လါမးရှး ၃၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤသဝီလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢတၢ်ကဟဲတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အံၤန့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တီးအူးထၣ်သဝီလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် သ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်အပူၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်စှၤသီ အခါန့ၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလဲၤဃ့ပှ့ၤဝဲသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဟီၣ်ခိၣ် လီၢ်လၢ တအ့ကၢၣ်စ့ယိၤ(၅၀၀၀၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဟီၣ်ခိၣ်တၢ်လီၢ်လၢတၢ်လဲၤဃ့ပှ့ၤဝဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ် (DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢ(DKBA)ဟဲဃ့ပှ့ၤဝဲအံၤတၢ်ကတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တကးဒံးဘၣ်ကမျၢၢ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်အံၤလီၤအဃိပှၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ပှၤသဝီဖိတဲဝဲလၢပှၤဟဲဃ့ပှ့ၤအဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်မ့ဆါန့ၣ်ပှၤကဟံ,မ့တဆါဘၣ်ဒီးပှၤကဟံလီၤ.အကဟ့ၣ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်တအ့ကၢၣ်န့ၣ်(၅၀၀၀)ဘး.တၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤဒုပကတြီဆၢလီၤ.အခဲအံၤပမ့ပျဲနုၥ်လီၤဒုပဒူသဝီကဟးဂီၤ,ပတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်ကဟးဂီၤလီၤ.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်ပှၤထူလံၤဖိလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲအဒိအတဲၥ်ကဲထီၣ်အိၣ်လံဒ်သိးဖလူတၢ်လီၢ်န့ၣ်.အဃိဒ်သိးသုတကဲထီၣ်ဒ်န့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပကတြီဆိအီၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ် လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်ဖဲတၢ်လဲၤကွၢ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်အံၤအခါဟီၣ်ကဝီၤ(DKBA)အမဲၥ်ညါပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲတရူး(ကၠါဖၠၣ်) တၢ်မၤကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဒ်သိးကမျၢၢ်ကဆါလီၤဟီၣ်ခိၣ်အဂီၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်သနံးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တနီၤစံးဝဲအိၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (DKBA)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤဖါဘျဲၣ် က့ၤခီၣ်ဆၢကဒါဝဲလၢ“ယသ့ၣ်ညါန့ၣ်ပှၤဃ့ပှ့ၤ ဒီးကအိၣ်,ပှၤကမျၢၢ်နါက့ပထံၣ်အဟးကိးဆါအဟီၣ်ခိၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ.ပှၤတနီၤလီကီဘၣ်သးစ့အါဘျီကဆါဝဲဒၣ်န့ၣ်အိၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ်အအဲၣ်ဒိးဆါဝဲလဲးလိးပှၤတပှ့ၤအတၢ်ဘၣ်ခီ.ပှၤကဟံန့ၢ်ဆူၣ်အတၢ်ဒုတအိၣ်ဘၣ်,ပှၤဟ့ၣ်ဒီးအလုၢ်အပှ့ၤမူၤနီၢ်လီၤ. တနီၤန့ၣ်ကွၢ်ဝဲလၢတၢ်တဒူၣ်န့ၣ်ဟဲဆီလီၤသးဘျီ,ဟီၣ်ခိၣ်အလုၢ်အပှ့ၤအိၣ်ထီၣ်အဃိဟီၣ်ခိၣ်ကစၢ်လၢအိၣ်ယိၤကီၢ်တနီၤန့ၣ်အဲၣ်ဒိးဆါဝဲဟဲတဲပှၤအိၣ်”အဂ့ၢ်န့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဟါအံၤန့ၣ်လီၤ.
တီးအူးထၣ်သဝီလၢတၢ်လဲၤဃ့ပှ့ၤဝဲဟီၣ်ခိၣ်အံၤမ့အိၣ်ဝဲလၢ(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ကရူၢ်ပူၤ ဒူသဝီတဖျၢၣ်အသိး ကမျၢၢ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်ခဲလၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် အိၣ်ဃၥ်ဝဲဒီး (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်အလံၥ်အုၣ်သးခဲလၢၥ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဟဲဃ့ပှ့ၤဟီၣ်ခိၣ်လၢတီးအူးထၣ်သဝီဖိအအိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒ်သိးတၢ်တြီဆၢဝဲကန့ၢ်အဂီၢ်မုၢ်လၢ်ဝဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) လီၢ်ခၢၣ်သး ကီၢ်ရ့ၣ်/ကီၢ်ဆၣ်ဘၣ်ထွဲပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဘှါဆှဲဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဃိဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအဟဲကဲထီၣ်ခဲအံၤတဖၣ် ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်အိၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒီးခါဆူညါကဆဲးမၤဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် တနံၤအံၤပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်လဲၤဆဲးကျိးဟ့ၣ်ဃၥ်ဝဲ ကီၢ်ဆၣ်ခိၣ် စီၤဖၣ်ထယါ တၢ်ကလုၢ်လၢ (messenger) ပူၤ ကွၢ်လီၤဝဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် က့ၤစံးဆၢကဒါဝဲတအိၣ်နီမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
