ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တနံၤဃီကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကီၢ်ဆၣ်ခံဘ့ၣ်ပူၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ် လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၄ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ဒီးကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၃ သီ တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤ သုးမီၤစရိၤကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢ ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်အဃိ တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိ ဘၣ်ထံး အိၣ်ထီၣ်အမဲၥ်ညါ ကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၃ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်တဘျီဒီး ဟါခီ ၄း၀၀ ဃၣ်ဃၣ်တဘျီန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤ(Jet fighter) လဲၤခးလီၤ၀ဲ(၅၀၀)ပီၣ်မ့ၣ်ပိၢ် လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် ပနွဲၢ်လူၢ်သ၀ီပူၤ,သ၀ီချၢ ဒီး ဆီသုးခံကရူၢ် ကီးကးသ၀ီပူၤအဃိ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်,ဃိၣ်,သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(PDF) အပှၤသံ၀ဲ(၃) ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ ဒီးဘၣ်ဃးတၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤတၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤထိအူ ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲပနွဲၢ်လူၢ်န့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢသီခါဖၠၣ်န့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢကီးကးကၠိန့ၣ်တဖျၢၣ်,လၢတၢ်ပျီပူၤန့ၣ်တဖျၢၣ် အ၀ဲအံၤတနံၤဃီလီၤ. မ့မ့ၢ်အလီၤတဲၥ်လၢအ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်ပှၤ(PDF)ဖိသံ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤ. အလီၤတဲၥ်လၢကၠိ တဖျၢၣ်န့ၣ်ဘၣ်လၢပှၤကၠိဖိဒိးစဲး၀ံၤကၠိပံးမီၤနီၤ.ကၠိမ့တပံးဘၣ်ဒုပှၤကၠိဖိကဘၣ်ဃုၥ်လီၤ.ဃိၣ်ဒီးသီခါဖၠၣ်ဟးဂီၤခဲလၢၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကီၣ်ကးသ၀ီ,ပနွဲၢ်ပူၤသ၀ီဃုၥ်ဒီးဒူသ၀ီကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအခိၣ်အဃၢၤအံၤတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤထိအူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.

ဒ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤလၢသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤအတၢ်ဟဲခးလီၤတၢ်ဘျီ၀ဲအံၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ ကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီပညိၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်လိၤလိၤဒီး တၢ်လဲၤခးလီၤတၢ်ခဲအံၤမ့ၢ်တၢ်အခီၣ်ထံးအဆိကတၢၢ်တဘျီလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးတနံၤဃီဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၃ သီ ဟါခီ ၃း၄၃ မံးနံးတဘျီ, ၃း၄၈ မံးနံးတဘျီ လၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် ထံဖးဒိၣ်ထၣ်ကရူၢ် ထံဆံၣ်ဘီခံသ၀ီပူၤစ့ၢ်ကီး သုးကီၣ်ကး(Jet fighter)ကဘီယူၤ လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲ(၅၀၀)ပီၣ်မ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ်လီၤတဲၥ် ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲ လၢတၢ်ဘါယွၤသရိၥ် ကရၢၢ်ပူၤတဖျၢၣ်ဒီးသ၀ီပူၤတဖျၢၣ်အဃိ တၢ်ဘါယွၤသရိၥ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ အသိး ကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.

တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂း၀၀ ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး သုးကီၣ်ကး(Jet fighter)ကဘီယူၤ လဲၤတ့ၢ်လီၤ၀ဲ (၅၀၀)ပီၣ်မ့ၣ်ပိၢ် ၂ ဖျၢၣ်လၢဃီဖိပျဲၢ်ကရူၢ် ထံဆံၣ်ဘီသ၀ီပူၤအဃိ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်(၂)ဖျၢၣ် အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်,တၢ်ထူၣ်တၢ်ဘိစ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ၀ဲဒၣ်အါမး ကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးန့ၣ်လီၤ.

ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၅)လါယနူၤအါရံၤထီၣ်တၢ်စးထီၣ်လဲၤခး၀ဲမဲးပြ့ခံပယီၤသုးကလၢၤအခါန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟးတ့ၢ်လီၤတၢ်ဒီးဒြိအမဲၥ်ညါသူအါထီၣ်၀ဲဒၣ်ကဘီယူၤပညိၣ်ဟးလီၤတၢ်လၢကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်,ကမျၢၢ်သ၀ီပူၤလိၤလိၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်ဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ.