လါအီကူး ၂၀ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲမဟါလါအီကူး ၁၉ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤ ကဝီၤဒိၣ်(Zone-B) B-5B ကဝီၤဒ့ ဟံၣ်တဖျၢၣ် အပူၤ ကၠီၣ်တဲၣ်သုး,အီစီး,ပၢၤကီၢ်ဒီး ဒဲကဝီၤဘံၣ်ဘၢပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးနုၥ်လီၤသမံသမိးဖီၣ်န့ၢ်ဝဲကသံၣ်မူၤဘှီး(၂၆၃၆)ဖျၢၣ်ဃုၥ်ဒီး ကသံၣ်မူၤဘှီးလၢအဂၤဒီး စ့ယိၤ(၄၀,၈၈၀)ဘး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိပှၤဒီဖိဒိၣ်မုဂါလၢအဘၣ်ထွဲဒီးကသံၣ်ကသ့ၣ်တၢ်မူၤတၢ်ဘှီး ၃ ဂၤလၢအမ့ၢ် နီၢ်မုၣ်မုၣ်(၄၈)နံၣ်, စီၤအိၣ်န့ၢ်ထူ (၃၉)နံၣ် ဒီး နီၢ်အဲၣ်ခုၣ်ဆှံ(၂၁)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ဖီၣ်က့ၤကိးသမံသမိးအဝဲသ့ၣ်လၢကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်သမံသမိးအလီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ပှၤဒီဖိဒိၣ်မုၢ်ဂၢ်(၃)ဂၤလၢတၢ်က့ၤကိးဝဲတဖၣ်အံၤအကျါမ့မ့ၢ် စီၤအိၣ်န့ၢ်ထူအံၤ ခီဖျိကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသမံသမိး ကွၢ်အဆံၣ်ဖျါလၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးတအိၣ်ဘၣ်အသိး အမုဂါစ့ၢ်ကီးစံးဝဲလၢကသံၣ်ကသ့ၣ်တၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတဖၣ်အံၤ တဘၣ်ထွဲ လိၥ်သးဒီးအဖိဒိၣ်ခွါဘၣ်အဃိ ဘၣ်တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤဝဲအဖိဒိၣ်ခွါအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ပှၤကဝီၤဒ့ဖိလၢအိၣ်ဘူးပှၤဒီဖိဒိၣ်မုဂါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် စီၤအိၣ်န့ၢ်ထူ လၢတၢ်ပျၢ်လီၤ က့ၤဝဲအံၤမ့ၢ်ပှၤမံၤဟူသၣ်ဖျါဒိၣ်မးလၢ စိၥ်ဆှၢနုၥ်ရၤလီၤဆါကသံၣ်မူၤဘှီးလၢဒဲကဝီၤပူၤတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ် စီၤဆါဒ့ စံးဝဲလၢ“ဖဲပှၤက့ၤကိးအဝဲသ့ၣ်လၢရူအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤန့ၣ်ပှၤသမံသမိး အခၠံၣ်န့ၣ်တဖျါဘၣ်.မ့မ့ၢ်တၢ်မုၢ်ပှၢ်တဂၤန့ၣ်ခီတဲဝဲလၢကသံၣ်ကသီတဖၣ်အံၤတဘၣ်ဃးဒီးယဖိဒိၣ်ခွါဘၣ်.ပှၤဟဲစိၥ်န့ၢ်သါန့ၣ်ပှၤလၢအဂၤတဂၤ.ပှၤကမျၢၢ်လၢအသ့ၣ်ညါထွဲတၢ်တဖၣ်န့ၣ်တဟဲတဲဝဲစ့ၢ်ဘၣ်,တုၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ဆၢတဲၥ်လီၤဝံၤဘျီပှၤပျၢ်လီၤက့ၤတၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤန့ၣ်မးပှၤတဲထီၣ်ဒ်အံၤဘျီပှၤမၤတဘၣ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤ.ပှၤဆၢတဲၥ်လၢရူလၢတ့အခါန့ၣ်တၢ်မုၢ်ပှၢ်တဂၤအံၤတၢ်ကမၣ်န့ၣ်ပၥ်လီၤဝဲလၢအကစၢ်ခိၣ်လိၤခဲလၢၥ်တပၥ်ဝဲလၢအဖိဒိၣ်ခွါအခိၣ်လိၤဘၣ်အဃိအဖိဒိၣ်ခွါအတၢ်ကမၣ်တအိၣ်ဝဲနီတမံၤဘၣ်ဒ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤ အံၤတၢ်သမံသမိးအဆံၣ်လၢအမ့တသူကသံၣ်မူၤဘှီးဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိအမ့ၢ်ပှၤအခိၣ် တဂၤလၢအရၤ လီၤမၤဆါကသံၣ်မူၤဘှီးအဃိအလီၢ်အိၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်သမံသမိး,ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအသိး တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ဆဲးအိၣ်ဒံးန့ၣ်တမ့ၢ်လၢတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးလီၤမၢ်ကသ့ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲကဝီၤပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်အမုဂါတဂၤန့ၣ်ခိးဆါ,မ့မ့ၢ်အဖိဒိၣ်ခွါတဂၤန့ၣ်ခိးဟဲက့ၤစိၥ်ဝဲ.အအံၤအဖိဒိၣ်ခွါတဂၤန့ၣ်ပှၤပျၢၢ်လီၤက့ၤအီၤ.တၢ်တုၤသိးထဲသိးကအိၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်ဒ်အသိးသိးလီၤ.ကဟံဝဲထဲအမုဂါတဂၤန့ၣ်သ့ဝဲလဲၣ်.ဘၣ်ဃးလၢတၢ်မူးတၢ်ဘှီးန့ၣ်အတအီဝဲဘၣ်အဃိပှၤသမံသမိးအဆံၣ်န့ၣ်တဖျါဘၣ်.အိၣ်ဒၣ်လၢအဟဲက့ၤဆှၢဆါဝဲလၢဒဲကဝီၤအပူၤ.အမုဂါဖါတံၢ်ခိးဆါန့ၢ်အီၤ.နဖီၣ်လၢအခိၣ်န့ၢ်လံမီၤနက့ၤပျၢ်လီၤဘျီဒုပှၤဒဲကဝီၤဖိကဟးဂီၤအါထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်လီၤ.အနီၢ်ကီၢ်န့ၣ်အီးစီးမ့ၢ်ဂ့ၤ,ယိၤဖါသူမ့ၢ်ဂ့ၤကဘၣ်သမံသမိးအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးမီၤနီၤ.ကဟံအရ့ထဲပှၤဆါတၢ်ဖိဘျီကသ့ဧါ,အဝဲမ့တဟဲစိၥ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်ပှၤဆါတသ့နီတဂၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ကသံၣ်မူၤဘှီးတဘျီအံၤအမဲၥ်ညါ အပူၤကွံၥ်ကသံၣ်ကသ့ၣ်တၢ်မူၤတၢ်ဘှီးလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်တ့ၢ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်စံးဝဲလၢအိၣ်ဟဲလၢစီၤအိၣ်န့ၢ်ထူအအိၣ်လၢတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤဝဲဖဲမဟါတဂၤ အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဂၤလၢအိၣ်ဘူး ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်တၢ်ပိၥ်ခွါတဂၤအံၤ လၢတၢ်ရၤလီၤဆါကသံၣ်ကသ့ၣ်တၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအံၤအဃိ ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ, ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အိၣ်ခိး ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်ဆူၣ်အီၤဖးယံၤလံဒီး အပူၤကွံၥ်လၢကသံၣ်ကသီတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိတၢ် ဖီၣ်ချုးအီၤလၢ ယိၤကီၢ်တၢ်ချၢ တၢ်လီၢ်တတီၤကဲထီၣ်ဒံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤစီၤအိၣ်န့ၢ်ထူလၢတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤအီၤအပူၤဖျဲးထီၣ်လၢတၢ်ကမၣ်တဂၤအံၤ ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနဲၣ်လီၤ တၢ်ကလုၢ်လၢ သၢသီအတီၢ်ပူၤတၢ်ကမၤလီၤပှီၢ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်အဟံၣ်ဒီး အဝဲစ့ၢ်ကီးအိၣ်လၢဒဲကဝီၤပူၤတန့ၢ်ကဘၣ် ဟးထီၣ်အိၣ်က့ၤလၢတၢ်ချၢ ဟဲက့ၤနုၥ်လၢဒဲကဝီၤပူၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအိၣ်(၉)ဘ့ၣ်အကျါ မဲၢ်လးဒဲကဝီၤလၢပှၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၃၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲပှၤဆါကသံၣ်ကသ့ၣ်,ပှၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိကဲထီၣ်အိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်အသိး ဖဲအပူၤကွံၥ်တလါအံၤလါအီကူး ၁၅ သီ အနံၤ န့ၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ WY ကသံၣ်ကသ့ၣ်(၇၅၃)ဖျၢၣ်လၢကီၤလၤဟံၣ်တဖျၢၣ်အပူၤ ကဲထီၣ်ဒံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၅)လါယနူၤအါရံၤတုၤလၢမဟါအနံၤန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ ကသံၣ်မူၤဘှီး အိၣ်ထီၣ်တုၤ လၢ(၅)ဘျီလံဒီး လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါပှၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဖိလၢတၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဖိသၣ် (၁၈)နံၣ်ဆူ ဖီလၥ် သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့လီၤ.
