လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၇ သီ, ၂၀၂၅ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစတံ လၢအဟံဝဲမူဒါလၢတၢ်ကရၢက ရိပူၤန့ၢ် (၅)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အံၤ အလီၢ်န့ၣ်သုးခိၣ်ရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ စီၤစွ့ၤဝၣ် ထီၣ်က့ၤဝဲအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ဆၢတဲၥ်လီၤဝဲဖဲ ၁၉ ဝီတဝီ နံၣ်ကတၢၢ်ကရူၢ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤ.
၂၀၂၁ သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမိၤရှ့ စူၥ်ကွံၥ်သးဝံၤလီၢ်ခံ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစတံ ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤမူဒါ လၢ အလီၢ်န့ၢ် ၅ နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဝံၤ လၢတၢ်ကရၢကရိပူၤခဲအံၤခီဖျိသးနံၣ်ပှဲၤ ၆၅ နံၣ်လံအဃိ ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂၃ ဒီး ၂၄ သီ ကရူၢ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပူၤန့ၣ် ဒ်သုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိး သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ စီၤစွ့ၤဝၣ် ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲမူဒါ လီၢ်လၤဘၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ် ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ဖဲ(၂၀၂၄)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃ သီအခါန့ၣ် ယဟံထီၣ်မူဒါလၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ လၢဖုသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤစတံ အဖီၣ်လၥ်တဂၤ. အဝဲန့ၣ် လၢတချုးအိၣ်ဖှိၣ်ဖဲ ၂၀၂၄ ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ် အဝဲဃ့အါထီၣ်အသးနံၣ်တုၤလၢ(၆၅)နံၣ်. အဝဲအၢၣ်လီၤသးလၢ သါကအိၣ် ဘှံးဖဲ ၂၀၂၅ လၢၥ်မီၤနီၤ. အဃိန့ၣ်အပှဲၤထီၣ်ဝဲ ၂၀၂၅ ဖဲတလါအံၤလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အံၤမီၤနီၤ. ဝံၤဘျီပကိးအိၣ်ဖှိၣ် နံၣ်ကတၢၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီး ပမၤဝဲ တၢ်ဆီတလဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤအပူၤ သုးရိၣ်မဲၢ်ခိၣ်ကျၢၢ်-၂ စီၤစွ့ၤဝၣ် ကဲထီၣ်သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်အမဲၥ်ညါ သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ စီၤဘးည့အီၤ, လီၢ်ခၢၣ်သးမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ကမံးတံၥ်ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ သုးခိၣ် စဲကၠီၤလၣ်, နီၣ်ဂံၢ် ၂ သုးက့ခိၣ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤအ့ၤဝါ ဒီး သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ(၅)ဂၤန့ၣ် တၢ်ပၥ်ထီၣ်ဝဲ သုးခိၣ် စီၤအီၤထူ, သုးခိၣ်သယဲနံၤ, သုးခိၣ်စီၤသ့မၠဲၤ, သုးခိၣ်စီၤန့ၢ်ဘျုး, သုးခိၣ်စီၤဖါဘျဲၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ် ၁၉ ဝီတဝီ နံၣ်ကတၢၢ်တၢ်အိၣ်ဘျီဝဲအံၤ တၢ်ဃုထၢထီၣ်သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်ပတီၢ်ဆူသုးက့ခိၣ်ပတီၢ် ၉ ဂၤအမဲၥ်ညါ တၢ်ဃုထၢထီၣ်ဝဲသုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်(၄)ဂၤ, သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ(၇)ဂၤဃုၥ်ဒီးသုးခိၣ်လၢအဂၤတဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ် ၃၇ ဂၤ အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်လၢသုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစ့ၤဝ့ ဒီး ပၢဆှၢသုးဂ့ၢ်ဝီခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤဆါအီၤ တၢ်ဆီတလဲ တအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
(DKBA)ကရူၢ်ကရၢပူၤခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ ၄ ဂၤ လၢတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢကၠါဖၠၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအံၤတဆီ ကီၢ်အမဲရံၣ်ကၤကဟံထီၣ်ဖီၣ် ထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီအိၣ်ဆၣ်ဆၣ် ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အံၤအကျါ သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်-၂ စီၤစွ့ၤဝၣ် လၢကထီၣ်ဝဲသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤစတံအလီၢ်အံၤ မ့ၢ်ခိၣ်နၢ်တဂၤလၢ အမံၤတပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢတၢ်ကဟံအရ့ပူၤအံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစတံ မ့အိၣ်ဘှံးလၢတၢ်ကရၢကရိပူၤဘၣ်ဆၣ် အဝဲမ့ၢ်ဒံးဝဲကရူၢ်အလီၢ်ခၢၣ်သး ပှၤဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖး တၢ်ဖိ တဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်တၢ်ကရၢကရိပူၤတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအတန့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် သးအိၣ်ဒီးတိၥ်ပၥ်ဝဲ လၢကဆဲးမၤဂ့ၤထီၣ်ဝဲတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤလၢခါဆူညါအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးစ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ခါဆူညါပကပၢဆှၢအီၤဒ်လဲၣ်န့ၣ် အဒိ…ဒ်သိးကဂ့ၤန့ၢ်ဒံးပှၤပၢဆှၢပှၤလၢအပူၤကွံၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ယဲယကွၢ်တဂၤန့ၣ် အတအါတိၢ်အယး (တန့ၢ်ဂ့ၢ်န့ၢ်ဘါ)ဘၣ်ယၤဘၣ်. အဃိတုၤလၢပထီၣ်ပၢဆှၢက့ၤဘျီန့ၣ်ပကဘၣ်ဆွဲလီၤက့ၤ တၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤ (plan)ဝံၤ ပကဘၣ်မၤဃံးမၤဃီၣ်က့ၤပဖိပလံၤလီၤမီၤနီၤ.မ့ဝံၤထီဘိလၢယသးပူၤန့ၣ် ယမ့ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မူဒါလံန့ၣ် ဖိလံၤဒီး ပကရၢမိၢ်ပှၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အံၤပအဲၣ်ဒိးက့ၤအိၣ်ကဒါတပူၤဃီန့ၣ်ပတၢ်ဆိမိၣ်အိၣ်လီၤတၢ်တဖၣ်အံၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီလၢခိၣ်နၢ်တၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် လၢကဟဲလါယနူၤအါရံၤ ၈ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ကမၤဝဲတၢ်ထီထီၣ် ခိၣ်နၢ်လၢ တၢ်ဃုထၢထီၣ်ဝဲတဖၣ်အံၤအလီၢ်လၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်နံၣ် ၂၀၁၅ နံၣ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်မၤဝဲတၢ်ဆဲးလီၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ပတုၥ်တၢ်ခး(NCA)အခါ န့ၣ် လၢကလုၥ်ဒူၣ်ဖီၣ်စု ကဝဲၤကရူၢ်တဖၣ် အကျါ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)အံၤ မ့ၢ်ကရူၢ်တဖုလၢအပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲန့ၣ်လီၤ.
