံခီဖျိလၢဒူသဝီကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒီးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲကၠိအံၤအဃိတနံၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲဒီးလဲၤတရံးက့ၤဝဲအသးဒ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤအဖီလၥ်ကၠိတဖျၢၣ်အသိးအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးကၠိအံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်စးထီၣ်လၢ (Grade one)တုၤ(Grade Six)ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၂၀)ဂၤဘျဲၣ်တုၤ(၃၀)အခိၣ်အဃၢၤဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်စိၥ်ကတီၢ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤလိကၠိအံၤန့ၣ်လီၤ. ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးအတၢ်မၤလိတကဲထီၣ်တၢ်တံၥ်တၥ်တ ဂ့ၤဒီးတၢ်မၤလိကၠိကလဲၤတရံးက့ၤသးအဂီၢ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်ဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

“ကၠိခီဒုကတီၢ်ခဲအံၤပတုၥ်ဝဲဒၣ်မီၤနီၤ.ခဲခဲအံၤဒ်သိးကၠိကက့ၤစးထီၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်,ကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်ပၥ်ဖှိၣ်လိၥ်အသးဒီးရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်က့ၤဝဲဒၣ်အသီတသနၢၣ်မီၤနီၤ.ဒ်သိးကၠိအဝဲအံၤသုတကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်တံၥ်တၥ်တဂ့ၤဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်သုတကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိတၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒုမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်ရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒၣ်လီၤ. ဒ်သိးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိ ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်ဒုတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်မီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

တလါအံၤလါအီကူးအတီၢ်ပူၤအံၤလၢလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးတကပၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်(၂)ဖျၢၣ်ဒီးသီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်(၁)ဖျၢၣ်အသိးကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီ,တၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်အလီၢ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးကမျၢၢ်ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသံဘၣ်ဒိအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါသ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ.