Home တၢ်ကစီၣ် တနီသရံၣ်ကီၣ်ဆၣ်ပူၤ ပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ

တနီသရံၣ်ကီၣ်ဆၣ်ပူၤ ပယီၤသုးကျိၤဟဲထီၣ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤ

335
0
Photo: တွဲလက်ညီညီစစ်ရှောင်ကူညီရေးအဖွဲ့

လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၅ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်

ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် သုးက့(၄)တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂) သီအနံၤ ပယီၤသုးရ့ၣ်ခံရ့ၣ်ဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဖဲ(တကဲး)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီးလီၢ်ကဝီၤတၢ်ပၢၢ်သုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အဂ့ၢ် န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးအံၤစးထီၣ်လၢလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂)သီအနံၤန့ၣ်ဟဲနုၥ်လီၤအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤဒီးဟံၣ်လၢအကစၢ်တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအမဲၥ်ညါနုၥ်လီၤမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပှၤဟံၣ်ပှၤဃီဒီးဟံကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတကးဒံးဘၣ်တဲပျံၤတဲဖုးပှၤသဝီဖိ သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်f သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.

လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ “ကတီၢ်အံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတဖၣ်အိၣ်ဝဲလၢသဝီဝဲန့ၣ်အပူၤ,တဂီၤ ညါအံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲခံဘျီသၢဘျီလံ. အဃိ န့ၣ်ကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့ၢ်ဖျိးလၢၥ်လံ. တအိၣ်နီတဂၤလၢၤဘၣ်န့ၣ်ပတဲ သ့လီၤ. မ့မ့ၢ်လၢ(ဃုတၢၣ်)သတီန့ၣ်တအိၣ်လၢၤနီတဂၤလၢၤဘၣ်.ဒီးပိၥ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လၢ(ထိတီၤ)သဝီစ့ၢ်ကီးန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်ပူၤဂၤပူၤ ဂၤလီၤမီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်ဟံၣ်လၢအကစၢ်ဃ့ၢ်ကွံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးလဲၤမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဟံၣ်ပဲတြီဒီးဟံန့ၢ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်အတၢ် အီၣ်တၢ်အီ,အတၢ်ဖိတၢ်လံၤအကလုၥ်ကလုၥ်လၢသဝီတဖျၢၣ်ဒီတဖျၢၣ်အပူၤလီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ.

ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤဝဲဖဲတကဲးဟီၣ်ကဝီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၄၃၈)ဒီး(ခလရ-၂၈၀)အပှၤနီၣ်ဂံၢ်ပၥ် ဖှိၣ်ကအိၣ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးပယီၤသုးအံၤတၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိၥ်သးဒီးဂုၢ်သီသူသုးကျိၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်အဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်တၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝံၤလီၢ်ခံပယီၤသုးအံၤစးထီၣ်တ့ၢ်လီၤဝဲ(ဒြိ)မ့ၣ်ပိၢ်ဒီးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(ထိတီၤသဝီ,ဃုတၢၣ်သဝီ)ပူၤဒီးသဝီခိၣ်ဃၢၤအိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးလၢဒူသဝီပူၤအဃိပှၤဒူသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်ပ ဒ့ၣ်သးဆူ(တဘိးလံး,သံခိ,မိတီၣ်သဝီဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကျိၤခံကျိၤလၢဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤတဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဒ်သိးကဆီတလဲက့ၤအသုးဒီးတၢ်ပညိၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးဝလၢကဟဲ ထီၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ကီၢ်ဆၣ်ဝဲၤဒၢးတၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

“မ့မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပညိၣ်ခီန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်အဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်လဲၤထီၣ်ဆီတလဲအပှၤလၢအိၣ်(သ့ဒီ)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤ. ဒီးကဘၣ်ဟူး ဂဲၤဝဲဒၣ်ဖဲဟီၣ်ကဝီၤဖဲအံၤအပူၤလီၤ. ဒီးအဂၤတမံၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်ကမၤလီၤသဘှံးဝဲဒၣ်ပကီၢ်ဆၣ်ဝဲၤဒၢးအိၣ်သူၣ်လီၤ အသးဖဲဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤမီၤနီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ဒ်န့ၣ်အသိးတနီသရံၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဒူသဝီလၢအမ့ၢ်(စခါကၠံသဝီ,ဖွါဘိၣ်ပၠ့ၣ်သဝီ,ခမီၣ်တီသဝီ,ထ့ၣ်တွ့သဝီ)ဃုၥ်ဒီးဒူသဝီအဂၤသ့ၣ် တဖၣ်စးထီၣ်ဖဲလါအီကူးလီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံန့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤအပှၤနီၢ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်နုၥ်လီၤဟံးန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်လၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုသးတဖၣ်အဟံၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဝံၤဒွဲၣ်အူကမျၢၢ်ဟံၣ်ဃီအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.