KTLA မၤန့ၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ခိၣ်ဂီၤအဖီခိၣ် KNU စံးဝဲဒ်လဲၣ်
လါမးရှး ၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ ၅ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါ အံၤ ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲထံကီၢ်တၢ်သဘျ့ဒီး ကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်တဖုန့ၣ်လီၤ.
ဒီးဖဲန့ၣ်ဝံၤလီၢ်ခံဒ်သိးထံဂုၤကီၢ်ဂၤကသ့ၣ်ညါပၥ်ပနီၣ်ကညီကလုၥ်အဂီၢ် တလါဃီဖဲန့ၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါ တီခိၣ်ရိၣ်မဲ မၤန့ၢ်ဝဲကမျၢၢ် ထံဖိကီၢ်ဖိခိၣ်ဂီၤ(ID card)လၢအဝဲသ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ပၢလၢအဒိၣ်စိဝဲန့ၢ်တဖၣ် အပူၤ တကးဒံးဘၣ်လီၤဆီဒၣ် တၢ် ကမျၢၢ်လၢအတုၤအိၣ်ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတနီၤနုၥ်လီၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တ့ ခိၣ်ဂီၤဘျီဝဲအံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်လၢ(KTLA)တ့န့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်ခိၣ်ဂီၤ(ID card)အံၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤထံဆၢကီၢ်ဆၢဒီး ထံချၢကီၢ်ချၢအံၤတဖၣ် တနီၤန့ၣ် တူၢ်လိၥ်ဆီၣ်ထွဲဝဲအိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ်လၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဖီခိၣ်အံၤ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢ အဆီၣ်ထွဲ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အံၤတဖၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲတအိၣ်ဘၣ်အဃိ လၢကညီဖိအကျါတၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးအိၣ်ထီၣ်ဝဲအကလုၥ် ကလုၥ်န့ၣ် လီၤ.
ဒီးလၢ(KTLA)အခိၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါ အတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲတၢ်သဘျ့ဒီးထံကီၢ်ပဒိၣ်အံၤအဖီခိၣ်စ့ၢ်ကီး အခီပညီ တအိၣ်ဒီးတခၢၣ်စးစ့ၢ်ကီးဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ထုးထီၣ်လံၥ်က့ၤခီၣ်ဆၢတ့ၢ် ကဒါ ဝဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
“ပနၢ်ဟူဘၣ်တၢ်တ့ခိၣ်ဂီၤအါမံၤအဖီခိၣ်ပအဲၣ်ဒိးတဲလၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပဟီၣ်ကဝီၤပူၤဒ်သိးထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤဝဲၤကျိၤအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ,ကီၢ်ရ့ၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတဖၣ်မ့တလီၤဂၥ်ဘၣ်န့ၣ်ပတဲအဂ့ၢ်တသ့ဘၣ်ပတဲတဘၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်.အဃိထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ်မ့သ့ၣ်ညါတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အံၤန့ၣ်တၢ်တ့ခိၣ်ဂီၤန့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်အညီဘၣ်.တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတၢ်တဒ်သိးတဖၣ်ဟဲပၢၢ်ထီၣ်အိၣ်အဖီခိၣ်ဆၢကတီၢ်မ့ဘၣ်န့ၣ်တၢ်ကဒုးသ့ၣ်ညါက့ၤပထံဖိကီၢ်ဖိလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအကျိၤအကျဲမ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ်ဘိၤသ့ၣ်ညါလၢတၢ်ကကွဲးတၢ်ကစီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ကအိၣ်ဝဲလီၤ.ခ့ခါခဲအံၤဒုပနၢ်ပၢၢ်အပတီၢ်တုၤလၢဖဲန့ၣ်တလိၣ်ဒံးဘၣ်.ဒ်သိးပထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်မ့နၢ်ဟူပဲၥ်ထံနီၤဖးတၢ်ကသ့အဂီၢ်ဒုအလီၢ်အိၣ်သပှၢ်ကတၢၢ်လၢဆၢကတီၢ်မ့တုၤန့ၣ်ပကဒုးသ့ၣ်ညါအါထီၣ်လီၤမီၤနီၤ” အ၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ စံးဝဲဘၣ်ဃးတၢ်တ့န့ၢ်လံၥ်ခိၣ်ဂီၤတၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲ(KTLA)အခိၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါ ဘိးဘၣ်ရၤလီၤထံကီၢ်တၢ်သဘျ့ဒီးပဒိၣ်ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်လၢကလုၥ်ဒူၣ် တၢ်ကစီၣ်သန့အမဲၥ်ညါပၢၢ်တုၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ဖျိဖျိဖျါဖျါအသိး အဝဲ အနီၢ်ကစၢ်စ့ၢ်ကီးတဲလီၤဝဲဘၣ်ဃးတၢ်မၤန့ၢ်ကမျၢၢ်ခိၣ်ဂီၤအဂ့ၢ်အကျိၤအံၤလၢ( Social Media )ပူၤအိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်စ့ၢ်ကီး န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်( ID card)လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်အံၤန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်ဖဲ(KPTV)မၤတၢ်ဆဲးကျိးသံကွၢ်ဒီးသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤအခါန့ၣ် စံးဝဲလၢ“ခဲအံၤပစးထီၣ်မၤန့ၢ်ပပှၤကလုၥ်ထံဖိကီၢ်ဖိအခိၣ်ဂီၤန့ၣ်သးခုဝဲဒိၣ်မး.တၢ်သူထီၣ်သူလီၤလၢကီၢ်ဆၢတနီၤ ဒုန့ၢ်လံအဃိပစံးဘၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ဒိၣ်မးဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပကဲပှၤကညီပအိၣ်ဒီးခိၣ်ဂီၤပရ့ပှၤကညီဘၣ်မ့ၢ်အအိၣ်ဟဲဖဲလဲၣ် က့ၤဖဲလဲၣ်န့ၣ်ပသ့ၣ်ညါက့ၤမီၤ.ပပှၤကလုၥ်လၢအိၣ်ဘီကီးတဘၣ်န့ၣ်အဲၣ်ဒိးဝဲလၢပမၤထီၣ်ထီၣ်တုၤဒၣ်လဲၥ်တအဲၣ်ဒိးသူဝဲပယီၤအခိၣ်ဂီၤ(ဖးစပီး)လၢၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်လဲၤမၤတၢ်လၢဘီကီးန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ပယီၤတၢ်ခိတၢ်သွဲတဂၤန့ၣ်(၁၅၀).အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်တကွဲးသုးမီၤစိရိၤမ့အီၤလဲၣ်ဘၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်ဆီၣ်ထွဲပှၤမၢပမၤထီထီၣ်ပတီၢ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤ”န့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃး(ID card)တၢ်ဂ့ၢ်အံၤဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄-၂၅)အခါန့ၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤ သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါစုတီၤဖီလၥ်အပှၤတဖၣ်လဲၤကရၢကရိမၤန့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်ခိၣ်ဂီၤ(ID card)အံၤ အိၣ်ဝဲ စ့ၢ်ကီး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်တချုးလၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါလဲၤမၤန့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်ခိၣ်ဂီၤလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အံၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ် ကီၢ်ရ့ၣ်အံၤအပူၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးတီခိၣ်ရိၣ်မဲစးထီၣ်မၤန့ၢ်တ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ(ID card)အံၤအိၣ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.
“တၢ်ခီခိၣ်ဂီၤန့ၣ်အကါဒိၣ်န့ၣ်ပှၤသ့ၣ်ညါကိးဂၤဒဲးလီၤ.ဘၣ်ဃးခိၣ်ဂီၤန့ၣ်လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တကပၤအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ် ယံၤမးလံမီၤ.ခိၣ်ဂီၤတဘ့ၣ်ကကဲထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢကြၢးအဘၣ်ထွဲမနုၤလဲၣ်,တၢ်အအုၣ်ကီၤအီၤဒ်လဲၣ်,တၢ်မၤအီၤတပတီၢ်ပတတီၢ်ဒီးပကပၥ်အီၤလၢတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအကိပူၤမီၤနီၤ.ဒ်သိးပကွၢ်ကဒါက့ၤခိၣ်ဂီၤတဘ့ၣ်မ့ၢ်အစဲၤနီၢ်ဧါတစဲၤနီၢ်ဧါ.ဘၣ်ဆၣ်ခိၣ်ဂီၤလၢအတစဲၤနီၢ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်အုၣ်ကီၤအီၤတအိၣ်ဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢအစဲၤနီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်မ့ဟဲကဲထီၣ်န့ၣ်တၢ်စဲၤကျိးက့ၤအီၤဒီးဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ဘှါဆှဲက့ၤအီၤဒ်န့ၣ်သ့ဝဲလီၤ”ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဟီၣ်ကဝီၤပူၤဖဲန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(ID card)အမဲၥ်ညါ ခီဖျိသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါကရူၢ်အံၤစ့ၢ်ကီးလဲၤမၤန့ၢ်ဝဲခိၣ်ဂီၤ(ID card) အဖီခိၣ်အံၤ ကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲ တၢ်သးဒ့ဒီလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်အဃိဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤတၢ်ကဃိထံသမံသမိးက့ၤဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤ တၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စ့ၢ်ကီးစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲမၤန့ၢ်ခိၣ်ဂီၤလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤန့ၣ်ဖးယံၤလံ.ပနၢ်ဟူ(KTLA)ဟဲက့ၤတ့န့ၢ်ကမျၢၢ်ခိၣ်ဂီၤန့ၣ်တုၤဖဲအံတူၢ်ထၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤန့ၣ်လီၤ.အဟဲက့ၤဂဲၤတၢ်ဒ်အံၤတကျိၤ,လၢအံၤတကပၤစ့ၢ်ကီးတ့ဃၥ်ခိၣ်ဂီၤအိၣ်စ့ၢ်အဃိကဲထီၣ်တၢ်သးဒ့ဒီလၢကမျၢၢ်ဒီးဆိမိၣ်ဝဲလၢ ပအိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတဘ့ၣ်ဃီပခိၣ်ဂီၤအိၣ်ခံကလုၥ်.မ့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟံဝဲဖဲလဲၣ်တခါအဃိ ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ အဝဲသ့ၣ် အဂီၢ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်ဘၣ်ဃးသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါမၠးလဲၤမၤန့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤပူၤကမျၢၢ်အခိၣ်ဂီၤ(ID card)အံၤ တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါ တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဒီးဟီၣ်ကဝီၤခိၣ်နၢ်ဘၣ်ထွဲတအိၣ်ဝဲနီမံၤဘၣ်အသိးတၢ်ပျဲစ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပှၤဘၣ် မူဘၣ် ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အဃိ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ် ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤထီၣ်အခါန့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤဝဲကမျၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်လံၥ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် (KTLA)တၢ်ကရၢကရိစုဒုၣ်စုတီၤဖီလၥ်လၢအနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤ, ခဲၣ်သူခဲၣ်ဂီၤ,ဒုးအိၣ်ထီၣ် တၢ်ထံၣ် ကမၣ်ဒီးကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်ကမျၢၢ်လၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤ လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အမဲၥ်ညါမ့ၢ်တၢ်မၤ ထီဒါဝဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ အတၢ်ပၢတၢ်ြပး တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဃိ လ့ၤတက့ၤတၢ်တဘၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ် လီၤ.
“မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)န့ၣ်အိၣ်ဆၢထီၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်ဒါ လီၤဃၥ်အိၣ်ဝဲအသိးလီၤ.အဃိဒ်သိးတၢ်ဟဲက့ၤ မၤတံၥ်တၥ်တၢ်လၢ ဟီၣ်ကဝီၤပူၤသုတအိၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်လီၤလံၥ်လီၤ. မ့တမၤဒ်န့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်တၢ်ဘံဘူကၠၢၤသၢ ကအါထီၣ်ဒီးဘၣ်ဃဲၣ်လီၤဘှါလီၤတၢ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအါထီၣ်သ့အဃိဘၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်ဒီးကမျၢၢ်တဘၣ်တဖၣ်ဒံဝ့ၤဒံဝီၤသးဒ့ဒီတဂ့ၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် အပူၤကွံၥ်သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါလဲၤတ့န့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်(ID card)မ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် လီၢ်ခံဖဲ(၂၀၂၅) အတီၢ်ပူၤအံၤ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတအိၣ်ဖျါဒံးဝဲဘၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအလဲၤမၤန့ၢ်ဝဲအခါန့ၣ်ကမျၢၢ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢ အကယၤမၤဝဲအိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါမၠးလဲၤမၤန့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်အခိၣ်ဂီၤအံၤ မ့ၢ်ဟီၣ်ကဝီၤလၢအပါခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကရၢခိၣ်(ကီၢ်ခိၣ်)လီၢ်လံၤ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤဘိၣ်မၠး အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဒ်လဲၣ်ဂ့ၤစးထီၣ်လၢ ခ့ၣ်အဲယူၣ်ထုးထီၣ်ကွံၥ် သုးခိၣ်စီၤနၢၤဒါလၢတၢ်ကရၢကရိပူၤဝံၤန့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤမ့ဘၣ်ကွၢ် တဝံၤတတဲၥ်တကတၢၢ်အသးဖဲန့ၣ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီထံၣ်ဘၣ်လၢသုးခိၣ်စီၤနၢၤဒါအံၤဆဲးကရၢကရိဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ကရၢကရိလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အံၤဒီးတဆီဘၣ်တဆီ တုၤဃီၤ လၢဘိးဘၣ်ရၤလီၤထံကီၢ်တၢ်သဘျ့, ပဒိၣ်တၢ်ပၢးတၢ်ြပးဝံၤဒုးအိၣ်ထီၣ် ဝဲခိၣ်ဂီၤ(ID card)လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ် အံၤန့ၣ်လီၤ.
ခီဖျိခံခီခံကပၤတၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိး, တၢ်ဘှါရှဲအီၤတုၤလီၤတီၤလီၤတအိၣ်ဘၣ်ဃိ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ လၢအပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံတုၤလၢ ကတၢၢ်ကတၥ်က့ၤတသ့လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ခိၣ်နၢ် လီၢ်လံၤလၢအအိၣ်ခိးကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်ဆူၣ်ကရူၢ်ခံဖုအံၤ အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ယဲဒုဘၣ်ဃးလၢ(KTLA)ဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်ယတပၣ်နီတခီဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢယၤတဂၤယတၢ်ပဲၥ်ထံ နီၤဖးန့ၣ် (KTLA)မၤတၢ်န့ၣ်အဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ အတက ရၢကရိထီၣ်ဝဲသုးက့ခိၣ်နၢ်,သုးလၢအရ့ဒိၣ်တဖၣ်ဘၣ်မၤဝဲဒ်န့ၣ် ဘျီဖျါလီၤ ဂၥ်လၢပှၤတကနၣ်ဃုၥ်အီၤဘၣ်မီၤ.ခံခါတခါန့ၣ်လၢအပူၤကွံၥ်(၁၉၇၄)မၤနၢၤပျီအခါန့ၣ်မါဘးသ့ၣ်တဲဃၥ်ဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်လဲၤဆိလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဝံၤမးဒုးယၤဂ့ၢ်ဝီကဘၣ်ဟဲ.တၢ်န့ၣ်ကမၣ်လၢန့ၣ်လံ.ခဲအံၤလဲၤဆိလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအဃိပဘၣ်လူၤပိၥ်ထွဲက့ၤပှၤဂဲၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးဖိအခံဒ်န့ၣ်.အဝဲန့ၣ်တဘၣ်စ့ၢ်ဘၣ်.မ့ကွၢ်ဒုကမၣ်အိၣ်ခံကပၤလၢၤလီၤ.လၢတၢ်ကမၣ်အံၤတဂၤဒီးတဂၤဘၣ်ဆီၣ်လီၤသး.တဂၤဒီးတဂၤဘၣ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးတဲဘၣ်က့ၤမ့ပျၢ်လီၤသးတၢ်ကမၣ်ဒုမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဝံၤလီၤ.မ့တပျၢ်လီၤသးတၢ်ကမၣ်ဘၣ်ဒုတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤဖးထီညါ.ယဲတအိၣ်နီတပၤဘၣ်တၢ်အိၣ်သးတခါအံၤဖးယံၤလံတကတၢၢ်လၢၤဘၣ်တုၤလၢခဲအံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ် လီၤ.
ဒ်လဲၣ်ဂ့ၤဒ်လဲၣ်ဂ့ၤမ့ဘၣ်ဃးလၢ(KTLA)အတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤကီၢ်သူလ့ၤတၢ်သဘျ့ဒီးမၤန့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိခိၣ်ဂီၤ(ID card)အံၤ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကရၢမိၢ်ပှၢ် အမဲၥ်ညါ ထံၣ်ဘၣ်လၢကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအဂၤတဖၣ်ကိးဖုဒဲးဃၣ်ဃၣ်န့ၣ် စ့ၢ်ကီးတတူၢ်လိၥ်ဝဲ သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်စီၤနၢၤဒါ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤ အံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
KTLA ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤနၢၤဒါအံၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၂)အခါန့ၣ် လၢဂီၤလ့ၤ-ဖလူကျဲ လၢတၢ်မၤသံမၤဝီကမျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးတခါ အဃိ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ကွံၥ် အီၤလၢကညီ ဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် မူဒါလီၢ်လၤအပူၤအံၤ န့ၣ်လီၤ.
ဒီးဖဲန့ၣ်ဝံၤတကတီၢ်ဃီဖဲလါယူၤလံအခါန့ၣ် အဝဲကရၢကရိဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ(KTLA)ကရူၢ်အံၤဒီး ဟူးဂဲၤဝဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ထံဆၢကီၢ်ဆၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒီးဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် (သုးက့ ၄)တနီသရံၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တနီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်(၂)တီၤလၢအပှၤဟူးဂဲၤဝဲအံၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဖ့ၣ်စၢအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢအပှၤဒီး ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်အဃိတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ အသိး လၢကရူၢ်ကရၢအပူၤခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်သးအကလုၥ်ကလုၥ်အဃိသုးဖိ,ခိၣ်နၢ်တနီၤဟးထီၣ်ကွံၥ် က့ၤပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ် ဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် အိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ဒုးလီၤပှီၢ်ကွံၥ်သုးမီၤစိရိၤသနူတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအပူၤ (KTLA)ဒီးကရၢမိၢ်ပှၢ်ကရူၢ်ခံဒူၣ်အံၤအတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိမ့ဒ်သိး လိၥ်အသးဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤခံခီခံကပၤမၤန့ၢ်ဝဲတၢ်ထိၣ်ဃူတၢ်ဖိးတအိၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်က့ၤကီၢ်သူလ့ၤအဂီၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တကပၤဟူးဂဲၤကွဲးလီၤပၥ်လီၤဝဲကီၢ်သူလ့ၤလ့ၤကျဲသနူ (ခၠၤထၢၤ)အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီး(KTLA)အံၤအတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်တၢ်တခါဃီအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်မုၢ်လၢ် ဝဲလၢခံခီခံကပၤကထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးသူၣ်ထီၣ်က့ၤကီၢ်သူလ့ၤအထံအကီၢ်လၢတၢ်သးတဖျၢၣ်ဃီအပူၤန့ၣ်လီၤ.
