လါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် ဖလူဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤလၢၤဘၣ်လီၢ်ခံ (ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံး တၢ်မၤတနီၤက့ၤအိၣ်ဆီလီၤက့ၤအသးလၢသ့ၣ်ဘီဘိဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တရူး(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲ မ့လဲၣ်ပၤ(မင်းလက်ပံ)တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ် စံၣ် ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ်အခါ (KNU)ဒီး(KNLA)နုၥ်လီၤမၤဆှဲကွံၥ်ဝဲ တၢ်လီၢ် အံၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲန့ၣ်ဝံၤလီၢ်ခံလၢကျဲအဘိဘိ(ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်တနီၤန့ၣ်က့ၤစံၣ်လီၤဝဲလၢကီၢ်ပယီၤလၥ်ခီတကပၤအိၣ်အသိး တနီၤန့ၣ် (BGF)ဆှၢတလၢပၥ်ဃၥ်ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအိၣ်ဝဲဒီးတနီၤန့ၣ်အိၣ်ဒံးဝဲလၢဖလူဟီၣ်ကဝီၤပူၤ ဟူးဂဲၤ ဖံးမၤဝဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖလူဟီၣ်ကဝီၤပူၤလီၢ်ခံအံၤခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအက လုၥ်ကလုၥ်အဃိ စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤဘူး ကလၢၥ်အခါ န့ၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ် တနီၤန့ၣ်တၢ်ဆီတလဲသုးက့ၤအလီၢ်အကျဲလၢသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤ တ့ထီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ် ထီၣ်လၢကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံး ဃီသၢထူၣ်ခံ-ပှၢ်ဖိခံတၢ်လီၢ်အဘၢၣ်စၢၤတတီၤဒီး သ့ၣ်ဂ့ၤထၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤလၢပသ့ၣ်ဘီဘိကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံးန့ၣ်ကပြုၢ်လဲးလူးလီၤ. .အသူၣ်ထီၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်န့ၣ်ကအိၣ်လၢတလါဘျဲၣ်လံ.ခဲအံၤသူၣ်ထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်လီၤ.ကဲထီၣ်တနီၤလံအဝဲသ့ၣ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ချ့မးမၤဝဲလၢအချ့လီၤ.စးထီၣ်လၢဖလူဆူၣ်ထီၣ်ဘျီန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဆီလီၤသးဖဲအံၤလီၤ.တ့ဝဲန့ၣ်တၢ်လီၢ်ခံတီၤ,တတီၤန့ၣ်လၢကစၢၢ်ဖါသူ ခီၣ်ထံးဒီးအဝဲတတီၤန့ၣ်ကိးဝဲလၢသ့ၣ်ဂ့ၤထၣ်လၢပှၤကလဲၤ တီးအူးထၣ်ကျဲတကပၤန့ၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်ဘီဘိကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံးတၢ်လီၢ်လၢတၢ်လဲၤတ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် တမ့ၢ်လီၢ် ကဝီၤကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်ဝဲ(DKBA)ကရူၢ်ကရၢအပှၤဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်အသိး တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲလၢ (DKBA) တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်ဟဲတ့ထီၣ်ဝဲဖဲသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အသိး ဟီၣ်ခိၣ်ကျီးလီၢ်တနီၤခီဖျိအိၣ်ဘူးဝဲဒီးတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်တသဘျ့ဒ်အပူၤကွံၥ်လၢညါအသိးလၢၤဘၣ်အဖီခိၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီဝဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ဘၣ်ဃးအဝဲသ့ၣ်ဟဲတ့ထီၣ်တၢ်အံၤပှၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်နီတဂၤဘၣ်.ပှၤတဲတဘူၣ်ဘၣ်အဃိပှၤဘၣ်ကွၢ်ဒီးဝဲဒ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်မၤတဖၣ်အံၤပှၤကမျၢၢ်တတူၢ်လိၥ်ဘၣ်.ပှၤကလဲၤဖံးတၢ်မၤတၢ်နါက့အဝဲသ့ၣ်ဟးဘၣ်တသဘျ့လၢၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်မ့နုၥ်လီၤတၢ်လီၢ်တတီၤဘျီန့ၣ်ပှၤအိၣ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်ပှၤအိၣ်တသ့လၢၤဘၣ်.ပှၤလဲၤတပၢၢ်က့ၤတပၢၢ်ဘျီမၤယံၤယံၤပှၤဘၣ်ဆါလီၤပှၤဟီၣ်ခိၣ် . .တနီၤန့ၣ်တဆါဝဲဘၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢစ့တဖၣ်အံၤစ့တဂ့ၤဘၣ်.တနီၤခီန့ၣ်ဆါကွံၥ်ဝဲခီဖျိပှၤမၤန့ၢ်ဆူၣ်လၢနတဆါဘၣ်ဒီးပှၤကပှ့ၤလီၤ,နဆါဒီးပှၤကပှ့ၤလီၤ.ဒ်အံၤအိၣ်ဒီဒူၣ်အပူၤကွံၥ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢဖလူတကပၤန့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်.ပတဲအဒိပှၤကျီးခံဘ့ၣ်ပှၤပှ့ၤလံနမ့အိၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်နလဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိပှၤဘၣ်ဆါက့ၤဝဲန့ၣ်.တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပတဘၣ်သးမၢလၢဟဲနုၥ်လီၤလၢပဟီၣ်ကဝီၤပူၤဘၣ်,အအံၤဟဲနုၥ်လီၤဘျီဘံဘူလၢၤစီ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ကတ့ထီၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်အံၤအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှးအခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး လၢသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ် တီးအူးထၣ်သဝီအပူၤ (DKBA)ဒီးတရူးလဲၤဃ့ပှ့ၤဒံးဝဲကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်ဘုခ့ကျီးလီၢ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ် တဆါဝဲအဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တီးအူးထၣ်ဒီးသ့ၣ်ဘီဘိကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံး,သ့ၣ်ဂ့ၤထၣ်တၢ်လီၢ်အံၤမ့ၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤဘၣ်ဆၣ် ဟီၣ်ခိၣ် လီၢ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဟီၣ်ခိၣ်ကပံးအလံၥ်အုၣ်သးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃး တၢ်ကဟဲတ့ ထီၣ် (ကၠါဖၠၣ်)လၢဟီၣ်ကဝီၤပူၤအံၤ တၢ်တဲသကိးတၢ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတအိၣ်ဝဲဘၣ်အသိး လၢတၢ်ကဘှါဆှဲဝဲ တၢ်ဂ့ၢ် အံၤ အဂီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အမဲၥ်ညါ ကဘၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီး ကီၢ်ရ့ၣ်/သုးက့ခိၣ်နၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢဘူးဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တဂၤ ပဲၥ်ထံနီၤ ဖးစံး စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“မ့မ့ၢ်လၢပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဒုဘၣ်ဃးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အံၤပတူၢ်လိၥ်တသ့ဘၣ်.ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်တဒူၣ်အဃိ ဘၣ်သးမၤဖဲအသး,တၢ်လီၢ်န့ၣ်ကဲဝဲအတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအဃိဖဲအကမၤဝဲန့ၣ်မၤဝဲသ့,တကးဒံးဘၣ်ပခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ခီန့ၣ်တဲတၢ်တပၢဘၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်မၤတၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်က့ၤဒ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်ပှၤဖံးတၢ်မၤတၢ်အံၤပှၤတဟဲတဲကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်နီမံၤဘၣ်ဘျီအကနုၥ်လီၤတဲတၢ်န့ၣ်တၢ်ကီစ့ၢ်.ယဆိမိၣ်ထဲကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်တဂၤဒုဘှါဆှဲဝဲတန့ၢ်ဘၣ်.ကဘၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဒီးသုးက့/ကီၢ်ရ့ၣ်မးဘှါဆှဲဝဲကန့ၢ်လီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်တ့ထီၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢသ့ၣ်ဘီဘိကရူၢ်ပူၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၃၀ သီ ဖဲပခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဆဲးကျိးသံကွၢ်ဝဲ (DKBA)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤဖါဘျဲၣ်အခါစံးဝဲလၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်ဟဲတ့ထီၣ်ဝဲဖဲသ့ၣ်ဘီဘိ ဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဖၣ်အံၤတမ့ၢ်ကအိၣ်လီၤစိၤလီၤထီဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီလၢတၢ်အိၣ်သးတခါအဃိတၢ်ဟဲက့ၤဆီလီၤပၥ်အီၤတစိၢ်တလီၢ်လီၤဒီးအဆၢကတီၢ်မ့ဘၣ်န့ၣ်ကဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးတ့ၢ်ဃၥ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤစ့ၢ်ကီး (DKBA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ကဝီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲ တဖၣ်တၢ် တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးလၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်ပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိစီၤဖါဘျဲၣ်စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိးန့ၣ် သ့ၣ်ဘီဘိကစၢၢ်ဖါသူခီၣ်ထံးလၢတၢ်တ့ထီၣ်ဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢတၢ်ဆၢကတီၢ် န့ၢ်ဝဲတလါဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤန့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်အလဲၢ်အိၣ်ဝဲအအ့ကၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးမီလီၣ်အံးကစၢၢ်ခီၣ်ထံးလၢအိၣ်(DKBA)တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးစးထီၣ်လၢမ့လဲၣ်ပၤ,ဖလူတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤလၢၤဘၣ် လီၢ်ခံန့ၣ် (ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ဘၣ်တၢ်လဲၤသုးအလီၢ်အကျဲ,တ့ထီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢန့ၣ်တကပၤ အိၣ်ဝဲအါမး အသိး (ကၠါဖၠၣ်)ပှၤမၤတၢ်ဖိစ့ၢ်ကီးလဲၤအိၣ်ဆိးဝဲဖဲန့ၣ်အါမးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
