လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၁၁ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် တကွံပူၤကရူၢ်အပူၤ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပှၤမၤထူဖိလၢပယီၤသုးဖီၣ် က့ၤကိးဝဲတဖၣ်အကျါ တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤဝဲ(၁၀)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အအိၣ်န့ၣ် လီၤ.
ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၉ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်လၢကအိၣ်(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ် နုၥ်လီၤဝဲလၢဖီညၣ်ထၣ်,တကွံပူၤသဝီ တၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လၥ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်ဒီး ဖီၣ်က့ၤကိးဝဲလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပှၤမၤထူဖိအဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်ဝံၤ ပှၤသးပှၢ်(၆)ဂၤဒီးဖိသၣ်လၢအသးနံၣ်တပှဲၤဒံးဘၣ်(၄)ဂၤ တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤဝဲ ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်က့ၤရ့ထီၣ်ဝဲဒီးစ့အကလီၢ်လၢအဆံ အဂ့ၢ်န့ၣ် သဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သဝီဖိလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ဖီၣ်ဝဲဒၣ်ပှၤကညီပၣ်ခဲလၢၥ်အဂၤ(၃၀)ဘျဲၣ်ညါ.ခဲအံၤအပျၢ်လီၤဝဲတလၢၤဒံးဘၣ်.ပျၢ်လီၤဝဲခဲအံၤန့ၣ်အဂၤ(၁၀).ပှၤအဂၤတဆံန့ၣ်ပှၤလၢအသး နံၣ်တပှဲၤဒံးဘၣ်န့ၣ်(၄)ဂၤ,ပှၤသးပှၢ်န့ၣ်(၆)ဂၤ မ့မ့ၢ်ပှၤသးပှၢ်တၢ်(၆)ဂၤအံၤန့ၣ်ပှၤ ဘၣ်က့ၤရ့ထီၣ်ဒီးစ့အကလီၢ်(၃၀)ကၠး.ပှၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်ပှၤလူၤအီၤအဖၢမုၢ်လီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤကမျၢၢ်ပှၤမၤထူဖိလၢပယီၤသုးဖီၣ်ဝဲတဖၣ်အံၤတၢ်က့ၤအီၤဆူ ကၠဲးထိၣ်ဝ့ၢ် ပၢၤကီၢ်ဝဲၤလီၢ်ဒီး ဖဲန့ၣ်တဆီ တၢ်ဆှၢထီၣ် အီၤဆူ ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီး(န့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်)အိၣ်ဝဲဒီး ဘၣ်ဆၣ်လီၤဆီဒၣ်တၢ်မ့မ့ကမျၢၢ်လၢတၢ်ဒုးဃၥ်အီၤဖဲကၠဲးထိၣ်အံၤတဖၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိ လဲၤထံၣ်အီၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢသ့ၣ်ညါထွဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤတဖၣ်စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ဖဲပယီၤသုးနုၥ်လီၤလၢတၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လၥ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤတၢ်မၤလီၢ် ဒီးဖီၣ်ဝဲကမျၢၢ်ပှၤမၤထူဖိ တဖၣ်အံၤ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဖီၣ်က့ၤစိၥ်ဟံဃုၥ်ဝဲ (ဘဲးဖိ)သိလ့ၣ်ကွးဟီၣ်ခိၣ်, စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒီး ဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤက့ၤဟ့ၣ်ကဒါဝဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒူသဝီတၢ်မၤထူလီၢ်လၢပယီၤသုးနုၥ်လီၤဖီၣ်ဝဲခဲအံၤန့ၣ် တချုးသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါမ့အိၣ်ဝဲလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ပၢ တၢ်ြပးပူၤဘၣ်ဆၣ် လီၢ်ခံဖဲန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)လဲၤဟူးဂဲၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်မၤထူလီၢ်အခိအသွဲတဖၣ်ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအံၤ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ တအိၣ်ဘၣ်အဃိ တၢ်နုၥ်လီၤဖီၣ်တၢ်ဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် နဲၣ်ရွဲၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဝဲလၢ“ပမ့ဘၣ်တဲပှၤမၤထူလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဃၥ်လၢအပူၤကွံၥ် တၢ်မၤတၢ်ပတုၥ်တၢ်ခးအခါန့ၣ်လံ.ပှၤကမျၢၢ်န့ၣ်တၢ်မၤတအိၣ်ဘၣ်ဘျီလဲၤမၤနါစိၤဝဲမ့ထံၣ်ထူဒီးထံၣ်,မ့တထံၣ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်တထံၣ် ဝဲဘၣ်န့ၣ်.ဒ်သိးလုၢ်အီၣ်အသးသမူကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ပဟ့ၣ်အီၤအခွဲးမၤဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်မၤဝဲန့ၣ်ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အသိးန့ၣ်ဟ့ၣ်ဝဲအခိလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အအိၣ်န့ၣ်တလါန့ၣ်(၅၀၀၀၀)ကၠး,(၁၀၀၀၀၀)ကၠးဒ်န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်မၤအီၣ်ဒ်အံၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်အဝဲသ့ၣ်အဃိကမျၢၢ်န့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုၥ်ကလုၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)လါယူၤအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ဝီၢ်ကျီၢ်ကရူၢ်ပူၤ တၢ်မၤထူလီၢ်လၢအိၣ်ဘူးဝဲဒီးတကွံပူၤကရူၢ်အံၤစ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးနုၥ်လီၤ သမံသမိးတၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လၥ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်လီၢ်ခံတီၤဒီး ဖဲန့ၣ်ဖီၣ်က့ၤကိးဒံးဝဲကမျၢၢ်ပှၤမၤထူဖိတဖၣ် တကးဒံးဘၣ် သ့ကွံၥ်ဝဲသိလ့ၣ်ကွးဟီၣ်ခိၣ်(ဘဲးဖိ),စဲးဖီကဟၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လၥ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤတၢ်မၤလီၢ်လၢအိၣ်ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတဖၣ် တနီၤန့ၣ်ခီဖျိအိၣ်ဝဲလၢခံခီခံကပၤ တၢ်ပၢတၢ်ပြး (mix control area)အဃိ လၢတၢ်ခူၣ်ထူလီၢ်အံၤအဖီခိၣ် ပယီၤသုးဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ခိတၢ်သွဲအိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
