လါယူၤ ၁၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ်အပူၤ ဖဲမဟါမုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ် န့ၣ် ကမျၢၢ်သးစၢ်ပိၥ်ခွါယီၢ်ဘၣ်ကဒီး၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒူသ၀ီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၆ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ၀ဲပၠၣ်သ၀ီဖိ စီၤငဲၤပူၣ်(၂၁)နံၣ်တဂၤအံၤ ဖဲအ၀ဲလဲၤဃုအီၣ် တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်လၢ၀ဲပၠၣ်(ဃိၣ်လူၢ်)ကစၢၢ်လၢတၢ်တြီဃၥ်၀ဲဒီးဖဲန့ၣ်ယီၢ်ဘၣ်၀ဲဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်အဃိ အခီၣ်လၢအထွဲ တကပၤ ဘၣ်ဖၠးကွံၥ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးသူ၀ဲဒၣ်လၢသုးဂ့ၢ်၀ီအဃိလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်ဒိးလီၤ ဃၥ်၀ဲလီၤဒီးလၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတချုးတၢ်ဒိးလီၤဃၥ်မ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟ့ၣ်ပလီၢ်ကမျၢၢ်လၢ လ့ၤတက့ၤလဲၤ တန့ၢ်ဘၣ် အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အမ့ၢ်လီၤပှၤယီၢ်ဘၣ်မ့ၣ်ပိၢ်တဂၤအံၤအိၣ်လၢ၀ဲပၠၣ်သ၀ီ.တၢ်န့ၣ်အအိၣ်လၢဒဲကလဲၤဃုအီၣ်တၢ်ဒိးတၢ်လၣ်,ဘီၣ်ဧါသၢၣ်.တချုးအလဲၤန့ၣ်အမါတဲအီၤလဲၤတဂ့ၤတၢ်လီၢ်၀ဲန့ၣ်ပှၤလဲၤပှၤတအဲၣ်ဘၣ်.အ၀ဲလဲၤဘျီဘၣ်၀ဲဖဲမုၢ်ထူၣ်ထီၣ်န့ၣ်.အမ့ဃုအီၣ်၀ဲဖဲအဒဲကပိၤကပၤန့ၣ်တဘၣ်နီမံၤဘၣ်.အလဲၤတၢ်န့ၣ်န့ၢ်သးလၢတၢ်လူၢ်ခိၣ်မီၤနီၤ.အခီၣ်န့ၣ်ပှၤဘၣ်ဖၠးဧါသၢၣ်.တၢ်လီၢ်တဒူၣ်န့ၣ်ပှၤတြီဃၥ်ဖးယံၤလံ.ပှၤကမျၢၢ်န့ၣ်တချုးပှၤဒိးလီၤဘၣ်န့ၣ်ပှၤတဲဃၥ်အိၣ်ပှၤတဲမၢ်မၢ်လီၤ.မ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်ပှၤဟ့ၣ်ပလီၢ်ကမျၢၢ်၀ံၤမးပှၤဒိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်လီၢ်၀ဲန့ၣ်တဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လဲၤဖံးလဲၤမၤကျဲဘၣ်အသိးပှၤကညီအမဲၥ်ညါဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ,ကျီၢ်,ပနၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်တဟ့ၣ်အခွဲးလၢကလဲၤ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤ ၄ သီ ဂီၤခီ ၆း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး လၢမဲၢ်ကနးခံကရူၢ်အပူၤ ခီဖျိလၢ(KNLA)အမ့ၣ်ပိၢ် အံၤအဃိ ဖါပီၢ်သ၀ီဖိပိၥ်မုၣ်ယီၢ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်(မ့ၣ်ထုးမ့ၣ်ပိၢ်)အဃိ အခံကိၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါဘၣ်ဒီၣ်တူၥ်၀ဲအစုတကပၤ ကဲထီၣ်ဒံး၀ဲအသိး တၢ်လီၢ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဘျီ၀ဲန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်တြီဃၥ်၀ဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံဘၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအိၣ်အဖီခိၣ်လၢတၢ်ဒီသဒၢလီၤက့ၤသးအဂီၢ်ဘၣ်တၢ်ဒိးလီၤဃၥ်၀ဲလီၤ ဒီးခါဆူညါဒ်သိးတၢ်သ့တဖၣ်အံၤသုတအိၣ်ထီၣ်လၢၤတဂ့ၤအဂီၢ် ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကလူၤပိၥ်မၤထွဲဒိကနၣ်ဘၣ်တၢ်ကလုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၁)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
“ပအဲၣ်ဒိးဃ့၀ံသးစူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဆၢကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်မ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်ပတသူဘၣ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်ပဘၣ်သူလီၤ.ပသူဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်လဲၤဖံးလဲၤမၤကျဲန့ၣ်ပတပံးဘၣ်.ကျဲမုၢ်န့ၣ်ပှၤအိးထီၣ်လီၤ.ပဒိးလီၤဃၥ်န့ၣ်ပဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါကမျၢၢ်ထံထံဆးဆးလီၤလၢတဘၣ်လဲၤတဂ့ၤန့ၣ်ပှၤသ့ၣ်ညါခဲလၢၥ်လီၤ.အဃိ၀ံသးစူၤဒိကနၣ်တၢ်လုၢ်.လၢပကဘၣ်ဒီသဒၢလီၤက့ၤပသးဒုပကဘၣ်မၤမီၤနီၤ.ပဂံၢ်ပဘါဒီးဒုၣ်ဒါအဂံၢ်အဘါန့ၣ်သုသ့ၣ်ညါကတၢၢ်လီၤ.အဃိလၢခံပှၤမ့တဲလၢတၢ်လီၢ်တခါန့ၣ်လဲၤတဂ့ၤန့ၣ်လဲၤအီၤတဂ့ၤ ဒိကနၣ်ဘၣ်အီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် ပယီၤသုးအံၤလၢကလဲၤထီၣ်ဆူ(သုးက့ ၅)ကမၤမိၢ်အံၤအဂီၢ်သူ၀ဲဒၣ်ကျဲအံၤအိၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်တနံၣ်အံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤဒီးလါမးရှးအခါ ပယီၤသုးလၢအိၣ်ကမၤမိၢ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ခးစိဃီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူ ၀ဲပၠၣ်ကရူၢ်ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဒီးဒူသ၀ီ(၁၁)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်(၇၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဒံး၀ဲ န့ၣ်လီၤ.
