လါယူၤလံ,၁၆သီ,၂၀၂၆နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီး အၣ်စံၣ်ယၣ်ခၢၣ်စးလီၤဆီ လၢအမ့ၢ် ဖံလံးပံးထံဂုၤကီၢ်ဂၤကိတိၥ်ခိၣ်ဒီး ကီၢ်ကၠီၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်တဲသကိးဝဲ တၢ်မၤဖျါထီၣ်အၣ်စံၣ်ယၣ်တၢ်သးလီၤပလိၥ်(၅)ထံၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်, ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဆီတလဲအဂီၢ် တၢ်ဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤလီၤသးတၢ်ထံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤဒီး တမ့ၢ်လၢ တၢ်ကတဲသကိး ထိၣ်ဃူတၢ်ဒီး သုးကရူၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် SCEF ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲလါယူၤလံ(၁၅)အနံၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဒီး(ASEAN)ခၢၣ်စးလီၤဆီဘျီဝဲအံၤ ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ ဒီးခၢၣ်စးလၢအပၣ်ဃုၥ်ဝဲလၢ SCEF တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ကရ့ၣ်နံၣ်ဒီကလုၥ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီပၣ်တံၣ်(KNPP), ခၠီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(CNF),ကခၠ့ၢ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KIO/KIA)သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဘၣ်တၢ်မၤဝဲဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ,၁၃သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ထံၣ်လိၥ်သးဘျီဝဲအံၤန့ၣ် ထံၣ်လိၥ်ဝဲလီၤလီၤဆီဆီဒီး (ASEAN)ခၢၣ်စးလီၤဒီး တမ့ၢ်ထံၣ်လိၥ်သးတပူၤဃီဒီးသုးကရူၢ်ခၢၣ်စးဘၣ်ဂ့ၢ်,တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲ ဖဲၣ်ဒၢၣ်ရၢၣ်ဒံမိကရ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကီၣ်ကး SCEF စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ (ASEAN) တၢ်အၢၣ်လီၤတူၢ်လိၥ်(၅)ထံၣ်အမဲၥ်ညါ တၢ်ကပျၢ်က့ၤ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပှၤဃိဖိလၢတၢ်ဖီၣ်ဒုးဃၥ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ကဟ့ၣ်ဝဲ ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကန့ၢ်လၢလၢပှဲၤပှဲၤ အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢတၢ်ကမၤစှၤလီၤက့ၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, တၢ်ကဘၣ်မၤဒီးဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ် SCEF ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကပၤန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤသုးကရူၢ်တဖၣ် ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါအသိးတလူၤပိၥ်ထွဲဘၣ်အမဲၥ်ညါ ကွဲမုၥ်ဝဲ တၢ်ပတၢၣ်ပီၣ်တၢၣ်တဲသကိးတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်အဂ့ၢ်ဘၣ်ဆၣ် လၢအသးပူၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်နီၢ်နီၢ်တခီတအိၣ်ဝဲဘၣ် အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ တၢ်ဆီတလဲကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအံၤအဖီခိၣ် တၢ်ပၢပြးတၢ်စိတၢ်ကမီၤအံၤ တအိၣ်ဝဲထဲလၢသုးကရူၢ်အစုဖီလၥ်ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီ တၢ်ပၢတၢ်ပြးဂ့ၢ်ဝီ,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဂ့ၢ်ဝီ,တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပီတ့ၣ်ဂ့ၢ်ဝီသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤဒၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ် လီၢ်ကဝီၤခၢၣ်စးခိၣ်နၢ်တဖၣ် ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် (ASEAN)ခၢၣ်စး ကဘၣ်ပၥ်ပနီၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် SCEF စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
SCEF အံၤ လၢကီၢ်ပယီၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်အဂီၢ် တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢလီၢ်ကဝီၤပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤမ့ၢ်ဂ့ၤ တူၢ်လိၥ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ် ကီၢ်ပယီၤတၢ်ဆီတလဲဂ့ၢ်ဝီ အတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒီးတၢ်အဆၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဆၢတဲၥ်ဝဲဒၣ်တသ့ဘၣ်ဒီး ပှၤလၢဆၢတဲၥ်တၢ်သ့န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲထဲ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး ကရူၢ်ကရၢလၢ အအိၣ်လၢကီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ တၢ်တကြၢးမၤဝဲဒၣ် တၢ်ဆၢတဲၥ်စိပၥ်တၢ်အဆၢဒီး တၢ်ဆီၣ်သနံး သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ လၢတၢ်ကပတုၥ်သုးဟံန့ၢ်ဆူၣ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, လၢကအိၣ်က့ၤဒီးတၢ်တုၤသိးထဲသိး, တၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယၥ်ဒီးလၢဖဲၣ်ဒၢၣ်ရၢၣ်ဒံမိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် SCEF ကပၥ်ဖှိၣ်သးဒီးဆဲးမၤသကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂံၢ်ကဆူၣ်ထီၣ်အဂီၢ် ဃုၥ်ဒီး ဖဲၣ်ဒၢၣ်ရၢၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်ကအိၣ်ထီၣ်အဂီၢ် SCEF အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ အပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ(၃၀)သီအနံၤလၢ အပၣ်ဃုၥ်ဒီး ဒီကလုၥ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးပဒိၣ် NUG, ကီၢ်စၢဖှိၣ်ဘျီၣ်ဒိၣ်ခၢၣ်စးကမံးတံၥ် CRPH သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤ အဝဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးတၢ်ဒီး ကီၢ်ပူၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢလၢအဂၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
