လါမ့ၤ ၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
လၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ကျိၥ်လံၥ်လဲၢ်တၢ်ကတိၤညီညီအဂီၢ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်စးထီၣ်သူဝဲကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်(Dictionary)လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤန့ၢ်ဝဲဒၣ်အလံအဂ့ၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရၢဖိ (Eastern Pwo Karen Unicode Team) ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၇)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ကညီပှိၢ်မုၣ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢပှိၢ်,ကီၤလၤဝါ,ပယီၤကျိၥ်သ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲဒၣ်ဒီး,လံၥ်တဖျၢၣ်စုၥ်စုၥ်အပူၤအိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးအခီပညီသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်ဟ့ၣ်လီၤပၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးတၢ်အဒိလၢပှိၢ်,ကီၤလၤဝါ,ဃုၥ်ဒီးပယီၤကျိၥ်တဖၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲလံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအတၢ်ပညိၣ်အဖီခိၣ်(မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရူၢ်ကရၢ)အကရၢဖိစအီၤမိဟ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ပဒုးအိၣ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤပတၢ်ပညိၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးပကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကညီကလုၥ်ဒူၣ်ဖိတဖၣ်ကန့ၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤလိက့ၤကျိၥ်လံၥ်လဲၢ်ညီညီကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.လၢညါန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢလံၥ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤလီၤအဃိပဃုသ့ၣ်ညါဘၣ်ကီန့ၣ်လီၤ.အအံၤခီပှၤကိးဂၤဒဲးဃုကွၢ်မၤသ့ၣ်ညါအသးန့ၢ်ဝဲညီညီလံန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်စးထီၣ်သူဝဲလံၥ်ခီၣ်ယ့ၣ်အံၤန့ၢ်လံအဃိမ့ၢ်တၢ်သးခုလၢတၢ်ကဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ညီန့ၢ်ဒံးခါလၢအပူၤကွံၥ်အဂ့ၢ်,ကညီသးစၢ်(စဝ်အဲဃှီ့ဆိုဒ်)စီၤအဲၣ်ဃံၣ်စုၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးကညီပှိၢ်လံၥ်လဲၢ်ကျိၥ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဝဲလၢစိၤဆၢကတီၢ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အတၢ်မၤလိမၤဒိးအီၤန့ၢ်ညီသ့ဝဲအပူၤအဃိမ့ၢ်တၢ်သးမုၥ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“တၢ်သူဝဲလၢDigitalဖၢရှ့န့ၢ်လံအဃိဂ့ၤဝဲဒိၣ်မးလီၤ.အပူၤကွံၥ်ပမ့အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါမၤလိမၤဒိးတၢ်န့ၣ်ပဘၣ်အိးထီၣ်လၢလံၥ်တဘျံးတကဘျံး,ပဃုဘၣ်ကီမးန့ၣ်လီၤ.ခဲအံၤပဘၣ်သးသ့ၣ်ညါန့ၣ်ပဒိလီၤတဘျီဟဲဖျါထီၣ်လီၤ.ပပှိၢ်လံၥ်လဲၢ်ကျိၥ်အံၤအိၣ်လၢစိၤဆၢကတီၢ်သီအပူၤလံ,ခါဆူညါကလဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကညီပှိၢ်မုၢ်ထီၣ်လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤ(Dictionary)အံၤကကဲထီၣ်လိၥ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂီၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရူၢ်ကရၢဖိ (Eastern Pwo Karen Unicode Team) တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးဝဲဒၣ်တၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးခီဖျိလၢပှၤဂဲၤလိၥ်တၢ်ဖိတဖၣ်အနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးစှၤဒီးဂံၢ်ဘါစၢ်ဒံးဝဲအဃိ,လံၥ်အံၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲအဂီၢ်တၢ်ဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲဒၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၥ်ဝဲလၢ(၂)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,လံၥ်ခီၣ်ယ့ၤအံၤအပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ထၢနုၥ်ပၥ်ဝဲလံၥ်ဖျၢၣ်ခဲလၢၥ်(၁၃၇၀၀)ဖျၢၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တလၢတပှဲၤထီၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အဖီခိၣ်ကဘၣ်ဆဲးမၤဝဲဒံးအဃိ,လိၣ်ဘၣ်ဝဲပှၤဂဲၤလိၥ်တၢ်ဖိအဂံၢ်အဘါအဂ့ၢ်,မုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ယူၣ်နံၣ်ကူးကရၢဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ဘၣ်ဃးဒီးမုၢ်ထီၣ်ကညီပှိၢ်ကျိၥ်အံၤလံၥ်ခီၣ်ယ့ၤတကးဘၣ်ခါဆူညါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်ဝဲလၢကထုးထီၣ်ဝဲဒၣ်”Eastern Pwo Karen Dictionary” (App)လၢလီတဲစိဒီးခီၣ်ဖၠူထၢၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
