တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢထီဒါဝဲအၣ်စံၣ်ယၣ်ထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်ကမၤတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီးသုးကီၣ်အခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်

လါအ့ဖြ့ၣ်၁၆သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် အၣ်စံၣ်ယၣ်ထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကမၤတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီး သုးကီၣ်ကးအခိၣ်မ့အီၣ်လဲၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဝ့ၢ်ဘီကီးဘၣ်ဃးတၢ်ကမၤစၢၤကမျၢၢ်လၢ အတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဖီခိၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤန့ၣ်ထီဒါဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢ ဒ်အမ့ၢ် ဒီကလုၥ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးပဒိၣ်(NUG), ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(KNU), ကရ့ၣ်နံၣ်ဒီကလုၥ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီပၣ်တံၣ်(KNPP),ခၠ့ဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(CNF),ကီၢ်ပယီၤကၠိဖိဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(ABSDF),ကီၢ်ပယီၤပိၥ်မုၢ်ကရၢ(WLB),ရိၣ်ဟ့ကၠၢၣ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးကီၣ်ကး(FRC)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ကရၢကရိလၢတပၥ်ဖျါမံၤသ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်သးဒီးထုးထီၣ်ဝဲဒၣ်အလံၥ်တၢ်ပၥ်သးတဘ့ၣ်ဖဲတနံၤလါအ့ဖြ့ၣ် ၁၆ သီအနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.

ဒ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢ အလံၥ်တၢ်ပၥ်သးပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအံၤ ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤလၢအပၢြပးဝဲန့ၢ် န့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ထဲ ၂၂မျးကယၥ်လီၤအဃိ ပှၤဂ့ၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်သုတမၤစၢၤလိၤလိၤဆူသုးကီၣ်ကးအအိၣ်တဂ့ၤဒီးကမၤစၢၤခီဖျိ NUGဒီး ကလုၥ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤပှၤလၢအဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ပၥ်ဖျါဝဲလၢအလံၥ်တၢ်ပၥ်သးအပူၤန့ၣ်လီၤ.

တကတီၢ်ဃီ သုးကီၣ်ကးအံၤ တုၤဃီၤလၢ ပယီၤနံၣ်ထီၣ်သီဆၢကတီၢ်ဘၣ်ဆၣ်ခးလီၤဝဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်,ကျိဖိ,ဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤဒုးသုး,ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးကဘီယူၤ အိၣ်ဝဲကိးနံၤဒဲးဒီးအခဲအံၤ အၣ်စံၣ်ယၣ်ထံကီၢ်ကဟ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤဆီၣ်ထွဲကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိလၢအတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကထံၣ်လိၥ်တဲသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအခိၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂ့ၢ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤန့ၣ်အခဲအံၤ တမ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးတခါလၢ န့ၣ်ပၠံၣ်ဒီၣ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဝဲလိၤလိၤဘၣ်ဒီးမ့ၢ်တၢ်လၢဟဲခီဖျိထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဘၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢ အတူၢ်ဘၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် သုးတမၤတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီးမၤစၢၤအီၤလိၤလိၤထဲလၢသုးကီၣ်ကးအအိၣ်တဂ့ၤဒီး ဒ်သိးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကတုၤလၢပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်လိၤလိၤအဂီၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဆဲးကျိးတခါဒီးပှၤလၢအဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်ကမၤစၢၤပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂီၢ်အဂ့ၢ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ဝဲအၣ်စံၣ်ယၣ်ထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိး ကီၢ်ပယီၤပူၤ ဒ်သိးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်လၢအပၣ်ဃုၥ်ဒီးပှၤခဲလၢၥ်အဂီၢ် ဒ်ကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်လိၣ်ဘၣ်,တၢ်မုၢ်လၢ်လၢအမ့ၢ် (Myanmar Owned and Myanmar- Led process) လဲၤသးကန့ၢ်အဂီၢ် ကပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဘၣ်လၢတၢ်မၤတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီးသုးကီၣ်ကးအခိၣ် တခီတၢၤအဂ့ၢ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲအၣ်စံၣ်ယၣ်ထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.