လါအီကူး ၅ သီ ၂၀၂၄ နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါခူးကံၢ်စုအဆၢကတီၢ်ပဝဲကညီဖိကိးဒံနီၢ်ဂၤဒဲးကကွၢ်ကပၥ်ပတၢ်လီၤဆီလၢအမ့ၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ, ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး, တၢ် လီၢ်တၢ်ကျဲ, တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ်ဒီးဟဲပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်လိၥ်ပသး, ပၥ်ဖျါထီၣ်ပတၢ်ဃူတၢ်ဖိးဒ်ပမ့ၢ်ကညီတကလုၥ်အသိးအိၣ်ဒီးပ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢအဂ့ၤအဂ့ၢ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဖဲတနံၤအံၤလါခူး(၅)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. လါခူးကံၢ်စုအမူးအံၤမ့ၢ်ကညီဖိလုၢ်လၢ်ထူသနူဆဲးလၤတခါလၢပမိၢ်ပၢ်ဖံဖုလၢပျၢၤသ့ၣ်တဖၣ်မၤယုၤပှၤအိၣ်ဒီးအတၢ်ပညိၣ် လၢတၢ်ကိးဖှိၣ်ထုးဖှိၣ်က့ၤဖိလံၤလၢလီၤမုၢ်ြပံပြါတဖၣ်ဒီးထိၣ်ဃူထိၣ်ဖိးလိၥ်သးဒ်ဒူၣ်ဖိထၢဖိတဒူၣ်အသိး,မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢအဂ့ၤအိၣ်ဒီးအခီပညီမုၥ်ဒိၣ်မး,အါန့ၣ်အန့ၣ်ပတၢ်မ့ၢ်တၢ်ဒ်ကညီတကလုၥ်အသိးန့ၣ်ပှၤအါဂၤကထံၣ်ဒီးသ့ၣ်ညါပကညီဖိလၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အဂ့ၢ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢအကရၢခိၣ်သရၣ်မုၣ်ကညီဖီဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "ကညီလါခူးကံၢ်အစုအမူးန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤတခါလၢပမိၢ်ပၢ်ဖံဖုမၤယုၤပှၤ, အိၣ်ဒီးတၢ်ပညိၣ် လၢကကိးဖှိၣ်ထုးဖှိၣ်ဝဲဒၣ်ဖိလံၤလၢလီၤမုၢ်ြပံပြါသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပကဘၣ်စၢဖှိၣ်လိၥ်ပသးထိၣ်ဃူလိၥ်ပသးဒ်ဒူၣ်ဖိထၢၣ်ဖိတဒူၣ်အသိးမီၤနီၤ. အဃိန့ၣ်ပထံၣ်လၢအကဲဝဲတၢ်ဆဲးတၢ်လၤလၢအဂ့ၤ, အိၣ်ဒီးအခီပညီမုၥ်မးလီၤ. အဃိန့ၣ်အကဲဝဲတၢ်ခွဲး တၢ်ယၥ်အဂ့ၤဝဲဒၣ်လၢပဝဲကညီဖိကိးဒံနီၢ်ဂၤဒဲးလီၤ. ပမ့ၢ်ဟဲလၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါမ့ၢ်လီၤဆီ, ပထံရူၢ်ကီၢ်သဲး, တၢ်စူၢ်တၢ်နၥ် မ့ၢ်တဒ်လိၥ်အသးဒီး ပတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပတၢ်အိၣ်မူတီၤပတီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, မ့ၢ်တဒ်သိးလိၥ်အသးဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့န့ၣ် ပကြၢးဟံးတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ထိၣ်ဃူပၥ်ဖှိၣ်လိၥ်ပသးဒ်ပကဲပှၤတကလုၥ်အသိးမီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ပတၢ်ဆဲးတၢ် လၤလၢအဂ့ၤဝဲအံၤဒ်သိးပှၤကထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်ပပှၤကညီဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးအစှၤကတၢၢ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးဝဲန့ၣ်ကအိၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲလၢမုၢ်နံၤဝဲအံၤအဂီၢ်မီၤနီၤ" အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်မၤဖျါထီၣ်ပကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူဒီးတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအံၤအိၣ်ဝဲဖဲတၢ်မၤကညီနံၣ်ထီၣ်သီဒီးလါခူးကံၢ်စုအံၤအဃိ, မ်ပကဟ့ၣ်လီၤပတၢ်ဆၢကတီၢ်ဒီးဟဲသကိးဘၣ်ဃူဃူဒီးသိၣ်လိမၤယုၤပဖိပလံၤတဖၣ်ဒ်သိးကစိၥ်မူ စၢၤပကညီလုၢ်လၢ်ထူသနူတၢ်ဆဲးတၢ်လၤအံၤဆူညါတစိၤဘၣ်တစိၤအဂ့ၢ်ကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲကညီဖိကိးဂၤဒဲးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်မၤလၤကပီၤလါခူးကံၢ်စုအပူၤန့ၣ်အိၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤ(၇)မံၤလၢအမ့ၢ်ဝဲ(ထံခုၣ်တခွး, လုၣ်ဝါသၢဘိ, မ့ၤကိၣ် လိၣ်နွံကိၣ်လိၣ်, မ့ၤတီၤနွံခါ, တကွံသၣ်နွံဖျၢၣ်, ဖီဂီၤနွံဒ့ဒီးကထံနွံကုၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဒီးအခီ...
လါအီကူာ် ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးမီၤစိရိၤအံၤမ့ၢ်ၦၤတဒူၣ်လၢအအၢကတၢၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအဃိဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤကလီၤမၢ်ကွံာ်လၢထံကီၢ်ပူၤအဂီၢ်် အလီၢ်အိၣ်လၢတၢ်ကဆဲးမၤ၀ဲ(Campaign)တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒ်အံၤသၦၢ်ကတၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် စံးလီၤ၀ဲဖဲ မဟါ လါအီကူာ် ၃ သီ ဟါခီတၢ်ကျၢၢ်တံၢ်က့ၤ(ခဲၤဖ့တီနီၢ်)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ သုးမီၤစိရိၤကလီၤမၢ်ကွံာ်အဂီၢ်(Campaign)တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒ်အံၤတမ့ၢ်ထဲလၢမၤ၀ံၤတဘျီလီၤမၢ်ဒ်န့ၣ်ဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီအလီၢ်အိၣ်သၦၢ်ကတၢၢ်လၢတၢ်ကဘၣ်ဆဲးမၤ၀ဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအံၤအဃိၦၤကိးကလုာ်ဒဲးလၢအဘၣ်တၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤ နၢၤအီၤလၢသုးမီၤစိရိၤသ့ၣ်တဖၣ်ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးပၢၢ်ဆၢမၤလီၤမၢ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤသနူအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ လၢအမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး ခဲၤဖ့တီနီၢ်ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “မုၢ်မဆါတနံၤအံၤပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်သုးမီၤစိရိၤသနူမီၤနီၤႉကယဲၢ်မ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤ၀ဲတဖၣ်န့ၣ် ထီဒါပၢၢ် ဆၢက့ၤသုးမီၤစိရိၤလီၤႉခဲၤဖ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ၦၤလၢသုးမီၤစိရိၤဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ သကိးတၢ်လီၤႉသုးမီၤစိရိၤ၀ဲအံၤတဒ်သိးထံကီၢ်အဂၤသုးမီၤစိရိၤဘၣ်ႉလၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤမ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤလၢအအၢက တၢၢ်တဖုလီၤႉအဃိပမၤ(ခဲၤဖ့)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒ်အံၤတဘျီဂီၢ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တတူၢ်ဃၣ်အသးညီညီဘၣ်ႉအဃိသုးမီၤစိ&ိၤကလီၤမၢ်ကွံာ်လၢပထံပကီၢ်ပူၤအဂီၢ်န့ၣ်ပကဘၣ်ဆဲးမၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲအံၤအလီၢ်အိၣ်၀ဲသၦၢ်က တၢၢ်န့ၣ် ယအဲၣ်ဒိးတဲဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်လၢာ်အခါ သုးကီၣ်ကးအံၤလၢကထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤမၠၣ်၀တံၣ်ႇကီးတရံး၀့ၢ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး ပာ်ဖှိၣ်ဒိၣ်စိ၀ဲအံၤအဂီၢ်ဒုၣ်ဒါအံၤသူ၀ဲဒၣ်ကလံၤဒုးသုးႇသိလ့ၣ်ထးႇတကးဒံးဘၣ်လၢပျီပူၤစ့ၢ်ကီး(အီၣ်စ့ၣ်ယး)သုးကျိၤဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤဒီးဒုၣ်ဒါတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အဃိလၢတၢ်ကဆီၣ်ဖျိးထီၣ်ကွံာ်(အီၣ်စ့ၣ်ယး)သုးကျိၤအံၤအဂီၢ် ဖဲအပူၤကွံာ် လါယူၤ ၁ သီအနံၤန့ၣ် ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢ ကညီတ၀ၢခၢၣ်စးတဖၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲ(Campaign)စ့ဆီၣ်ထွဲတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပတအဲၣ်ဒိးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်ဆီၣ်တံၢ်မၤနၢၤၦၤလၢတၢ်စုက၀ဲၤကျဲအဃိ...
လါအီကူာ် ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကျူမဲသ၀ီအံၤ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤလီၢ်ခံ ခီဖျိပယီၤသုး ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ သ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးပလဲာ်သးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်န့ၢ်ထီၣ်ဘးလၢ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်လံ ဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢခဲအံၤက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီတဘူၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကီးလၢၢ်ကရူၢ် ကျူမဲသ၀ီအံၤ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၂)နံၣ်အခါန့ၣ် သုးကလၢၤ လၢအိၣ်ဘူးဖဲလီၢ်က၀ီၤ၀ဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ သ၀ီဖိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးပလဲာ်အသးခဲလၢာ် ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဃ့ၢ်အိၣ်န့ၢ်(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤက့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီအဒူသ၀ီပူၤ တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၂)န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ် အိၣ်လၢ သ၀ီပူၤတဘူၣ်ဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်ဒူသ၀ီန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်မၢ်မၢ်လၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်သ၀ီခိၣ်ဃၢၤႇသ၀ီပူၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဆိးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်မီၤနီၤႉအဃိစးထီၣ်ဖဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဃ့ၢ်ပလဲာ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤဘျီလဲၤအိၣ်ခူသူၣ်၀ဲဖဲ၀ၣ်ပူၣ်လ့ပူၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲနံၣ်၀ဲန့ၣ်ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိကျူမဲသ၀ီဖိတဖၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်တနီၤန့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲ လၢ၀ၢ်ပူၣ်လ့ပူၤႇကီးလၢၢ်သ၀ီအိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးထီၣ်ကၠိတသ့ ဘၣ်လဲၤ အိၣ်က့ၤကၠိလၢဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်တုၤလၢခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ဟးဃ့ၢ်ပလဲာ်သးလၢၦၤဒူၦၤသ၀ီအဃိတဖံးအီၣ်မၤအီၣ်ဘၣ် တၢ်မူၤမူၤနီၢ်နီၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤစ့ၢ်ကီးတအိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်အဃိဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်၀ဲအီၣ်အီအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်...
လါအီကူၥ် ၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်အပူၤ,ပှၤတခီထံတခီကီၢ်ဖိတဖၣ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးအါထီၣ်ဝဲဒီးတဒိကနၣ်လူၤပိၥ်ထွဲဝဲသိလ့ၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီဘၣ်အဃိ,တၢ်မၤအါထီၣ်ဝဲတၢ်ဘၣ်လူၤပိၥ်ထွဲသိလ့ၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢတဖၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤ,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်အပူၤဖီၣ်ကစုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢအသိလ့ၣ်,တၢ်ဝံစိၥ်တီဆှၢသိလ့ၣ်,သုးခိးကီၢ်ဆၢ(ဘံၣ်ကၠံၣ်အဲၣ်)ဒီးလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အသိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,တရူးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဆိးကါဝဲသိလ့ၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လူၤပိၥ်ထွဲဒိကနၣ်သိလ့ၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤစှၤဝဲအဃိ,တၢ်ဘၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမၤအါထီၣ်ဝဲသိလ့ၣ်တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပထုးထီၣ်လံၥ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးပှၤကိးဂၤဒဲးကလူၤပိၥ်ထွဲမၤထွဲအီၤအဂီၢ်လီၤ.လီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢတရူးလၢနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးတဖၣ်အံၤ,ပၥ်လီၤအသးလၢအဟဲလၢထံကီၢ်ဒိၣ်ထီအဃိတဒိကနၣ်ဝဲသိလ့ၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢဘၣ်အသိး,တပၥ်ကဲပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟးပၥ်ပတုၥ်သိလ့ၣ်လၢအဲၣ်ဒိးပၥ်ဝဲအလီၢ်ဒီးဟးနီနါစိၤသိလ့ၣ်လီၤ.အပူၤကွံၥ်တလါတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်သိလ့ၣ်ဒီးဆဲးကဲးဘၣ်တဲးလိၥ်သးအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိပအိၣ်ဖှိၣ်က့ၤဒီးထုးထီၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤက့ၤဒ်အံၤလီၤ”စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အဂီၢ်,ပှၤလၢအဟးနီဝဲသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲးအပီၤ)လၢအသီၣ်ဒိၣ်တဖၣ်အံၤ,တၢ်ဖီၣ်ဃၥ်အဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢရူဒီးတၢ်မၢဝဲအဘ့ၣ်လီၤကွံၥ်(ဆဲးကဲးအပီး)လၢအသီၣ်ဒိၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ဒ်သိးတၢ်ဖီၣ်ထီၣ်ဂ့ၢ်ဝီကန့ၢ်ကသ့ကညီအဂီၢ်ပှၤလၢတအိၣ်ဒီးသိလ့ၢ်ယီၢ်အနီၢ်ဂံၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်စးထီၣ်မၢထီထီၣ်က့ၤဝဲ(ဆဲးကဲး)နီၢ်ဂံၢ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်အံၤ,ခီဖျိမ့ၢ်ဝဲထံဆၢကီၢ်ဆၢဝ့ၢ်တဝ့ၢ်အဃိကမျၢၢ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအိၣ်အါဝဲအသိး,ရၤမတံ,ရွံၣ်ကိၣ်ကိၤအပူၤတၢ်နီဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲတရူးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံတလါခံလါအတီၢ်ပူၤတရူးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးအါထီၣ်ဝဲဒီးပှ့ၤဝဲဟီၣ်ခိၣ်ကပံၥ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အိၣ်အါထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,တကီၢ်ခါခဲအံၤဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်အံၤတၢ်ပၢတၢ်ပြးတကပၤတၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲပၢြပးအီၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီး,မ့မ့ၢ်ဝ့ၢ်ပူၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတခီဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဝဲလၢဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် DKBA အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးဒ်န့ၣ်အသိး,ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ဝ့ၢ်ပူၤအံၤ,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢကရူၢ်ကရၢအမဲၥ်ညါ,ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢဒ်အမ့ၢ်, DKBA ၊ KNU/KNLA-PC BGF ဒီးမိၣ်ကီၢ်သီပၣ်တံၣ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဟးထီၣ်က့ၤလီၤအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်သုးကီၣ်ကးတဖၣ်တခီအတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢဝ့ၢ်ပူၤတအိၣ်ဝဲဘၣ်,ဘၣ်ဆၣ်ဆီလီၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်အသးလၢဝ့ၢ်ဃၢၤသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ကရၢၢ်ပူၤလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဝ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူး ၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၄)ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤ သ့ၣ်ပှၢ်ခိၣ်လီၢ်လံၤလၢအမ့ၢ်ဖါတံၢ်ကီၤဘီတဂၤဘၣ်,တၢ်ခးသံအီၤလၢ(KNLA)သုးဖိ(၂)ဂၤဒီးသုးဖိဝဲန့ၣ်(၂)ဂၤန့ၣ်သုးက့ကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မူဒါအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖါတံၢ်ကီၤဘီလၢအသးနံၣ်အိၣ်(၅၀)ဘျဲၣ်အံၤန့ၣ် ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ၁၃ဒီး၁၄သီအခါန့ၣ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးလီၢ်ဘူးဒီးအဒဲအဃိလၢတၢ်ကမံသမိးအဂီၢ်တၢ်က့ၤကိးအီၤဒီးခီဖျိ(KNLA)သုးဖိ(၂)ဂၤမူၤထီၣ်သံးဒီးခးသံကွံၥ်အီၤဒီးအခဲအံၤပှၤသုးဖိခံဂၤန့ၣ် တၢ်ဖီၣ်ဒုးဃၥ်အီၤဒီးအိၣ်လၢသုးက့အစုပူၤအဂ့ၢ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်ဖျိးစိဝ့ စံးဘၣ်ဝဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“အဝဲကဲတ့ၢ် ထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်ပှၢ်ခိၣ်ဝံၤဟးထီၣ်ဒီးက့ၤအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်လီၢ်ကျဲန့ၣ်လီၤ.ဒီးဖဲလၢတၢ်ခးလိၥ်သးတဘျီန့ၣ်ဘူးဒီအဒဲအဃိတၢ်ဂ့ၢ်ပိၥ်ထွဲန့ၣ်လၢတၢ်ကသမံမိးအီၤအဂီၢ်တၢ်က့ၤကိးအီၤန့ၣ်လီၤ.တၢ်တဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးဒီးအဝဲသ့ၣ်နီတမံၤဘၣ်.အဝဲသ့ၣ်ထုးထီသမံသမိးဝဲဒီးခးသံကွံၥ်ဝဲလီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်ဝဲန့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ဒၣ်လၢသုးက့အစုပူၤဒီးအခဲအံၤအိၣ်လၢသုးက့တၢ်ဒုးဃၥ်အပူၤလီၤ.တၢ်တပျဲအဝဲသ့ၣ်ဟးနီတပူၤဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. (KNLA)သုးဖိလၢခးသံတၢ်ခံဂၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲသုးရ့ၣ်(၁၀)အပှၤလၢအမ့ၢ် သုးခိၣ်ဖိစီၤဒါအဲၣ်ဒီးသုးဖိပူလူးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးဖါတံၢ်ကီၤဘီလၢတၢ်ဘၣ်ခးသံအီၤတဂၤန့ၣ်အဝဲဟးထီၣ်ကွံၥ်လၢထံမိၢ်ပှၢ်ဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်ပှၢ်ခိၣ်ဖဲမဟိတနံၣ်ဒီးက့ၤအိၣ်က့ၤဝဲဒ်အမျၢၢ်တဂၤအသိးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ဝဲအံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤအဝဲသ့ၣ်ပျီပူၤပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိတဆှၢထီၣ်န့ၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤနီတမံၤဒံးဘၣ်ဘၣ်ဆၣ် သုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ် တၢ်ဂ့ၢ်လၢကမျၢၢ်လီၤမၢ်ခီဖျိ (KNLA) မ့ၢ်ဂ့ၤ, (KTLA)မ့ၢ်ဂ့ၤဖီၣ်က့ၤကိးသမံသမိးန့ၣ်ဟဲအါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်ပျီပူၤပှၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိကဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဒူဒူအဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် ကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ကရူၢ်(KHRG) အပှၤကတိၤန့ၢ်ခဲးတၢ် သရၣ်မုၣ်ဖီလါစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်တခါအံၤန့ၣ်ပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတပၥ်ဖျါထီၣ်န့ၣ်ပှၤနီတမံၤဒံးဘၣ်.ပပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိတီၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ (KNLA) မ့ၢ်ဂ့ၤ, (KTLA)မ့ၢ်ဂ့ၤ ဖီၣ်က့ၤကိးသဝီဖိ,ပှၤသဝီဖိဟါမၢ်န့ၣ်အိၣ်အါထီၣ်န့ၣ်လီၤ.အကဲထီၣ်သးတဘျီတခီၣ်န့ၣ်ပှၤတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ် မ့ၢ်(KNLA)ဧါ, (KTLA)ဧါန့ၣ်.တၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်န့ၣ် န့ၣ်လၢသုးက့(၄)ပူၤဟဲအါထီၣ်န့ၣ်လီၤ.ပပျီပူၤပှၤမၤတၢ်ဖိသနၥ်က့ အဝဲသ့ၣ်ပျံၤတၢ်, ကဃုသ့ၣ်ညါတၢ်ဒူဒူန့ၣ် ဃုသ့ၣ်ညါဝဲတဘူၣ်ဘၣ်.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၄)ဟီၣ်ကဝီၤပူၤ (KNLA) ဒီး (KTLA)...
လါအီကူာ် ၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀့ၢ်တကူၣ်–မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ ဖဲမနၤမုၢ်နၤခီန့ၣ် တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်ကဒီးကမဲၤစဲၣ်သ၀ီဃၢၤတိၤတဘိအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမဟါလါအီကူာ် ၁ သီ ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ် ကမဲၤစဲၣ်တိၤဆံးဆံးဖိတဘိလၢအိၣ်၀့ၢ်တကူၣ်–မီၣ်လမၠဲၣ် ကျဲအံၤ တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒီးတိၤဟးဂီၤလီၤၦီၢ်၀ဲဒီတဘိအဃိ သိလ့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ တသ့လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးဒုအမ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤႉ တိၤတဘိန့ၣ်တမ့ၢ်တိၤဒိၣ်တိၤထီဘၣ်,မ့ၢ်ဒၣ်တိၤဆံးဆံးဖိလီၤႉတၢ်ကဲထီၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးခီန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်ႉ မ့ၢ် စီၤသူစီၤ၀ါလဲၤမၤလဲၣ်န့ၣ်တသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတိၤဟးဂီၤလီၤပှီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ဘျီ၀ဲအံၤဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်အါထီၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢလၢပှဲၤပှဲၤအဂီၢ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီ တၢ်ကစီၣ်ဆဲးကျိးကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကမဲၤစဲၣ်သ၀ီဃၢၤတိၤလၢဘၣ်တၢ်မၤဟးဂီၤအီၤခဲအံၤန့ၣ် အိၣ်ဘူး၀ဲဒၣ်ဒီး(မစီ)တိၤ လၢအပူၤကွံာ်ဘၣ်တၢ်မၤပိၢ်ဖးထီၣ် ၀ဲဒၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ ၂၃ သီအနံၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ စးထီၣ်လါမ့ၤတုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်...
လါအီကူး ၁သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်. ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံးဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်ထုးလီၤကွံၥ်သးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ၂၅သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးအသုးသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်အခိၣ်(၃၀)ဟဲထီၣ်ဝဲဆူကီးတရံးဝ့ၢ်လၢအသုးကလၢၤဖဲဒုးယၤရဲၣ်ကျဲၤဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် (စကခ-၁၂)ဒီးလၢဟါလီၤခီတကပၤန့ၣ်သိၣ်လ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်က့ၤတီၣ်ဝဲဒၣ်ပှၤသုးဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ် ကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ဒီးသုးပၥ်ဖှိၣ် ဘီၣ်သိၣ်ဝါအသုးကျိၤအသုးကျိၤခိၣ် သုးခိၣ်ကၠီၤသဲၣ် စံးဘၣ်ဝဲဒၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ဖဲကီးတရံးဟီၣ်ကဝီၤသ့ၣ်တဖၣ်က့ၤလီၤန့ၣ်ယနၢ်ဟူစ့ၢ်ကီးလီၤ.အက့ၤလီၤပှၤကညီနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ် ၃၀၀ ဘျဲၣ် ၄၀၀ ဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်တနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးအသိလ့ၣ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်အခိၣ်(၃၀).ဟဲထီၣ်အခါန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ကးဘၢဃၥ်အသိလ့ၣ်ခံအဃိပှၤသုးဖိပၣ် တပၣ်န့ၣ်တလီၤတံၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်လၢက့ၤလီၤတကပၤန့ၣ်က့ၤတီၣ်ဃုၥ်ပှၤသုးဖိန့ၣ်လီၤတံၢ်လီၤ.သိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲတုၤဖဲ(စကခ-၁၂)ဝံၤဟါလီၤခီန့ၣ်က့ၤလီၤကဒါက့ၤခဲလၢၥ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဘၣ်ဃးတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်လၢ ပယီၤသုးအအီၣ်စ့ၣ်ယၣ်သုးကျိၤက့ၤလီၤကဒါတနီၤတၢ်ဂ့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်(အီၣ်စ့ၣ်ယၣ်)သုးကျိၤအပှၤပၣ်တပၣ်မၤလီၤတံၢ်ဝဲတန့ၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ် သုးခိၣ်ကၠီၤသဲၣ်စံးဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ ကီးတရံးဝ့ၢ်ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်ထုးလီၤကွံၥ်သးန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လီၤတံၢ်ဒီး(စကခ-၁၂)အပှၤသ့ၣ်ဖၣ်အံၤပၣ်ဃုၥ်လၢ(အီၣ်စ့ၣ်ယၣ်)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤတနီၤဒီးအဝဲသ့ၣ်ထုးလီၤအပှၤဒ်အံၤန့ၣ်ဒ်သိးကဖျါလၢ(အီၣ်စ့ၣ်ယၣ်)သုးကျိၤန့ၣ်အိၣ်ဒံးဒၣ်အလီၢ်အဂီၢ်အဝဲပၥ်တ့ၢ်ဒံးဝဲ သုးတြိၤ(တမ-၅၅)အပှၤသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲတီၢ်နီၢ်ကစၢၢ်အဂ့ၢ် ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢသုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤအဲၣ်မၠးထူစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ပယီၤသုးက့ၤလီၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အကဲ(စကခ-၁၂)န့ၣ်မ့ၢ်လီၤ.ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢ(အီၣ်စ့ၣ်ယၣ်)တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်ပှၤထုးဃုၥ်အဝဲသ့ၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.အခဲအံၤန့ၣ်ထုးလီၤကွံၥ်ဝဲတနီၤဒီးအခဲအံၤန့ၣ် သုးတြိၤ(တမ-၅၅)န့ၣ်အိၣ်ဒံးလီၤ.တမ-၅၅ ဒီး စကခ ၁၂န့ၣ် အကဲ(အီၣ်စ့ၣ်ယၣ်)ခဲလၢၥ်လီၤ. ၅၅ န့ၣ်အိၣ်ဒံးခီဖျိလၢ ကဖျါဒ်သိး (အီၣ်စ့ၣ်ယၣ်)တထုးကွံၥ်အသးဘၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ ခီဖျိလၢ ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ် ရ့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ ပယီၤသုးထုးထီၣ်ဝဲအပှၤသုးဖိလၢအအိၣ်ဖဲကီးတရံးဝ့ၢ်...
လါအီကူၥ် ၁ သီ ၂၀၂၄ နံၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢသုးက့(၄)ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ(ပလီကိ)သဝီအပူၤကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးက ရၢ(KNDO)သုးရ့ၣ်(၇)အသုးဒ့(၅)သ့ၣ်တဖၣ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအပှၤလၢအမ့ၢ်(ပလီကိ)သဝီသးပှၢ်(အူကလါနံး)အဟံၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အံၤဖဲပူၤကွံၥ်လါယူၤလံ(၃၀)သီအနံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢသုးဒ့အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးဒီးပၠံၣ်သူၣ်စ့ၣ်လၢအအိၣ်ဆီလီၤအသးဖဲပလီကိသဝီအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်လၢထုးလီၤကွံၥ်အသးဃ့ၢ်ဖျိးကွံၥ်ဝဲအဃိဖဲလါယူၤလံ(၂၉)သီအနံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢက့ၤဒိၣ်စိကဒါက့ၤဝဲဒီးမၤဝဲတၢ်ၡဲလဲဟီၣ်ကဝီၤဝံၤအလီၢ်ခံဖဲလါယူၤလံ(၃၀)သီအနံၤအဆၢကတီၢ်မၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးကီၣ်ကးပၥ်လီၤသဝီသးပှၢ်လၢအမ့ၢ်(အူကလါနံး)သးနံၣ်အိၣ်(၅၀)ခိၣ်ဃၢၤအဟံၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်(KNDO)သုးရ့ၣ်(၇)အသုးဒ့(၅)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ထုးမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအပှၤ(ပလီကိ)သဝီသးပှၢ်အဟံၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အံၤန့ၣ်(KNDO)အသုးဒ့(၅)အသုးဒ့ခိၣ်စံးဝဲလၢ "တၢ်ဂ့ၢ်ခီန့ၣ်သဝီသးပှၢ်တဂၤန့ၣ်အမ့ၢ်ပှၤလၢအၢအသီမီၤနီၤ. တကီၢ်ခါအံၤန့ၣ်(ပလီကိ)ပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အဝဲဖီၣ် န့ၢ်ဆူၣ်ဝဲ, မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ဟံန့ၢ်ဆူၣ်ဝဲပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးပှၤလၢဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးသးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးသ့ၣ်တဖၣ်ဖီၣ်ဝဲခဲလၢၥ် လီၤ. ကးတံၥ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲပှၤသဝီဖိအဟံၣ်စ့ၢ်ကီးမီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝံၤကဒီးန့ၣ်ပှၤကိးအီၤလၢပှၤမၤတရီတပါတၢ်လီၤ. မ့ၢ်ပှၤလၢလူၤပိၥ်မုၣ်ပိၥ် မၢၤတဂၤမီၤနီၤ. ထၢဆူၣ်ကမျၢၢ်သုးအဃိသးန့ၣ်ကမျၢၢ်နၥ်က့တဘၣ်သးအီၤဘၣ်. တၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်ဘၣ်ဂီၢ်ထီၣ်ဒၣ်လဲၥ်တမ့ၢ်လၢ အဟဲက့ၤအိၣ်လၢသဝီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲညါတၢ်ထုးမၤဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအပှၤ(ပလီကိ)သဝီသးပှၢ်အဟံၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်တကးဒံးဘၣ်ပၠံၣ်သူၣ်စ့ၣ်အဟံၣ်(၈)ဖျၢၣ်ဘၣ်တၢ်ကးတံၥ်ကွံၥ်ဝဲအသိးတၢ်ဖိတၢ်လံၤအိၣ်လၢဟံၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်က့ၤဟ့ၣ်နီၤလီၤက့ၤဝဲဆူကမျၢၢ်အိၣ်လံအဂ့ၢ်သုးဒ့(၅)သုးဒ့ခိၣ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ"ပှၤဝဲအံၤန့ၣ်ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကး,ပၠံၣ်သူၣ်စ့ၣ်မ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ကးတံၥ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲဒီးပှၤသဝီဖိအဟံၣ်မီၤနီၤ. မ့ၢ်ဝံၤ န့ၣ်ဟံန့ၢ်က့ၤစိၥ်ဝဲပှၤသဝီဖိတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်လၢအဟံၣ်လီၤ. လၢအဝဲအဃိန့ၣ်သဝီဒီတဖျၢၣ်လၢၤဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ် ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲ. အခဲအံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်က့ၤမၤန့ၢ်က့ၤဝဲလံဒီးတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤက့ၤဝဲပှၤသဝီဖိသ့ၣ်တဖၣ်လံ"အဂ့ၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကီၣ်ကးအပှၤသဝီသးပှၢ်(အူကလါနံး)အံၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်လဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးဆူ(ပလီ)ဝ့ၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၈၅)ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဆီလီၤသးဘျီပူၤတၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်ဒီးကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်ဃ့အီၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်ကျိၣ်စ့အဖၢမုၢ်လီၤ အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. (ပလီကိ)သုးကလၢၤလၢအထုးလီၤကွံၥ်ဝဲအသးတဖျၢၣ်အံၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကတပၤဒီၣ်တဲၣ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤလၢတၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံၥ်အတီၢ်ပူၤအဃိတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ကသံၣ်ကသီ,ကျိချံပှၥ်သၣ်ဒီးအသုးဂံၢ်ဘါသ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးအ ဂံၢ်အဘါစၢ်လီၤကွံၥ်ဝဲအဃိဘၣ်ထုးလီၤကွံၥ်အသးဃ့ၢ်ဖျိးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(KNDO)သုးရ့ၣ်(၇)သုးဒ့(၅)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူၥ် ၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၢ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤသဲးသၣ်ဘီၣ်တဖၣ်အပှ့ၤဂ့ၤဝဲအါန့ၣ်ဒံးသ့ၣ်သၣ်ဃ့တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအဖံးအီၣ်မၤအီၣ်သဲးသၣ်တဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တနံၣ်အံၤသဲးသၣ်ဘီၣ်အပှ့ၤဂ့ၤဝဲဒိၣ်မးဒီးမ့မ့ၢ်သဲးသၣ်ဃ့တဖၣ်တခီတၢ်ဆါအီၤတန့ၢ်ဒံးဝဲဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်လၢအမၤဆါအီၣ်သဲးသၣ်တတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“သဲးသၣ်ဘီၣ်န့ၣ်ပှၤဟဲဟံဖဲပအိၣ်အံၤန့ၣ်ဟံဝဲတကယၤန့ၣ်လၢစ့ပယီၤ(၄၀၀၀)ကၠးလီၤ,မ့မ့ၢ်ပှၤထီၣ်သဲးသၣ်အခီၣ်လဲတခီန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ(၁၅၀၀)ကၠးန့ၣ်လီၤ,ဒီးပမ့တမၢပှၤထီၣ်န့ၢ်ပှၤဘၣ်,ပနီၢ်ကစၢ်မ့ထီၣ်န့ၣ်ပန့ၢ်ဝဲခဲလၢၥ်(၅၅၀၀)ကၠးလီၤတနံၣ်အံၤသဲးသၣ်ဘီၣ်အပှ့ၤဂ့ၤမး,မ့မ့ၢ်လၢပသဲးသၣ်ဃ့န့ၣ်တုၤခဲအံၤပတဆါဘၣ်နီတထံၣ်ဒံးဘၣ်,ဒီးသဲးသၣ်ဃ့န့ၣ်တပီၢ်န့ၣ်အိၣ်ထဲစ့ပယီၤ(၃၅၀၀)ကၠးလီၤအဂ့ၢ်”စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ခီဖျိသဲးသၣ်ဘီၣ်တဖၣ်အံၤအပှ့ၤဂ့ၤဝဲအဃိဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,ပှၤလူၤပှ့ၤဝဲသဲးသၣ်ဘီၣ်အိၣ်ဝဲအါမးပၢၢ်တုၤလၢပှၤထီၣ်တၢ်ဖိတချူးဆၢချူးကတီၢ်လၢၤဘၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအလုၢ်အီၣ်သးသမူလၢတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်သဲးသၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တနံၣ်အံၤသဲးသၣ်ဃ့ဒုအပှ့ၤတအိၣ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်သဲးသၣ်ဘီၣ်န့ၣ်ဒုအပှ့ၤဂ့ၤမးလီၤအဃိန့ၣ်ပှၤလူၤပှ့ၤရးမး,တနီၤနီၤနၤလူၤပှ့ၤယၤလူၤပှ့ၤနၤလဲၤကွၢ်ယၤလဲၤကွၢ်န့ၣ်,ပှၤထီၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ထီၣ်က့ၤမးတချူးခံလၢၤဘၣ်,သဲးသၣ်ဘီၣ်အပှ့ၤဂ့ၤအဃိပှၤဂုၢ်မၤဝဲထဲသဲးသၣ်ဘီၣ်တဖၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,တနံၣ်အံၤခီဖျိဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသုးကီၣ်ကးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီးသုးကလၢၤတဖၣ်တအိၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်အဃိ,ကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤညီထီၣ်ဝဲဒီးကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးတၢ်လၢကျဲဘၣ်ဒီးဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ်က့ၤဝဲတၢ်လၢအနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤဟဲက့ၤအါထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိစ့ပယီၤအပှ့ၤလီၤဝဲဒိၣ်မးအဃိ,ကညီကီၢ်စဲၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢနိၣ်တကီဒီးကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်သဝီတနီၤအပူၤတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤအပူၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်သူက့ၤဝဲလၢစ့ယိၤအိၣ်ဝဲအဃိသဲးသၣ်ဘီၣ်လၢတၢ်လဲၤစိၥ်ဆါဝဲလၢကၠဲးဒိဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ဆါဝဲလၢစ့ယိၤတကံလိ(၂၀)ဘးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ရၤမတံကီၢ်ဆၢတၢ်လီၢ်အပူၤတကပၤစ့ၢ်ကီးပှၤမၤကၤတၢ်ဖိဒီးသိလ့ၣ်ကစၢ်လၢတီဆှၢပနံၥ်တၢ်ကၤတဖၣ်တဟံဝဲလၢၤစ့ပယီၤဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးဆီတလဲဆိးကါက့ၤဝဲစ့ပယီၤလၢစ့ယိၤလံအဃိ,ဒူသဝီအပူၤလီၢ်ကဝီၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်သူက့ၤဝဲလၢစ့ယိၤအိၣ်ဝဲတနီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,စ့ပယီၤစ့ယိၤအတၢ်ဒိးလဲအံၤ,အပူၤကွံၥ်လါယူၤလံလါတဝၥ်အပူၤစ့ပယီၤ(၁၀၀၀၀)တကလီၢ်ကၠးအတၢ်ဒိးလဲဆူစ့ယိၤန့ၣ်ဝဲ(၈၀၀)ဘးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,လါယူၤလံလါလၢၥ်အပူၤ,စ့ပယီၤ(၁၀၀၀၀)ကၠးန့ၢ်က့ၤထဲ(၆၉၅)ဘးလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကီၢ်ဆၢ,ပှၤဒိးလဲစ့ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လါအီကူာ် ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်,ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိ တၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တလီၢ်လီၢ်အဃိ ကၠိလၢအိၣ်စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် တုၤခဲအံၤ အိးထီၣ်သးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်တုၤဃီၤလၢသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံအံၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ ကဲထီၣ်ႇပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအဃိ ဒူသ၀ီကၠိလၢအိၣ်စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ် ခဲလၢာ်န့ၣ် အိးထီၣ်သးတန့ၢ်တုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးကၠိတအိးထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးအံၤန့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲလၢ “စးထီၣ်လၢ ခိ၀ံၣ်တၢ်ဆါကဲထီၣ်န့ၣ်ၦၤပံးဃာ်က့ၤကၠိႉမ့၀ံၤတုၤဃီၤလၢသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဘျီကၠိန့ၣ်ပတုာ်သး တုၤလၢမုၢ်မဆါ တနံၤအံၤလီၤႉခဲအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်ဒီးဒုၣ်ဒါန့ၣ်ကွံာ်စိကျိဖးဒိၣ်လၢဒူသ၀ီတဖၣ်န့ၣ်ဒီး မုၢ်နၤမုၢ်ဆါအဃိ ၦၤမၤလိဖိသၣ်လံာ်တဘူၣ်ဘူၣ်ႉမၤလိမ့န့ၢ်ဒီးဘၣ်ယိၣ်လၢကျိဖးဒိၣ်မ့လီၤကဘၣ်ဒိအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိဆၢကတီၢ်ခဲအံၤသ၀ီတနီၤန့ၣ်ၦၤသိၣ်လိန့ၢ်ဖိသၣ်လံာ်လၢသီခါဖၠၣ်လီၤႉတနီၤခီဟံၣ်လၢအဒိၣ်ညါန့ၣ်ၦၤနီၤဖးလီၤအတီၤဘျီသိၣ်လိ၀ဲလၢန့ၣ်တဖျၢၣ်တတီၤလၢအံၤတဖျၢၣ်တတီၤၦၤရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးကရူၢ်အံၤဒူသ၀ီအိၣ်၀ဲ(၈)ဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ် စွ့ၣ်ယီၣ်ပၠးႇလါအီၣ်ဃၢၤႇကၠးတရီ,ကလီၤဃၢၤႇ မယါကိႇ မံၣ်ကၠီအဲၤႇ ပါအီၣ်ကိႇဒီသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး ကၠိလၢအိၣ်သ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိအိးထီၣ်သးတန့ၢ်ဘၣ်အဃိ ၦၤလၢအကျိၣ်...