လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ (KNLA)သုးခိၣ်ခံဂၤလၢ အမၤကမၣ်ဝဲမုၣ်ခွါ သွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢ ရီဘၢၣ်ကျီးပှၤမၤတၢ်ဖိ ဒီဖိမိၢ်(၂)ဂၤအဖီခိၣ်အံၤ ဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိး ကဟံထီၣ် ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်တလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်ထီၣ် ၁ သီအခါန့ၣ် စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ် ကၠးတရီသဝီဖိ ပိၥ်မုၣ်(၃၆)နံၣ် ဒီး အဖိမုၣ်(၁၇)နံၣ် ခံဂၤ အံၤလၢအလဲၤတူၢ်ငါကွးရီဘၢၣ်ဖဲတရွဲၢ်ခံကရူၢ် ထံပူၤဝါသဝီအံၤ တူၢ်ဘၣ်ဝဲမုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢတအိၣ်ဒီး နီၢ်ကစၢ် တၢ်ဘၣ်သးအံၤဘၣ်လၢ ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်-၂ သုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤစွ့ၣ်ဖ့း ဒီး သုးခိၣ်ယီၤ စီၤစီၣ်ဝ့ထူ ခံဂၤအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်တနၤန့ၣ် (KNLA)သုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤစွ့ၣ်ဖ့းအံၤ လဲၤထီၣ်လၢပှၤဒဲပူၤ နၢမူဆူၣ်ဝဲဖိသၣ်မုၣ်(၁၇)နံၣ်တဂၤအံၤဒီး မ့မ့ၢ်လၢသုးခိၣ်ယီၤ စီၤစီၣ်ဝ့ထူ အံၤခီန့ၣ် လဲၤဖိးဟုနၢမူန့ၢ်ဆူၣ်ဝဲပှၤမိ,ကအိၣ်ဃုၥ်န့ၢ်ဆူၣ်ဝဲတခီတၢၤလၢအတအိၣ်ဒီးပှၤဒီဖိမိၢ်ခံဂၤအံၤ အတၢ်ဘၣ်သး အံၤဘၣ် န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကဲထီၣ်သးဝံၤ သုးခိၣ်ခံဂၤအမၤကမၣ်ဝဲမုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢပှၤဒီဖိမိၢ်ခံဂၤအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ် ဒ်သုးတၢ်သိၣ် တၢ်သီအိၣ်အသိး တကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃၥ်အီၤလၢ(သုးက့)အဝဲၤလီၢ်သ့ၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးလၢအဝဲသ့ၣ်ခံဂၤအံၤအတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအဖီခိၣ် လုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢဒ်အမ့ၢ် နီၣ်ဂံၢ်(၆) အဆၢဖိ(က) ဒီး မၤကမၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲ(KNLA)သုးမုၢ်ဒိၣ် နီၣ်ဂံၢ်(၆)တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢမၤဟးဂီၤက့ၤ ဝဲ တၢ်ကရၢ ကရိအသူးသ့ၣ်လၤကပီၤအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါသုးခိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤစွ့ၣ်ဖ့းအံၤအပူၤကွံၥ်စ့ၢ်ကီးကွဲန့ၢ်လွဲန့ၢ်,ကိးမံဆူၣ်ဝဲပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတခီတၢၤအိၣ်ဝဲတကးဒံးဘၣ် မ့မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ခိၣ်နၢ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤဘၣ်ဆၣ်ဒ်ခိၣ်နၢ်တၢ်ဖီခိၣ်ဟ့ၣ်လီၤမူဒါအသိးန့ၣ် လူၤပိၥ်မၤထွဲဝဲတုၤလီၤတီၤလီၤတအိၣ်ဝဲ ဘၣ်, အမဲၥ်ညါဒုးအိၣ်ထီၣ် က့ၤတၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်,ကတိၤတရီတပါထီဒါက့ၤဝဲတၢ်ကရၢကရိပူၤပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ်ဝံၤလီၢ်ခံ သုးက့,သုးရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ်မၤဝဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီး ဒ်သိးတၢ်လၢ အဟဲထီၣ်သးအံၤတဖၣ်တၢ်မ့တၢ်တီတၢ်တီတၢ်ြတၢ်ကအိၣ်ဖျါထီၣ်အဂီၢ် ပျၢ်လီၤဝဲလီၢ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်ပၢၤကီၢ်သုး (KNPF) ဒီး ပိၥ်မုၣ်ကရၢဘၣ်ထွဲလၢကလဲၤလီၤဃိထံသမံသမိးဝဲပှၤဒိဖိမိၢ်ခံဂၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အံၤလံန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ(သုးက့ ၁)သုးက့ခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၤစိမၠ့ၣ်ထွ့ စံးဝဲလၢ“လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးသီသီအခါန့ၣ် ပှၤပၥ်ဃၥ်အတဲသ့ၣ် လၢထ့းတိဝံၤဘျီပှၤဆှၢထီၣ်လၢ(သုးက့)ဝံၤ ပှၤပၥ်အီၤလၢတၢ်ဒုးဃၥ်အလီၢ်လီၤ. ပှၤသမံသမိးအီၤန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တဲဝဲလၢတမ့ၢ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်စုတခီန့ၣ်နဒဲတသီၣ်ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤပအိၣ်သကိးလိၥ်သးဒီးဒုးယၤခိၣ်,သုးရ့ၣ်ခိၣ် လၢကလဲၤဃိထံပှၤဒီဖိမိၢ်ခံဂၤန့ၣ် အဂီၢ်ပပျၢ်လီၤဝဲပၢၤကီၢ်ဒီးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢလံ.ပှၤလဲၤသမံသမိးမ့ဝံၤမး ပဟံအရ့ကသ့လီၤ.ခဲအံၤဒုပထၢနုၥ်ဃၥ်အီၤလၢတၢ်ဒုးဃၥ် အလီၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်အပူၤကွံၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ်အပှၤလၢအလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်မၤကမၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ် ထီၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီအိၣ်ဝဲ ဒီး တကတီၢ်ဃီသုးခိၣ်ခံဂၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်ခဲအံၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ဒ်သုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိး ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဝီတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ခိၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“ဖီၣ်ဆူၣ်ဝဲမ့တချုးဘၣ်ဆၣ်သနါက့ ပှၤခံဂၤအံၤအိၣ်ဒီးတၢ်ကူၣ်တရံးလၢကမၤဝဲဒ်န့ၣ်အဃိဒ်သုးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်အသိး ပကဘၣ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့လီၤ. ခဲအံၤန့ၣ်ပဘၣ်ကွၢ်က့ၤလၢပှၤသမံသမိးတၢ်အဆၢဖျါထီၣ်အဖီခိၣ် ပကဘၣ်အိးထီၣ်(စစ်ခုံရုံး) ပဘၣ်မၤအီၤဒ်န့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်နါက့ပဟံအရ့အိၣ်လီၤဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအကဲထီၣ်သးဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်တဂၤခံဂၤညါ ဖဲ(သုးက့ ၁)ပူၤအံၤ ပှၤထုးကွံၥ်အလီၢ်အလၤခဲလၢၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢအကဲထီၣ်သးအံၤလၢတၢ်ကဃိထံဟံထီၣ်ဖီၣ်ဂ့ၢ်ဝီအဖီခိၣ် မ့ၢ်ကျဲလၢအဂ့ၤဝဲဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်မ့ၢ်ထဲလၢ တၢ်ကတိၤဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီတၢ်ကဘၣ်မၤဖျါထီၣ်လိၤအမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ဆၢတဲၥ်စ့ၢ်ကီးကဘၣ်အိၣ်ဖျါဆှဲဝဲလၢ ကမျၢၢ်ဒီးသုးမုၢ်ဒိၣ်အကျါဖျိဖျိဖျါဖျါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအဟူးဂဲၤလၢ ပှၤဂ့ၢ်ဝီတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
“မ့တဲဝဲဒၣ်လၢကဟံဂ့ၢ်ဝီဒုပအဲၣ်ဒိးလၢကဟံဂ့ၢ်ဝီလၢတုၤလီၤတီၤလီၤ,ကဘၣ်အိၣ်ဖျါဆှဲသး.မ့မၤဝဲလၢ(စစ်ခုံရုံး)မ့ၢ်ဂ့ၤလၢ (အရက်ဘက်ခုံရုံး)မ့ၢ်ဂ့ၤ အစံၣ်ညီၣ်ဆၢတဲၥ်ဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ဖျါဆှဲလၢကမျၢၢ်ဒီးသုးမုၢ်ဒိၣ်အကျါမီၤနီၤ. တဘၣ်မ့ၢ်ထဲတၢ်ကတိၤ ဘၣ် အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်ကဘၣ်ဖျါထီၣ်စ့ၢ် .ပမ့က့ၤကွၢ်သုးမုၢ်ဒိၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ကွဲးလီၤဃၥ်အိၣ်လီၤ. ပှၤမ့မၤကမၣ်မုၣ်ကမၣ် ခွါမ့ၢ်ဂ့ၤဃုၥ်ဒီးလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ် ကဘၣ်တူၢ်ဝဲတၢ်ကမၣ်တုၤလီၤတီၤလီၤ. မ့အိၣ်ဒ်န့ၣ်မးသုးမုၢ်ဒိၣ်လၢအသးအိၣ်လၢ ကမၤကမၣ် တၢ်သ့ၣ်တဖၣ် မၤကမၣ်ဝဲကမျၢၢ်ခွဲးယၥ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤ ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါအပူၤကွံၥ်ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤ တၢ်မၤကမၣ်မုၣ်ခွါသွံၣ်ထံးတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးအံၤ တမ့ၢ်ထဲလၢ(KNLA)အပှၤ အကျါဘၣ် လၢပၢြပးအကျါစ့ၢ်ကီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအိၣ်တ့ၢ်ဝဲအါမးဒီး လၢတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖီခိၣ်ပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤ,ဖိဒံဖိသၣ်လၢ အသးနံၣ်တပှဲၤဒံးဘၣ်တဖၣ်ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အံၤတကးဒံးဘၣ် ဘၣ်တၢ်ကွၢ်ကပၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မူးတၢ်ရၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ် အိၣ်ဝဲ အဂ့ၢ် န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤဟူးဂဲၤပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တကပၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတၢ်မူးတၢ်ရၢ်လၢအဟဲကဲထီၣ်သးခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဒီးစံၣ်ညီၣ်လီၤအီၤလၢတၢ်ထဲသိး တုၤသိးဒ်တၢ်ပၥ်လီၤဃၥ်ဝဲတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအသိးဒီး ခါဆူညါတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အံၤတဖၣ်သုတအိၣ်ထီၣ်လၢၤတဂ့ၤအဂီၢ် တၢ်ကဘၣ် လဲၤဝဲဒ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်ဆီလီၤပၥ်ဝဲအသိးတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ဒီးပှၤဟူးဂဲၤလၢပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ် တဖၣ် မိၣ်န့ၢ်သးလီဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
