လါယူၤ ၉သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤခီကီၢ်ကၠိတဖၣ်အံၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဟံးစုနဲၣ်ကျဲဒီးဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲအဂ့ၢ်,ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကူၣ်သ့ပှၤမၤတၢ်ဖိကမံးတံၥ်(Burmese Migrant Worker’s Education Committee) (BMWEC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆီၣ်တခူစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်သူၣ်လီၤဝဲအသးယံၥ်ဝဲလၢအနံၣ်(၃၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဘၣ်ဆၣ်,ကၠိအတၢ်လဲၤတရံးသးအဂီၢ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတအိၣ်ဝဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်အသိး,တၢ်ဟံးစုနဲၣ်ကျဲမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်တအိၣ်ဝဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,(BMWEC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ဒ်သိးခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီဒီးကၠိတၢ်လဲၤတရံးသးကဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီအဂီၢ်,မုၢ်လၢ်ဝဲလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢ,ပှၤဟူးဂဲၤလၢဖိဒံဖိသၣ်ဂ့ၢ်ဝီဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကနုၥ်လီၤကွၢ်ဝဲကၠိတဖၣ်အံၤအတၢ်အိၣ်သးအဂ့ၢ်,(BMWEC)(Program)ပှၤနဲၣ်တၢ်သရၣ်မုၣ်နီၢ်လါရှံစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်လၢပှဲၤဝဲဒီးကၠိတဖျၢၣ်အက့ၢ်အဂီၤအတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤသးလၢၥ်လံ,ပဟ့ၣ်လီၤတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တခါလီၤ.တဖိးမံသဲစးပတမၤဘၣ်.အဃိန့ၣ်ဒ်သိးပကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပကထီၣ်ဘၣ်အီၤဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုး,တၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤဘၣ်အဂီၢ်န့ၣ်မ့မ့ၢ်ယိၤကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်န့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးလၢအဝဲသ့ၣ်ကဟဲကွၢ်ထွဲက့ၤပှၤန့ၣ်လီၤ.ဒီးပလိၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးယိၤပှၤတဝၢတဖၣ်လၢကနၢ်ပၢၢ်ပှၤန့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢပကၠိတဖၣ်အံၤအတၢ်လဲၤသရံးသးကဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါအဂီၢ်တခီန့ၣ်,ပအဲၣ်ဒိးလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤကူၣ်သ့ဘၣ်ထွဲကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပှၤလၢဟူးဂဲၤလၢဖိဒံဖိသၣ်ဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်ကနၢ်ဟူပကလုၢ်,ဟဲကွၢ်ပတၢ်အိၣ်သး,ဟံးစုနဲၣ်ကျဲပှၤဒီးမၤပှဲၤပတၢ်လိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
(၂၀၂၁)နံၣ်သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံ,ကီၢ်ပယီၤအပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤဝဲတၢ်ဆူကၠိတၢ်မၤလိတဖၣ်အဃိ,ခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဖိအလံၤအမဲၥ်ညါ,ထံဆၢကီၢ်ဆၢဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်လီၢ်အဂၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤဝဲလၢခီကီၢ်ကၠိတဖၣ်အပူၤအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်,(BMWEC)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတနီၤနုၥ်လီၤမၤလိဘၣ်တၢ်လၢပှၤသိးပှၤကျါအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,တနီၤခီဖျိတီၤဒၢးတကူတလၢအတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီး,တနီၤတၢ်ဆီတလဲကၠိ(လံၥ်ဟးထီၣ်ကၠိ)အလံၥ်အုၣ်ကီၤသးဃုၥ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢကလုၥ်ကလုၥ်လၢအဂၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဃိ,တန့ၢ်ထီၣ်ဘၣ်ကၠိမၤလိဘၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးဖိဒံဖိသၣ်ဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်တန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်အဖီခိၣ်,(BMWEC)အစုတီၤဖီလၥ်ဆၣ်တူၢ်ဂီၤကၠိသရၣ်(စီၤမ့ကိၤကိၤ)စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ထဲခီကီၢ်ပှၤမၤတၢ်ဖိအဖိအလံၤဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဖးအါလံ,တၢ်ဒုးတၢ်ယၤတၢ်အိၣ်သးကလုၥ်ကလုၥ်အဃိဖိသၣ်ဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်အါထီၣ်ကဒီး,တနီၤနီၤခီအလံၥ်အုၣ်ကီၤသးပၣ်သနၥ်က့တနီၤနီၤတပၣ်အဃိပတူၢ်လိၥ်ဘၣ်ကီစ့ၢ်.ဒီးတနီၤနီၤခီတီၤဒၢးတအိၣ်လၢပှဲၤဘၣ်အဃိတန့ၢ်မၤလိဘၣ်တၢ်အိၣ်ဝဲလီၤ.ပမ့ကွၢ်န့ၣ်,ဖိသၣ်တဖၣ်အံၤအတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်လၢကဘၣ်မၤလိတၢ်သနၥ်က့တန့ၢ်မၤလိဘၣ်ဝဲဘၣ်တၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဘီကီး,ခၠိဘူရံၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါတးကီၢ်ရ့ၣ်တဘ့ၣ်အပူၤခီကီၢ်ကၠိတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၆၀)ဘျဲၣ်ဒီးအပူၤကွံၥ်နံၣ်ကၠိတၢ်မၤလိအပူၤကၠိဖိအနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲအဂၤ(၂)ကလးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်သိးအတၢ်လဲၤတရံးသးကဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါအဂီၢ်ဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်ဝဲအသးလၢတၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်တနီၤဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်တနီၤအအိၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ဒ်သိးကၠိဖိတဖၣ်ကန့ၢ်မၤလိဘၣ်တၢ်ဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီအဂီၢ်ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဝဲတၢ်ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကူၣ်သ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်လိၥ်သးခံခီယၢ်ပၤအပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
