လါယူၤလံ ၁သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤႇတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးဒီးကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNDO)သုးရ့ၣ်(၃)အဘၢၣ်စၢၤဖဲ(၆)လါအတီၢ်ပူၤႇပယီၤသုးသံ၀ဲအဂၤ(၂၇၀)ဘျဲၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၅၀)ဂၤအဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲတနံၤအံၤလါယူၤလံ(၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢႇ(၂၀၂၄)နံၣ်လါယနူၤအါရံၤတုၤလၢလါယူၤလၢ(၆)လါအတီၢ်ပူၤ(KNDO)သုးရ့ၣ်(၃)နၣ်သၣ်ကွ့ႇလၢၢ်ဒိၣ်ႇ(မုၢ်သဲး)တုၤလၢသုးက့(၅)ကီၢ်ဆၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၉၆)ဘျီဒီးသုးကီၣ်ကးတကပၤသံကွံာ်၀ဲ(၂၇၃)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲ(၁၅၁)အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးအကသ့ၣ်လၢစိာ်ဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ(၆၂)ဒုသံကွံာ်၀ဲဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲအဒု(၄၀)အသိးသုးသိလ့ၣ်(၃)ခိၣ်ဒီးသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲၤ)(၇)ခိၣ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်မၤန့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲ(MA-1) (၁)ခိၣ်(MA)ကျိချံ(၁၂၀၀)ဖျၢၣ်(M-၁၄)(၅)ဖျၢၣ်(၆၀ MM)(၆)ဖျၢၣ်ဃုာ်ဒီးကသ့ၣ်(၃)ဒုအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီႇဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၆)လါအတီၢ်ပူၤသိၣ်ဒူစိ(၁၇)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအသိးဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်၀ဲအသးသမူလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၄)ဂၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇသုးက့(၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်သၢဘ့ၣ်အပူၤအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤႇခီဖျိသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၣ်အဃိစးထီၣ်လၢလါယနူၤအါရံၤတုၤလၢလါမ့ၤဖဲ(၅)လါအတီၢ်ပူၤႇကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးဘၣ်သံ၀ဲ(၅၃)ဂၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤလံ ၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) ကီၢ်ဆၣ်သၢဘ့ၣ်အပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤႇ ကျိဖးဒိၣ်အဃိ ၦၤကမျၢၢ်အဂၤ(၄၀၀၀)ဘျဲၣ် လၢအဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးန့ၢ်(၁)နံၣ်ဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ်အဃီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဘံလ့ႇဖၣ်အၣ်ႇသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်(၃)ဘ့ၣ်အံၤအပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ် အဃိ စးထီၣ်(၂၀၂၃)တုၤ(၂၀၂၄)လါမ့ၤန့ၣ် ဒူသ၀ီလၢအမ့ၢ်ချၢၣ်ဃဲၤႇလ့က့ၣ်ႇကျူမဲသ၀ီ ကမျၢၢ်(၄၂၂၃)ဂၤ ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ် အိၣ်လၢၦၤဒူၦၤသ၀ီႇလ့ပူၤကစၢၢ်ခိၣ်ကလိကျါန့ၢ်တနံၣ်ဘျဲၣ်လံဘၣ်ဆၣ် တုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ် က့ၤအိၣ်လၢအဟံၣ် အဃီ အဒူသ၀ီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်ဘၣ်ဟးအိၣ်ကဒုသးအဖၢမုၢ်တုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်သၢဘ့ၣ် သ၀ီ(၃)ဖျၢၣ်အပူၤ တုၤလၢခဲအံၤခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ် အဃိ ဒူသ၀ီၦၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်တုၤလၢခဲအံၤတစုဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ...
လါယူၤလံ ၁သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇတၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤႇဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲမၤ၀ဲတၢ်ကူစါယါဘျါကလီ၀ဲကမျၢၢ်မဲာ်ချံၦၤဆါကစၢ်အဂၤ(၃၆၄)ဂၤအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤႇတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)နံၣ်အတီၢ်ပူၤတၢ်မၤ၀ဲအဆိကတၢၢ်တၢ်ကူစါယါဘှါကလီ၀ဲကမျၢၢ်အမဲာ်သၣ်ချံဒီးစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ(၂၄)သီတုၤလၢ(၂၆)သီအပူၤကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိလၢအိၣ်လီၢ်ယံၤလီၢ်ဘူးတဖၣ်လဲၤမၤဒိးပၠးမၤကွၢ်၀ဲအမဲာ်သၣ်ချံအိၣ်၀ဲ(၃၆၄)ဂၤအဂ့ၢ်ႇကညီတၢ်ထူးဖျဲၣ်သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သးကသံၣ်၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကသံၣ်သရၣ်ဒီးကထၢၣ်စီၤန့ၢ်ဆၢစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲကက့ၤကွၢ်က့ၤၦၤဆါစရီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၃၆၃)ဂၤညါႉၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအကျါန့ၣ်(၁၉၆)ဂၤဘၣ်ကွဲးကါ၀ဲအမဲာ်ချံမ့မ့ၢ်လၢၦၤဆါအဂၤန့ၣ်ပဟ့ၣ်အီၤမဲာ်ဒီးကွၢ်လံာ်လဲၢ်၊ကွၢ်တၢ်လၢအယံၤသ့ၣ်တဖၣ်လီၤႉ၂၀၂၄နံၣ်အပူၤမ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်လၢပမၤအီၤလီၤႉပကူစါယါဘျါကွဲးကါ၀ဲၦၤဆါတဖၣ်အံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤထံၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤတၢ်လံႉအ၀ဲသ့ၣ်သးခု၀ဲဒိၣ်မးလီၤႉကဲဘျူးလၢၦၤအါဂၤအဂီၢ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကျိိၣ်စ့တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်အိၣ်သးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အကလုာ်ကလုာ်အဖီခိၣ်မဲာ်ချံတၢ်ဆါကစၢ်သူၣ်ခ့သးၦၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤကလဲၤစူစါယါဘျါ၀ဲအသးလၢကီၢ်ပူၤဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအဃိဂုၢ်ကျဲးစၢးဃုကျဲလၢကကူစါယါဘှါကလီ၀ဲၦၤဆါတဖၣ်အံၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်ကသံၣ်သရၣ်ဒီးကထၢၣ်စီၤန့ၢ်ဆဲစံးအါထီၣ်၀ဲအတၢ်ပညိၣ်တၢ်တိာ်ပာ်ဘၣ်ဃးတၢ်ကူစါယါဘျါကလီ၀ဲၦၤဆါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်(KNU)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတၢ်မၤ၀ဲတၢ်ကူစါယါဘျါကလီမဲာ်သးချံတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤအံၤဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ဒီးတၢ်တြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ကမျၢၢ်မဲာ်ချံတၢ်ဆါကစၢ်တဖၣ်ဟဲဒိးမၤကွၢ်၀ဲအသးတကးဘၣ်ကမျၢၢ်လၢသုးက့(၁)ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢကညီလီၢ်အိၣ်ကမှံတၢ်လီၢ်အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်လဲၤဒိးမၤကွၢ်အသးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီတၢ်လဲၤကူစါမဲာ်ချံဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်တြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ပံၢ်တခးသ၀ီကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤပိာ်မုၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ယဟဲဖဲအံၤယဟဲပၠးယမံၤၦၢ်လီၤႉအခဲအံၤအမဲာ်ချံက့ၤထံၣ်ထီၣ်က့ၤတၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလံအဃိအ၀ဲထံၣ်က့ၤတၢ်အဃိန့ၣ်သးခု၀ဲဒိၣ်မးလီၤႉပဟဲဖဲအံၤန့ၣ်တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢၤစ့ၤကိညၢ်ဖးဒိၣ်ညါႉပတဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်မ့ၤဘၣ်အဃိတၢ်ဘျူးဒိၣ်မးလီၤႉပသ့ၣ်ညါလၢပဟဲဖဲအံၤတၢ်ဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးအိၣ်အဃိပမ့က့ၤန့ၣ်ပကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤကဒီးၦၤလၢအဲၣ်ဒိးဟဲသ့ၣ်တဖၣ်လီၤႉဆူမဲာ်ညါၦၤလၢအဲၣ်ဒိးဟဲမ့အိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲမ့တဘၣ်ပကဟဲစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်မီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ကွဲးကါ၀ဲမဲာ်ချံ၀ံၤအလီၢ်ခံဖဲတၢ်ဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်၀ဲမဲာ်ချံတၢ်အိၣ်သးအဆၢကတီၢ်ႇတၢ်ကတဲၤကတီၤန့ၣ်၀ဲၦၤဆါဒီးၦၤဟဲအိၣ်ခိးၦၤဆါဖိတဖၣ်တစိၢ်တလီၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်ဖဲတၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲဒီးတၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲဃုာ်ဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အိၣ်၀ဲအဃိကျိၣ်စ့တၢ်လၢၤဘူၣ်လၢၤစ့ၤတအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်ၦၤလဲၤကူစါယါဘျါမဲာ်ချံတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃)နံၣ်လါယူၤဒီးလါအီးကထိဘၢၣ်အပူၤႇကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤဃူဖိးကမံတံာ်(UCKAG)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲရဲၣ်ကျဲၤမၤ၀ဲတၢ်ကူစါယါဘျါကမျၢၢ်မဲၢ်ချံလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒူယီၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤအိၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒီးႇဖဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဘျီ၀ဲန့ၣ်အပူၤန့ၣ်ဒီးကထၢၣ်စီၤန့ၢ်ဆၢဒီးကသံၣ်ၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကူစါယါဘျါတ့ၢ်၀ဲကမျၢၢ်အဂၤ(၁၅၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၈သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႉ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ႇ နိၣ်တကီ(ကၠးအ့)သ၀ီဟီၣ်က၀ီၤ ပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၃၂)သုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဒီး အဒုးယၤသုးကလၢၤကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဃိပၣ်ဃုာ်၀ဲဒီးကမျၢၢ်အဟီၣ်ခိၣ်ႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါဟီၣ်ခိၣ်ခဲလၢာ်(၁၂)အ့ကၢၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠးအ့သ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်တိၤကျဲၤလၢကဘၣ်ကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်၀ဲအသုးကလၢၤတဖျၢၣ်န့ၣ်(၃)တၢၣ်၀း၀းအဃိန့ၣ်ဒ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်တိၤကျဲၤအိၣ်အသိးစးထီၣ်မၤ၀ဲလံအဂ့ၢ်ဒီးလၢကကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်အသုးကလၢၤအဂီၢ်ကျီပျီ၀ဲကရၢၢ်အကျိၤ၀ံၤမၣ်ထံၣ်လိာ်သးဒီးသ၀ီၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတဲပၠး၀ဲတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးပၣ်ဃုာ်၀ဲကမျၢၢ်ဟီၣ်ခိၣ်ႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါဟီၣ်ခိၣ်ခဲလၢာ်(၁၂)အ့ကၢၣ်အဂ့ၢ် ကၠးအ့သ၀ီလီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“(ခလရ-၃၂)အသုးရ့ၣ် မၣ်လိာ်၀ဲသ၀ီသးၦၢ်ဒီးတဲ၀ဲလၢအသုးရ့ၣ်ပူၤတၢ်ကလုၢ်လီၤလၢကဘၣ်ကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်အသုးကလၢၤန့ၣ်လီၤႉမၣ်လိာ်၀ဲသ၀ီသးၦၢ်အခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကျီပျီဃာ် ကရၢၢ်အကျိၤ၀ံၤလံႉဒ်အ၀ဲသ့ၣ်ကျီပျီဃာ်ကရၢၢ်အကျိၤအိၣ်၀ဲအသိးန့ၣ် ခီၣ်သုးရ့ၣ်(၃၂)အသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ် ပၣ်ဃုာ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်(၃)ဖျၢၣ်ဒီးကမျၢၢ်(၁)ဂၤအဟီၣ်ခိၣ်(၂)အ့ကၢၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢ အဒုးယၤသုးကလၢၤန့ၣ်အတီၤတၢ်န့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲသ၀ီဖိဒီပုၢ်၀ဲ(၃)ဂၤအဟီၣ်ခိၣ်ခဲလၢာ်(၇)အ့ကၢၣ်ဒီးကၠးအ့တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ပိာ်မုၣ်ကရၢအဟီၣ်ခိၣ်လၢအမ့ၢ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါဟီၣ်ခိၣ်(၃)အ့ကၢၣ်ခဲလၢာ်(၁၂)အ့ကၢၣ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ပယီၤသုးကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်အသုးကလၢၤအဃိသ၀ီဖိအဟီၣ်ခိၣ်လၢဘၣ်ဃၣ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်မၤနီၣ်အဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤဒီးအလဲၢ်အထီ၀ံၤတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤဆူ ခ့ၣ်အ့ၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်၀ံၤလံအဂ့ၢ်အ၀ဲတဲအါထီၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီ ပယီၤသုးအံၤလၢကကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်အသုးကလၢၤအဂီၢ်လိၢ်(ငါ)န့ၢ်၀ဲဒၣ် ဆ့ၣ်ကၠံလီၢ်က၀ီၤဖိဒီးလၢတၢ်ကတြီဆၢ၀ဲပယီၤသုးတၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်သုးကလၢၤအဂီၢ်လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် ဖီၣ်ဒီးဟ့ၣ်ပလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇတၢ်ဟံးတ့ၢ်ဃာ်၀ဲဒၣ်လီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အသိလ့ၣ်လၢတစိၢ်တလီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤအိၣ်၀ဲအဃိဆ့ၣ်ကၠံလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်တလဲၤတ့န့ၢ်၀ဲပယီၤသုးကလၢၤကရၢၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်လိၢ်(ငါ)န့ၢ်၀ဲမျၢၢ်လၢဟဲလၢတၢ်လီၢ်ယံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဟ့ၣ်၀ဲတနံၤအတီၢ်ပူၤတဂၤန့ၣ် စ့ပယီၤ(၁၃၀၀၀)ကၠးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးတဖၣ်အံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်မ့ၢ်လဲၤမၤတံာ်တာ်အ၀ဲသ့ၣ်တဘျီလၢ်လၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးတပျုၤပျီၤလီၤက့ၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီကမျၢၢ်တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်လၢအဘူးဖဲန့ၣ်အိၣ်၀ဲဖီခိၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်လၢကမျၢၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဃိဒ်ဒူသ၀ီသးၦၢ်အတၢ်ဃ့ထီၣ်အိၣ်၀ဲအသိးတၢ်လဲၤမၤတံာ်တာ်အ၀ဲသ့ၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဆ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၂၈၄)အသုးကလၢၤလၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲဆ့ၣ်ကၠံဒီးဃိၣ်သၢဖျၢၣ်ကျဲမုၢ်ကပၤစ့ၢ်ကီးမၤလဲၢ်ထီၣ်အသုးလၢၤအဃိပၣ်ဃုာ်၀ဲ၀ၣ်ကျုၢ်လူၢ်သ၀ီၦၤလီၢ်အက၀ီၤဖိအဂီၢ်ခိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတခီကညီကွဲၤလ့လိၤဃုမၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ၦၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိကိးဂၤဒဲးန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကလၢၤလၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲနိၣ်တကီ(ကၠးအ့)ဒီးဆ့ၣ်ကၠံဟီၣ်က၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဖဲအပူၤကွံာ်၂၀၂၃နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၢ်ဘူးကလၢၤဒီး၂၀၂၄နံၣ် ထီၣ်သီအဆၢကတီၢ် လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲသုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤခးအ၀ဲသ့ၣ်အဃိစးထီၣ်ဖဲန့ၣ်လံၤအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်ကရၢၢ်လဲၢ်ထီၣ်ႇမၤဂ့ၤထီၣ်အကရၢၢ်လၢဘံလၣ်မၠ့ၣ်ဒီးပျံၤထးဆှူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲတၢ်စူၤခါအကတီၢ်အံၤ ခီဖျိကျဲတဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဃိလၢတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢဒီးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ဘၣ်လ့ၢ်ထီၣ် လ့ၢ်လိၤက့ၤ၀ဲလၢခီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤခီဖျိကျဲသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤအဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်လၢကလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ ၀ံစိာ်တီဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတကးဒံးဘၣ်သိလ့ၣ်ႇဆဲးကၢးစ့ၢ်ကီးဟးထီၣ် က့ၤလီၤ တညီဘၣ်အဃိလၢကစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤက့ၤတၢ်အဂီၢ်ဒူဖိသ၀ီဖိတဖၣ်ဘၣ်လဲၤက့ၤလၢခီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅) ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် စီၤကျၢၤဒိၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖဲအံၤန့ၣ်ဘၣ်ဃးလၢကျဲတကပၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ယီၤခါအဂီၢ်လီၤႉ အဃိန့ၣ် တၢ်စူၤလီၤဘျီကျဲတဖၣ်န့ၣ်ဟးဂီၤတနီၤႇကၢၢ်လာ်ဘၢအီၤတနီၤႇထံကွးအီၤအိၣ်မီၤနီၤႉအဃိနက၀ံစိာ်တီဆှၢ တၢ်လၢ သိလ့ၣ်ႇဆဲးကၢးခီန့ၣ်နလဲၤဘၣ်ကီကီခဲခဲလီၤႉတၢ်လီၢ်တတီၤတီၤန့ၣ်မးသိလ့ၣ်လဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိဒူဖိသ၀ီဖိိ တဖၣ်ဘၣ်၀ံအီၣ်စိာ်အီၣ်တၢ်လၢခီၣ်လဲၤလၢကစၢ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်တၢ်ယီၤခါန့ၣ်ၦၤခၠၢၣ်သၢအီၣ်လၢသိလ့ၣ်ႇဆဲးကၢးဒ်န့ၣ် သ့မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤခါအကတီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဃးတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢန့ၣ်ၦၤလဲၤ၀ံအီၣ်က့ၤလၢၦၤကစၢ်န့ၣ်လၢ တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤလီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤ လၢခိကျဲတကပၤတၢ်ကလဲၤထီၣ်ဆူခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤႇကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်အဂီၢ် အိၣ်ဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ကျဲလၢတၢ်မၤဃာ်၀ဲလၢတယီၤဂီၢ်ဒ်န့ၣ်လီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်တနီၤန့ၣ်ၦၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤလၢထံ ကျဲအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...
လါယူၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကး အမျိာ်သုး(၃၁၀)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဘၣ်သံ၀ဲကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်သးစၢ်တဂၤဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးအမျိာ်သုး(၃၁၀)လၢအိၣ်သ့ၤစယၣ်အံၤ ဖဲလါယူၤ ၂၅ သီ ဟါခီ ၈း၃၀ ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ် ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ(အခဲၤ)သ၀ီပူၤ အူဆါ၀့အဟံၣ်မဲာ်ညါအဃိ မၣ်လၣ်ယမ့(၂၀)နံၣ်အံၤသံ၀ဲဒၣ်ဒီးဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်မီၤ၀့ဆါ(၃၅)နံၣ်ႇဖိသၣ်မုၣ်မၣ်ဖၠူၤစ့ၤမိ(၉)နံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ်အမျိာ်သုး(၃၁၀)သုးရ့ၣ်ဒီး(ခမရ-၂၀၇)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ် အိၣ်ဂ့ၤ၊တအိၣ်ဂ့ၤညီနုၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒူသ၀ီတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဃိ ၦၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဟံၣ်ဃီတၢ်သူူၣ်ထီၣ်ဒီးတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၄ သီအနံၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအမျိာ်(၃၁၀)သုးရ့ၣ်တဒူၣ်ဃီအံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်(အခဲၤ)သ၀ီဃၢၤ ၀ါဒၣ်ကွ့သ၀ီ ဖိသၣ်မုၣ်(၁၄)နံၣ်ဒီးအဒ့မုၣ်(၁)နံၣ်ဘျဲၣ် ခံဂၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ် လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ...
လါယူၤ ၂၆သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
တနံၤအံၤလါယူၤ(၂၆)သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်၀ဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲအမုၢ်နံၤအပူၤအံၤၦၤကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ဆီၣ်တခူကိးသတြီဃ့ထီၣ်၀ဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤပဒိၣ်ပၦၢ်ႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးကရၢသဘျ့တဖၣ်လၢကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလွံၢ်မံၤအဂ့ၢ်ႇပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကိးသတြီဃ့ထီၣ်၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်လွံၢ်မံၤဖဲမုၢ်နံၤ၀ဲအံၤန့ၣ်ႇမ့ၢ်ဒ်သိးၦၤလၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲတဖၣ်ကဒိးန့ၣ်အါထီၣ်အနီၢ်ကစၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒီးတၢ်ကပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢတၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤလၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်ႇၦၤကညီၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢစီၤနၢၤဒၣ်ဆူစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢတနံၤညါအံၤဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲအမုၢ်နံၤန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်တၢ်တြီတၢ်တြၢ်လၢၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ႇဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်အါထီၣ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤႇလၢတၢ်မၤပယွဲမၤဆါလၢအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤခီဖျိဘၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်လီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိသးလဲၣ်န့ၣ်ႇတၢ်လၢတၢ်မၤဆါမၤပယွဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်ထဲတၢ်မၤဘၣ်ဒိၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်ဘၣ်ႉမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်မၤကမၣ်ဒုးယာ်ကွီၣ်မ့ၣ်ႇတၢ်မၤကမၣ်လၢအဒိၣ်အမုၢ်တခါအဃိန့ၣ်ႇပထုးထီၣ်ရၤလီၤ၀ဲပတၢ်ဆီၣ်တခူကိးသတြီလၢမုၢ်နံၤ၀ဲအံၤႇမ့ၢ်တၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤဒ်သိးတၢ်ကပာ်သူၣ်ပာ်သးဒီးထိဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အဖီခိၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်”စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်မၤဆါမၤပယွဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲၦၤလၢအထီဒါသုးမီၤစိရိၤအကျဲသနူတဖၣ်ဒီးဒူသ၀ီလီၢ်က၀ီၤဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတူၢ်ဘၣ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်အတၢ်မၢကဲၦၤကညီတၢ်ဒီသဒၢသုးအမဲာ်ညါဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲအီၤအကလုာ်ကလုာ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလွံၢ်မံၤလၢ(KHRG)ဆီၣ်တခူကိးသတြီဃ့ထီၣ်၀ဲအံၤမ့ၢ်၀ဲ
(၁)ကပာ်ပနီၣ်ကွီၣ်မ့ၣ်အၢသီလၢသုးမီၤစိရိၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်မၤကမၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးသုတမၤသကိးပာ်ပနီၣ်ဆီၣ်ထွဲသုးမီၤစိရိလၢအိၣ်ဒိးစိကမီၤလၢဖိးသဲစးတဂ့ၤအမဲာ်ညါကဟးဆှဲးသုးမီၤစိရိၤဒီးကလိာ်ကွီၣ်သုးမီၤစိရိၤတဖၣ်အံၤလၢကွီၣ်ဘျီၣ်သဘျ့အပူၤႉ
(၂)ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသကိးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိႇလီၢ်က၀ီၤတၢ်ကရၢကရိဃုာ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ၦၤဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူၦၤၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အအိၣ်ဒ်သိးၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢနီၢ်ခိနီၢ်သးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကူစါယါဘျါအဂီၢ်
(၃)ကဒိကနၣ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၢ်က၀ီၤတၢ်ကရၢကရိၦၤထၢဖှိၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးအတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါတဖၣ်အတၢ်ဂဲၤလိာ်ဒ်သိးတၢ်ဖီၣ်ဒုးဃာ်မၤဆါမၤပယွဲလၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးတကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒီးကတိၤခဲးန့ၢ်တၢ်လၢၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်အခွဲးအယာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်
(၄)ကဂုၢ်ကျဲးစၢးပာ်ပတုာ်သကိးသုးကီၣ်ကးအတၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်လၢတၢ်ကမၣ်တၢ်ဟံၣ်န့ၢ်ဂ့ၢ်၀ီအံၤဒီးဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်လၢအဘၣ်ဃးတၢ်မၤကမၣ်မၤဆါပယွဲဒီးဃုထံၣ်န့ၢ်ကျိၤကျဲလၢတၢ်ကဘှါဆှဲ၀ဲတၢ်မၤကမၣ်ကွီၣ်မ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဃိထံသ့ၣ်ညါအတကွီၣ်လၢတၢ်ကဒုးပာ်ဃုာ်ကွီၣ်မ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ႇဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲအမုၢ်နံၤအံၤ(KHRG)ၦၤကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်ဃ့ထီၣ်၀ဲၦၤတဂၤစုာ်စုာ်ဒီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်လၢကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်သးတဖျၢၣ်ဃီႇလၢတၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤသကိး၀ဲၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲလၢအိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်အပူၤအဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီႇလၢတၢ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လၢတၢ်သးတဖျၢၣ်ဃီအပူၤန့ၣ်ႇၦၤကိးဂၤဒဲးမၤသကိးတၢ်သ့၀ဲခီဖျိလၢတၢ်ဟ့ၣ်အါထီၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါလၢကီၢ်ပယီၤမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးတကပၤအပူၤလၢအဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အိၣ်သးဘၣ်ထွဲဒီးၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ်တဖၣ်အတၢ်လဲၤခီဖျိသ့၀ဲအသိးႇလၢတၢ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လၢသးတဖျၢၣ်ဃီအပူၤပဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲၦၤတၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသ့၀ဲလၢတၢ်ကူစါယါဘှါတကပၤသ့စ့ၢ်ကီး၀ဲသ့ဒ်သိးခါဆူမဲာ်ညါတၢ်ဘၣ်ပျံၤဘၣ်ဖုးမၤဆါမၤပယွဲသုတအိၣ်လၢၤတဂ့ၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်လံာ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံကီၢ်ပယီၤကလံၤထံးတၢ်လီၢ်အပူၤတၢ်မၤဆါမၤပယွဲကမျၢၢ်အံၤအါထီၣ်နးထီၣ်အိၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီးၦၤလၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤဆါမၤပယွဲတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢနီၢ်ခိနီၢ်သးတၢ်ကူစါညါဘျါအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လီၤအဂ့ၢ်(KHRG)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲမၤၦဲၤအါထီၣ်အသုးနီၣ်ဂံၢ်ဖဲယ့ကီၢ်ဆၣ်ဒီးကျ့ၤအီၤကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအဘၢၣ်စၢၤတၢ်လီၢ်ၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ထီၣ်ဘးလၢအကထိအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကီၣ်ကးဟဲမၤၦဲၤအါထီၣ်အသုးနီၣ်ဂံၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ကမ့ၢ်၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတခါလၢအကါဒိၣ်၀ဲအသိးခီဖျိလၢရှၢရှါသ့ၣ်တဖၣ်ကဟဲမၤ၀ဲမုၢ်ကျိၤ၀ဲကွာ်ဖဲ(ဒ၀ဲၢ်ကဘီသန့ၤဖးဒိၣ်)အလီၢ်အဃိထံၣ်လၢသုးကီၣ်ကးဟံန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်တလၢၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုး(MSRF)အၦၤကတိၤတၢ်ပၢ(နဲၤနကါ)စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“စးထီၣ်ဖဲတလါညါအံၤ(၇)သီအနံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအၦၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဟဲမၤၦဲၤထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါလၢအကထိဖဲ(ယ့ဒီးကျ့ၤအီၤ)အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲမီၤနီၤႉ ဖဲမဟါတဟါန့ၣ်စ့ၢ်ကီးမၤၦဲၤ၀ဲဒၣ်ဒံးအဖၢမုၢ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်ဖံးတၢ် မၤအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်ဖိဆံးဘၣ်မ့ၢ်၀ဲဒုးယၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤလီၤဆီလၢအကါဒိၣ်၀ဲတခါလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟူးဂဲၤမၤ၀ဲဒၣ်မီၤနီၤႉ တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ပနၢ်ပၢၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်(ဒ၀ဲၢ်ကဘီသန့ဖးဒိၣ်)အလီၢ်န့ၣ်အမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ် သိၣ်မှံၤ(ရၢရှါ)ကဟဲ အဃိန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံးန့ၢ်၀ဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲပူၤကွံာ်စှၤသီအတီၢ်ပူၤအခါဒံးန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲမၤၦဲၤအါထီၣ်၀ဲအသုးနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲဒီးလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဟဲထီၣ်မၤၦဲၤအၦၤနီၣ်ဂံၢ်တၢ်လီၢ်ဒ်အမ့ၢ်(ယ့ကီၢ်ဆၣ်)ဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်လူၢ်ဒီခိၣ်ႇ ယါဖူကရူၢ်အပူၤဒီးဒူသ၀ီတၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီးပီၣ်လဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်တၢ်လီၢ်လၢသုးကီၣ်ကးအၦၤဟဲမၤၦဲၤထီၣ်အသုးနီၣ်ဂံၢ်န့ၣ်တၢ်ထိၣ်ဒွးအၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ထီၣ်ဘးလၢ(၂၀၀၀)ဘျဲၣ်ဆူဖီခိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးသ့ၣ်တဖၣ်တ့ၢ်ထီၣ်ပာ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒီသဒၢမဲးထၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်(နဲၤနကါ)စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးဒ၀ဲၢ်ကဘီသန့ၤဖးဒိၣ်အလီၢ်၀ဲအံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးဖီလာ်တၢ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်(Media)တခါလၢအမ့ၢ် (People Media) အံၤပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးဟ့ၣ်၀ဲတၢ်ပျဲလၢလၢၦဲၤၦဲၤဆူရၢရှါအိၣ်ဒ်သိးကဟဲဟူးဂဲၤမၤ၀ဲမုၢ် ကျိၤ၀ဲၤကွာ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးအံၤ လၢကမၤဆှဲလဲကွံာ်တၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လာ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤတၢ်လီၢ်ခဲလၢာ်အဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲတခါအံၤလါယူၤထီၣ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤ ဟူးဂဲၤအါထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကရူၢ်(၃)ဘ့ၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးအံၤလၢကနုာ်လီၤမၤဆှဲလဲ၀ဲဒၣ်တၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လာ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤအံၤအဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤ လါယူၤထီၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ် နုာ်လီၤဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်လၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖွ့ဖူကၢ်ႇခရၢၢ်ကရူၢ်ဒီး၀ီၢ်ကျီၢ်ကရူၢ်ပူၤ ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်တုၤလၢခဲအံၤတစုအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးပယီၤသုးနုာ်လီၤဟူးဂဲၤဟဲအါထီၣ်လၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတၢ်ဂ့ၢ်အဖီခိၣ်အံၤန့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲလၢ“ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤန့ၣ်စးထီၣ်ဖဲလါယူၤ ၅ သီန့ၣ် ပယီၤသုးဟဲနုာ်လီၤ ဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ် လၢကရူၢ်(၃)ဘ့ၣ်ပူၤအံၤမၤသးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအါထီၣ်တစဲးမီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤအံၤအတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ် ဒုပတသ့ၣ်ညါ ခဲလၢာ်ဘၣ်ႉတၢ်မၢၤလၢတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်ခီဒုအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲနုာ်လီၤသမံသမိး၀ဲဒၣ်တၢ်ခူၣ်ထူလီၢ်ႇမၤအါထီၣ်၀ဲအသုးကျိၤဒီးနုာ်လီၤဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်လီၤႉဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(ရတခ)တဖၣ်နဲၣ်လီၤတၢ်ကလုၢ်မၢနုာ်လီၤဟူးဂဲၤ၀ဲဖဲကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးတဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤဟူးဂဲၤလၢကရူၢ်(၃)ဘ့ၣ်အံၤအပူၤအခါန့ၣ် ခးလီၤကျိဖးဒိၣ် တကးဒံးဘၣ်ကိးမၢ၀ဲလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်လၢကဒုးနဲၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကျဲအိၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်...
လါယူၤ ၂၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်မူကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဖဲပူၤကွံာ်လါယူၤ(၂၃)သီလၢ တနံၤဃီအတီၢ်ပူၤခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်လိၤလိၤဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီအပူၤအဃိဘၣ်ဒိ၀ဲကမျၢၢ်(၄)ဂၤအဂ့ၢ်မူကီၢ်ဆၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကီၣ်ကးလၢပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လိၤလိၤဆူကမျၢၢ်ဒူသ၀ီအပူၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(စွ့ၤ၀ါ)ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၃၀၇)သုးရ့ၣ်ဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခးလီၤ၀ဲ ကျိဖးဒိၣ်ဒ်အံၤအဃိန့ၣ်တၢ်သံတၢ်ၦၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲကိးနံၤဒဲးအဂ့ၢ်မူကီၢ်ဆၣ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢသရၣ်စီၤစံးပတြၢၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်အဘၣ်၀ဲဒၣ်(သံဖၠူၤဆ့ၣ်)န့ၣ်သၢဂၤဒီး(ငတိက့ၣ်)သ၀ီန့ၣ်တဂၤမီၤနီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘၣ်ႉ စးထီၣ်လၢလါအ့ဖြ့ၣ်တုၤလၢခဲအံၤန့ၣ်ပညိၣ်ခးလီၤ ၀ဲကျိဖးဒိၣ်လၢဒူသ၀ီအပူၤတီတီလီၤႉ တၢ်သံတၢ်ၦာ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉ“ အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအံၤအခီၣ်သုးလၢကဟဲထီၣ်ဟူးဂဲၤ၀ဲတၢ်ခီန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်သနါက့ပယီၤသုးကလၢၤဒ်အမ့ၢ်(စွ့ၤ၀ါ)(ခလရ-၃၀၇)သုးရ့ၣ်ဒီး(ခမရ-၄၃၉)သုးရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ် ဒူသ၀ီအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်ၦၤဒူသ၀ီဖိလၢသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲ(၄)ဂၤအံၤန့ၣ်အကျါပာ်ဃုာ်ပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ၦၤသးနံၣ်(၅၀)ဆူအဖီခိၣ်လီၤအဂ့ၢ်ႇ ၦၤလၢဘၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ်အကျါတနီၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးမူကီၢ်ဆၣ်ဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤကူဆါယါဘျါန့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးစးထီၣ်လၢသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤတုၤလီၤလၢ(၂၀၂၄)နံၣ်လါမ့ၤအတီၢ်ပူၤအံၤချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၄၉၄ ၅၉၀)ဂၤဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်လၢၤအပူၤ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်မ့ၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တဘ့ၣ်လၢၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်လီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ