လါယူၤ ၂၅သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢသုးက့(၄)ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်အမျၢ်ထၣ်တၢ်လီၢ်အပူၤႇမဟါလါယူၤ(၂၄)သီအနံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်ႇတၢ်မၤ၀ဲတၢ်တူၢ်လိာ်သဂၢၢ်သုးမုၢ်ဒိၣ်ဟဲက့ၤလၢတၢ်ဒုးပျီပူၤတဖၣ်အဂ့ၢ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤမ့ၢ်၀ဲတၢ်သဂၢၢ်တူၢ်လိာ်မၤလၤကပီၤဘီသိၣ်သူသုးကျိၤတကျိၤလၢအပာ်ဖှိၣ်သးဒီးသုးရ့ၣ်(၁၀)သုးဒ့(၄)သုးမုၢ်ဒိိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်တၢ်ဒီသဒၢသုး(PDF)သုးဖိလၢပာ်ဖှိၣ်သးဟဲက့ၤလၢတၢ်ဒုးပျီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်နဲၣ်ရွဲၣ်(ပဒိၣ်)စီၤအဲၣ်နၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပ၀ဲပကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့ပအိၣ်ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်သဂၢၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲဒၣ်ပသုးမုၢ်သံၣ်ဘိပသုးခိၣ်သုးနၢ်လၢအထီၣ်ဒုး၀ဲဒၣ်ဒုၣ်ဒါအသုးကလၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲတၢ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ထဲသုးက့အသုးကျိၤတကျိၤလၢအမ့ၢ်ဘီၣ်သိၣ်သူသုးကျိၤလၢအပာ်ဖှိၣ်ဃုာ်သးဒီးသုးရ့ၣ်(၁၀)သုးဒ့(၄)ဃုာ်ဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)ဖိတနီၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢပာ်ဖှိၣ်သးလၢတၢ်လီၤတတီၤဒီးဟဲက့ၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒံးလီၤႉမ့ၢ်ထဲသုးကျိၤတကျိၤလီၤႉတမ့ၢ်လၢသုးက့ပတီၢ်ဒံးဘၣ်အဃိမ့မ့ၢ်လၢသုးရ့ၣ်တဖၣ်ခီဒုတပၣ်၀ဲဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇတၢ်မၤလၤကပီၤ၀ဲသုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲလီၤဆီဒၣ်တၢ်တၢ်ထီၣ်ဒုးမၤန့ၢ်ကွံာ်၀့ၢ်တိၢ်ရ့ၣ်ပယီၤသုးကလၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံတၢ်ခိးသဂၢၢ်တူၢ်လိာ်က့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်လၢအဟဲက့ၤလၢတၢ်ဒုးပျီတဖၣ်အဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကးဒံးဘၣ်ႇတၢ်သဂၢၢ်တူၢ်လိာ်တၢ်မၤလၤကပီၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အံၤမ့တမ့ၢ်လၢကီၢ်ရ့ၣ်သုးရ့ၣ်ပတီၢ်ဒံးဘၣ်ဆၣ်သးအိၣ်စံးဘျူးမၤလၤကပီၤ၀ဲသုးမုၢ်သံၣ်ဘိခိၣ်နၢ်လၢအဟ့ၣ်လီၤသးဒုးလီၤၦၢ်ကွံာ်သုးမီၤစိရိၤတဖၣ်ကိးဂၤဒီးစံးဘျူးစ့ၢ်ကီး၀ဲကမျၢၢ်လၢအဟံစၢၤမူဒါလၢအလီၢ်လၢသနၢၣ်ဒၣ်၀ဲကိးဂၤအဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီႇဖဲတၢ်ခိးသဂၢၢ်တူၢ်လိာ်၀ဲသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤအံၤန့ၣ်သုးမုၣ်ဒိၣ်လၢဟဲက့ၤတၢ်ဒုးပျီတဖၣ်အနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်၀ဲအဂၤ(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးဒူသ၀ီဖိလၢတူၢ်လိာ်သဂၢၢ်တၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်သးခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲအအဂၤ(၁၀၀)စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်တူၢ်လိာ်သဂၢၢ်သုးမုၢ်ဒိၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤ(KWO)ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢဒီး(KYO)ကညီသးစၢ်ကရၢဃုာ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤတၢ်ကရၢကရိလၢအဂၤတဖၣ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ႇနဲၣ်ရွဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်မၤလၤကပီၤကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါစံးဘျူး၀ဲသုးမုၢ်ဒိၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(KYO)ကညီသးစၢ်ကရၢအတၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤ တၢ်စူၤခါအကတီၢ်တၢ်ဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သး အါ၀ဲဒီး ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤတၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါကဲထီၣ်သးအမျးကယၤအါဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ညီနုၢ်ကိးမုၣ်နံၣ်ဒဲးမ့ၢ်တုၤဃီၤလၢတၢ်စူၤခါဒီးတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်န့ၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤကဲထီၣ်သးတမ့ၢ်ဒ်ညီနုၢ်အပူၤကွံာ်နံၣ်ဘၣ်အသိးတၢ်ဆါအံၤရၤလီၤအသးလၢဒဲက၀ီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ သရၣ် စီၤနၤသၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ညီနုၢ်တၢ်ဟၢဖၢလူန့ၣ်ကဲထီၣ်သးကိးနံၣ်ဒဲးလီၤႉတၢ်စူၤလီၤသီႇတၢ်ကိၢ်ခါထံကၤနိကၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိထံနိတၢ်အီၣ်တၢ်အီအဃိအကဲထီၣ်သးႉတၢ်တနံၣ်ညါအံၤခီန့ၣ်အမျးကယၤအါန့ၢ်ဒံးနံၣ်လၢအပူၤကွံာ်မီၤနီၤႉ တၢ်တနံၣ်ညါအံၤကဲထီၣ်သးတမ့ၢ်ဒ်သိးအပူၤကွံာ်နံၣ်ဘၣ်ႉအပူၤကွံာ်န့ၣ်ဟၢဖၢလူဒ်သိးထံဒ်န့ၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်ညါအံၤအကဲထီၣ်သးန့ၣ်အဟၢဖၢလဲၤပြဲးပြဲးႇတမ့ၢ်အ့ၣ်အူလၢအထံဒ်န့ၣ်ဘၣ်ႉပမ့က့ၤကွၢ်တၢ်ဆါအံၤရၤလီၤသးလၢဒဲက၀ီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤလံန့ၣ်ပတဲသ့မီၤနီၤႉအပူၤကွံာ်တနွံန့ၣ်ၦၤဆါသံအိၣ်တဂၤခံဂၤခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးသူၣ်တၢ်ဆါအိၣ်အဃိန့ၣ်ႉတၢ်တခါအံၤခီန့ၣ်ပဆၢတဲာ်လၢတၢ်ပနီၣ်လီၤႉတမ့ၢ်တၢ်မၤကွၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးလၢၦၤ၀ဲအံၤအိၣ်ဒီးအ့ၣ်ဃၢ်ဧါႇတအိၣ်ဧါန့ၣ်တၢ်မၤကွၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်အဟၢဖၢလူႇတၢ်ကိၢ်ထီၣ်ႇအသူၣ်တၢ်ဆါအိၣ်စ့ၢ်အဃိ ပဆိမိၣ်လၢကပၣ်ဃုာ်ဒီး တၢ်ဆါတခါအံၤသ့ၣ်သ့လီၤမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိတၢ်ဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးအါအဖီခိၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤနွံအခါန့ၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်ဟဲလီၤ သမံသမိးၦၤကမျၢၢ်ႇဟးမၤကွၢ်၀ဲထံပူၤထံကမျၢႇဟးမၤကွၢ်ၦၤကညီအအ့ၣ်ဃၢ်ဒီးဖဲန့ၣ်တၢ်ထံၣ်၀ဲလၢၦၤအ့ၣ်ကျါဒီး ထံကမျၢၢ်ထံပူၤတနီၤအိၣ်ဒီးတၢ်ဃၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ် စီၤနၤသၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဟၢဖၢလူကဲထီၣ်သးတနံၣ်အံၤအတၢ်ပနီၣ်တဒ်သိးလၢအပူၤကွံာ်နံၣ်ဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီအတၢ်ပနီၣ်ဖျါ၀ဲလၢလိၤကိၢ်ႇ အ့ၣ်ဆါပြဲးပြဲးႇဟၢဖၢဆါဟၢဖၢ၀ံာ်တကးဒံးဘၣ်ၦၤလၢအဘၣ်နးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ကတူၢ်ဘၣ်၀ဲလၢကသါချ့ႇ အီးစံၣ်ကၠၢၣ် (oxygen)ႇ(BP)လီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးအပူၤကွံာ်န့ၣ်တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါကဲထီၣ်သးအါလၢၦၤဖိသၣ်ဘၣ်ဆၣ်တနံၣ်အံၤကဲထီၣ်သးအမျးကယၤအါလၢၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်တဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ဆါယံာ်ထၢ(Chronic)တၢ်ဆါႇသူၣ်တၢ်ဆါႇကလ့ၢ်တၢ်ဆါႇ ဟၢဖၢပူၤအိၣ်ဒီးထံသ့ၣ်ႇဂံၢ်တြီဆၢတဂ့ၤဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ဒံးၦၤအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဆူၣ်ချ့ၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဟၢဖၢလူတၢ်ဆါအံၤတမ့ၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ပကဘၣ်အိၣ်ဃာ်ဒီးတၢ်ဒီသဒၢဆိပာ်ဒီး...
လါယူၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ကညီကီၢ်စဲၣ်-ရၤမတံ၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်အဃိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲ အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤအဖီခိၣ်ရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤကျးဆါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဆါ၀ဲဟုသးဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်အသိးဒီးကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်ဟုးသးဒ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်န့ၢ်၀ဲအသိးလီၤအဂ့ၢ်ရၤမတံကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်စူၤအဃိသိလ့ၣ်တီပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးဟုသးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲလၢကတီဆှၢ၀ဲတၢ်အဂီၢ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးဟုသးသ့ၣ်တဖၣ်လီၤစှၤကွံာ်၀ဲဒၣ်အဖီခိၣ်ကျးဆါသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢတၢ်တဘၣ်ဆါန့ၢ်၀ဲဟုသးအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဘၣ်အသိးကမျၢၢ်လၢအလဲၤၦ့ၤအီၣ်ဟုသးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ဆါန့ၢ်က့ၤဒၣ်ထဲ(၁)တလီးလီၤအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိလၢလဲၤၦ့ၤအီၣ်ဟုသးတဂၤစံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“မ့ၢ်လၢတၢ်စူၤအဃိန့ၣ်သိလ့ၣ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤမီၤနီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်တတီၢ်န့ၣ်ဟးၦ့ၤအီၣ်ဟုသးတန့ၢ်ဘၣ် အခဲအံၤမးၦ့ၤအီၣ်န့ၢ်လီၤႉ ရၤမတံ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ၦ့ၤထီၣ်၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉ ဖဲတဂီၤညါအံၤန့ၣ်ယလဲၤၦ့ၤအီၣ်ဟုသး အထၢၣ်ဖးဒိၣ်န့ၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉ အဃိန့ၣ်ယဟဲက့ၤၦ့ၤအီၣ်ဟုသးအထၢၣ်ဖိ(၆)တလီးမီၤနီၤႉ ကျးကစၢ်သ့ၣ် တဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဖှိၣ်၀ဲအိၣ်မီၤနီၤႉ ကျးကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တဘၣ်လိၣ်ပာ်ခူသူၣ်ပာ်ကီၤဃာ်ဟုသးဘၣ်ႉ ခီ ဖျိဟုသးအၦ့ၤထီၣ်ဒီးသိလ့ၣ်တီဟုသးတဟဲထီၣ်ဘၣ်အဃိတၢ်တပျဲကျးကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဆါန့ၢ်၀ဲဟုသးအါအါဘၣ်ႉ ဘၣ်နုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ၦၤလၢကျိၣ်စ့အိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ၦ့ၤဃာ်၀ဲသၢလွံၢ်ထၢၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉ ၦၤလၢ ကျိၣ်စ့တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုနး၀ဲန့ၣ်ႉ အဃိန့ၣ်တဘၣ်လိၣ်ဆါန့ၢ်၀ဲအါအါဘၣ်ႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့ၢ်လၢသိလ့ၣ်တၢ်တီဆှၢဟုသးပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤကီခဲ၀ဲအဃိရၤမတံ၀့ၢ်အပူၤဟုသးလီၤစှၤကွံာ်၀ဲအမဲာ်ညါဟုသးဃုာ်ဒီးပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒီးဟုသးကပုာ်အထၢၣ်ဒိၣ်တထၢၣ်န့ၣ်ပူၤကွံာ်အိၣ်(၁)ကလီၢ်ကၠးဘျဲၣ်ဒီးအခဲအံၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်တုၤလၢ(၂)ကလီၢ်ကၠးဘျဲၣ်လံအသိးဆီဒံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲတုၤလၢ(၈၀၀)ကၠးလံအဂ့ၢ်ရၤမတံကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ရၤမတံ၀့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤအံၤမ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢအဖီခိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဟုသးဟဲနုာ်လီၤ၀ဲဆူရၤမတံ၀့ၢ်အပူၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်မ့ၢ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်စ့အၦ့ၤထီၣ်ဒီးၦၤအါဒၣ်တက့ၢ်အီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကီၢ်ပယီၤဟုသးလီၤအဃိတၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်ဟဲနးဒိၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဒံး၀ဲအံၤခီန့ၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်က့ၤလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဟုသးလီၤအဂ့ၢ်ရၤမတံလီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးရၤမတံတီနီၢ်ကစၢၢ်ၦၢ်ပူၤကျဲလီၢ်လံၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်စူၤခါမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါဘၣ်ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်၀ဲအဃိကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲဒီးကီၢ်ဆၢပနံာ်တၢ်ကၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအတၢ်လဲၤတရံးသးဘၣ်တံာ်တာ်၀ဲအဃိလၢတၢ်ကသူ၀ဲထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်ကီၢ်ဆၢအဘၢၣ်စၢၤမဲၢ်သ၀ီကျဲအံၤအဂီၢ်တၢ်တၢၣ်ပီၢ်ရဲၣ်ကျဲၤသကိးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၃ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါယူၤ ၂၁ သီအနံၤ န့ၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲစူးကလံပယီၤသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ခဲလၢာ်လံဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲ ပယီၤသုး(၂၁)ဂၤဒီး တၢ်မၤန့ၢ်ဃုာ်၀ဲကျိချံၦာ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၂ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၅၆၀)စူးကလံသုးကလၢၤအံၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၁၇ သီအနံၤ န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်စးထီၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲဒီးဖဲလါယူၤ ၂၁ သီ လၢလွံၢ်သီအတီၢ်ပူၤ ဘၣ်တၢ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကလၢၤတၢ်လီၢ်ဒီတဖျၢၣ်ညါဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထီၣ်န့ၢ်စူးကလံပယီၤသုးကလၢၤတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်၀ဲဒုၣ်ဒါ(၂၁)အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲ သုးဒ့ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ ၀နၣ်တိ တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးတကပၤသံ၀ဲဒၣ်(၆)ဂၤႇဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်...
လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ၃ နံၣ် ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤ၀ဲဒၣ်လၢအကလီၢ်(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤလါအါရံၤ ၁ သီ တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)လါမ့ၤလၢသၢနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ (၁ႇ၀၇၈ႇ၅၀၅)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးအလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤပာ်ဖျါ၀ဲအသိးန့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)န့ၣ် ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံ ဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁၄၃ႇ၅၂၉)ဂၤႇတီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂)န့ၣ်(၈၃ႇ၂၃၈)ဂၤႇချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်(သုးက့ ၃)န့ၣ် အိၣ် (၄၉၄ႇ၅၉၀)ဂၤႇဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)န့ၣ်(၁၀၀ႇ၈၇၃)ဂၤႇမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)န့ၣ်အိၣ်၀ဲ (၇၈ႇ၈၇၉)ဂၤႇ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၅၄ႇ၃၃၀)ဂၤဒီးမ့မ့ၢ်လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့...
လါယူၤ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဟီၣ်က၀ီၤဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပယီၤသုးကလၢၤ လၢအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဘၣ်ဟဲတီဆှၢန့ၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်အိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကလၢၤဒ်အမ့ၢ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၃၄၀)(၃၄၁)ဒီးသုးယၤဒုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)လဲၤက၀ီၤတံၢ်ဃာ်၀ဲဒီးဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကျဲအသိးအၦၤခီၣ်သုးလၢကဟဲထီၣ်မၤစၢၤအီၤဒီးဆှၢန့ၢ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိအိၣ်ဒၣ်အသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်အဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤကျၢၤဒိၣ်စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ပယီၤသုးန့ၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ခီၣ်သုးန့ၣ်တၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သးလၢကဟဲလၢခီၣ်ႇ ဆှၢန့ၢ်လိာ်သးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇ တိစၢၤမၤစၢၤလိာ်သးဒ်န့ၣ်ဒုအခဲအံၤန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်အသုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်လၢအ သုးကလၢၤအပူၤဒီးၦၤတဲစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤဖးဒိၣ်လၢခူၣ်ပာ်၀ဲဒၣ်လၢ်ဖီလာ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်အီၣ်ဒုလၢတၢ်ကိၢ်ခါဆှၢပာ်၀ဲန့ၣ်အတၢ်ကအိၣ်တ့ၢ်တနီၤႉ ဒီးအခဲအံၤန့ၣ်အခိၣ်အနၢ်န့ၣ် ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်အီၤလၢကဘီယူၤန့ၣ်ခဲအံၤခဲအံၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအၦၤလၢအိၣ်သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢကဟးထီၣ်ဟးလီၤဟူးဂဲၤ၀ဲလၢသုးကလၢၤအချၢအဂီၢ်ဟူးဂဲၤမၤ၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ဒီးတန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အဃိဘၣ်အိၣ်တံာ်၀ဲလၢအသုးကလၢၤအပူၤဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤကျၢၤဒိၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၃၄၀)(၃၄၁)ဒီးဒုးယၤသုးကလၢၤ၀ဲအံၤန့ၣ်အိၣ်ကးတံာ်လိာ်အသးဘူးဘူးဒီးသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်မုၢ်နုာ်ဟီၣ်က၀ီၤတကပၤလၢအစီစုယံာ်၀ဲဒီးဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်(၃)မံးလာ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၁၉) ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၆၄၂)ဒီးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၄၃၄)လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဟံးန့ၢ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦၤက့ၤဂုာ်ဖှိၣ်က့ၤ၀ဲအသးဖဲသုးကလၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်တယာ်၀ဲၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ကအိၣ်၀ဲလၢ(၂၀၀)ဘျဲၣ်(၃၀၀)အခိၣ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူဖဲပူၤကွံာ်လါမ့ၤအသီ(၂၀)အလီၢ်ခံပယီၤကီၣ်ကးသုးကလၢၤ(၄)ဖျၢၣ်ထုးကွံာ်အသးဂုာ်က့ၤ၀ဲအခံဆူ(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဒီးအၦၤနီၣ်ဂံၢ်စှၤ၀ဲဒၣ်အဃိဟဲက့ၤထုးဖှိၣ်က့ၤအသးအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးအ၀ဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤသနူကလီၤမၢ်ကွံာ်ဒီးကထုးကွံာ်အသးအဂီၢ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တနီၤဆီၣ်သနံး၀ဲဒၣ်ဒီးနုာ်လီၤဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအကျဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်ဃာ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၁သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ
ကညီကီၢ်စဲၣ်-လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ႇမဲၢ်သ၀ီကျဲတုၤလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ကျဲအံၤႇဒ်သိးတၢ်ကသူအီၤလၢတၢ်စိာ်ခီဆှၢ၀ဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂီၢ်ႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲတၢ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အမဲာ်ညါတဲၣ်ပီၣ်ရဲၣ်ကျဲၤသကိး၀ဲဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ရၤမတံတီနီၢ်ကစၢၢ်ၦၢ်ပူၤကျဲလီၢ်လံၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤႇတၢ်စူၤခါမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါဘၣ်ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်၀ဲအဃိႇကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲဒီးကီၢ်ဆၢပနံာ်တၢ်ကၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအတၢ်လဲၤတရံးသးဘၣ်တံာ်တာ်၀ဲအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဆိးႇအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိလၢတၢ်ကသူ၀ဲထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်ကီၢ်ဆၢအဘၢၣ်စၢၤမဲၢ်သ၀ီကျဲအံၤအဂီၢ်တၢ်မၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်ရဲၣ်ကျဲၤသကိး၀ဲတၢ်အဂ့ၢ်ႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သုးခိၣ်ကီၢ်ဆၢ(BGF)ဂုၢ်ကျဲးစၢး၀ဲလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲတဘိအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်သုသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ၦ့ၤတၢ်ကလံၤထီၣ်အဂီၢ်လၢၤတဂ့ၤအဃိကျဲအံၤမ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်သၦၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လၢကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးဘၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်ကဘၣ်တူၢ်လိာ်အၢၣ်လီၤလၢအကြၢး၀ဲဘၣ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၇)ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်အီၤမီၤအ့စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒ်သိးကျဲကဖျိထီၣ်တဘိအဂီၢ်ခီန့ၣ်(BGF)တကပၤန့ၣ်ဃု၀ဲကျဲလၢ-တနံၤဂီၢ်တနံၤဂီၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢၦၤသူၦၤအီၣ်အီၤလၢကိးမုၢ်နံၤဒဲးတဖၣ်ကလီၤ၀ဲလၢမဲၢ်သ၀ီတကပၤလီၤႉဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲလီၤႉအဃိန့ၣ်ကျဲတဘိန့ၣ်မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ခီဒုန့ၣ်တဲ၀ဲလၢကဟဲတဲကဒီးတၢ်ဒီးၦၤလီၤႉဒီးပ၀ဲနါက့ပကွၢ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်သုတဘၣ်သဂၢၢ်တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်ဘၣ်အဂီၢ်လီၤႉအဃိန့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ဘျူးလၢထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်အကျိၤအကျဲမ့ၢ်အိၣ်ခီန့ၣ်ပကဘၣ်တူၢလိာ်လီၤႉအ၀ဲအံၤမ့ၢ်ပကွၢ်တၢ်လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇလၢတၢ်ကအိးထီၣ်ကျဲလၢထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤမ့ၢ်ဒၣ်ထဲတၢ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးအပတီၢ်ဒံးလီၤဒီး( BGF)တကပၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်အတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢအဖိးမံသဲစးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တကတီၢ်ဃီႇမဲၢ်သ၀ီကျဲမ့အိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကန့ၢ်၀ဲဒၣ်ထဲသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအစှၤဒီးသိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤကူၦၤကညီတဖၣ်လီၤဒီးမ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်မီထိၣ်လၢအတီဆှၢတၢ်လၢကီၢ်ပူၤဆူရၤမတံတဖၣ်တခီတမ့ၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤသ့၀ဲဘၣ်အဃိတၢ်လီၤဆီတအိၣ်၀ဲလၢၦၤနီလၢသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်ကစၢ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်ရၤမတံ-ဖၣ်အၣ်ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤပဲာ်ဖးနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိရၤမတံ-ကီးတရံးအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤတက့ၤအိးထီၣ်အသးဒံးဘၣ်တုၤ၀ဲလၢခဲအံၤဒီးကျဲလၢတၢ်ဆီတလဲသူအီၤတဘိသနါက့ဟးဂီၤ၀ဲအဃိမီထိၣ်သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်တီဆှၢတၢ်ကတီၢ်ဘၣ်အိၣ်ကတာ်၀ဲယံာ်ယံာ်အသိးသိလ့ၣ်လီၤတကျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်အသးအိၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲကီၢ်ပူၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်န့ၣ်အသိးႇတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်တီဆှၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အဂီၢ်မဲၢ်သ၀ီကျဲအံၤႇအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-သုးက့(၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉဒီးကျဲအံၤဒီတဘိအပူၤ(BGF)တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအမဲာ်ညါႇသုးကီၣ်ကးတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအိၣ်၀ဲ(၂)တီၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယူၤ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ခရၢၢ်ကရူၢ်ဒီး ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးအၦၤနုာ်လီၤဟူးဂဲၤဟဲအါထီၣ်အဃိ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ် တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခရၢၢ်ကရူၢ်ဒီးဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်အံၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤထီၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤ ၀ဲဒၣ်သုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤႇဟးဃိထံဟးဆှၣ်တၢ်လၢၦၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်အဃိ ဒူသ၀ီၦၤကမျၢၢ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်လၢအိၣ် ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်အံၤအပူၤတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်လၢၦၢ်လၢ်ကျါႇၦၤဒူၦၤသ၀ီကဲထီၣ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးတဖၣ်န့ၣ်နုာ်လီၤဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်ဖဲခရၢၢ်ကရူၢ်ႇဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်ပူၤအဃိ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်တဖၣ် အိၣ်ဆိး တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုလၢၦၤဒူၦၤသ၀ီလၢမံၤခိၣ်ၦၢ်လာ်ႉဒူသ၀ီလၢအိၣ်ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်အံၤအပူၤတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်လီၤႉခဲအံၤဖဲမဟါန့ၣ်ၦၤပ့နဲကိဧါသ၀ီမတၤလဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်စံၣ်ထီၣ်ဖျိလၢစံပၠီလ့သ၀ီမတၤကယၢ်မးလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဘၣ်ဃးၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဟံၣ်ခိၣ်နီၣ်ဂံၢ်ဒီးၦၤကညီနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်စံၣ်ထီၣ် ဆံးအါလဲၣ်ခီန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဃုသ့ၣ်ညါမၤလီၤတံၢ်စရီအဖၢမုၢ်အဃိ တဲလီၤတံၢ်စရီတန့ၢ်ဒံးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးန့ၣ် ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်ပၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်...
လါယူၤ ၂၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၂၀ သီ ဂီၤခီ ၈း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒဲက၀ီၤ(Zone-c)ဖျၢၣ်ထူပျီတၢ်လီၢ်န့ၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ၀ဲဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤ (World Refugee Day) မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီးကမျၢၢ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး(CBO)ႇ(NGO)လၢအမၤ သကိးတၢ်ဒီးဒဲက၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိ(NGO)ႇ(UNHCR)ႇ(TBC)အတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤၦၤအဃိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်၀ံၤ၀ဲဒၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤဘျီ၀ဲအံၤတဘၣ်မ့ၢ်လၢသူၣ်ခုသးခုဒီးဟဲမၤလၤကပီၤအီၤဘၣ်မ့မ့ၢ်တခီပကဟဲပာ်ဖျါထီၣ်သး လၢပကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးႇတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ဒီးတၢ်ကဟုကယာ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤခိၣ်-၂ နီၢ်ဖီဒ်ဆၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မဲၢ်လးဒဲက၀ီၤခိၣ်-၂ နီၢ်ဖီဒ်ဆၣ် စံး၀ဲလၢ“လၢတၢ်မၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤအံၤတမ့ၢ်လၢပဟဲဒီးပသူၣ်ခုသးခုဒီးမၤလၤ ကပီၤအီၤဘၣ်ႉယၤတဂၤယတၢ်ပာ်သးခီန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်လၢပကဟဲပာ်ဖျါထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကဘၣ်မ့ၢ်ၦၤလၢအထူၣ်ဖျဲးထီၣ်လၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအပူၤဒီးပကဘၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိလၢပကြၢးဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဃူတၢ်ဖိးႇတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်ႇတၢ်ကဟုကယာ်သ့ၣ်တဖၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲအံၤမ့ၢ်ဒၣ်ပတၢ်ပညိၣ်လၢပဟဲပာ်ဖျါထီၣ်ပသးလၢတနံၤညါအံၤမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤလီၤဘၣ်အဖီခိၣ်အံၤစံးဘျုးဘၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢသးအိၣ် တူၢ်လိာ်ဒုးအိၣ်ကဒုကီၢ်ပယီၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢအထံအကီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် နီၢ်ဖီဒ်ဆၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါဒီးစံးဘျုးစံးဖှိၣ်ဘၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်စီၤလိၣ်စီၤပၤႇပဒိၣ်ပၦၢ်သ့ၣ်တဖၣ်လၢသးအိၣ်တူၢ်လိာ်ၦၤ လၢအထံအကီၢ်ႉပဟဲအိၣ်လၢဒဲက၀ီၤပူၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲတၢ်ပူၤဖျဲးအလီၢ်တမံၤမီၤႉအဃိန့ၣ်ပသးခုပသးမု၁်လီၤႉဒီးပဟဲလၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤအဂီၢ်အံၤန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢၦၤအါဒံအါဂၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်သူၣ်ပိၢ်သး၀းမုၢ်လၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်လၢခါဆူ...
လါယူၤ ၁၉သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႉ
ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ရၤမတံ၀့ၢ်ကလံၤထံး ပယီၤသုးလၢၤလၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲစူးကလံသ၀ီအဃၢၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ် န့ၣ်ဖဲလါယူၤ၁၈သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်အီၤလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်သံတၢ်ၦၢ်တခီတၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအဃ့ၢ်ဖျိးကွံာ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒံးအဂ့ၢ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ သုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤအဲၣ်မၠးထူစံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယူၤ(၈)သီအနံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၤညါအံၤသုးကလၢၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်ရှဲလဲကွံာ်အီၤခဲလၢာ်လံဘၣ်ဆၣ်အၦၤလၢဃ့ၢ်ဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်တရှဲလဲဘၣ်အီၤဒံးဘၣ်ႉၦၤအိၣ်တ့ၢ်တၢ်ကလၢၤပူၤတဒူၣ်အံၤ ခဲမနၤမ့တမ့ၢ်ခဲမဂီၤ ပကဘၣ်မၤရှဲလဲကွံာ်အီၤဒံးန့ၣ်လီၤႉပထံၣ်လၢၦၤသံန့ၣ် ပူၣ်ထီၣ်၀ဲခံပူၤနၢအုၣ်နၢပူးဘၣ်ဆၣ် ခူၣ်လီၤဃုာ်၀ဲဒီးကျိချံအဃိန့ၣ်ပဘၣ်ထုးန့ၢ်ဆူၣ်အီၤန့ၣ်လီၤႉအဟးခူၣ်လီၤတၢ်ဒ်သိးအခူၣ်လီၤၦၤကညီလၢသၣ်ဘုလါဖိးန့ၣ်အိၣ်ဒံးဘၣ်ဆၣ်ပတမၤဃုာ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်မၤနီၣ်တၢ်သံတၢ်ၦၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတန့ၣ်ဘၣ်ႉမ့ၢ်ကွၢ်လၢတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် ခံပူၤတကးဘၣ်ႉ ဘၣ်မနုာ်အဃိလဲၣ်န့ၣ် ဒြိအီၣ်အတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲတသ့လၢၤဘၣ်ႉဟးဂူာ်ဟးဂီၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စူးကလံပယီၤသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် ခမရ ၅၆၀ႇၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်မ့ၢ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်သူၤရံၣ်အူဒီအၦၤနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးကအိၣ်ဂၤ(၄၀)တုၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးသုးကလၢၤ၀ဲအံၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်က၀ီၤဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်ယံာ်တ့ၢ်(၂)လါဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအသိးလၢအပူၤကွံာ်လါမးရှး၂၅သီတုၤအသီ၃၀အနံၤန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အ၀ဲခွဲးကပာ်လီၤတၢ်စုက၀ဲၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ