လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်,လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,လါအီးကထိဘၢၣ်(၁)တုၤလၢ(၁၅)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးအတၢ်ထၢဝဲကမျၢၢ်ဖးဖီမုၢ်စရီ,ပှၤထၢတၢ်ဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအံၤ,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးသုးဖိတဖၣ်ဟံမူဒါမၤစၢၤဝဲအဂ့ၢ်,သုးကီၣ်ကးအပှၤ(propaganda)လၢအပညိၣ်မၤကမၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်ဟးရၤလီၤဝဲတၢ်ကစီၣ်အကမၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢ(Telegram)အပူၤန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအတၢ်ရၤလီၤဝဲတၢ်ကစီၣ်အကမၣ်အံၤ,ရၤလီၤဝဲဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်(၁)သီအနံၤ,လၢကီၢ်ပယီၤကွဲၤဟူဖျါ(MRTV)ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ(ကိ)တိၥ်ဝဲကျိၤ(MOI)တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်လၢတၢ်(Subscribe)ပၥ်အိၣ်လၢအကလးဂၤအပူၤအိၣ်ဝဲဒီး,တၢ်ကစီၣ်ကမၣ်အံၤပှၤကွၢ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်က့ၤရၤလီၤကဒီးဝဲတဆီဘၣ်တဆီအိၣ်ဝဲအဂၤလၢကယၤန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,သုးကီၣ်ကးအတၢ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်အကမၣ်အံၤပှၤကွၢ်တၢ်ဖိအိၣ်ဝဲ(၃၉၁)ဂၤဒီးပှၤဟ့ၣ်(Reaction)အိၣ်ဝဲ(၆)ဂၤအမဲၥ်ညါ,ပှၤသူ(Social Media) အမံၤမ့ၢ်ဝဲ(Saw Ba Maung)လၢအ(Subscriber)အိၣ်ဝဲ(၁၅,၀၀၀)ခိၣ်ဃၢၤတဂၤအံၤက့ၤ(Copy)ဟံန့ၢ်ကဒီးဝဲအမဲၥ်ညါ,ပၥ်ဖျါထီၣ်ကဒီးဝဲလၢအ(Social Media Telegram)အပူၤအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဃးဒီးသုးကီၣ်ကးအပှၤရၤလီၤဝဲတၢ်ကစီၣ်ကမၣ်အံၤအဖီခိၣ်,တၢ်ထၢဝဲဖးဖီမုၢ်စရီတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်အံၤ(KNU)သုးက့(၇)တကပၤအတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်တအိၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးမ့ၢ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်ကစီၣ်လၢပညိၣ်မၤကမၣ်ဝဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အတၢ်ရၤလီၤဝဲလီၤအဂ့ၢ်,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်,ပဒိၣ်စီၤအီၣ်မီၣ်အ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“မ့မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်န့ၣ်(BGF)သ့ၣ်တဖၣ်ဃုထၢထီၣ်ဝဲပှၤလၢကဟံန့ၢ်မူဒါအိၣ်အဂ့ၢ်ဒုပသ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်ပဝဲဒုဘၣ်ဃးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအသုတၢ်ဘံတၢ်ဘၢအဂီၢ်ပတၢ်ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်ဒီးပတဟံန့ၢ်မူဒါစ့ၢ်ကီးဘၣ်သနါက့အိၣ်ဒၣ်တခါလၢပတဲအဝဲသ့ၣ်လၢ,လၢပဟီၣ်ကဝီၤအပူၤမ့လိၣ်ဘၣ်စရီခီဒုပကစၢ်ကထၢန့ၢ်သုလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,သုးကီၣ်ကးအတၢ်ရၤလီၤဝဲတၢ်ကစီၣ်ကမၣ်တၢ်ထၢဖးဖီမုၢ်စရီလၢလူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤ,ပၥ်ဖျါဝဲလၢဖီဖးမုၢ်စရီပှၤထၢတၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၇)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟံမူဒါပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,လၢတၢ်ဂီၤတၢ်(ဖီၣ်)အတၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ(KNU)သုးက့(၇)တဖၣ်တပၣ်ဃုၥ်ဝဲဘၣ်ဒီးအတၢ်ပၥ်ဖျါတၢ်ဂီၤအပူၤအိၣ်ဝဲထဲသုးကီၣ်ကးအစုတီၤဖီလၥ်အပှၤသုးဖိ,သဝီသးပှၢ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်,တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်,လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤအံၤမ့ၢ်ဝဲ(KNU)ဒီး(BGF)ဟူးဂဲၤလီၢ်ကဝီၤအဃိ,ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢအ(Social Media Telegram)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်လၢအကမၣ်အဂ့ၢ်(KIC)ပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၃ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကမၤတၢ်ဃုထၢအဂီၢ် ကမၤ၀ဲတၢ်ထၢကမျၢၢ်ဟံၣ်ခိၣ်စရီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီခိၣ်အံၤ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် တဘၣ်မၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်သးလၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤအံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲးထိၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ် (KRF)ထုးထီၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤတၢ်ထၢဟံၣ်ခိၣ်စရီအံၤအတၢ်ပညိၣ်အိၣ်လၢကမၤ၀ဲတၢ်ဃုထၢအဂီၢ်လီၤဒီးတၢ်ဃုထၢလၢသုးမီၤစရိၤကမၤ ၀ဲအံၤန့ၣ်လ့ၤတက့ၤကၠဲးထိၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်(KRF)တတူၢ်လိၥ်၀ဲဘၣ်အဃိတၢ်တဘၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤနုၥ်လီၤ ပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢသုးကီၣ်ကးအတၢ်ထၢဟံၣ်ခိၣ်စရီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (Kyaikhto Revolution Force-KRF) အလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်(KRF)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် သုးကီၣ်ကးလၢအမၤသံမၤ၀ီ,မၤတရီတပါကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ, တကးဒံးဘၣ် သူ၀ဲကဘီယူၤ,ကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤ၀ဲတၢ်လၢကၠိ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်,ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်၀ဲကမျၢၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ မၤကမၣ်၀ဲဒုးယၤကွီၢ်မ့ၣ်ဖျိဖျိဖျါဖျါအသိးတၢ်ဃုထၢလၢအကမၤ၀ဲအံၤမ့ၢ်ဒၣ်လၢအကဒုးထီထီၣ်သုးမီၤစိရိၤအသးသမူဒီး ကဟ့ၣ် တၢ်ဒီသဒၢလၢအ၀ဲသ့ၣ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KRF စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်န့ၣ်အဃိဒ်သိးတၢ်ဃုထၢလၢသုးကီၣ်ကးကမၤ၀ဲအံၤကဟးဂီၤအဂီၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်တဖၣ်ကဟ့ၣ်သုးကီၣ်ကးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ လၢအကမၣ်,တဘၣ်ဟ့ၣ်လီတဲစိနီၣ်ဂံၢ်လိၤလိၤဘၣ်(မ့မ့ၢ်တခီ)ကဟ့ၣ်လီတဲစိနီၣ်ဂံၢ်လၢအကမၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRF)ဃ့ကညး၀ဲကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၀)လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်အခါန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤတၢ်မၤ၀ဲတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဖးဒီးတၢ်ဃုထၢထီၣ်ပဒိၣ်လၢအသီ ဘၣ်ဆၣ် ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအံၤတတူၢ်လိၥ်၀ဲဘၣ်အဃိ ဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ် လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးအသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်မၤစၢၤနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒုးယၤသုးကလၢၤ(၁၀)ဂၤ,ဃ့ၢ်ဖျိးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဆူ(KNLA)ကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်အစုပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်တနွံအပူၤ,မီၣ်လမၠဲၣ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်ခမရ(၉၀၄)ပယီၤအပှၤသုးဖိလၢဟဲထီၣ်မၤစၢၤနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒုးယၤသုးကလၢၤတဖၣ်အံၤ,စံၣ်ဖျိးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလၢအသုးကျိၤပူၤဒီးလဲၤဃ့ၢ်နုၥ်ဝဲဆူ(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၆)အစုပူၤအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်လူၤက့ၤအပှၤ(စစ်ကူ)တဒူၣ်န့ၣ်ဟဲစံၣ်ဖျိးဝဲခဲအံၤခဲလၢၥ်အဂၤ(၁၀)န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်စံၣ်ထီၣ်ဝဲလၢအသုးကျိၤပူၤဝံၤလဲၤစံၣ်ဝဲဆူ(ပယီၤဟဲ)သဝီခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤဝံၤတုၤဆိဝဲလၢသုးရ့ၣ်(၁၆)အပူၤအဃိ,ခဲအံၤအိၣ်ဝဲလၢသုးရ့ၣ်(၁၆)အစုပူၤဒီးတၢ်ပၥ်အီၤလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအိၣ်အလီၢ်အမဲၥ်ညါ,ကွၢ်ထွဲအီၤလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးကိးကပၤဒဲးအဂ့ၢ်”စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးလၢဟဲထီၣ်မၤစၢၤအပှၤ(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤဒ်တၢ်သမံသမိးဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ဒီးတနီၤအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်လၢတၢ်ထီဒါက့ၤသုးကီၣ်ကးအိၣ်ဝဲအသိး,တနီၤအဲၣ်ဒိးအိၣ်ဆိးက့ၤဒ်ကမျၢၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကးဒံးဘၣ်,အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အဆိကတၢၢ်တနွံအပူၤ,ပယီၤသုးလၢအိၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်စံၣ်ဖျိးထီၣ်ဝဲအိၣ်တနီၤအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ပၥ်အဝဲသ့ၣ်တပူၤဃီအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,သုးကီၣ်ကးအပှၤတဖၣ်အံၤ,အါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအဘၣ်တၢ်ဖီၣ်မၢဆူၣ်အီၤလၢ“သုးကီၣ်ကးကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစး”အဃိအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်,ဒ်သိးကပူၤဖျဲးထီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးအစုပူၤအဂီၢ်,ဂုၥ်ကျဲးစၢးဃုတ့ၢ်ဝဲကျဲအဘိဘိအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,(၉၀၄)သုးရ့ၣ်ပယီၤသုးအပှၤလၢဃ့ၢ်နုၥ်ဆူ(KNLA)ကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်အစုပူၤတဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိအနီၢ်ကစၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲလၢသုးကီၣ်ကးအစုပူၤလံအဃိသးခုဝဲဒီး,ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲအသကိးတဖၣ်လၢကဂုၥ်ကျဲးစၢးဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်အသးအဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“သုးကီၣ်ကးကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ကဲသုးသဲစးန့ၣ်,ပတနုၥ်လီၤဘၣ်လ့ၤတက့ၤတန့ၢ်တသ့ဘၣ်အဃိ,ပဘၣ်နုၥ်လီၤတ့ၢ်လီၤ.ပနီၢ်ကစၢ်သးပတအဲၣ်ဒိးနုၥ်လီၤဘၣ်.ပှၤဒုးထီၣ်ပှၤတၢ်မၤလိဝံၤဆှၢဃီၤပှၤဆူမီၣ်လမၠဲၣ်အလီၢ်ခံ,ပှၤဆှၢကဒီးပှၤလၢတၢ်မဲၥ်ညါ,ပဘၣ်အိၣ်ဘၣ်အီၣ်ဖှီၣ်ဖှီၣ်နးနးသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအါမးလီၤ.အခဲအံၤယဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံၥ်ယသးလၢသုးကီၣ်ကးအစုပူၤန့ၣ်လံအဃိယသးခုဒိၣ်မးလီၤ.ပအိၣ်လၢန့ၣ်အဆၢကတီၢ်ပှၤတဲပျံၤတဲဖုးပှၤအမံၤမံၤဘၣ်ဆၣ်ပဟဲတုၤဖဲအံၤတကပၤပှၤတူၢ်လိၥ်ပှၤမုၥ်မုၥ်န့ၣ်လီၤ.အဃိန့ၣ်ယအဲၣ်ဒိးဆီၣ်တခူထီၣ်သကိးလၢအိၣ်လၢတ့ၢ်လၢ(၉၀၄)သုးရ့ၣ်,တဖၣ်လၢကဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အပူၤကွံၥ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၁၁)သီအနံၤအပူၤ,ပယီၤသုးလၢအိၣ်လိးရှါသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲခဲလၢၥ်ဒီးက့ၤလီၤပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဝဲအသးဆူ(တလၢၤကီၢ်စဲၣ်)စခါကၠံသုးကလၢၤဝံၤအလီၢ်ခံ,ဟဲထီၣ်ကဒီးဝဲလၢကလဲၤမၤစၢၤဝဲနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒုးယၤသုးကလၢၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးလၢဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤအဂံၢ်ဘါအိၣ်ဝဲ(၂၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးအိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲသရိၥ်ဝါကျဲခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်အကတၢၢ်တနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခီဖျိ လၢကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ်မၤဝဲတၢ်ဒီၣ်တဲၥ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကျဲအဃိလၢတနွံအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤ(၃)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢလီၢ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ထီၣ်ဒုးဝဲခဲအံၤခဲအံၤအသိးပယီၤသုးအံၤလၢတၢ်ကဟဲထီၣ်ဆှၢန့ၢ်ဝဲအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်ဆှၢဝဲတဖျိခီဖျိတၢ်ဒီၣ်တဲၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤဒ်အံၤဖီခိၣ်ဘၣ်ပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကလၢၤအံၤလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်တနီသရံၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"သုးကလၢၤလၢအမ့ၢ်(သၣ်ဖိမ့ၤ,လၢၢ်ကၢၢ်)ခံဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်ခီဖျိလၢဘၣ်ဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤယံၥ်ဝဲဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကီခဲဝဲခီဖျိလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီး(KNLA)သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ခိးခးဝဲလၢကျဲခီၣ်ထံးလီၤ. အဝဲသ့ၣ်ကဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်ကီ ခဲမီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်လၢ(သ့ၣ်ဒီ)သုးကလၢၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢတၢ်လဲၤထီၣ်ခးဝဲခဲအံၤခဲအံၤဒီးကဲထီၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢတၢ်ဆှၢတၢ်အီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,တၢ် ဆီတလဲသုးမ့ၢ်ဂ့ၤဒီးတၢ်အကပၤကပၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဃိအခဲအံၤအသုးတဖၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်,စိၥ်ကတီၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်သုးက လၢၤအံၤဒီးသုးလီၤက့ၤအသးဆူအသုးထံးလံန့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပယီၤသုးကီၣ်ကးသုးကလၢၤ(၃)လၢအဘၣ်တၢ်ပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်ဝဲန့ၣ်မ့ၢ်(လၢၢ်ကၢၢ်သုးကလၢၤ,သၣ်ဖိမ့ၣ်သုးကလၢၤ,သ့ၣ်ဒီသုးကလၢၤ)သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပယီၤသုးအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအဝဲသ့ၣ်ဂုၥ်က့ၤဝဲအသးဝံၤအလီၢ်ခံဟဲက့ၤလီၤက့ၤဝဲဒၣ်ဆူတနီသရံၣ်ဝ့ၢ်တကပၤအဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤထံဝါစံးအါထီၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ(လၢၢ်ကၢၢ်သုးကလၢၤဒီးသၣ်ဖိမ့ၤသုးကလၢၤ)ခံဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကီၢ်ဆၢသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဂုၥ်လီၤဆိက့ၤဝဲအသးဆူ(သ့ၣ်ဒီသုးကလၢၤ)အပူၤဒီးဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂၅)သီအနံၤအပှၤနီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်အဂၤ(၁၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲတပူၤဃီလၢအသုးကလၢၤပူၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤဖဲပူၤကွံၥ်လါယူၤ(၁၄)သီအနံၤန့ၣ်(KNLA)ထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲ(ဝ့ၢ်တိရ့ၣ်)ပယီၤသုးကလၢၤအိၣ်ဝဲဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိပယီၤသုးကလၢၤလၢအမ့ၢ်(လၢၢ်ဖးဒိၣ်)သုးကလၢၤနါက့စ့ၢ်ကီးအပှၤတဖၣ်အိၣ်က့ၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးဖဲလါယူၤ(၁၅)သီအနံၤန့ၣ်ထုးလီၤကွံၥ်အသးဘၣ်ဆၣ်လၢစှၤသီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်ဆီလီၤကဒါက့ၤသးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီးကထိဘၢၣ် ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ KNLA သုးရ့ၣ်(၃)သုးပၥ်ဖှိၣ် လဲၤခး၀ဲပယီၤသုးအသုးရ့ၣ်(၂)ရ့ၣ်တၢ်လီၢ်ခံတီၤဒီးဒြိအဃိ ပယီၤသုးတကပၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတစှၤန့ၢ်(၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
သ့ၣ်စ့ၣ်ယး သုးကီၣ်ကးအမျိၥ်သုး(၃၁၀)သုးရ့ၣ်ဒီး ၀ါဒၣ်ကွ့ ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၀၇)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃၀ သီ ဂီၤခီ ၁၁ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) သုးရ့ၣ်(၃)သုးပၥ်ဖှိၣ် လဲၤခးဆိ၀ဲဒီးကျိဖးဒိၣ်, ဒြိအဃိ ပယီၤသုးတကပၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀)ခိၣ်ဃၢၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
“ပနၢ်ဟူတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်ပှၤတဲလၢပယီၤသုးတကပၤန့ၣ်အဘၣ်ဒိကအိၣ်လၢအဂၤ(၁၀)ခိၣ်ဃၢၤညါ.မ့မ့ၢ်လၢအသံပှဲၤဂၤလဲၣ်ခီန့ၣ် တသ့ၣ်ညါဘၣ်. ပှၤလၢအဘၣ်ဒိတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးတီၣ်ထီၣ်၀ဲလၢသိလ့ၣ်ပူၤအခါန့ၣ်ပှၤထံၣ်ထွဲအခံအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်လဲၤခးပယီၤသုးကလၢၤခံဖျၢၣ်အံၤ၀ံၤတနံၤဃီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်(၃၅)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်ဆူ မိၣ်ကမီၣ်သ၀ီ, ခရၢၢ်,အခဲၤ,သိခွး,၀့ကး,ကၠီၣ်ပိၤကၠံ,၀ါဒးကွ့ ,ယ့ၤကၠီၤသ၀ီပူၤသ၀ီချၢအဃိ...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်,
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ြကဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပီသဝီကရူၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤလၢၢ်မၤလ့အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤ,ကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကစးထီၣ်မၤဝဲတၢ်သမံသမိးအဂ့ၢ်,ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ြကဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်မၤလၢၢ်လ့တၢ်မၤအဖီခိၣ်,တၢ်မၤလၢၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးလၢကမျၢၢ်အဂီၢ်အိၣ်ဝဲထဲလဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်,နဲၣ်လီၤဝဲကီၢ်ရ့ၣ်ဒီးကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်လၢကလဲၤသမံသမိးမၤလီၤတံၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂ့ၢ်,ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်အီၣ်မီၣ်အ့စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤပှၤပၥ်ဖျါထီၣ်ဖးယံၥ်လံအဃိန့ၣ်ယတဲကျၢလီၤက့ၤကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢကလဲၤသမံသမိးတၢ်မၤလီၤတံၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်တခါန့ၣ်အပူၤတၢ်မၤလၢၢ်အံၤမ့ၢ်အဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ထဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ.ဒီးဖဲလၢခံကတၢၢ်န့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်ဟဲပၥ်ဖျါထီၣ်န့ၢ်ယၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ(အကၠါ)န့ၣ်,ကရူၢ်သၢဘ့ၣ်ကကမျၢၢ်တဖၣ်တခီတဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ဘၣ်,တဘၣ်သးဝဲဘၣ်အဃိန့ၣ်ယတဲလီၤကဒါက့ၤအီၤဒ်ယနဲၣ်လီၤပၥ်ဒ်လၢညါအသိးလၢကလဲၤကွၢ်သမံသမိးကဒီးဝဲန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်မနုၤကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်တအဲၣ်ဝဲတၢ်မၤလၢၢ်အံၤလၢဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤအဃိလဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.ယနဲၣ်လီၤလၢအဝဲသ့ၣ်ကမၤတၢ်သမံသမိးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးက့ၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်သမံသမိးဘျီဝဲအံၤဝံၤအလီၢ်ခံမ့ၢ်ကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး,တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢကမျၢၢ်အဂီၢ်ကီၢ်နီၢ်န့ၣ်,ဒ်သိးတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအဂီၢ်ကတဲသကိးဝဲတၢ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(ဘံၣ်ကၠံၣ်အဲၣ်)ဒီးကအိၣ်ဝဲလၢကမျၢၢ်တကပၤဒီးကဒီသဒၢဝဲကမျၢၢ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်အီၣ်မီၤအ့စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၤလၢၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤ,အပူၤကွံၥ်လၢတၢ်ကတ့ထီၣ်ဝဲကီးတရံး,ဖၣ်အၣ်အ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်အဂီၢ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(ဘံၣ်ကၠံၣ်အဲၣ်)အဘၢၣ်စၢၤသးလီၤပလိၥ်ဝဲလၢတၢ်ကမၤအီၤဖဲ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဒ်ကမျၢၢ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(ဘံၣ်ကၠံၣ်အဲၣ်)အဘၢၣ်စၢၤအတၢ်သးလီၤပလိၥ်အသးအသိး(၅)နံၣ်ပှဲၤထီၣ်အလီၢ်ခံတၢ်ဆဲးမၤဝဲလၢၢ်အံၤတပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲလၢ(၇)နံၣ်လံအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
တကတီၢ်ဃီ,တၢ်ဆဲးမၤဝဲလၢၢ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤအံၤအဖီခိၣ်,ခီဖျိ(ဘံၤကၠံၣ်အဲၣ်)သုးရ့ၣ်(၁၀၁၅)သုးခိၣ်ဝ့နဲၣ်စ့ၣ်အပှၤဘိၤစိနဲၣ်ဒီးတၢ်ချၢပှၤလၢအဟဲမၤတၢ်တဖၣ်နုၥ်လီၤမၤသဘံၣ်သဘုၣ်တၢ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိအိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲလၢလီၢ်ကဝီၤဖိအဂီၢ်ဘၣ်အဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တူၢ်တန့ၢ်ခီၣ်တကဲဘၣ်ဒီးဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး,ခီဖျိတၢ်ထုးထီၣ်ဝဲလၢၢ်ဒီးတၢ်မၤဝဲတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဆူဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတနီၤအစုပူၤအအိၣ်,အိၣ်ဝဲအဃိကဲထီၣ်က့ၤခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဒီးန့ဆၢၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဂ့ၢ်ပိၥ်ထွဲထီၣ်အသးလၢခံတဖၣ်အါမးအဂ့ၢ်,ကညီကလုၥ်ဒူၣ်အကျါတၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
လါအီၤကထိဘၢၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(ရၤမတံ)ကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤအပူၤဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၃၀)သီအနံၤမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ် အဆၢကတီၢ်လ့က့ၣ်ကိၥ်ဝ့ၢ်သီဃၢၤပယီၤသုး(စွဲၤတီၤကိ)မျိၥ်သုးကလၢၤလူၢ်ခိၣ်ဃၢၤတၢ်လီၢ်သၢတီၤအပူၤလၢတနံၤဃီအတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဒုးသုးဟဲခးလီၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
လ့က့ၣ်ကိၥ်ပယီၤသုး(စွဲၤတီၤကိ)မျိၥ်သုးကလၢၤလူၢ်ဝဲအံၤန့ၣ်(KNLA)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟူးဂဲၤတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အသိးခီဖျိလၢတၢ်ကဝီၤတံၥ်ဃၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲသုးကလၢၤလူၢ်အံၤဝးဝးဒ်အံၤအဃိသုးကလၢၤအပူၤထံနိတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဃံးတၢ်စ့အိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်အဃိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဘၣ်ဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤဖၣ်ထယါစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"ဖဲမဟါန့ၣ်ပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်န့ၣ်ကမ့ၢ်ဝဲ(စွဲၤတီၤကိ)သုးကလၢၤအပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဃ့ဝဲ တၢ်မၤစၢၤလီၤ. ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်(စွဲၤတီၤကိ)န့ၣ်ပပှၤကဝီၤတံၥ်ဃၥ်ဝဲဝးဝးလံန့ၣ်လီၤ. တၢ်အီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ထံတအိၣ် လၢၤဘၣ်အဃိန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ကဃ့ဝဲတၢ်မၤစၢၤလၢကဘီယူၤအိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတနံၤဃီအတီၢ်ပူၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲသၢတီၤလၢအမ့ၢ်ဝဲ(လ့က့ၣ်ကိၥ်ဖီကျီး)တၢ်လီၢ်တတီၤ,လ့က့ၣ်ကိၥ်ရူလီၢ်ခံတတီၤဒီးထံမဲးဝါခံသဝီဃၢၤတတီၤခဲလၢၥ်တၢ်လီၢ်သၢတီၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဒုးသုးဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်တကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါပယီၤသုးလၢအိၣ်ကီးတရံးဝ့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးခးထီၣ်စၢၤစိဝဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤဖၣ်ထယါစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂုၤဟးဂီၤတဆံးတက့ၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်လၢတၢ်တပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤခီန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အသိးကမျၢၢ်တကပၤနါက့စ့ၢ်ကီးတအိၣ်ဘၣ်ခီဖျိကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢတၢ်ထီၣ်(ဖလူ)သုးကလၢၤအခါလံၤလံၤဃ့ၢ်ပလဲၥ်ကွံၥ်လံသးအဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤဖၣ်ထယါစံးအါထီၣ်ဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လ့က့ၣ်ကိၥ်ဝ့ၢ်သီဃၢၤ(စွဲၤတီၤကိ)ပယီၤသုးမျိၥ်သုးကလၢၤလူၢ်ဝဲအံၤန့ၣ်ဟဲအိၣ်သူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤအသးဖဲ(၂၀၀၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်(သုးတြိၤ-၄၄)အစုတီၤဖီလၥ်ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၇၅)ဃုၥ်ဒီးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၉),(ခမရ-၁၁ ၈)ဒီး(ခမရ-၁၀၂)သုး ပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးဖဲသုးကလၢၤအပူၤဒီးအပှၤနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်ဒံးဝဲအဂၤ(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ် လၢဒူသ၀ီပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲကမျၢၢ်တဂၤဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ပလဲၥ်သးလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁ သီအံၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၃၀ သီ ဟါခီ ၅ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၂၃၁)သုးရ့ၣ်စုတီၤဖီလၥ် အမျိၥ်သုးကလၢၤခးလီၤတပျုၥ်တပျီၥ်၀ဲ(ဟီၤ၀့ၤစၤ) Howitzer ကျိဖးဒိၣ် ၂၄ ဖျၢၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢ ယ့ၤပူၤကၠံသ၀ီ, ကီၢ်၀ါလဲ,နီၤတမၤ ဒီး၀့ပၠၣ်သ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအချၢအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲယ့ၤပူၤကၠံသ၀ီဖိ မါကၠီၤစွၤအူ(၄၇)နံၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤစံး၀ဲန့ၣ် လီၤ.
ဒ်လံၥ်တၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်သုးကီၣ်ကး အမျိၥ်သုးကလၢၤအံၤညီနုၢ်န့ၣ်ခးလီၤနါစိၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၈...
လါအီးကထိဘၢၣ် ၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ (DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤလၢဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲနီဖးဒိၣ်ကရူၢ် ၀ၣ်တရဲၢ်သ၀ီပူၤ ကၠိမဲၥ်ညါတဖၣ် ခီဖျိတၢ်လဲၤကွံၥ်၀ဲဒီးစုကွံၥ်မ့ၣ်ပိၢ်အဃိ (DKBA)တကပၤတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၂၉ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ဘူးဒးတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤလၢအဟဲအိၣ်ဆီလီၤသးတ့ထီၣ်သုးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢ၀ၣ်တရဲၢ် ကၠိမဲၥ်ညါအံၤတဖၣ် ဖီၣ်စုက၀ဲၤလၢ တၢ်တသ့ၣ်ညါအီၤတဖၣ် လဲၤကွံၥ်၀ဲဒီးစုကွံၥ်မ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်ဒိသၢဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“အဘၣ်ဒိသၢဂၤအ၀ဲတဂၤန့ၣ်ပှၤဟဲမၤတၢ်ဖိဟဲတ့စၢၤ(DKBA)တၢ်သူၣ်ထီၣ်မီၤနီၤ. မ့မ့ၢ်လၢအသံဒုတနၢ်ဟူနီၤတဂၤဘၣ်.ခဲအံၤတထံၣ်ပှၤဟဲတ့တၢ်လၢၤဘၣ်ပှၤပျံၤတၢ်.ခဲအံၤပှၤကမျၢၢ်နါက့ပျံၤတၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်ကဲထီၣ်သး၀ံၤလီၢ်ခံ(DKBA)သုးသိလ့ၣ် ၃ ခိၣ်ဟဲထီၣ်လၢတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်ဟဲဆှၢအါထီၣ်အပှၤ တကးဒံးဘၣ် ဖဲမဟါလါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃၀ သီအနံၤန့ၣ် (DKBA)အကျိဖးဒိၣ်လၢအိၣ်တရိၥ်ကၢ်ပျိၢ်...
လါစဲးပထ့ဘၢၣ် ၃၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်လၢၤဃၣ်ဃၣ်အပူၤခီဖျိလၢ(ယါကံ)ကလံၤမုၢ်အဃိကမျၢၢ်ပှၤသၢကလီၢ် ဘျဲၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤတၢ်ကီတၢ်ခဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးလၢတၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကမျၢၢ်ပှၤသၢကလီၢ်ဘျဲၣ်လၢတူၢ်ဘၣ်ထံဒိၣ်နိယွၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢကတီၢ်ယံၥ်အဂီၢ်(CIDKP)အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂ့ၢ်ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢထံဒိၣ်နိယွၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်စံၥ်ပှဲၤသူၣ်ဖျးဘုဟု,တၢ်ပၥ်ကီၤဘုအလီၢ်,ထံပူၤထံဒၢ,ထံကမါသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဒၣ်အသိးကမျၢၢ်ဘုၣ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်သံကွံၥ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ် အဃိတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တိၥ်ကျဲအိၣ်ဝဲလၢကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ပူၤကညီပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်မူဒါခိၣ်(၂)သရၣ်စီၤခဲလ့ၣ်စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
"တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ. လၢတၢ်ကက့ၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤကမျၢၢ်တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိၣ်သးသမူတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဟးဂီၤသ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်ပဆိကမိၣ်ဃၥ်ဝဲလၢအယံၥ်အထၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ပတၢ်တိၥ်ကျဲအိၣ်ဝဲမီၤနီၤ. ပစးထီၣ်မၤဖျါထီၣ်ဝဲအမိၢ်လံၥ်မိၢ်ပှၥ်စ့ၢ်ကီးလံန့ၣ် လီၤ. အဒိ/ကျိၣ်စ့လၢကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဘၣ်က့ၤမၤထီၣ်က့ၤဘုလီၢ်စံၥ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်, ဘုချံသ့ၣ်တဖၣ်, စဲးဖီကဟၣ်သိလၢက ထဲၣ်တၢ်အဂီၢ်ဒီးကက့ၤသူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဃီအဂီၢ်န့ၣ်ကလိၣ်ဘၣ်ဝဲကျိၣ်စ့မီၤနီၤ. အဃိန့ၣ်လၢကတီၢ်ယံၥ်အဂီၢ်န့ၣ်ပတၢ်တိၥ်ကျဲအိၣ်ဝဲ လီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်ကလဲၤနုၥ်လီၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲဟီၣ်ကဝီၤလၢထံဒိၣ်နိယွၤအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ခီဖျိတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကီခဲဝဲအဃိတၢ်ဆီၣ်ထွဲတတုၤထီၣ်ထီၣ်ဘးအိၣ်ဝဲအသိးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဟဲခီဖျိလၢတၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်အဆံးသ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအဖးဒိၣ်ဒ်န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲအါအါဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သရၣ်စီၤခဲလ့ၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,ထံအီၣ်ကဆှီ,နီၢ်ခိၣ်တၢ်ကဆှဲကဆှီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဟံၣ်ဖိဃီဖိကအီၣ်ကအီၣ်ဘၣ်အဂီၢ်တၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိၣ်သးသမူတၢ်ဖံးတၢ်မၤ,ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိ,ကမျၢၢ်ကဖံးအီၣ်မၤအီၣ်စံၥ်ပှဲၤအဂီၢ်စဲးဖီကဟၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်လိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးထံပူၤ,ထံကျိဘိ,ထံစဲးသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်လၢၤအပူၤကီၢ်ဆၣ်အိၣ်ဝဲ(၂၇)ဘ့ၣ်အကျါကီၢ်ဆၣ်အဘ့ၣ်(၂၀)ဃၣ်ဃၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ် ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤဝဲအံၤဒီးဒူသထူၣ်,ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ဒီးတီအူကီၢ်ရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢတူၢ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤနးနးကျံးကျံးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤဟံၣ်ခိၣ်(၇၃,၀၀၀)ဖျၢၣ်,ပှၤနီၣ်ဂံၢ်(၃၈၀,၇၇၉)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်တူၢ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤ အံၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲလါစဲးပထ့ဘၢၣ်(၂၈)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်လၢၤအပူၤပှၤလၢတူၢ်ဘၣ်ဝဲထံဒိၣ်နိယွၤအိၣ်ဝဲဟံၣ်ခိၣ်(၇၃,၀၀၀)ဖျၢၣ်ဒီးပှၤနီၣ်ဂံၢ် (၃၈၀,၇၇၉)ဂၤသ့ၣ် တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
၁. လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တကပၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲပှၤလၢတူၢ်ဘၣ်ထံဒိၣ်နိယွၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ထီၣ်ဘးထဲလဲၣ်လံလဲၣ်?(မျးကယၤ)
၂. (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တကပၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤမ့ၢ်တန့ၢ်(၁၀၀)မျးကယၤပှဲၤပှဲၤဘၣ်န့ၣ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်. တၢ်ကီတၢ်ခဲ,တၢ်တၤတၢ်အိၣ် မနုၤသ့ၣ်တၣ်ဖလဲၣ်?
၃. တကီၢ်ခါတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလဲၤတတုၤထီၣ်ဘး အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခါဆူညါကမၤပှဲၤအါထီၣ်အိၣ်ဒံးစ့ၢ်ကီးဧါ?