လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အမဲၥ်ညါကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ် တလီၢ်လီၢ်အဃိ (၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ် ကၠိလၢအိၣ် KECD-ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤဖီလၥ်တဖၣ် တနံၣ်အံၤ တၢ်ဒိးစဲးဆိ၀ဲနံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လီၤဆီဒၣ်တၢ်တနံၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်, ခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိ ,ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးလဲၤခးလီၤတၢ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ,တၢ်ဆါဟံၣ်,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ် ဒီး ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ် လီၤပှီၢ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤသုးမီၤစိရိၤအံၤသူ၀ဲကဘီယူၤပညိၣ်၀ဲကူၣ်သ့ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်လိၤလိၤဟဲအါထီၣ်၀ဲဒ်အံၤအဖီခိၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပှၤကၠိဖိဒီးကၠိသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဃိ တနံၣ်အံၤကီၢ်ဆၣ်ကိးဒဲးကၠိတဖၣ်ဘၣ်တၢ်ဒိးစဲးဆိ၀ဲ နံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဟဲအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်(KECD)မူဒါခိၣ် သရၣ်စီၤဘးအူ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
“ခီဖျိလၢကဘီယူၤဟဲကွံၥ်လီၤတၢ်လၢသ၀ီပူၤသ၀ီချၢအဃိပှၤကၠိဖိတဖၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်အဖီခိၣ်ပှၤဒိးစဲးဆိ၀ဲမီၤနီၤ.ကၠိတနီၤနီၤန့ၣ် မးဒိးစဲးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်.ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်န့ၣ်တဲပှၤလၢသုမ့ဒိးစဲးလၢသုသ့ၣ်နံၤဖးသီအနံၤန့ၣ်တၢ်မ့ဟဲကဲထီၣ်သးတမံၤမံၤန့ၣ်သုဟံမူဒါဘူၣ်ဧါ.ပဟံမူဒါဘူၣ်၀ဲလဲၣ်,အဃိပဒိးစဲးဆိဒ်အံၤလီၤ.ခဲအံၤပှၤဒိးစဲး၀ံၤလၢၥ်လံ.တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဒုလၢပကီၢ်ဆၣ်ကိးဘ့ၣ်ဒဲးလီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် လၢတၢ်အိၣ်သးအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်စးထီၣ်ဒိး၀ဲဖဲ တလါအံၤ လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ် ၃ သီ ဒီး၀ံၤ၀ဲဒၣ်ဖဲ ၁၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ကၠိလၢတၢ်ဒိးစဲးဆိ၀ဲတဖၣ်အံၤအကျါ တပၣ်ဃုၥ်(Grade-12) ဒီး(Junior College)ကၠိဘၣ်,ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်မၤလိဒံးတၢ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ် တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ အလီၢ်တုၤလၢ ခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အဃိတနံၣ်အံၤဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိဒုးယၤဒီးကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်အဃိ (၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ်အတီၢ်ပူၤ ကၠိပၥ်ဖှိၣ်အိၣ် (၇၆)ဖျၢၣ်အကျါ ကၠိ(၁၅)ဖျၢၣ်တဒိးစဲးဘၣ်နံၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဒိးစဲးခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးစံၣ်မှံဟးဖျိးဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ပူၤ တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ကူၣ်သ့မူဒါခိၣ် သရၣ်စီၤဘးအူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲပကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤလၢမဲးပြဲးခံပယီၤသုးကလၢၤအခိၣ်အဃၢၤ မဲးပြ့ခံကရူၢ်,အံစူၢ်ခံကရူၢ်,ပံၣ်တံၣ်ကရူၢ် ကရူၢ်(၃)ဘ့ၣ် အံၤ ကၠိတဖၣ်ထီၣ်ကၠိတဘူၣ်နီတဖျၢၣ်လၢၤဘၣ်. တနံၣ်အံၤကၠိလၢတဒိးစဲးဘၣ်န့ၣ်အိၣ်(၁၅)ဖျၢၣ်ညါ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ်သးခီဖျိလၢမဲးပြ့ခံသုးကလၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိမ့ၢ်စ့ၢ်,မ့၀ံၤခီဖျိလၢကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲယိၤကျါသ၀ီ န့ၣ်တဘျီ အဃိ ပှၤပျံၤတၢ်ပှၤပံးလိၤပံးဃီၤက့ၤကၠိတုၤလၢခဲအံၤပှၤတဒိးစဲးလၢၤဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤလီၤဆီဒၣ်တၢ် ဖၣ်အၣ်,ဘံလ့,ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)လါယနူၤအါရံၤဒီး လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟးခးလီၤတၢ်ဒီးဒြိအမဲၥ်ညါ ပညိၣ်သူအါထီၣ်၀ဲ ကဘီယူၤလဲၤခးလီၤတၢ်လၢဒူသ၀ီပူၤအဃိ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်, ကမျၢၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်,တၢ်ဘါယွၤသရိၥ်, သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီး ကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဟးဂီၤကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ် အိၣ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတနံၣ်အံၤခီဖျိဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးဒီးလၢတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိ ကၠိလၢအိၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကီၢ်ရ့ၣ်အဂၤ သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဒိးစဲးဆိ၀ဲအိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤတုၤဃီၤ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ကိၢ်ခါဆၢကတီၢ် လံအဃိ ဒုးယၤ တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤက့ၤဆူၣ်ထီၣ်ကဒါသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
