KIC News

လါအီကူး ၁၅ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤလါအီကူး ၁၅ သီအနံၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုးလၢအိၣ်(လဲၤ၀ၣ်)သုးကလၢၤအံၤခးလီၤကဒါကျိဖဒိၣ်ဆူကီးတရံးကလံၤထံးဒီးကလံၤစိးသ၀ီတဖၣ်အပူၤအပူၤအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိသၣ်ခံဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ (မၠိၣ်မၣ်)ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးဘံၣ်ဘၢတၢ်လီၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤအလီၢ်ခံပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲ“ခး၀ဲတုၤလၢအခဲအံၤလီၤႉခးလီၤ၀ဲလိၤလိၤလၢ(ကီၢ်မူ)တကပၤန့ၣ်ႉအိၣ်ခးလီၤစိ၀ဲလၢ(လဲ၀ၣ်)တကပၤမီၤနီၤႉလီၤတဲာ်၀ဲဒၣ်လၢ(ယၤကိၣ်)တကပၤန့ၣ်ခံဖျၢၣ်ဘၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၃)ဂၤႉဖိသၣ်ခံဂၤဒီးပိာ်မုၣ်တဂၤႉမ့မ့ၢ်ကျိဖိဒုပတုာ်သးလံႉခးလီၤ၀ဲကအိၣ်လၢ(၆)ဖျၢၣ်ညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤခးလီၤ၀ဲ(၅)မံးနံးတဘျီဒီးကီးတရံး၀့ၢ်ကလံၤထံး(အၤကီၤ)သ၀ီဖိဘၣ်ဒိစ့ၢ်ကီး(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်ပာ်လီၤ၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဟဲအါထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤဒီး ဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပၢၤကီၢ်ခိၣ်ဃုာ်ဒီးပၢၤကီၢ်သုးသံကွံာ်(၁၂)ဂၤအသိး ဖီၣ်သမူန့ၢ်၀ဲ၀ဲၤဒၢးၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤဒီးမၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲကျိ(၆)ခိၣ်ဃုာ်ဒီးကျိချံၦာ်သၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအီကူး ၁၂ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (၂၀၂၁)နံၣ်အဂီၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နဲၣ်ရွဲၣ်ခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်လံၤ ပဒိၣ်မါရှါလါဖါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤစီၤသ့ဂ့ၤမုၢ်လၢအဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢကီၢ်ဆၢဒီးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဒ်သိးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံအီလၢအကဆှီအဂီၢ်အံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲဖဲမဟါလါအီကူး ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စီၤသ့ဂ့ၤမုၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲ(Water for Every Child-Myanmar)ကရူၢ်တၢ်ထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးမူဒါခိၣ်တဂၤ တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးကညီကၠိဖိၦာ်ဘျးစဲကရူၢ်(KSNG)ကရၢဖိလီၢ်လံၤတဂၤန့ၣ်လီၤႉအ၀ဲဘၣ်တၢ်ဃုထၢတ့ၢ်စ့ၢ်ကီးအီၤလၢအၣ်စံၣ်ယၣ်တၢ်ဆီတလဲမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤသးစၢ်ခိၣ်နၤတဂၤအသိးဒီး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးၦၤဟူးဂဲၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤတၢ်ဒ်သိးကညီကီၢ်စဲၣ်ႇကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဒူသ၀ီတဖၣ်ဒီး ကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ထံလၢအကဆှီအဂီၢ်တဂၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖါဖီၣ်ဒ့ရှၢၣ်အလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤပဒိၣ်မါရှါအဖိခွါစီၤစ့စ့ဖါစံး၀ဲလၢ“ပအဲၣ်ဒိးလၢကညီသးစၢ်တဖၣ်ကဟူးဂဲၤအါထီၣ်မီၤနီၤႉလၢပၦၤကလုာ်တ၀ၢပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢတၢ်ကရၢကရိပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤပလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်မီၤနီၤႉၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်ဒီးကြၢးအိၣ်ဒီးတၢ်ဃုသ့ၣ်ညါမၤနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်သးလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢၦၤတ၀ၢမ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မ့ၢ်ဂ့ၤအသနၢၣ်ခဲလၢာ်မီၤနီၤႉကပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ကရၢကရိအပူၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်မါရှါလါဖါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤတၢ်ကဟ့ၣ်လီၤ၀ဲလံာ်တၢ်လၤကပီၤဃုာ်ဒီးအမဲရံၣ်ကၤစ့(၄၀၀၀)ဒီၣ်လၣ်ဒီးတၢ်ကဟ့ၣ်လီၤခိၣ်ဖးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဘၣ်တၢ်မၤ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါအီကူး ၁၂ သီ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲ(၇၂)၀ီတ၀ီ ကညီဒီကလုာ်မၤထူရၤမုၢ်နံၤလၢအဘၣ်တၢ်မၤ၀ဲဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ခိၣ်ဖးအဖီခိၣ်စီၤသ့ဂ့ၤမုၢ်စံး၀ဲ“ပခိၣ်ပနၢ်ပကၠီပနီသ့ၣ်တဖၣ်ပာ်လုၢ်ပာ်ၦ့ၤ၀ဲပတၢ်မၤဒီးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါၦၤမီၤနီၤႉသးခုဒီးဘၣ်သးမုာ်ဖးဒိၣ်လီၤႉကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါဆီၣ်တခူထီၣ်ၦၤလၢပသးဆူၣ်မၤတၢ်လၢခါဆူမဲာ်ညါအဂီၢ်မီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါန့ၣ်လီၤႉ ပဒိၣ်မါရှါလါဖါသးစၢ်ခိၣ်နၢ်ဖိခိၣ်ဖးအံၤတၢ်ဟ့ၣ်လၤကပီၤ၀ဲသးစၢ်လၢအတီခိၣ်ရိၣ်မဲဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့ႇကူၣ်သ့ႇၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ႇခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တၢ်အိၣ်ကၢဒီးလံာ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢအတကွၢ်လီၤနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျုးဘၣ်အသိးကဘၣ်မ့ၢ်သးစၢ်(၃၅)နံၣ်ဆူဖီလာ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါအီကူး ၁၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်သုးဖိလၢပၣ်ဃုာ်မၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးဖဲမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဖလူ–ဂီၤလ့ၤ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်လီၢ်အံၤတဖၣ်မ့စံၣ်ဖျိးန့ၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်ဃာ်လၢကဘၣ်ခးသံကွံာ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် နုာ်လီၤမၤ(CDM)ဒီးနုာ်လီၤအိၣ်ကဒု၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးစကီၤအံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)အၦၤလၢအမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးဖဲ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်လီၢ်အံၤတဖၣ်ဒုးယၤခိၣ်ႇသုးတြိၤခိၣ်နဲၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်လၢမ့စံၣ်ဖျိးမ့စိာ်ဃုာ်ဒီးစုက၀ဲၤန့ၣ်ကဘၣ်ခးသံကွံာ်၀ဲဒီးတၢ်မ့ဖီၣ်ချုးကဒါက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တၢ်ကစံၣ်ညီသံ၀ဲဒီးစံၣ်ဖျိးမ့တစိာ်ဃုာ်ကျိဘၣ်တၢ်မ့ဖီၣ်ချုးက့ၤအီၤန့ၣ်ကဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤအဂ့ၢ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူး ၃ သီအနံၤ ပယီၤသုး(ခမရ–၂)သုးရ့ၣ်အၦၤလွံၢ်ဂၤလၢအနုာ်လီၤမၤ(CDM)သုးစကီၤစီၣ်မ့အူစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးစကီၤစီၣ်မ့အူစံး၀ဲ“ထီၣ်(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်မၢထီၣ်န့ၢ်ဆူၣ်၀ဲႉသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဘှံးတချုးဘၣ်ႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်အီကပံာ်ထံလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ထုးထီၣ်ဃာ်တၢ်ကလုၢ်လၢမ့စံၣ်ဖျိးမ့စိာ်ဃုာ်ကျိန့ၣ်ကဘၣ်ခးသံကွံာ်ႇဖီၣ်ကဒါ၀ဲမ့ချုးန့ၣ်တၢ်စံၣ်ညီၣ်သံ၀ဲႉနစံၣ်ဖျိးမ့တစိာ်ဃုာ်ဒီးကျိဘၣ်န့ၣ်ကဘၣ်လီၤလၢဃိာ်ပူၤမီၤနီၤႉၦၤသုးဖိတဖၣ်န့ၣ်သးဟးဂီၤခဲလၢာ်လံႉဘၣ်သးစံၣ်ဖျိးထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉယမၤသုးန့ၢ်အနံၣ်(၃၀)လံႉယကဟဲက့ၤဖဲအံၤအဂီၢ်န့ၣ်ယဆိမိၣ်တၢ်ခံသီညါႉ၀ံၤယဆၢတဲာ်လီၤယသးလၢယကအိၣ်ဒီးယဟံၣ်ဖိဃီဖိဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အ့အ့ဆ့ဆ့ဒီးယဟးထီၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိသုးတြိၤခိၣ်ႇဒုးယၤခိၣ်အတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤမၢဆူၣ်မၢဆိးဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကျိခံၦာ်သၣ်တလၢတၦဲၤႇဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအိၣ်တ့ၢ်တၢ်လီၢ်ခံအတၢ်န့ၢ်ပၢဘၣ်ႇတၢ်ဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်စ့ပာ်ဖှိၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဒိးန့ၢ်၀ဲတဖၣ်ဒီးတၢ်မၤပျံၤမၤဖုးအိၣ်အဃိသးလၢကအဲၣ်ဒိးဒုးတၢ်တအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အံၤဟဲအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢသုးခိၣ်အပတီၢ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဖိလၢနုာ်လီၤမၤ(CDM)အံၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ပတအဲၣ်ဒိးဒုးတၢ်လၢၤဘၣ်ႉယဟးထီၣ်လၢတၢ်မဲာ်ညါန့ၣ်ကအိၣ်လၢ(၃)နံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံႉတက့ၤဘၣ်လၢဟံၣ်ဖီဃီဖိအအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉပဆိမိၣ်လၢမ့သံဒီးသံလီၤ၀ံၤဒီးပ(၄)ဂၤပစံၣ်ဖျိးထီၣ်မီၤနီၤႉလၢတၢ်လီၢ်ခံသုးခိၣ်ပအတီၢ်နါက့စံၣ်ဖျိးလံႉပဟဲစံၣ်ထီၣ်အခါန့ၣ်ပဆိမိၣ်လၢမ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကမၤသံၦၤဧါႇမ့ၢ်ပာ်ၦၤကဂ့ၤစ့ၢ်ဧါန့ၣ်ပသူၣ်ကိၢ်သးဂီၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢပတုၤဖဲအံၤပထံၣ်ဘၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ၦၤသးၦၢ်တဖၣ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲၦၤမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်လီၤအဃိပသးခုၣ်လီၤက့ၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်သုးဖိဟ့စိလၢအနုာ်လီၤ(CDM)အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၂ သီအနံၤန့ၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်က၀ီၤဃာ်နုာ်လီၤခး၀ဲဖလူ–ဂီၤလ့ၤ (သိထၣ်ကွ့ၣ်)ကျဲတၢ်လီၢ်အဃိ ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်သုးကျိၤတဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါ၀ဲအသိး သုးဖိစံၣ်ဖျိးနုာ်လီၤမၤ(CDM)ဟဲအိၣ်ကဒုသးလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အအိၣ်တစှၤန့ၢ်(၁၁)ဂၤဘၣ်ဒီးလၢဟီၣ်က၀ီၤအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးစံၣ်ဖျိးလၢသုးကျိၤပူၤကအိၣ်တစှၤန့ၢ်အဂၤ(၂၀)ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ် ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအီကူး ၁၁ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ခီတီၢ်(မၠဲၣ်ကၠံငူၣ်)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲလါအီကူး ၉ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢနီၤကမၠဲၤကျဲဒီတကျိၤတုၤလၢခီတီၢ်တကပၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအိၣ်ဖဲကျဲ၀ဲန့ၣ်ဒီတကျိၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးတြိၤ(၂၂)စုတီၤအဖီလာ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂၀၂)လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဖၣ်အၣ်အံၤဒီး(BGF -၁၀၁၁)သုးရ့ၣ်သုးဖိတဖၣ်အိၣ်လၢတခွဲၣ်ပိႇနီၤကမၠဲၤႇနီၤလၣ်ႇ(လခ)သ၀ီတဆီဒီးဟဲနုာ်လီၤမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢခီတီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဆီလီၤအသးဖဲသီခါဖၠၣ်ႇဃိၣ်လီၢ်တဖၣ်အဃိဘၣ်ယိၣ်လၢတၢ်ကဖီၣ်ပီၣ်တၣ်ႇကကိးသူအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဒီသဒၢစုက၀ဲၤအဂ့ၢ်န့ၣ် နီၤကမၠဲၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲတဂီၤအံၤကဘၣ်ဖဲ ၈ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးသိလ့ၣ်ဟဲထီၣ်ကဒီးဒီဒူၣ်ညါႉ သုးဂံၢ်ဘါကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါႉသိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်ကပၣ်အဂၤ(၂၀)ညါမီၤနီၤႉဖဲမဟါတလါန့ၣ်ပနၢ်ဟူလၢကဆှၢ၀ဲဒၣ်လၢ(သုးက့ ၅)တကပၤမီၤနီၤႉသုးဟဲထီၣ်ကဒီးအံၤမ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အိၣ်မနုၤလဲၣ်ဒု တသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉဆီလီၤသးအိၣ်၀ဲဖဲသ၀ီကပၤဃိၣ်လီၢ်န့ၣ်မီၤနီၤႉသ၀ီဖိလၢအိၣ်ဘူးဖဲအံၤတဖၣ်ဒုဘၣ်ယိၣ်တၢ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ယၤဒုယဘၣ်ယိၣ်လၢအကဖီၣ်ပီၣ်တၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ဖဲမဟါန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၂၅ သီအနံၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ် လၢကဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)တကပၤဒီးကမၤၦဲၤထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဂီၢ်န့ၣ်...

လါအီကူး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် လူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ပူၤ တလါအံၤလါအီကူးအတီၢ်ပူၤခီဖျိမိၢ်ဂံာ်သၣ်ဃ့အၦ့ၤထီၣ်အဃိ ကျးကစၢ်တဖၣ်ဒွးက့ၤ၀ဲတကဲးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံအခါလၢလူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်မိၢ်ဂံာ်သၣ်ဃ့တပီၢ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၈၀၀၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤဒီး ခဲအံၤလါအီကူးန့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၂၂ႇ၀၀၀)ကၠးညါလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ကျးဆါတၢ်အီၣ်တၢ်အီဃ့ဒီးဖၣ်ကပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤကစၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်ၦ့ၤထီၣ်ဒ်အံၤတထံၣ်ဘၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉခီဖျိတၢ်ၦ့ၤထီၣ်ကိးနံၤဒဲးအဃိနမ့က့ၤၦ့ၤကဒါတၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်စ့လၢဆါတၢ်န့ၢ်အမၠးတဖၣ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲဖဲန့ၣ်ဒံးမီၤနီၤႉကစူးစ့တချုးနီတစဲးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မိၢ်ဂံာ်သၣ်ဃ့အံၤတၢ်သူအီၤလၢတၢ်ဖီအီၣ်ကသူအပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်ထၢနုာ်လီၤအကမူၣ်လၢညၣ်အုၣ်ထံဒီးတၢ်သူအီၤလၢတၢ်ဂုၤအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉခီဖျိမိၢ်ဂံာ်သၣ်ဃ့ဃုာ်ဒီးဖၣ်ကပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်အဃိဒ်သိးစ့တၢ်ဟဲနုာ်စ့ဟးထီၣ်လၢဟံၣ်ပူၤကဘၣ်လိာ်ဖိးဒ့သးအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကွၢ်သူကွၢ်အီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်လူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်အံၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမုၢ်ၦၢ်လၢအိၣ်ပူၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“လၢညါခါနမ့ၦ့ၤမိၢ်ဂံာ်သၣ်သံသိ(၂၀၀)ကၠးၦ့ၤန့ၣ်န့ၢ်ဒီဒူၣ်ညါႉခဲအံၤနၦ့ၤ(၁၀၀၀)ၦ့ၤန့ၣ်န့ၢ်ၦဲၤသိးဒီး(၂၀၀)ကၠးၦ့ၤလီၤႉမ့မ့ၢ်မိၢ်ဂံာ်ဃ့န့ၣ်တဘၣ်လိၣ်တဲလၢၤဘၣ်ႉလၢညါန့ၣ်ပၦ့ၤအီၣ်လၢအပီၢ်ညါႉခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ်ဒိၣ်တလၢအဃိပၦ့ၤက့ၤထဲတခ့းခံခ့းလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤသိအီၣ်ႇပသဲဂီၤႇပသဲ၀ါဒီးဖၣ်ကပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်၀ဲအသိးဟုသး(ပီၤဆါမွ့)လၢအိၣ်(၂၄)တလီးတထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၁၀ႇ၀၀၀၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤလံအဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိလၢမၤတၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤတဖၣ်ကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါလၢဖၣ်အၣ်ႇကီးတရံးႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇသၣ်တီၣ်ႇဖၣ်ပူၣ်ဒီးမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၣ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးဖၣ်ကပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအီကူး ၁၀ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ဒီးတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ(CDM)ကၠိသရၣ်၊မုၣ်လၢအသိၣ်လိတၢ်ဖဲ နီၣ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိလၢသ၀ီဖိပာ်ဖှိၣ်အိးထီၣ်၀ဲအံၤတဖၣ် ပၢၤကီၢ်ဆဲးဃီၤလီတဲစိဒီး မၢဆှၢထီၣ်န့ၢ်အီၤလၢကၠိသရၣ်၊မုၣ်တဖၣ်နီၣ်ကစၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠိသရၣ်၊မုၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူး ၅ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်၀့ၢ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ပၢၤကီၢ်ဖိတဂၤဆဲးဃီၤလီတဲစိလၢ ကၠိသရၣ်၊မုၣ်အအိၣ်ဒီးမၢဆှၢထီၣ်န့ၢ်အီၤလၢ(CDM)ကၠိသရၣ်/မုၣ်အမံၤအသၣ်ႇမိပါမံၤႇအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်ႇထံကီၢ်ခိၣ်ဂီၤနီၣ်ဂံၢ်ဒီးလီတဲစိနီၣ်ဂံၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်မုၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တဲ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်မၢထၢ၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉကၠိ၀ဲအံၤနါက့တမ့ၢ်စ့ၢ်ကီးပဒိၣ်ကၠိဘၣ်ႉအနီၢ်ကီၢ်န့ၣ်မ့လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤန့ၣ်ဘၣ်ဆဲးကျိးအ၀ဲသ့ၣ်ကူၣ်သ့၀ဲၤဒၢးမ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်မူဒါခိၣ်သရၣ်/မုၣ်အအိၣ်သ့လီၤမီၤနီၤႉခဲအံၤကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်တသံကွၢ်၀ဲလၢၦၤအဘၣ်ထွဲတဖၣ်ဘၣ်ဒီးပၢၤကီၢ်ဟဲသံကွၢ်၀ဲဒ်အံၤတဘၣ်ဃးလိာ်သးနီတစဲးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အၦၤတဂၤတဲ၀ဲမ့ၢ်လၢလီၢ်ခၢၣ်သးမၢဃ့(CDM)ကၠိသရၣ်/မုၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်အဃိဒ်မူဒါအိၣ်အသိးဘၣ်ဃ့၀ဲလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိသရၣ်မုၣ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဖီခိၣ်ကၠိဖိမိိၢ်ပၢ်တဂၤစံး၀ဲ“ယဆိမိၣ်ဒုကအိၣ်ဒီးတၢ်ကူၣ်တခါခါလီၤႉတၢ်ကူၣ်မ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဆဲး၀ဲဒ်အံၤဘၣ်ႉအနီၢ်ကီၢ်န့ၣ်ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်တကြၢးဟ့ၣ်လီၤသရၣ်/မုၣ်တဖၣ်အလီတဲစိနီၣ်ဂံၢ်ဘၣ်မီၤနီၤႉပၢပြးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါနါက့ကဘၣ်အိၣ်လၢသ၀ီဖိအအိၣ်တကပၤမီၤနီၤႉတၢ်လီၢ်လၢပအိၣ်ခဲအံၤနါက့ၦၤလၢအဟံးဃာ်မူဒါလၢကူၣ်သ့တကပၤန့ၣ်အိၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉကဘၣ်ဆဲးလၢအ၀ဲသ့ၣ်အအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၇ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် သုးမီၤစိရိၤပၢပြးခိၣ်ဟဲလီၤဃိထံသမံသမိး၀ဲ နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတဖၣ်ဒီး စံး၀ဲလၢအဲၣ်ဒိး(Non-CDM)ကၠိသရၣ်/မုၣ်ကဟဲက့ၤသိၣ်လိတၢ်ဖဲကၠိတဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံကၠိလၢအိၣ်တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တအိးထီၣ်၀ဲဒံးဘၣ်ဒီးခီဖျိကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်လၢအဒံၣ်အဖိတသ့လံာ်သ့လဲၢ်လၢၤဘၣ်အဃိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်ဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်၀ံၤအိးထီၣ်၀ဲနီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိတဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်ကစၢ်တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါကၠိအံၤသးစၢ်လၢအိၣ်ဒူသ၀ီပူၤတဖၣ်သိၣ်လိန့ၢ်၀ဲကၠိဖိတဖၣ်အလံာ်အလဲၢ်ဒီး...

လါအီကူး ၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤသိလီၤတူာ်၀ဲဒၣ်လၢကျးဆါသိလ့ၣ်သိအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံသိအၦ့ၤတဂၢၢ်တကျၢၤ၀ဲလၢၤဘၣ်ဒီး လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ ခီဖျိသိတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိဟးၦ့ၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကျးခီန့ၣ်တမ့ၢ်လၢအပံးစ့ၢ်ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်သိလၢၤဒုအမ့ၢ်လီၤႉဒ်သိးဒီး(Denko)ကျးသ့ၣ်မတၤန့ၣ်နကလဲၤထၢနုာ်လီၤသိန့ၣ်ကျးကးတံၢ်သးႉတဲ၀ဲလၢသိတအိၣ်လၢၤဘၣ်တဲ၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉလၢ(ယၤတၤနၤမၠ့ၤ)ကျးဆါသိစဲၢ်နါက့တဲ၀ဲလၢသိတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်ဘၣ်ဟဲက့ၤကဒါလၢဟံၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤဖျိသိတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးသိၦ့ၤထီၣ်အဃိ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤအိၣ်၀့ၢ်ပူၤလၢအဂၤတဂၤစံး၀ဲ“မ့မ့ၢ်သိစဲၢ်လၢအဆါတၢ်လၢကျဲကပၤခီန့ၣ်တတၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉအပူၤကွံာ်လၢညါန့ၣ်(Grand)သံးပလီတကိန့ၣ်(၁၀၀၀)ကၠးႉဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤထၢနုာ်ဆါသိလၢသံးပလီအပူၤမီၤနီၤႉခဲအံၤပလီ၀ဲန့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၁၅၀၀)ႇ(၂၀၀၀)လံႉခဲအံၤမ့မ့ၢ်စဲၢ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်နမ့ထၢနုာ်(၁၀၀၀)ၦ့ၤန့ၣ်ထၢနုာ်လီၤက့ၤန့ၢ်နၤ(၅၀၀)ၦ့ၤလီၤႉသိစဲၢ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အပံးလီၤႉဖဲမဟါန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲ(ခၠီဆူၣ်)သိစဲၢ်တဖျၢၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါလၢ၀့ၢ်တကူၣ်ႇမါတလ့၀့ၢ်ဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ်သိၦ့ၤက့ၤလီၤကဒါ၀ဲဘၣ်ဆၣ် ဖဲစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤသိၦ့ၤက့ၤထီၣ်ကဒါအသိး၀့ၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်ထီတဖၣ်အမဲာ်ညါလၢပၠံၣ်အူလွ့ၣ်ႇယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိး၀့ၢ်တနီၤအပူၤစ့ၢ်ကီးသိတအိၣ်လၢၤဘၣ်ကဲထီၣ်အသးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်ကစီၣ်သန့အိၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအတီၢ်ပူၤ သိၦ့ၤထီၣ်၀ဲလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤလီၢ်က၀ီၤတဖၣ်အသိး ကတီၢ်ခဲအံၤသိတအိၣ်လၢၤဘၣ်ကဲထီၣ်ကဒီးအသးန့ၣ်လီၤႉ ကတီၢ်ခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ဒးစံၣ်သိ(95)ကလံထၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၉၆၀)ကၠးႇ (Premium)တလံထၢၣ်န့ၣ်(၂၃၄၀)ကၠးဒီးမ့မ့ၢ်ယိယိဒံၣ်စဲၣ်န့ၣ်အၦၤ့အိၣ်၀ဲ(၂၂၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါအီကူး ၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါယူၤလံတလါအတီၢ်ပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO)ဒီးပယီၤသုးႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၂၅၉)ဘျီဒီးပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲအဂၤ(၃၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါအီကူး ၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့အိၣ်၀ဲ(၇)ဘ့ၣ်အကျါလါယူၤလံအတီၢ်ပူၤသုးက့(၆)ဘ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲခဲလၢာ်(၂၅၉)ဘျီဒီးဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ(၃၈၆)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၈၀)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တကပၤဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၁၂)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လါအတီၢ်ပူၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အသိး ခီဖျိခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲပူၤအဃိဘၣ်သံ၀ဲကမျၢၢ်(၁၉)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲ(၂၆)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့မ့ၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်တၢ်ဒုးဖိကဲထီၣ်၀ဲ(၁၁၀)ဘျီဒီး ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲ(၉၅)ဂၤန့ၣ်လီၤႉဒ်သုးက့ကိးဘ့ၣ်ဒဲးအတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်စရီအသိးန့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဘျီအါကတၢၢ်လီၤဒီး ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအနီၣ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးမ့မ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဘျီအါအိၣ်၀ဲလၢနီၣ်ဂံၢ်ခံဒီးမ့မ့ၢ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၁၄)ဘျီမ့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အစှၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိစုက၀ဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ဟဲကဲထီၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဃိကတီၢ်ခဲအံၤလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူူၣ်)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်လၢအကလီၢ်ညါဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတဖၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တၢ်ကရၢကရိလၢမၤစၢၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ

လါအီကူး ၉ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ် ဖဲမဟါလါအီကူး ၈ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် သုးမီၤစိရိၤအကဘီယူၤ ဟဲခးလီၤတၢ်လၢ(လ့ၤပ့ၤ)သ၀ီကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤဖိအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအီကူး ၇ သီအနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအိၣ်(စ့ၣ်တီ)ထံကျိမုၢ်နုာ်တဖၣ်အံၤခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူ ထံ၀ၢ်ခီလ့ၤပ့ၤသ၀ီဒီးပဲသီၤသ၀ီအကပၤ၀ံၤအလီၢ်ခံမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါအီကူး ၈ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်...

လါအီကူး ၈ သီႇ ၂၀၂၂ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၂)အၦၤလွံၢ်ဂၤလၢအပၣ်ဃုာ်ဖဲမၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤထံး ဖလူ-ဂီၤလ့ၤ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်ဒုးအပူၤအံၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူး ၃ သီအနံၤန့ၣ် ဟဲက့ၤနုာ်လီၤ(CDM)ဒီးအိၣ်ကဒု၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢအအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ပဟဲန့ၣ်(၄)ဂၤပၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးသုးစကီၤတဂၤႉအ၀ဲ(၃)န့ၣ်သုးဖိလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ပျၢ်လီၤၦၤလၢကဟဲထီၣ်ဂီၤလ့ၤ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)မီၤနီၤႉလၢညါန့ၣ်အိၣ်ခိးကျဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢမၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါသ့ၦၢ်တီနီၢ်ထံလီၤဆှူဒီးတၢ်ဆှၢထီၣ်ၦၤလၢကမၤၦဲၤသုးဂံၢ်ဘါဖဲ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)န့ၣ်အခါဖဲပတုၤလၢကဆီ၀ါလ့တၢ်လူၢ်ခိၣ်န့ၣ်ပစံၣ်ဖျိးထီၣ်လၢသုးကျိၤပူၤဒီးပဆဲးကျိးလၢပကနုာ်လီၤ(CDM)ပူၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်(CDM)သုးဖိဟ့စိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤအဖီလာ်သုးတြိၤလၢအမၤ၀ဲတၢ်ထီၣ်ဒုးဖဲ(သိထၣ်ကွ့ၣ်)တၢ်လီၢ်အံၤအသုးဖိတဖၣ် ခီဖျိတအဲၣ်ဒိးလူၤပိာ်မၤထွဲ၀ဲတၢ်ဖီခိၣ်သုးခိၣ်သုးနၢ်အတၢ်နဲၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ သုးစကီၤစီၣ်မ့အူ(၃၀)နံၣ်(ကပ–၉၃၅၅၀၉)ႇသုးဖိဟ့စိ(တ–၅၁၆၀၃၆)ႇ သုးဖိစိ၀့(တ–၅၄၀၀၅၃)ဒီး သုးဖိစီၣ်စီၣ်(တ–၄၀၂၁၈၃)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဆဲးကျိး၀ဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဟဲအိၣ်ကဒု၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအနုာ်လီၤ(CDM)ဟဲအိၣ်ကဒုသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်တူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဂ့ၤဂ့ၤလီၤဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်ပာ်အ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KNU)သုးဟီၣ်က၀ီၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ