KIC News

လါမ့ၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၁၀၇)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၂၉)ဘျီဒီး ပယီၤသုးဘၣ်ဒိ(၈၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ(၂)ဂၤႇသုးခိၣ်စိ(၁)ဂၤႇသုးရ့ၣ်အသုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိႇသုးရ့ၣ်ခိၣ်(၂)ဂၤဒီးဖီၣ်န့ၢ်၀ဲပယီၤသုး(၃)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၁၀)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤခးလီၤတၢ်လၢကမျၢၢ်ဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲအိၣ်၀ဲ(၃၁)ဘျီဒီး ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဘျီ(၁၀၀)ဘဲၣ်ညါန့ၣ်လီၤႉခီဖျိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၢ်ပိၢ်ဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒ်အံၤအဃိကၠိႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ႇကသံၣ်ဒၢးဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီးမ့ၣ်အူအီၣ်ဟံၣ်(၁၂)ဖျၢၣ်လီၤဘျဲးကွံာ်၀ဲခဲလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ် လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအံၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဃုာ်ဒီးၦၤမိၢ်ဒၢႇၦၤက့ၦၤကွဲၣ်ႇၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်...

“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့” တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ(၄) ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤဒီးတၢ်ဒီသဒၢဆိဃ၁်အီၤအကျိၤအကျဲတဖၣ် တၢ်လၢဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်(Cervical Cancer)အံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါတခါလၢ အကဲထီၣ်သး အါခံခါတခါလၢၦၤပိာ်မုၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်ခဲစၢၣ်တၢ်ဆါတကလုာ်လၢအဒိၣ်ထီၣ်ရၤလီၤအသးကယီယီန့ၣ်လီၤႉပမ့သမံသမိးဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးတၢ်ဘျိၣ်ဘျ့ႇ(Human papilloma)တၢ်ဃၢ်အိၣ်ႇတအိၣ် ပမ့သမံသမိးအီၤမး ပပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤလၢအမ့ၢ်ခဲစၢၣ်ဧါႇတမ့ၢ်ခဲစၢၣ်ဧါဘၣ်အံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးစံးတၢ်န့ၣ်ဒၢလီၢ်ဆၢလာ်တၢ်ပူၤဒီတကျိၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိကဲထီၣ်သးလဲၣ် ၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တၢ်ဆါတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ခီဖျိ(Human Papilloma Virus(HPV) တၢ်ဃၢ်တကလုာ်အံၤအဃိဒီးတၢ်ဃၢ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်န့ၣ်လီၤႉအနီၢ်နီၢ်န့ၣ်ၦၤလၢအဒိၣ်တုၤခိၣ်ၦဲၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်အိၣ်၀ဲဒီး(HPV)တၢ်ဆါဃၢ်န့ၣ်လီၤႉ(HPV)တၢ်ဃၢ်တနီၤန့ၣ်တမၤကီမၤခဲနၤဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တနီၤန့ၣ်ကဲထီၣ်၀ဲမုၣ်ခွါက့ၢ်ဂီၤတၢ်ထူးသ့၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်ကဲထီၣ်ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တၢ်ဆါစ့ၢ်ကီးသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်(၇၀)မျးကယၤန့ၣ်ကဲထီၣ်ခီဖျိ(HPV)တၢ်ဃၢ်(၁၆)ကလုာ်ဒီး(HPV)တၢ်ဃၢ်အကလုာ်(၁၈)အဃိန့ၣ်လီၤႉတၢ်ဟံးန့ၢ်ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးတၢ်ဘျိၣ်ဘျ့ဒီးတၢ်သမံသမိးဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်လၢ(PAP test)ဒီး(HPV DNA test)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သမံသမိးခံကလုာ်လၢာ်အံၤန့ၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ်၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးတၢ်ဘျိၣ်ဘျ့န့ၣ်လီၤႉ •(PAP test)တၢ်သမံသမိးအံၤတၢ်သမံသမိး၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးစဲလ်လၢအတမ့ၢ်ညီနုၢ်တဖၣ်အံၤ မ့ၢ်အအိၣ်ႇတအိၣ်ဧါန့ၣ်လီၤႉ •မ့မ့ၢ်တၢ်သမံသမိးလၢ(HPV DNA...

လါမ့ၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၆ သီအခါန့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ် လဲၤထီၣ်ခး၀ဲ(၀င်းက)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီး(တောင်စွန်း)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အဃိ ပၢၤကီၢ်သုးသံ ၂ ဂၤအဂ့ၢ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၆ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်လဲၤခး၀ဲ ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ (၀င်းက)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အဃိ...

လါမ့ၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၆ သီအနံၤ ပယီၤသုးအိၣ်(အလုံ)ကစၢၢ်ခီၣ်ထံးတဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူအလူကရူၢ် အလူလီၢ်ခံသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိနးနးကျံၤကျံၤ ၂ ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၆ သီ ဟါခီ ၉ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူအလူသ၀ီတကပၤ...

လါမ့ၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ပျီတပိၢ်လီၢ်အိၣ်ကမှံလီၢ်န့ၣ် လ့ၣ်က့ၣ်ကိာ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်၀ဲ (၁၂၀၀)ဘျဲၣ်ဒံးဒီး အ၀ဲသ့ၣ်အံၤဟးစံၣ်အိၣ်န့ၢ်တနံၣ်ဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဒံးဘၣ် အဃိ တုၤလၢခဲအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကက့ၤအိၣ်လၢဟံၣ်ဃီဒူသ၀ီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၁)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အခါလၢလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီအပူၤတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိလ့က့ၣ်ကိာ်၀့ၢ်သီက၀ီၤဒ့ဃုာ်ဒီးဒူသ၀ီလၢတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အကထိလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုဆိသးဖဲဖလူဖိသ၀ီကပၤပျီတပိၢ်ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံအလီၢ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤထံမဲး၀ါခံႇမဲၢ်ထီးသလ့ႇဖလူဖးဒိၣ်ႇဖလူဖိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢသ၀ီပူၤလံဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်လ့က့ၣ်ကိာ်က၀ီၤဒ့ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤခီန့ၣ်ဆဲးအိၣ်ကဒုဒံးသးဖဲၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်တုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်အိၣ်သးခီဒုဘၣ်အိၣ်ကနၣ်ထံဒ်အံၤလီၤမီၤႉဘၣ်မနုၤလဲၣ်တၢ်အုၣ်ခီၣ်တအိၣ်လၢက့ၤအိၣ်သ့လံလၢသုးပဒိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇ လၢအံၤတကပၤခီဒၢးတၢ်အၢၣ်လီၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်မီၤႉမ့၀ံၤလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်အံၤၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၁၂၀၀)ဘျဲၣ်ဒံးႇၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်ၦၤလ့က့ၣ်ကိာ်ဖိလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤကတုၤဃီၤလၢတၢ်စူၤညါလီၤအဃိလၢကတ့ထီၣ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်ကဒါန့ၢ်က့ၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်မၤလိဒၢးအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်လီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခါဆူညါကအီၣ်ကအီအဂီၢ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢခါလၢကဟဲတၢ်စူၤခါန့ၣ်ကသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဒံးဘၣ်အဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်အိၣ်ကဒုၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ကစူၤလီၤလီၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်နါက့အဲၣ်ဒိးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်မီၤနီၤႉတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဘၣ်အဃိတၢ်ကီဖးဒိၣ်ညါႉ...

လါမ့ၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်(ကယါ)ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ စးထီၣ်တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)န့ၣ် ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးလၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စှၤလါအတီၢ်ပူၤအံၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်ကဒီး၀ဲဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤအဃိထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကလုာ်ကလုာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိိးပိာ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီဒီးဖဲလီၢ်ခံအံၤနါက့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤႉလိၣ်ဘၣ်၀ဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇဟုသးႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤစးထီၣ်(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ််တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိကီၢ်စဲၣ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတ၀ာ်ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉဖဲ(၂၀၂၂)နံၣ်အခါန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၂)ကလီၢ်လီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)အတီၢ်ပူၤအံၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲ(၅)ကလးဘျဲၣ်ညါဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤစ့ၢ်ကီးလီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KnHRG)ၦၤနဲၣ်တၢ် အူဘညါ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်(၅)ကလးဘျဲၣ်ညါႉမ့မ့ၢ်တၢ်မၤစၢၤခီန့ၣ်ဖဲ(၂၀၂၃)အံၤလီၤစှၤဖးဒိၣ်ညါမီၤနီၤႉအခီၣ်ထံးသၢလါန့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီပတုာ်ကွံာ်အသးညါႉပကိၢ်သးလၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ်ဒိၣ်မးလီၤႉတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်ဒုတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီသ့ၣ်တဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်ပူၤလၢတၢ်ကလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီဆူၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအအိၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဆီလီၤတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်တကးဒံးဘၣ်ပံးဃာ်၀ဲကသံၣ်ကသီတဖၣ်အဃိတၢ်လိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲကသံၣ်ကသီလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KnHRG)အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိတၢ်အီတၢ်အီတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ထီၣ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလီၢ်အဃိကမျၢၢ်တနီၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤဟံတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢသ၀ီပူၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးခးအ၀ဲသ့ၣ်တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအိၣ်တၢ်လီၢ်အဃိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိတဖၣ်အံၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကအိၣ်လၢကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၂)ကလီၢ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KnHRG)အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါမ့ၤ ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်ပူၣ်–ကမၤမိၢ်ကျဲဒီတကျိၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်န့ၣ် တလါအတီၢ်ပူၤ ပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဟ့ၣ်ကခွဲးလၢကထုးတၢ်အီၣ်တၢ်အီထဲ(၅)သီဧိၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅) ဖၣ်ပူၣ်–ကမၤမိၢ်ကျဲန့ၣ် ခီဖျိနၢ်ဟူ၀ဲလၢ ၦၤလဲၤဆှၢန့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဂီၢ်အိၣ်အဃိ (BGF)ပာ်ပနီၣ်လီၤ၀ဲမုၢ်နံၤမုၢ်သီဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်နၣ်ဟူ၀ဲလၢဖၣ်ပူၣ်–ကမၤမိၢ်ကျဲအံၤၦၤလဲၤဆှၢန့ၢ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဃိ တလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၢ်ထဲတသီတုၤလၢယဲၢ်သီလီၤႉမုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဒီး(BGF)တပျဲလဲၤ၀ဲလၢၤဘၣ်ႉနလဲၤၦ့ၤဟုသးႇသိႇကိၣ်ဖိနီဖိန့ၢ်ခဲလၢာ်လီၤမီၤနီၤႉတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤနဘၣ်ၦ့ၤဃာ်တလါဂီၢ်ဒ်န့ၣ်ႉနၦ့ၤ၀ံၤနဘၣ်အိၣ်ခိးတလါမ့ၦဲၤမးနလဲၤၦ့ၤကဒီးလၢအသီတဘျီကန့ၢ်၀ဲႉနကဘၣ်လဲၤၦ့ၤလၢကမၤမိၢ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲလၢတလါန့ၣ်(၅)သီပာ်ပနီၣ်၀ဲဒ်အံၤကအိၣ်ခံလါဒံးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးဒီး(BGF)ပာ်ပနီၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီလၢတၢ်ကလဲၤထုးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်အံၤအဃိ လၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤစ့ၢ်ကီးလီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်မ့ပျဲဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒုဂ့ၤလီၤမီၤနီၤႉၦၤကမျၢၢ်ကအီၣ်ဘၣ်အီဘၣ်၀ဲပီပီလီလီန့ၣ်ႉခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ပနီၣ်၀ဲမုၢ်နံၤမုၢ်သီအဃိတၢ်အီၣ်တၢ်အီနါက့ကၤထီၣ်ႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီကၤထီၣ်အဃိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်၀ဲန့ၣ်ႉလၢကမၤမိၢ်န့ၣ်ဟုသးတထၢၣ်(၆၀၀၀၀)ႇမ့တုၤလၢဖၣ်ပူၣ်န့ၣ်(၈)ကလးဘျဲၣ်ညါႉအန့ၣ်မးနဘၣ်ဟ့ၣ်ကါလဲ(၂)ကလးဘျဲၣ်ဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၅ သီ ဂီၤခီ ၇း၃၀ ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၉၇)လၢအိၣ်ဆီလီၤသး ဖဲကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ မီမးသ၀ီသီဖိ ပိာ်မုၣ်(၅၈)နံၣ်တဂၤဘၣ်ဒိ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ မီမးသ၀ီသီဖိပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲမဟါနါက့ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢသ၀ီပူၤအံၤတဘျုးဖျၢၣ်ညါႉတဂီၤညါအံၤနါက့ခးလီၤ၀ဲဒံးႉဘၣ်၀ဲဒၣ်နီၢ်မၣ်လဲၣ်အနၢ်ပၤထံးႉတၢ်န့ၣ်မးအက့ဆံးဆံးဖိလီၤႉမ့ဒိၣ်ဒုတညီဘၣ်ႉဘၣ်ဟံၣ်အဃိတၢ်ဘူၣ်ဂ့ၤဒံးႉမ့လီၤတဲာ်လၢတၢ်ဖီလာ်ဒုကဘၣ်သံႉမ့မ့ၢ်ကျိအက့အခီန့ၣ်ၦၤလဲၤထုးထီၣ်၀ံၤလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်– ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၅ သီအခါန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုး(ခမရ–၉၇)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး၀့ၢ်ဒီးလဲၤ၀ၣ်တၢ်လူၢ်ခိၣ်တဖၣ်အံၤ ညီနုၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ၀း၀းတရံးဒီးတဘျီတခီၣ်မ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအိၣ်အဃိဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်ပယီၤသုးတဖၣ်န့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀း၀းတရံးလီၤႉလဲၤ၀ၣ်လူၢ်ပယီၤသုးနါက့ခးလီၤတၢ်အိၣ်ႉ...

လါမ့ၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကၠဲၣ်ထိၤကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၃ သီအနံၤ ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်(သိမ်ဇရပ်)ပူၤအံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ(သုံးခွ)ကရူၢ် ၀ါဒၣ်ကွ့သ၀ီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤဖိသၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂီၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၃ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် လၢပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၀၇)အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီး ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဖျၢၣ်(၁၀)ဘျဲၣ်ဆူ သ့ၤစယၣ်ဃၢၤ...

လါမ့ၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် နၣ်သၤကွ့သ၀ီအပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၃ သီအခါ ပယီၤသုးခးသံလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤသးစၢ်အနံၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်တဂၤ လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ. ၦၤသးစၢ်လၢပယီၤသုးခးသံအီၤတဂၤအံၤအမၤတၢ်လၢ(နၣ်သၤကွ့)၀့ၢ်ပူၤဒီး ဖဲမဟါဟါခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ် ဖဲအတၢ်မၤ၀ံၤဟဲက့ၤလၢဟံၣ်အခါ ပယီၤသုး(၇)ဂၤလၢအိၣ်ဖဲ(နၣ်သၤကွ့)တၢ်ဆါဟံၣ်ကပၤအံၤ ခးအီၤဒီးကျိအဃိ ဘၣ်၀ဲဒၣ်သးစၢ်အံၤအယီၢ်ဒ့သံ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...