လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲတနံၤအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁)သီ, ဟါခီ(၃)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်, မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်ကဲထီၣ်အသးဖဲ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ, တးကီၢ်ရ့ၣ်, ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ် မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤဒီး ဟံၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်၀ဲ ၂ ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီခဲဒဲကဝီၤကဝီၤဒိၣ်(zoneC), က၀ီၤဒ့ C(1)B အပူၤ မ့ၣ်အူအီၣ် ဝဲဟံၣ်(၂)ဖျၢၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဟံၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၈၈၉)ဒီး(၁၉၀)သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
မ့ၣ်အူအီၣ်စး ထီၣ်ကဲထီၣ်အသးအံၤခီဖျိဟံၣ်ကပၤတၢ်ကမှံၤကဲၤထီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်လး ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ,အနဲၣ်ရွဲၣ်စီၤဆါဒ့စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးခီဒုပှၤသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမ့ၣ်အူစးထီၣ်အူထီၣ်ဟံၣ်အဆိကတၢၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ကပၤအိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ကမှံၤအဃိလီၤ.တၢ်ကမှံၤအူထီၣ်တဘျီအူဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးဟံၣ်န့ၣ်လီၤ.မ့ၣ်အူကဲၤထီၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဖဲ(၃)နၣ်ရံၣ် ၁၅ မံးနံးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.ဟံၣ်အူထီၣ်န့ၣ်မ့မ့ၢ်ဟံၣ်နီၣ်ဂံၢ်(၈၈၉)တဖျၢၣ်န့ၣ်ဟံၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤဟုဘ့ၣ်ခးသးအူထီၣ်ခဲလၢၥ်လီၤ.မ့မ့ၢ်(၁၉၀)တဖျၢၣ်န့ၣ်အူထီၣ်တဝၥ်အူထီၣ်လၢဟံလီၢ်ခံတစဲးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အဆၢကတီၢ်ဟံၣ်ကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလဲၤဆါတၢ်,တအိၣ်လၢဟံၣ်ဘၣ်ဒီးတနီၤဟးလိၣ်ကွဲအဃိ,ပှၤကညီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤဒ်သိးတၢ်ကတြီဆၢဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်မၤပံၥ်မ့ၣ်အူအဂီၢ်,ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးအပူၤတၢ်ပၥ်လီၤဝဲထံဘိၣ်,မဲးဘိၣ်,နီၢ်ဒဲနီၢ်ကွးသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးအမဲၥ်ညါတၢ်ဘၣ်ပၥ်လီၤဝဲဒီးထံဘိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်သိးဒဲကဝီၤအပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ကအိၣ်ဒီးမ့ၣ်အူတၢ်ပလီၢ်ပဒီအဂီၢ်,ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤန့ၣ် ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်မၤဝဲတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤဘၣ်ဃး,မ့ၣ်အူဖၣ်ဆါ,တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢတဖၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်တဖၣ်ကအိၣ်ဒီးမ့ၣ်အူတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အဂီၢ်,(NGO)တၢ်ကရၢကရိဘၣ်ထွဲတဖၣ်လဲၤဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤဝဲတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တနံၣ်တဘျီအိၣ်ဝဲကိးနံၣ်ဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ်ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအံၤ,က၀ီၤဒိၣ်အိၣ်၀ဲ ၃ဘ့ၣ်,ကဝီၤဒ့ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၂၁)ဘ့ၣ်ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤဒဲကဝီၤဖိခဲလၢၥ်အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၃၀၀၀၀)သၢကလးဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
