လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၃သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
တလါအံၤ လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ခံနွံတနွံအပူၤ လၢကလီၤဘၣ်ဝဲ ကၠီၣ်တဲၣ်လုၢ်လၢထူသနူ လွဲကထိ(Loy Krathong) မူးသးဖှံကတီၢ် တးကီၢ်ရ့ၣ် ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ် မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ တၢ်တဘၣ်ပှ့ၤဒီး ဆါဝဲ မ့ၣ် အူဖၣ်ဆါလၢ အပိၢ်ဖးထီၣ် သ့တဖၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်, ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ် နဲၣ်လီၤဝဲ အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
(Loy Krathong)လွဲကထိ မူးသးဖှံအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်ပှ့ၤဒီးဆါ ဂဲၤလိၥ်ကွဲဝဲ မ့ၣ်အူဖၣ်ဆါအဃိ, အပူၤကွံၥ်နံၣ် တဖၣ် အပူၤ ဒဲကဝီၤအပူၤ မ့ၣ်အူအီၣ်ထီၣ်တၢ် ကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲအသးအိၣ်ဝဲအဘျီတဖၣ်အဘျီအဖီခိၣ်, လၢတၢ်ကဒီသဒၢဝဲ မ့ၣ်အူ ဖၣ်ဆါ တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် အဂီၢ်, တၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤလၢ ဒဲကဝီၤအပူၤအဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
မဲၢ်လး ဒဲကဝီၤဂ့ၢ်ဝီ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံးဝဲလၢ “ဘၣ်ဃးတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါလၢအပိၢ်ထီၣ်သ့တဖၣ်န့ၣ် ခဲအံၤ ပပံးဃၥ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ် လွဲကထိကတီၢ် ခီဖျိ ဖိဒံဖိသၣ် တဖၣ် ဂဲၤလိၥ်ကွဲဝဲ မ့ၣ်အူဖၣ်ဆါ အဃိ အပူၤကွံၥ်နံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကဝီၤဒ့ (Zone A )(Zone B)အပူၤ တၢ်အူအီၣ်ထီၣ် ခံဘျီသၢဘျီညါ တကးဘၣ် ပှၤအိၣ်တဆူၣ်တချ့တဖၣ်အဂီၢ် ကဲထီၣ်တၢ်တံၥ်တၥ်န့ၣ်လီၤ.ပတၢ်ပံးဃၥ်အံၤန့ၣ် ဟဲခီဖျိ ကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် အတၢ်နဲၣ်လီၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကၠီၣ်တဲၣ်(ပလး)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ဘိးဘၣ် ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲ အသိးန့ၣ်, မဲၢ်လး ကညီ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒဲကဝီၤအပူၤ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကျးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လ့ၤတက့ၤတဘၣ် ပှ့ၤဆါဝဲ (မီးအိုး မီးပြား )လၢ အပိၢ် ဖးထီၣ်သ့သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ဒီး ပှၤလၢ လဲၤထီၣ် ယိၤကၠိ ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဆူတၢ်ချၢ သ့ၣ်တဖၣ် စ့ၢ်ကီး တဘၣ် ဟဲက့ၤ စိၥ်ဝဲ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢဒဲကဝီၤအပူၤ ဘၣ်အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ, ပှၤတဂၤလၢ်လၢ်လၢ မ့ၢ်တလူၤပိၥ်မၤထွဲဝဲ တၢ်နဲၣ်လီၤအံၤဘၣ်န့ၣ်, တၢ်ဟံးကွံၥ်ဝဲ တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢ ရၤလီၤဆါ ဝဲသ့ၣ်တဖၣ် ဒီး ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ကဟံးထီၣ် ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲ အရ့တုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်, ပၥ်ဖျါဃုၥ် ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအံၤ,က၀ီၤဒိၣ်အိၣ်၀ဲ ၃ဘ့ၣ်,ကဝီၤဒ့ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၂၁)ဘ့ၣ်ဒီးဒဲကဝီၤဖိခဲလၢၥ်အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၃၀၀၀၀)သၢကလးဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးဒဲကဝီၤအပူၤ လၢတၢ်ကဒီသဒၢဝဲ မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂီၢ် ကိးနံၣ်ဒဲး ကရူၢ်ကရၢဘၣ်ထွဲတဖၣ် မၤဝဲ တၢ် ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါ နၢ်ပၢၢ် ဘၣ်ဃးမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါအိၣ်ဝဲဒီး, ကၠီၣ်တဲၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် နဲၣ်လီၤဝဲ ဂ့ၢ်ဝီအူ တၢ်အိၣ် ကတီၤသး ဒီး မၤဝဲတၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီ ဘၣ်ဆၣ် အပူၤကွံၥ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ အပူၤ မ့ၣ်အူအီၣ် တၢ်ကဲ ထီၣ်သးအိၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး, ခါလၢ ကဟဲ တၢ်ကိၢ်ခါကတီၢ် တၢ်ကဒီသဒၢဝဲ မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်အတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ် အဂီၢ် တကီၢ်ခါခဲအံၤ တၢ်နဲၣ်လီၤဝဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ် လၢ တၢ်ကဘၣ်အိၣ်ကတီၤပၥ်ဝဲ ထံထၢၣ်, မဲးထၢၣ်တဖၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ် ဒ်ညီနုၢ်မၤဝဲ အိၣ်လံဝဲအသိး, ဂ့ၢ်ဝီအူတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ပှၤကွၢ်ထွဲ မ့ၣ်အူ တၢ်ကဲထီၣ်သး ကရူၢ်ဖိတဖၣ်လၢ ကဝီၤဒ့ ကိးဘ့ၣ် စုၥ်စုၥ်အပူၤအိၣ်ဝဲလံအဂ့ၢ်, ဒဲကဝီၤပှၤ ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
