လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးမီၤစိရိၤအံၤလၢကမၤပှဲၤအါထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂီၢ် ပယီၤသုးအမဲၥ်ညါ ကညီသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF),ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဒီးတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးအရၢ(KNU/KNLA-PC)ကရူၢ်အံၤ ပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ် သးလဲၤထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်တ့ၢ်ဃၥ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် လၢကလဲၤထီၣ်မၤပှဲၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်လါလၢဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤလၢတၢ်ဒုးဆူၣ် ထီၣ်ဝဲအလီၢ်အံၤဒီးကတၢၢ်တံၥ်သုးကလၢၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် မၠဲၣ်ကၠံငူၣ်(ခီတီၢ်)ဝ့ၢ်အံၤ တဆီ ပယီၤသုးဃုၥ်ဒီးကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်သုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်(၂၀၀)ဘျဲၣ်အံၤခီဃီၤဝဲဆူ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ ပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးပယီၤသုးပၥ်ဖှိၣ်အတၢ်လဲၤထီၣ်မၤပှဲၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢ(သုးက့ ၅)အပူၤအံၤ လ့ၤတက့ၤကရူၢ်အပှၤ တပၣ်ဃုၥ် ဝဲဘၣ်အသိး တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢကကဲထီၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢသုးမီၤစိရိၤအဂီၢ်န့ၣ်လ့ၤတက့ၤတဆိမိၣ်စ့ၢ်ကီး နီတဘျီဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNU/KNLA-PC) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢမၤဒိၣ်ထီၣ်မၤထီထီၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဂီၢ်န့ၣ်ပတဆိမိၣ်နီတဘျီဘၣ်,ပတဂုၥ်ကျဲးမၤအီၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ပတၢ်ကရၢကရိတၢ်အိၣ်သးအနီၢ်ကီၢ်လီၤ.တၢ်တခါအံၤအတမ့ၢ်ဘၣ်ဒုလီၤတံၢ်လီၤ.ဘၣ်ဃးခိၣ်နၢ်တၢ်နဲၣ်လီၤမ့ၢ်ဂ့ၤတအိၣ်ဒ်အံၤနီတဘျီဘၣ်.ဆိမိၣ်မးတဆိမိၣ်နီတဘျီဘၣ်.တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဖျါထီၣ်လၢ(line)ပူၤခဲအံၤပလူၤကွၢ်ထံက့ၤလၢထးလၢလၥ်ခဲလၢၥ်လံမ့ၢ်အကမၣ်လိၥ်ဒ်လဲၣ်ဒုပတဲတဘၣ်ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်လၢပသုးဖိသံၣ်ဖိအကျါအံၤန့ၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခါအံၤလ့ၤတက့ၤတၢ်မၤဃုၥ်လဲၤဃုၥ်ပၣ်ဃုၥ်တအိၣ်နီမံၤဘၣ်န့ၣ်အလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဆၢကတီၢ်ဖဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤအကတီၢ်အံၤ ဒ်သိးဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ထံၣ် ကမၣ်ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်တၢ်ကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤတခါသ့ဝဲဒၣ်အဃိ အလီၢ်အိၣ်လၢပကပၥ်သူၣ်ပၥ်သးဘၣ် လၢတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ပအဲၣ်ဒိးဒုးသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်ဒီးကညီဖိဖီၣ်စုကဝဲၤကဒဲကဒဲတဖၣ်လၢဖဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါပတၢ်ထံၣ်လိၥ်သးလၢမဲၥ်သကိးမဲၥ်စှၤဝဲအကတီၢ်အံၤပအိၣ်စီၤစုၤယံၤလၥ်သးဒီးလၢတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်အဖီခိၣ်အံၤတဂၤဒီးတဂၤပတၢ်ထံၣ်ကမၣ်လိၥ်သးကအိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်လီၤ.တၢ်တခါအံၤပဘၣ်ပၥ်သူၣ်ပၥ်သးလၢကဲထီၣ်ပတၢ်တဃူတဖိးလၢပတၢ်လဲၤကျဲတဖၣ်အဖီခိၣ်အဃိတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်အဖီခိၣ်အံၤပှၤအါဂၤကဆိမိၣ်ကမၣ်ဝဲကအိၣ်တနီၤလီၤ.ခဲအံၤလၢတၢ်လဲၤကျဲအဂီၢ်န့ၣ်တဂၤဒီးတဂၤတဒူၣ်ဒီးတဒူၣ်ကလီၤဆီလိၥ်သးကအိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤတဒူၣ်ဒီးတဒူၣ်ထံၣ်ကမၣ်လိၥ်သးမ့အိၣ်သနါက့ပကကွၢ်တၢ်လၢအထီ,ပကဆဲးကျိးလိၥ်သးလၢကမၤက့ၤတၢ်လၢဘၣ်ဘျိးဘၣ်ဒါကသ့အဂီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ယတၢ်ထံၣ်လၢတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢမုၢ်မဆါတၢ်အိၣ်သးတခါအံၤအဖီခိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢသုးမီၤစိရိၤအဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤစ့ၢ်ကီး ခိၣ်နၢ်တၢ်ဖီခိၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤတအိၣ်လၢကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ်ဒီးပယီၤသုးဘၣ်ဒီး (PC)ကရူၢ်အပှၤပၣ်ဃုၥ်မ့အိၣ်စ့ၢ်ကီးသၢပျၢၤန့ၣ် ဒ်သုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိး ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ဝဲ ဂ့ၢ်ဝီတုၤလီၤတီၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးပၥ်ဖှိၣ်လၢအလဲၤထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတထီၣ်ဒံးဆူညါ အိၣ်ဆီလီၤဒံးအသးဖဲဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပှဲၥ်လိၥ်ကျိဒီး ဃိၣ်လိၥ်ကျိဘၢၣ်စၢၤ ထံသဒီၣ်ထၣ်ကရူၢ် တလးအီခိၣ်,တဃ့ၣ်ခိၣ်တကပၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
(သုးက့ ၅)ဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ (၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤစးထီၣ်ဖဲလၢတၢ်ထီၣ်ပယီၤသုးကလၢၤ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ အပူၤန့ၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ်သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်လၢအိၣ်သုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလၥ်အံၤ ဆှၢစၢၤဝဲပယီၤသုးမုၢ် သံၣ်ဘိတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအပူၤအိၣ်ဝဲဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ(BGF)အမဲၥ်ညါစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်နံၣ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်ကရူၢ် လၢအိၣ်ဆီ လီၤသးဟူးဂဲၤဖဲ(သုးက့ ၁)ဒီး(သုးက့ ၆)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤ လၢ(သုးက့ ၅)ဒုးတၢ်ယၤအပူၤပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢသုးမီၤစိရိၤအကျါ ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ် စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး(PC)ကရူၢ်လၢတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢအပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီးပယီၤသုးလဲၤထီၣ်ဆူ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)ကီးတရံး-ကြုၢ်တုတၢ်ဒုးအခါဒီးတၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤတရူးကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤန့ၣ် ကရူၢ်အံၤ အပှၤပၣ်ဃုၥ်ဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘၣ်ထွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်တ့ၢ်ဃၥ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်အိၣ်ဝဲအသိး လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢကရူၢ်အပှၤလၢပၣ်ဃုၥ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် PC သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
(PC)ကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်အံၤ ထုးဖးသးဒီးကရၢမိၢ်ပှၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဝံၤဖဲ(၂၀၀၇)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ် ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ကရၢကရိအံၤဒီး ဖဲ(၂၀၁၅)အူသ့စ့ၣ်ပဒိၣ်ပၢတၢ်အစိၤတၢ်ဆဲးလီၤဝဲထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခးအခါန့ၣ် ကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤ ကရူၢ်ဆဲးလီၤဝဲအကျါကရူၢ်အံၤပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ကရူၢ်အံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဖဲ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ ဖဲလၢသုးမီၤစိရိၤမၤဝဲတၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဘျီလၢ်လၢ်အခါန့ၣ် ကရူၢ်အံၤလဲၤထီၣ်ပၥ်ဃုၥ်ဝဲကိးဘျီဒဲးဃၣ်ဃၣ်အသိး ကရူၢ်အံၤပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢ တၢ်မၤ ဖျါထီၣ်တၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်တၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤ(PPST)ကရူၢ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
