လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၉ သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
လၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်ဖဲၣ်ဒရဲၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ် တၢ်ထီဒါသုးမီၤစိရိၤသနူ ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးဂ့ၢ်ဝီအပူၤ တၢ်ပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးတၢ် အဂံၢ်ကဆူၣ်ထီၣ်ဝဲအဂီၢ် မိၢ်-တနီသရံၣ်သးစၢ်ပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ် မၤဝဲထံရုၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်တၢၣ် ပီၣ်တဲသကိး ဝံၤအလီၢ်ခံ, ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ တၢ်သးလီၤပလိၥ်(၅)ထံၣ်အဂ့ၢ်, ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲ လါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် (၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
မိၢ်-တနီသရံၣ်သးစၢကရူၢ်ကရၢလၢ မၤဝဲ တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဒီး ရၤလီၤဝဲတၢ်သးလီၤပလိၥ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တနီသရံၣ် ဖဲၣ်ဒရၢၣ်ကီၣ်ကးသနူ (TFUCC), တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် သးစၢ်ပှၥ်ဘျးစဲ (TYN), မီၣ်လမၠဲၣ် ဖၠၣ်စိမိၤကၠိကရၢ(MLMMU-SU), ယၤမညၣ်ဖဲၣ်ဒရၢၣ် ဂံၢ်ဘါ(NRFF), (FE5 TANINTHRYI REPORT SERIES) (MEGGA INITIATIVE) ဃုၥ်ဒီး ကရူၢ်ကရၢလၢ တအဲၣ်ဒိး ပၥ်ဖျါအမံၤတဖု သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတၢ်တၢၣ်ပီၣ်သကိးအပူၤ တၢ်သးလီၤပလိၥ်အစၢ(၅)ထံၣ်အံၤ လၢတၢ်ဒိးန့ၢ်ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်ဝဲ
(၁) တၢ်ကသုးထီထီၣ်ဝဲ မိၢ်-တနီသရံၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤ ခံခီခံကပၤ တၢ်နၢ်ပၢၢ်လိၥ်သး ဒီး ကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢ တၢ်ဃူတၢ်ဖိး
(၂) ထံရုၢ်ကီၢ်သဲး, ကူၣ်သ့, ဆူၣ်ချ့, ပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ, တၢ်မၤထီဒါပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ် တၢ်မၤနီၣ် မၤဃါ ဒီး ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ဂ့ၢ်ဝီအတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အပူၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ပှၥ်ဘျးစဲ ဒီး ကဆဲးမၤ တၢ်ထံၣ် လိၥ်သးလၢ တၢ်ကမၤဖျါထီၣ်တၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ် အဂီၢ်
(၃) ခါဆူညါ တၢ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂီၢ် ဂံၢ်ဘါပၥ်ဖှိၣ်ဆူ သးစၢ်တဖၣ်အကျါ တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါ အတၢ်ပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးတၢ်, တၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ် ဒီး တၢ်မၤလိန့ၢ်တၢ်လၢ ခံခီခံကပၤ တဖၣ်အံၤ ကမၤဝဲတပယူၥ်ဃီ
(၄) ဒ်ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤထံရုၢ်ကီၢ်သဲး ထံဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ် အတၢ်အိၣ်ယၢၤ ဒီး အဂ့ၢ်အကျိၤအတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ တၢ်ဒ်သိး လိၥ်သး အိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်, တၢ်တၤတၢ်လၢ ကလီၤဘၣ်ဝဲလၢ သးစၢ်တဖၣ်အဖီခိၣ် အံၤ တၢ်ကဘှါရှဲဝဲအီၤ ဃူဃူ
(၅) ထံရုၢ်ကီၢ်သဲးဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အပူၤ တၢ်ဆၢတဲၥ်လီၤတၢ် သနၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သးစၢ်တဖၣ် အတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ် အခီပညီကအိၣ်ဝဲအဂီၢ် ဒီး ကလီၤတံၢ်ဝဲအဂီၢ် ကပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲ အဂ့ၢ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.
မိၢ်ဒီးတနီသရံၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အံၤ ဒ်တၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဃၥ်အိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ်, အဆၢစဲဘူးလိၥ်အသးဒီး မ့ၢ်ဝဲဟီၣ်ကဝီၤလၢ အရ့ဒိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤထံရုၢ်ကီၢ်သဲးဂ့ၢ်ဝီ ဒီး သုးဂ့ၢ်ဝီ အဂ့ၢ်, သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး, ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ တကီၢ်ခါခဲအံၤ ခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်လၢ ကဲထီၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိလၢ သုးမီၤစိရိၤသနူ အတၢ်လီၤစၢၤတဆီဘၣ်တဆီအဃိ ဆူၣ်ထီၣ်ဒိၣ်ထီၣ်ဝဲအါန့ၢ်ဒိၣ်န့ၢ် ညီနုၢ်အသိး ဒီး သုးကရူၢ် အတၢ် မၤထီဒါပှၤကညီခွဲးယၥ်အံၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ပှၤကညီတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်အိၣ်သး အါထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်, သးစၢ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အံၤ ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
