လါအ့ဖြ့ၣ် ၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၤလဲၤလၢအပညိၣ်မၤသံဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအၢအၢသီသီအံၤန့ၣ် လၢအကဲထီၣ်ဝဲကီၢ်ခိၣ် အဖီခိၣ် တူၢ်လိၥ်သဂၢၢ်ဝဲအဂ့ၢ် ကညီဒီကလုၥ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(KNDP) ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ အလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်တဘ့ၣ် ဖဲမဟါလါအ့ဖြ့ၣ် ၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ သုးမီၤစိရိၤအံၤပၥ်ဝဲတၢ်ခးပနီၣ်ဆူကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢ အမ့ၢ် သူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ခးလီၤတၢ်ဒီးကဘီယူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၤလဲၤလၢအမူအဒါအိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ် အံၤ(KNDP)တူၢ်လိၥ်သဂၢၢ်လီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဃုထၢအယီၤအဘျီၣ်အံၤတဆီ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ် မ့အီၤလဲၤ လၢအကဲထီၣ်ဘၣ်ဝဲကီၢ်ခိၣ်အံၤဃုၥ်ဒီး ကီၢ်ခိၣ်ခံသ့ၣ် တဖၣ်လၢအမ့ၢ် အူညိၤစီ ဒီး နါနံၤနံၤအ့ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ် သးခုဃုၥ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNDP)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်လၢအလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်ဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၤအံၤ ကညီပၣ်တံၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲဒ်အံၤအဖီခိၣ် ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ် တနီၤပဲၥ်ထံနီၤဖးဒီးပဲၥ်အၢပဲၥ်သီဝဲအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဖၣ်အၣ်ဝ့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဝဲလၢ“အခဲအံၤသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်ကဲထီၣ်ကီၢ်ခိၣ်အံၤပှၤတကၠဲးဘၣ်အိၣ်အသိး ပှၤလၢအကၠဲးစ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ. ပှၤလၢအကၠဲးအီၤတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤကစၢ်ဖးဒိၣ်လၢအဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ် ဘၣ်ဂီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လီၤဆီဒၣ်တၢ်ပှၤလၢအဖီၣ်လိၥ်စုန့ၢ်တၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤတဖၣ်မီၤနီၤ.အဝဲသ့ၣ်ခီန့ၣ်ပၥ်ဂံၢ်ပၥ်ဘါဝဲသုးမးမၤအီၣ်မၤအီဝဲသ့လီၤ.အဃိအဝဲသ့ၣ်မ့ဟးဟံဆူၣ်န့ၢ်ကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ပၥ်ဂံၢ်ပၥ်ဘါဝဲသုးလီၤအဃိအဝဲသ့ၣ်ကၠဲးဝဲမ့အီၤလဲၤန့ၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅),ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤ လၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဒိၣ်စိအဂီၢ်တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံးဝဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ် အဘၢၣ်စၢၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အကတီၢ်စ့ၢ်ကီးသုးမီၤစိရိၤအံၤတပဲၥ်ဖးနီၤဖးလၢၤဝဲကမျၢၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢၤ ဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီသူဝဲကျိဖးဒိၣ်,ဒြိအမဲၥ်ညါလၢကဘီယူၤအံၤတဆီ လဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲ မ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဟဲအါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ် န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ သုးမီၤစိရိၤအခိၣ်လၢအမၤသံမၤဝီဝဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအံၤ လ့ၤတက့ၤတတူၢ်လိၥ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် တဂၤဃီဝဲန့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါပူၤပၥ်ဖျါဝဲအသိးန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)သုးဟံ န့ၢ်တၢ်စိ တၢ်ကမီၤ တုၤလၢ(၂၀၂၅) လၢ ၅ နံၣ် အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိလၢသုးမီၤစိရိၤအတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်အံၤအဃိ ကမျၢၢ်သံဝဲ (၁၂၀၀)ဘျဲၣ် ဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၃၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအကလီၢ်တုၤလၢခဲအံၤတက့ၤဘၣ်အဟံၣ်အဃီဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ် ကဒုသးဒံးလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲအံၤတဖၣ် ကညီဒီကလုၥ်ဒံၣ်မိၣ်ကရဲၣ်တ့ၣ်ပၣ်တံၣ်(KNDP) ကွၢ်ကပၥ်ဝဲဒီး မ့မ့ၢ်တခီတူၢ်လိၥ်သဂၢၢ်ဝဲသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်လါမးရှး ၃၁ သီအခါန့ၣ် တၢ်ပၥ်ထီၣ်ဝဲသုးမီၤစိရိၤအခိၣ်မ့အီၤလဲၤလၢကီၢ်ခိၣ်အဖီခိၣ်အံၤ တရူး,ရရှါ,ဘံၤလၤစှံၣ် ထံကီၢ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတူၢ်လိၥ်ပၥ်ပနီၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ် ထံၣ်ဘၣ်လၢထံကီၢ်လၢအအိၣ်ဘူးကီၢ်ပယီၤဃုၥ်ဒီး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်လၢ အဂၤ တဖၣ် ထုးထီၣ်လံၥ်တူၢ်လိၥ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲသုးမီၤစိရိအခိၣ်အံၤတအိၣ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
