KIC News

လါမ့ၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိမ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်လံဒီး ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤ ကဖီအီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲသွဲၣ်လးအံၤလီၤအဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤသွဲၣ်လး အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်မ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်ကအိၣ်လၢ(၅)လါဃၣ်ဃၣ်လံဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်လၢကဖီၣ်အီၣ်တ့ၤအီၣ်တၢ်အဂီၢ် ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲ(ကဲးစ်)ဒီးသွဲၣ်လးအဃိသွဲၣ်လးအၦ့ၤဘၣ်ဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ နါအံၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “မ့ၣ်အူတဟဲဘၣ်အဃိပဘၣ်ဖီအီၣ်အီၣ်က့ၤတၢ်ဒီးသွဲၣ်လးဒ်န့ၣ်လီၤႉခဲအံၤသွဲၣ်လးအၦ့ၤန့ၣ်တဘၢးထူၦ့ၤလီၤႉ နၦ့ၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်စ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဘၣ်ႉလၢခံဒုဘၣ်လဲၤၦ့ၤအီၣ်က့ၤလၢမ့ၤကျးပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါမ့ၣ်အူဟဲဒံးအခါန့ၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသွဲၣ်လးတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ထဲ(၄၅၀၀)ကၠးလီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၈၀၀၀)ႇ(၉၀၀၀)ကၠးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိသွဲၣ်လးအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်အဃိၦၤလၢအအိးထီၣ်တၢ်အီၣ်ကျးတဖၣ်အံၤဒီးၦၤဆါတၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဃီကျါသ၀ီဃၢၤန့ၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၉ သီဒီး ၁၀ သီအနံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးသံ(၆)ဂၤဒီးဖီၣ်သမူန့ၢ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၉ သီ ဟါခီ ၄ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ-BGF(၁၀၂၂)သုးရ့ၣ်ႇ...

“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့” (တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကစီၣ်ထီရီၤ ၆) ပိ၁်မုၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတၢ်ဆါတဖၣ် တၢ်လၢၦၤပိာ်မုၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတၢ်ဆါတခါမ့တမ့ၢ်တခါသ့၀ဲလီၤႉတၢ်ဆါတနီၤကဲထီၣ်သးလၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတဆီသ့၀ဲအသိးတနီၤန့ၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆါလၢအဟဲကဲထီၣ်သးလၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤအံၤန့ၣ်လီၤႉဒ်သိးတၢ်ဆါလၢဟဲကဲထီၣ်ခီဖျိမုၣ်ခွါတၢ်မံဃုာ်တဆီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုတကဲထီၣ်သးတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်နဒီသဒၢအီၤႇနအိၣ်အီၤသ့သ့ဘၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဆါလၢအကဲထီၣ်သးခီဖျိအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်နဒီသဒၢစိဃာ်အီၤန့ၢ်န့ၣ်တအိၣ်အါအါဘၣ်ႉ ၁၊၊ အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤ ခဲစၢၣ် (Vaginal Cancer) တၢ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဆါတခါလၢအအိၣ်ဖဲအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤအဘ့ၣ်ခိၣ်ဒီးမ့ၢ်ခဲစၢၣ်လၢကဲထီၣ်သး တအိၣ်အါအါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉခဲစၢၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်စးထီၣ်ကဲထီၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤအံၤစှၤ၀ဲဒီးကဲထီၣ်အါလၢခဲစၢၣ်တၢ် ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢၦၤကညီတဂၤန့ၣ်လၢအနီၢ်ခိပူၤစဲလ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢအသီအသီကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉစဲလ်လၢအလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်သံကွံာ်၀ဲလီၤႉစဲလ်လၢအကဲထီၣ်ခဲစၢၣ်သ့တဖၣ်န့ၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢအသီအသီဒီးအလီၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်တသံ၀ဲဘၣ်ႇတသံ၀ဲဘၣ်အဃိဆီတလဲသးလၢတၢ်အကိၣ်လိၣ်အဃိကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်“ခဲစၢၣ်”န့ၣ်လီၤႉ ၁၊၊ တၢ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်အံၤကဲထီၣ်သ့လၢၦၤဒ်လဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လဲၣ်ႉ အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤကဲထီၣ်ခဲစၢၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉကဲထီၣ်သ့လၢ -ကဲထီၣ်သးသ့အါလၢၦၤပိာ်မုၣ်လၢအသးၦၢ်ဒိၣ်ဒီးပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဆါအံၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အါလၢၦၤအိၣ်အနံၣ်(၆၀) သ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်လီၤႉ -တၢ်ဆါအံၤဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်ခီဖျိဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တဆီသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ -စးထီၣ်မံဃုာ်ဒီးပိာ်ခွါလၢအသးစၢ်စၢ်ဖိအခါ -ၦၤလၢအအိၣ်ဒီး(HIV)တၢ်ဆါ -ၦၤလၢအအီမီာ်ထူသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဃၢ်နုာ်လီၤသ့၀ဲအါန့ၣ်လီၤႉ (၂) အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် စးထီၣ်ကဲထီၣ်ခဲစၢၣ်သီသီန့ၣ်တၢ်ဆါအံၤတဒုးနဲၣ်ပၠး၀ဲတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဘၣ်ႉခဲစၢၣ်အပတီၢ်မ့ထီထီၣ်လံမး ကနဲၣ်ပၠး၀ဲတၢ်ပနီၣ်လၢတၢ်ဖီလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ -သွံၣ်ဟဲတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ႉ -မံဃုာ်ဒီးပိာ်ခွါမ့ၢ်၀ံၤန့ၣ်သွံၣ်ကလီၤ -နတူၢ်ဘၣ်လၢအိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤန့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ကိၣ်လိၣ် -ဆံၣ်ဆါတလီၢ်လီၢ် -ဆံၣ်ဆါဆၢကတီၢ်ကိၢ်အူ -တၢ်ထံဆှံဆှံဖိကဟဲလီၤလၢပိာ်မုၣ်က့ၢ်ဂီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤနတူၢ်ဘၣ်အီၤသ့န့ၣ်လီၤႉ (၃) အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤခဲစၢၣ်အံၤကဘၣ်ကူစါယါဘျါအီၤဒ်လဲၣ် -နကဘၣ်ဖွဲးကူစါယါဘျါအီၤ -တၢ်ကူစါယါဘျါလၢလီသဟီၣ် -တၢ်ကဘၣ်သွီသွံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၂၊၊ ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ် (Cervical Cancer) အိၣ်ဖျဲၣ်ကျိၤတၢ်ဆါတဖၣ်အကျါဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဆါလၢတၢ်ဒီသဒၢအီၤန့ၢ်လီၤႉ တၢ်လၢဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤခဲစၢၣ်အစဲလ်တဖၣ်ဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လၢပဒၢလီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉဒ်သိး(HPV)တၢ်ဃၢ်လၢအကဲထီၣ်ဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်အံၤသုတဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်တဂ့ၤအဂီၢ်ပမ့ဒီသဒၢအီၤႇပမ့ဆဲးဃာ်(HPV)ကသံၣ်ဒီသဒၢန့ၣ်ပဒီသဒၢအီၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (HPV)တၢ်ဃၢ်မ့ဟဲနုာ်လီၤလၢပမိၢ်ၦၢ်ပူၤလံန့ၣ်ဂံၢ်တြီဆၢတဖၣ်က့ၤဆီၣ်ဖျိးထီၣ်ကွံာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉလၢၦၤစှၤဂၤတၢ်ဆါဃၢ်အံၤကဆဲးအိၣ်ထီဃာ်သးဒီးက့ၤကဲထီၣ်ကဒါ၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးစဲလ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉစဲလ်လၢအတမ့ၢ်ညီနုၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဘူၣ်မ့ဂ့ၤန့ၣ်က့ၤကဲထီၣ်ကဒါက့ၤစဲလ်လၢအအိၣ််ညီနုၢ်အသိးသ့၀ဲလီၤႉတနီၤနီၤန့ၣ်က့ၤဆီတလဲသးလၢခဲစၢၣ်စဲလ်ဒီးစဲလ်တဖၣ်ရၤလီၤသးအါထီၣ်ကွ့ၢ်ကွၢ်အဃိစးထီၣ်ကဲထီၣ်၀ဲဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်တၢ်ဆါအံၤန့ၣ်လီၤႉ မ့ကဲထီၣ်လၢခဲစၢၣ်စဲလ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့ခီဖျိတၢ်ဆါအံၤတနဲၣ်ပၠး၀ဲတၢ်ဆါအတၢ်ပနီၣ်ဘၣ်အဃိ တၢ်ဆဲးဃာ်ကသံၣ် ဒီသဒၢအံၤမ့ၢ်ကျိၤကျဲလၢအဂ့ၤကတၢၢ်တဘိပကဒီသဒၢတၢ်ဆါအံၤန့ၣ်လီၤႉ (၁)ဒ်သိးဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်သုတကဲထီၣ်တဂ့ၤန့ၣ်ပကဘၣ်ဒီသဒၢဆိဃာ်အီၤဒ်လဲၣ် -(...

လါမ့ၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ တလါအံၤလါမ့ၤထီၣ်တနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ် ကမျၢၢ်သံတဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤထီၣ် ၁ သီ တုၤလၢ ၇ သီ လၢတနွံအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုး(၉၇)သုးရ့ၣ်လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ဒီး လဲၤ၀ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ခံသီတပယူာ်ဃီအဃိ မီမးသ၀ီသီ သ၀ီဖိ ပိာ်မုၣ်ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤဒီး ၦၤတ့အူးခဲ(အုတ်)ဖိလၢအဟဲမၤတၢ်မၤဖဲ(ဇာသပြင်)သ၀ီအံၤဘၣ်ဒိ၀ဲ(၆)ဂၤဒီးသံ၀ဲ(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤ သုးမီၤစိရိၤပညိၣ်ခးလီၤ ကျိဖးဒိၣ်လိၤလိၤဆူ ကမျၢၢ်ဒူသ၀ီဟံၣ်ဃီႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်ႇကၠိဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ၀ီၢ်ရ့ၣ်ႇကြုၢ်တုႇနိၣ်တကီႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး လါအ့ဖြ့ၣ်တလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢသ၀ီပူၤဟံၣ်ဃီဒီးကၠိႇတၢ်ဆါဟံၣ်ႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကအိၣ်လၢ (၃၁)ဘျီဃၣ်ဃၣ်ညါအဃိကမျၢၢ်ၦၤထူလံၤဖိအဂၤခံကလးဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါမ့ၤ ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲၤကျိၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးကဘီယူၤ...

လါမ့ၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၇ သီ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(၀ၤပသဲ)သ၀ီဃၢၤအဃိ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အၦၤသံ၀ဲ(၃)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါမ့ၤ ၇ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤပီၣ်(၅၀၀)မ့ၣ်ပိၢ် ၂...

လါမ့ၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ် က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဖဲလါမ့ၤ ၇ သီအနံၤ သုးမီၤစိရိၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ ဟးဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲလၢသိလ့ၣ်လၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်မ့ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ် တၢ်ကဖီၣ်ဟံးန့ၢ်အရ့အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါတၢ်ဟးဖီၣ်သိလ့ၣ်လၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ သုးမီၤစိရိၤစုတီၤဖီလာ်၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟးဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲလၢသိလ့ၣ်လၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ် မ့ဟးထီၣ်က့ၤလီၤန့ၣ်ကဟံး၀ဲအရ့န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲဒ်အံၤအဃိခဲအံၤလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်သိလ့ၣ်လၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ် ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤသိလ့ၣ်ႇဆဲးကဲးလၢအလံာ်လဲၢ်တအိၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်တပျဲနုာ်လီၤလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤလၢၤဘၣ်ႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤဃာ်၀ဲလၢမ့နုာ်လီၤန့ၣ်ကဖီၣ်ဟံး၀ဲအရ့ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ၀ဲဒ်အံၤအဃိပဟးထီၣ်ဟးလီၤန့ၣ်ပဘၣ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးဆဲးကဲးလံာ်လဲၢ်အမဲာ်ညါန့ၣ်သမံသမိးဃုာ်တၢ်လၢအဂၤစ့ၢ်မီၤနီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အလီၢ်န့ၣ်ပတလဲၤလၢၤဘၣ်ႉပဟးဆှဲးက့ၤကျဲလၢအဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါမ့ၤ ၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၆ သီအခါန့ၣ် ပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ပံးဃ၁်၀ဲတီၤကၠၤအ့သ၀ီဒီး မၠီၣ်ကၠၤအ့သ၀ီဘၢၣ်စၢၤဟီၣ်သရီတိၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢသ၀ီဖဲန့ၣ်အခိၣ်အဃၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အသိးတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီး ပယီၤသုးႇ(BGF)ပံးဃာ်၀ဲတိၤအံၤလၢတအိၣ်ဒီးတၢ်ပာ်ပနီၣ်မုၢ်နံၤမုၢ်သီနီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤပိာ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်မနုၤအပံး၀ဲလဲၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တတဲတၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉၦၤကညီမ့ၢ်ဂ့ၤႇဆဲးကဲးမ့ၢ်ဂ့ၤလဲၤတန့ၢ်နီတခါလၢၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ပံးဃာ်တိၤဒ်အံၤအတဒုးသ့ၣ်ညါၦၤသ၀ီဖိတၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉတၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်ဒုတမံၤမီၤနီၤႉ ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပံးဃာ်တိၤႉချံနါက့တဟ့ၣ်ခီ၀ဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢတိၤဖီခိၣ်တီၤကၠၤအ့တကပၤန့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်၀ဲအသိးလၢမၠီၣ်ကၠၤအ့သ၀ီတကပၤခီန့ၣ် ဖုတးလကူၣ်(ကိး)သုးခိၣ်သၤလိတီခိၣ်ရိၣ်မဲ(BGF)အၦၤအိၣ်၀ဲဒီးပံးဃာ်၀ဲတိၤအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ပံးဃာ်တိၤအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါကမျၢၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတၢ်တသ့လၢၤဘၣ်တကးဒံးဘၣ်ကမျၢၢ်လၢအဟးၦ့ၤဆါတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤန့ၣ်ဘၣ်ဖဲတၢ်ချံတၢ်သၣ်ဟးထီၣ်အဆၢကတီၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တပျဲလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢတိၤခိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ...

“ပိ၁်မုၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့”(တၢ်ဟ့ၣ်ပီညါ တၢ်ကွဲးထီရီၤ ၅) မိၢ်လၢအဒုးအီဖိနုၢ်တဖၣ်တၢ်လၢအကဘၣ်မၤႇကဘၣ်ဟးဆှဲး၀ဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢကြၢးသ့ၣ်ညါဆိ၀ဲတဖၣ် နကဲထီၣ်မိၢ်တဂၤလံန့ၣ်မူနဒါအိၣ်လၢနကဘၣ်ဒုးအီနဖိအနုၢ်ထံန့ၣ်လီၤႉဒ်သိးပဖိအံၤကဒိၣ်ထီၣ်ၦဲၤဒီးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါႇ မၤနၢၤတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ဂ့ၤကတၢၢ်လၢမိၢ်ကဘၣ်ဒုးအီဖိနုၢ်ထံအကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖိသၣ်အံၤအစှၤကတၢၢ်(၆)လါန့ၣ်ပကဘၣ်ဒုးအီအီၤမိၢ်နုၢ်ထံန့ၣ်လီၤႉလၢကစၢ်တၢ်ဘၣ်သးအသိးၦၤဒုးအီပဖိသၣ်နုၢ်တုၤလၢ(၂)နံၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉပကဘၣ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်ဖိသၣ်ဆံးဆံးဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒ်လဲၣ်န့ၣ်တၢ်လၢပကဘၣ်မၤအီၤႇတၢ်လၢပကဘၣ်ဟးဆှဲးအီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပကတဲပၠး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးအီဖိသၣ်နုၢ် တၢ်လၢမိၢ်နုၢ်ထံန့ၣ်အဂ့ၤဒိၣ်ကတၢၢ်လၢဖိသၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်လၢမိၢ်နုၢ်ထံန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲကသံၣ်မၤသံတၢ်ဃၢ်(ပဒံၣ်စံၤ၀ၣ်)တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအိၣ်တၢ်ချၢလၢအတြီဆၢဒီသဒၢ၀ဲတၢ်ဘၣ်ကူဘၣ်ဂာ်လၢၦၤဖိသၣ်နီၢ်ခိအချၢန့ၣ်ၦၤကိးဂၤဒဲးသ့ၣ်ညါ၀ဲလံန့ၣ်လီၤႉၦၤဖိသၣ်လၢအအီဘၣ်မိၢ်နုၢ်ထံဘျဲဘျဲတဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အခိၣ်နူာ်ဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်ဒံးၦၤဖိသၣ်လၢအတအီဘၣ်မိၢ်နုၢ်ထံဘၣ်တဖၣ်ဒံးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ်သးၦၢ်ထီၣ်န့ၣ်တၢ်ဆါလၢအမ့ၢ်ဆံၣ်ဆၢႇသွံၣ်ထီၣ်ႇသးတၢ်ဆါႇကိၤလဲၣ်ထရီလၢအိၣ်သွံၣ်ကျါတဖၣ်အံၤကဲထီၣ်၀ဲစှၤန့ၣ်လီၤႉပမ့ၢ်ဒုးအီပဖိလၢနုၢ်ထံန့ၣ်ကဒီသဒၢ၀ဲဖိသၣ်တၢ်သံသတူၢ်ကလာ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉမိၢ်အကစၢ်စ့ၢ်ကီးမ့ဒုးအီအဖိနုၢ်ထံန့ၣ်ကပူၤဖျဲး၀ဲဒီးနုၢ်ခဲစၢၣ်ႇဒၢလီၢ်ခိၣ်ထိးခဲစၢၣ်ႇသးသွံၣ်ကျိၤတၢ်ဆါႇဃံပွးတၢ်ဆါႇအိၣ်ဖျဲၣ်ဖိ၀ံၤလီၢ်ခံသးလီၤစၢ်တၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ မိၢ်လၢဒုးအီဖိနုၢ်ထံန့ၣ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢကြၢးအီၣ်၀ဲတဖၣ် မိၢ်လၢအဒုးအီဖိနုၢ်ထံတဖၣ်န့ၣ်ကြၢးအီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်လၢအန့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအန့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါမးဖိသၣ်အံၤကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါလၢမိၢ်အအိၣ်တဆီန့ၣ်လီၤႉဒ်သိးမိၢ်နုၢ်ထံကထီၣ်အါအဂီၢ်န့ၣ်ကြၢးအီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢလာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ ၁၊၊မိၢ်မ့အီၣ်၀ဲတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်လၢအလါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ်ဖိသၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လၢတၢ်ဒိးတၢ်လၣ်န့ၣ်ပကဖုဂံာ်ဘျဲးအီၤညီဒီးမၤလီၤစှၤ၀ဲတၢ်ဆၢလၢအိၣ်ပသွံၣ်ပူၤ(glycemic index)တဖၣ်န့ၣ် လီၤႉ ၂၊၊အီၣ်န့ၢ်ပသဲ၀ါႉမိၢ်လၢအအီၣ်ပသဲ၀ါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဖိန့ၣ်အီနုၢ်ဆူၣ်န့ၢ်ၦၤဖိသၣ်လၢအဂၤတဖၣ်ဒံးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါ၀ဲအသိးသရၣ်တဖၣ်တယးကွၢ်၀ဲလၢတၢ်အံၤခီဖျိမိၢ်နုၢ်ထံအရီၢ်ဆီတလဲသးအဃိန့ၣ်လီၤႉ ၃၊၊နမ့အီၣ်ဘုကၠူၣ်န့ၣ်ကမၤလီၤစှၤ၀ဲတၢ်ဆၢလၢအိၣ်ပသွံၣ်ပူၤဒီးခိၣ်လဲးစထြီလ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲ မဲာ်ချံဂံၢ်,ခၣ်ဘိၣ်ဟဲးဒြ့းဒီးဖရိၣ်ထံသ့ၣ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉဒီသဒၢစ့ၢ်ကီးဆံၣ်ဆၢတၢ်ဆါလၢကဲထီၣ်ဖဲပဒၢထီၣ်လီၢ်ခံအံၤစ့ၢ်ကီးသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၄၊၊ဒ်သိးပနုၢ်ထံထီၣ်ကအါအဂီၢ်နကကျဲအီတၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါကမူၣ်လၢတၢ်ဆၢပၣ်အါတဖၣ်အံၤအမဲာ်ညါန့ၣ် အီအီၤလၢဆီချီထံႇကသူထံဒီးထံသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တက့ၢ်ႉ မိၢ်လၢအဒုးအီအဖိနုၢ်ထံတဖၣ်ကြၢးအီၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီကိးမံၤဒဲးဘၣ်ဆၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအကဘၣ်ဟးဆှဲး၀ဲတဖၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၁၊၊ဟးဆှဲးပီၣ်လဲၣ်တၢ်ဖံးတၢ်ညၣ်တက့ၢ်ႉညၣ်စၣ်ဒ့ႇညၣ်မဲးခရဲၣ်ႇညၣ်ထူၣ်နါတဖၣ်အံၤတနွံခံဘျီအမဲာ်ညါန့ၣ် တကြၢးအီၣ်ဘၣ်ႉ ၂၊၊ဟးဆှဲးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအဟဲႇဖိသၣ်အဟၢဖၢလူသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၃၊၊နဖိကလံၤမ့ထီၣ်န့ၣ်တဘၣ်အီၣ်ပဲႇတဘၣ်ဖီအလါႇတဘၣ်ဘိၣ်ခိၣ်အါအါဘၣ်ႉ ၄၊၊ဟးဆှဲးတၢ်ခုၣ်ထံလၢအပၣ်ဒီး(ခီၣ်ဖံၣ်)တဖၣ်ႉ ၅၊၊လၢနဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်လီၤစၢၤလီၤသွံၣ်အကျါနအီၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်မ့တကဲးဒီးနၤဘၣ်န့ၣ်တုၤလၢနဖၠးနဖိနုၢ်တစု ဟးဆှဲးသဘ့ဟီၣ်လာ်ဒီးတၢ်ချံတၢ်သၣ်တက့ၢ်ႉ ၆၊၊ဟးဆှဲး(နို့ထွက်ပစ္စည်း)တက့ၢ်ႉၦၤဖိသၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တကဲး၀ဲဒီးဖရိၣ်ထံအါအါဘၣ်ႉ ကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူ(မ့တမ့ၢ်)ဟၢဖၢကျၢၤသ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၇၊၊နမ့ကၠဲးအီၣ်၀ဲတၢ်ဆံၣ်လၢအထံအါန့ၣ်ကြၢးအီၣ်အီၤဖဲအကြၢးတက့ၢ်ႉခီဖျိၦၤဖိသၣ်အကဖုၦံာ်ကျိၤတဖၣ်အံၤတဒိၣ်တုၤခိၣ်ၦဲၤခဲလၢာ်ဒံးဘၣ်အဃိ(ဒြၣ်)လၢအပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ဆံၣ်အကျါအံၤမၤဘၣ်ဒိ၀ဲတၢ်သ့န့ၣ်လီၤႉ ၈၊၊ဟးဆှဲးတၢ်အီသံး(မ့တမ့ၢ်)တၢ်ထံတၢ်နိလၢအမၤမူၤနၤသ့အံၤတက့ၢ်ႉသံးအစီထံလီၤလၢမိၢ်နုၢ်ထံကျါအဃိ တကဲဘျုးလၢဖိသၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အမဲာ်ညါဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီးဖိသၣ်အခိၣ်နူာ်အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်န့ၣ်လီၤႉ မိၢ်တဖၣ်ဆိမိၣ်၀ဲလၢဖိသၣ်မ့ဘၣ်သးအီနုၢ်န့ၣ်ကဟီၣ်၀ဲႉအနီၢ်နီၢ်ခီန့ၣ်ၦၤဖိသၣ်တဖၣ်မ့အဲၣ်ဒိးအီနုၢ်န့ၣ်အတဟီၣ်ဘၣ်ႇ မ့မ့ၢ်တခီအ၀ဲသ့ၣ်ပၠးထီၣ်အတၢ်ပနီၣ်လၢလ့ၣ်ထီၣ်ထးခိၣ်ႇအိၣ်တဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်ႇသ၀ံးအစုႇဟးသ၀ံးတၢ်ကူတၢ်ကၤႇယၣ်တဖၣ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်မ့မၤ၀ဲဒ်အံၤလံန့ၣ်ကြၢးပသ့ၣ်ညါအီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးအီနုၢ်လံန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးအီဖိနုၢ်အကျဲလၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်ၦၤဖိသၣ်အခိၣ်န့ၣ်ပာ်အီၤဖဲမိၢ်အစုနၢၣ်ခံက၀ီၤကျီၤအလိၤန့ၣ်ဒီး အခီၣ်လိၤဒီးမ့မ့ၢ်အခံကိၢ်ခီန့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ပာ်အီၤဖဲမိၢ်အစုညါသးလိၤန့ၣ်လီၤႉနဒုးအီဖိသၣ်နုၢ်အခါမိၢ်အစုနၢဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဖီၣ်ဃာ်၀ဲနုၢ်လၢဖီလာ်အံၤဒီးစုဘိတဖၣ်ကဘၣ်စံၢ်ထီၣ်၀ဲနုၢ်ထံကယီကယီန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲနဒုးအီဖိနုၢ်အခါန့ၣ်ဖိသၣ်ယုၢ်လီၤနုၢ်ထံကီအသ့၀ဲလီၤႉဖဲအ၀ဲသ့ၣ်အီနုၢ်အခါန့ၣ်ဖိသၣ်န့ၣ်ထူတဃာ်မိနုၢ်ႇနုၢ်ထံပြံးထီၣ်သးလၢထးခိၣ်ကပၤႇဖဲအီနုၢ်အခါမ့ကူးႇနုၢ်မ့ချံထီၣ်န့ၣ်တဘၣ်ဆဲးဒုးအီဖိသၣ်နုၢ်လၢၤဘၣ်ႉအလီၢ်မ့အိၣ်န့ၣ်ဘံးထီၣ်ကွံာ်နုၢ်ထံလၢတၢ်ချၢတက့ၢ်ႉနမ့ဒုးအီဖိသၣ်နုၢ်န့ၣ်နုၢ်တကပၤန့ၣ်ဒုးအီအီၤအစှၤကတၢၢ်(၂၀)မံးနံးတက့ၢ်ႉဒုးအီအီၤတကပၤ၀ံၤမးဆီတလဲက့ၤလၢအ၀ဲတကပၤန့ၣ်တက့ၢ်ႉ နဒုးအီဖိသၣ်နုၢ်အကျိၤအကျဲမ့တဘၣ်န့ၣ်ကလံၤခၠဲးဖိသၣ်သ့၀ဲန့ၣ်လီၤႉကလံၤမ့ခၠဲး ဖိသၣ်မ့ဟီၣ်န့ၣ် ဒုးဆ့ၣ်နီၤဖိသၣ်ဘျၢဘျၢဒီးဆီၣ်လီၤအဟၢဖၢကယီကယီတက့ၢ်ႉနဒုးအီဖိသၣ်နုၢ်မ့ၢ်၀ံၤတဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ် သးပ့ၤနီၣ်ထုးထီၣ်ကွံာ်ကလံၤတဂ့ၤႉ ဖိသၣ်အီနုၢ်မ့ကးလံဘျီန့ၣ်မိၢ်အနုၢ်အံၤကလီၤၦဲာ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉၦၤဖိသၣ်အီနုၢ်မ့တလၢၤဘၣ်န့ၣ်နုၢ်အံၤကအိၣ်၀ဲစၢတလ့ၢ်ဒီး...

လါမ့ၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၀ီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၇ သီအခါန့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ဘဲလမုၣ်)ကရူၢ် ၀ၤပသဲသ၀ီပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲ အဂၤ(၅၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၇ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ (၀ၤပသဲသ၀ီ)ကၠိကပၤအဃိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအသိး ခၠီနခွၣ်ႇဘဲလမုၣ်ႇ...