လါယူၤလံ၉သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စးဖါရှီ
ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိ(၇)ဒူၣ် လုၢ်လၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤတဖၣ်ဒီးႇ ကျိာ်တၢ်ကတိၤလံာ်လဲၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ် လၢတၢ်ကပၢၤဃာ်ဒီးကမၤထီၣ်ထီအဂီၢ် ကညီကလုာ် ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)အံၤတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲကညီကီၢ်စဲၣ် လါယူၤလံ၆သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
(Karen National Tribal Association-KNTA)အံၤ မၤစၢၤတၢ်လၢကညီ စှီၤႇ ဖှိၤႇ ဘွဲႇ မိၢ်န့ၣ်ၦၢ်ႇ ဂ့ၤဘါႇ ပကူဒီးကညီ၀ါကလုာ်ဒူၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် ကဃ့ထီၣ်၀ဲလၢပဒိၣ်အအိၣ်လၢအဖိးသဲစး ဒီးကဟူးဂဲၤမၤတၢ်န့ၣ်လီၤႉ
ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ စီၤခၠ့းသဲတဲ၀ဲ“ကီၢ်ပဒိၣ်ဒီးကညီကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ထံလိာ်သးဂံၢ်စၢ်ဒိၣ်မးႇ မ့ၢ်ဘၣ်တဲန့ၣ်လၢ ကညီဂ့ၢ်၀ီခဲလၢာ်လီၤႇ လၢတၢ်အိၣ်သးခဲလၢာ်အဖီခိၣ် တၢ်အိၣ်သးတနီၤပတဲဖျါထီၣ်လၢ ကီၢ်ပဒိၣ်အအိၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် အဃိပဒုးအိၣ်ထီၣ်တကဲထီၣ်တုၤကဲ ထီၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်န့ၣ်လီၤ.
(KNTA)ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်လၢတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအံၤ ဒ်သိးကပတံထီၣ် အမံၤလၢပဒိၣ်အိၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် ကတီၣ်ဖျါထီၣ်၀ဲလၢ ကီၢ်ဆၣ်ပဒိၣ်အအိၣ်ဖဲလါယူၤလံသၢနွံတနွံ ဒီးမ့ၢ်န့ၢ်တၢ်အခွဲးတခီ ကအိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်ကရူၢ်ဖိးသဲစး အသိးအဂ့ၢ် စီၤခၠ့းသါတဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ကညီကလုာ်ဒူၣ်ဖိကရူၢ်(KNTA)အံၤတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ...
လါယူၤလံ၈သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စီၤထိလ့
ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ် ဒ်သိးကမ့ၢ်၀ဲကရူၢ်လၢအမၤစၢၤ၀ဲၦၤဂ့ၢ်၀ီတဖၣ်အဂီၢ် လၢဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဘျၢသဲစးၦၤလၢအတူၢ်ဘၣ်တၢ် လၢအကျိၣ်အစ့တအိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကလူၤမၤစၢၤခီလီန့ၢ်၀ဲအဂ့ၢ် ကရူၢ်ၦၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤစီၤတၢ်ကပီၤတဲလီၤ၀ဲဖဲ လါယူၤလံ၆သီလၢ အ့စ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်၊၀့ၢ်သီ က၀ီၤဒ့(က,ခ), ကျဲ(က,၄)ကညီဘျၢထံခရံာ်ဖိသရိာ်ပူၤဖဲတၢ်မၤ၀ဲတၢ်အီးထီၣ်၀ဲရူသီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ။
တဲ၀ဲ“ကညီကလုာ်တဖၣ်လၢဒူသ၀ီအပူၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်လီၤႉ အဒိဒ်သိးတၢ်ဟံးန့ၢ်ဆူၣ်အဟီၣ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ႉ ဖှီၣ်ယာ်အနီၢ်ကီၢ်လီၤႉ မ့ၢ်ဘၣ်တူၢ်ဘၣ်၀ဲအနီၢ်န့ၣ် ပကရူၢ်ကၤစၢၤခီလီ”အဂ့ၢ်တဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကရၢကရိ၀ဲအံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤလၢ ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်သနာ်က့ ကမၤစၢၤ၀ဲၦၤကီၢ်ပယီၤဖိတဖၣ်လၢအလိၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ် အဃိ တအိၣ်ဒီးတၢ်နီၤဖး၀ဲကလုာ်ဒူၣ်၊တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတဖၣ်ဘၣ်ဘၣ်ဒီးကမၤစၢၤ၀ဲလၢတၢ်ဘျၢသဲစးတကပၤ တၢ်ပညိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ် ဘျီၣ်ဒိၣ် ပီၣ်ရီစီၤတၢ်ကပီၤ တဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤ။
ကညီပီၢ်ရီၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်အံၤ မုၢ်တနံၤန့ၣ် ကကဲထီၣ်၀ဲကရူၢ်လၢကညီဒီတကလုာ်ပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါအီၤဒီး သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကရူၢ်သဘျ့တဖုအဂ့ၢ် ၀့ၢ်တကူၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ကညီကလုာ်ဂ့ၢ်၀ီကိတိာ် နီၢ်ပါသ့ၣ်စၣ်မၠိတဲ၀ဲန့ၣ်လီၤ။
“ပ၀ဲတကပၤ ဒ်ပပာ်လီၤ၀ဲထူၣ်မိၢ်ၦၢ်အိၣ်၀ဲသၢထူၣ်အသိး တၢ်ဘျၢးသဲးစးအထူၣ်သနာ်က့ ကဘၣ်သဘျ့ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဒိးသန့ၤထီၣ်န့ၣ်လီၤႇအဃိကရူၢ်၀ဲအံၤက့ၢ်အဂီၤဒီးတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ၊မ့ၢ်၀ံၤဘၣ်ဃးဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးပၣ်တံၣ်ဂ့ၢ်၀ီတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လ့ၤတက့ၤတဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး မ့ၢ်၀ဲကရၢလၢသဘျ့၊ပူၤဖျဲးဒီးတၢ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အဃိဂ့ၤလီၤႉတၢ်လၢတတူၢ်၀ဲၦၤအတၢ်ဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤဘၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်ဘျၢသဲစးန့ၣ်လီၤ ”အဂ့ၢ် ကိတိာ်တဲလီၤ၀ဲဖဲတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ
လၢထူၣ်မိၢ်ၦၢ်၄ထံၣ်န့ၣ် ထူၣ်မိၢ်ၦၢ်လၢအပတီၢ်ထီတခါလၢအပၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ဘျၢသဲးစးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဃိ ဟဲထီၣ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါလၢနီၢ်ကစၢ်ဒီး...
လါယူၤလံ၅သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်
စုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒီး တၢ်တဲသကိးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကတီၢ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ပလီၢ်အဂ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တဲလီၤ၀ဲဖဲ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)နံၣ်၇၀ၦဲၤထီၣ်အမုၢ်နံၤဖဲလါယူၤလံ၅သီ အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
“ပ၀ဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤဒီးတၢ်တဲသကိး၀ဲထံရူၢ်ကီၢ်သဲးကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤအခါန့ၣ် ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သးပဒ့ၣ်လိာ်၀ဲဒီး တၢ်ကဘၣ်ဃုန့ၢ်တၢ်ခွဲး တၢ်ယာ်လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအကျါ ဒီးတၢ်ကဘၣ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးတုၤလၢဖီတၢၣ်”အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ပာ်ဖျါဃၣ်၀ဲလၢ(KNLA)နံၣ်၇၀ၦဲၤထီၣ် လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ (KNLA)အံၤ မ့ၢ်၀ဲ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)အထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ပညိၣ်ႇ တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒီးကဒီသဒၢ၀ဲကညီဒီတကလုာ်အဂီၢ် တၢ်ပညိၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဒီး ကမၤလၢၦဲၤအမူဒါအဂီၢ် အကံၢ်အစီလၢလိၣ်တဖၣ်ႇ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ဒီးသုးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ် အံၤ ကဘၣ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဒ်သုးမုၢ်ဒိၣ်တဖုအသိး ကီးဆၢကီးကတီၢ်ဒဲးလိၣ်၀ဲအဂ့ၢ် တဲဆီၣ်သခူ၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ကတီၢ်အံၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီး ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ် တဲသကိး၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်တၢ်လဲၤတဖၣ်အပူၤ (KNLA)တကပၤ လၢတၢ်တဲသကိး၀ဲသုး အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်အပူၤ လဲၤ၀ဲဒ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအသိးသနာ်က့ နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်...
လါယူၤလံ၄သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ ဆးအဲၣ်စူ
ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တကပၤ လၢတၢ်မၤဘၣ်ဒိ၀ဲၦၤလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်ႇ သ့ၣ်ၦၢ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်ဒီး တၢ်တိာ်ကျဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကမၤဟးဂီၤ အီၤအဂ့ၢ် ကီၢ်သူလ့ၤဒီဘ့ၣ်ဘၣ်ထွဲ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်ပၢသ့ၣ်ၦၢ်ကရၢၢ်ခၢၣ်စးတဖၣ် ထုးထီၣ်၀ဲလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါဖဲ လါယူၤလံ၃သီအနံၤန့ၣ်လီၤ.
ကညီကီၢ်စဲၣ်ႇ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ လူၤပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ပံၢ်တခးသ၀ီၤအပူၤ ဖဲလါယူၤလံ၁တုၤ၃သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲကီၢ်သူလ့ၤဒီဘ့ၣ်ဘၣ်ထွဲ ဒူသ၀ီပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်ၦၢ် တၢ်ထံၣ်လိာ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး ၁တဘျီအပူၤ ဟီၣ်က၀ီၤအါတီၤခၢၣ်စးလၢဟဲထီၣ်တဖၣ် ဃ့ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤၦၤတဲတၢ်ပၢ နီၢ်န့ၢ်ဆၢဖီတဲ၀ဲ“ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ထုးထီၣ်၀ဲတၢ်ဘျၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်ဒိ၀ဲပ၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်မနုၤအဃိ လဲၣ်န့ၣ် ကျိၣ်စ့ကစၢ်တဖၣ် မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်မၤကစၢ်တဖၣ် လဲၤလၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်၀ံၤ ဃ့န့ၢ်၀ဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးတၢ်မၤတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ်ဒီး လၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်တက ပၤကွၢ်၀ဲဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်လၢ (GPS)၀ံၤဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်မၤအခွဲးလီၤႉ တၢ်န့ၣ်အဃိပဃ့ထီၣ်ဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ် တဲဘၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ပယီၤအပူၤ လၢတၢ်မၤ၀ဲတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကလဲၤအသးဘျ့ဘျ့အဂီၢ် ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်တကပၤ...
လါယူၤ, ၂၀၁၉နံၣ်.
ပသးခုဒိၣ်နီၢ်မးလၢပကညီတၢ်ကစီၣ်တၢ်ပရၢခ့ၣ်အဲးစံၣ် လဲၤခီဖျိတ့ၢ်လံနံၣ်လဲၤတရံးအသးၦဲၤထီၣ်၂၂နံၣ်အဃိ မ့ၢ်တၢ်ဘျုးတၢ်ဖှိၣ်တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤဒိၣ်ဒိၣ်အါဒါန့ၣ်လီၤႉဖဲ ၈ႉ၆ႉ၂၀၁၇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်ၦဲၤထီၣ်အနံၣ်(၂၀)တၢ်သ့ၣ်နီၣ် ဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ၀့ၢ်ဖၣ်အၣ် သံၣ်ရံၣ်ဖၣ်အၣ်ဟိၤထဲန့ၣ်လီၤႉ ခဲအံၤမ့ၢ်ခံဘျီတဘျီ ကညီတၢ်ကစီၣ်ၦဲၤထီၣ်၂၂နံၣ် တၢ်သ့ၣ်နီၣ်တၢ်ထံၣ်လိာ်သကိးဘၣ်တၢ်မၤအီၤဖဲ ဖၢၣ်ရၢၣ်ဒဲၣ်ဟိၤထဲ ဖ ၁၆ႉ၆ႉ၂၀၁၉ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ
မ့ၢ်ကညီကလုာ်တၢ်ပရၢတၢ်ကစီၣ်ထဲတဘ့ၣ်ဧိၤ လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉပသးခုဒိၣ်မးလၢပန့ၢ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢပကထုးထီၣ်ဘၣ်အီၤတလါတဘျီ ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ် လဲၤအသးဘျ့ဘျ့ဆှီအဃိန့ၣ်လီၤႉ လၢညါအပူၤကွံာ် သနူထူတၢ်ပရၢ ဘၣ်တၢ်ရၤလီၤအီၤန့ၢ်ထီၣ်ဘးအါနံၣ်အါလါအခဲအံၤလီၤမၢ်သဒၣ်ကွံာ်၀ဲလံန့ၣ်လီၤႉ ဒါၦၤတကလုာ်အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ တၢ်ဆဲးတၢ်လၤသ့ၣ်တဖၣ်အသိးပဆၢမုၢ်လၢ်ပအဲၣ်ဒိးသၦၢ်ၦၢ်လၢကညီတၢ်ကစီၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကမူဒီးဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ဂုာ်ထီၣ်ပသီထီၣ် ဘၣ်တၢ်ရၤလီၤအီၤသကုၤဆးဒး ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်ယမ့ၢ်ၦၤအဲၣ်ကညီလံာ်လဲၢ်တၢ်ဆဲးတၢ်လၤဒီးၦၤကညုာ်အသိး ယကျဲးစၢးရၤလီၤကညီတၢ်ပရၢခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကလီကလီ တဟံးန့ၢ်အဘူးအလဲဘၣ်ႉယတဆါအီၤဘၣ်ႉယဒုးဖးကလီလီၤႉ
မ့ၢ်လၢပၦၤကညီဖိတနီၤနီၤ တအဲၣ်ဖးကညီအလံာ်တၢ်ပရၢတၢ်ကစီၣ်တဖၣ်အဃိ မ့ၢ်ဘၣ်ၦ့ၤဖး၀ဲတအဲၣ်ဒိးၦ့ၤ၀ဲဘၣ်ႉယထံၣ်တၢ်အိၣ်သးအံၤအဃိဒ်သိးကသ့အဲၣ်ဖးက့ၤကညီအလံာ်အလဲၢ်ကပာ်လုၢ်ပာ်ၦ့ၤ ပာ်ဒိၣ်ပာ်ကဲသ့ၣ်ညါတၢ်ကစီၣ်လၢပကြၢးသ့ၣ်ညါလၢပၦၤကလုာ်ကညီဖိ တၢ်ထံၣ်သ့ၣ်ညါကအါထီၣ်အဂီၢ်ယနီၤဟ့ၣ်ကလီအီၤန့ၣ်လီၤႉယမၤစၢၤရၤလီၤတ့ၢ်လံဆူ (၄)နံၣ်အပူၤလံန့ၣ်လီၤႉ
ယထံၣ်ဘၣ်တၢ်လၢအလီၤသးအုးဒိၣ်ကတၢၢ်တမံၤ ပၦၤကညီဖိတနီၤနီၤ ကွၢ်၀ဲတၢ်ဂီၤလံာ်ကုခိၣ် တစဲဖိအိးကွၢ်ဖးကွၢ်စှၤကိာ်ဖိဒီးပာ်ကတီၢ်ကွံာ်၀ဲလီၤႉစံး၀ဲ တံဧၢ...
လါယူၤလံ ၃ သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ န့ၣ်နီၣ်
ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အပဒိၣ် တၢ်သးလီၤပလိာ်အဖီခိၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢဟဲက့ၤလီၤ လၢကီၢ်ပယီၤပူၤ လၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်ဘၣ်သး(၄)ဘျီတဘျီတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသိး ဖဲကတီၢ်အံၤ လၢဒဲက၀ီၤ(၃)ဘ့ၣ်အပူၤ ၦၤနီၢ်ဂံၢ် ၂၇၆ဂၤ က့ၤလီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤလၢအမ့ၢ် မဲၢ်လးႇအူပၠၣ်ႇနိၣ်ဖိအပူၤ ကီၢ်ပယီၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်အီၤလၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် တၢ်ကွၢ်ထွဲၦၤနုာ်လီၤဟးထီၣ်၀ဲၤကျိၤဂ့ၢ်၀ီဒီး ဟီခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ (UNHCR)သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲလါယူၤ ၁ သီအနံၤ ၦၤနီၣ်ဂံၢ် ၁၅၇ ဂၤႇ ဖဲလါယူၤ ၃သီအနံၤၦၤ နီၣ်ဂံၢ် ၁၁၉ဂၤ သ့ၣ်တဖၣ်ဟဲက့ၤလီၤ ဖဲ နီၣ်ဂံၢ် ၁ မဲၢ်ဆီး,ရၤမတံတိၤအဖီခိၣ် တဆီ၀ံၤ...
လါယူၤလံတဆံဃုသီႇ ဂၢၤသးကရၢ အိၣ်ဖျဲၣ်သီ
စးထီၣ်လၢတၢခွံလွံၢ်နွံႇ KNDO အိၣ်ထီၣ်လံ (၁၉၄၇)
ဂၢၤသးခိၣ်ကျၢၢ်လၢအဆိႇ မါဘၣ်ဇၣ် မ့ၢ်တၤသၣ်ဆိ
ဂၢၤသးကရၢတၢ်တိ၁်ပ၁်ႇ သုတကဲကုၢ်တြီဆၢဃ၁်
ဂၢၤသးကရၢဖိးသဲစးႇ တမ့ၢ်တၢ်မၤအၢမၤနး
ဖီၣ်ဂၢၢ်ကျၢၤတၢ်မု၁်တၢ်ခုၣ်ႇ KNU စုတီၤစုဒုၣ်
တလၢၤႇ ပယီၤမီစိၤခါႇ ကညီဖိတူၢ်ဘၣ်တၢ်အါ
B.I.A. ဗဖုၣ်ခီၣ်ပၢသါႇ ဆှုၣ်မဲ၁်ကဲၤမဲ၁်သံၦၢ်အါ
ကီၢ်ပယီၤန့ၢ်တၢ်သ ဘ့ျႇ နီၣ်တယၢ်ဝါတမံခ့
နီၣ်တယၢ်ဂီၤခီၣ်မၠူးနံၣ်ႇ ဖ.ဆ.က. လအိၣ်ၦဲၤဟံၣ်
ထံကီၢ်တၢ်ဂၢၢ်ကျၢၤတအိၣ်ႇ ဖ.ဆ.ပ. လသုးပဒိၣ်
ဂၢၤသးကရၢဟံးမူဒါႇ ဘံၣ်ဘၢဂီၢ်ကဲထီၣ်ဒုၣ်ဒါ
ဒီကလု၁်ဂၢၤသးကရၢႇ ဒီသဒၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ
သုးရ့ၣ်သုးဒ့အိၣ်နီၤဖးႇ ဂၢၤသးမၤၦဲၤလီၢ်ခၢၣ်သး
တၢခွံလွံၢ်ဃိး ဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၁၉၄၈ Dec)ႇ ဂၢၤသးကရၢဘၣ်သဂၢၢ်
ဖ.ဆ.ပ. လလူၤထၢဖှိၣ်ႇ စုကဝဲၤလၢဂၢၤသးအိၣ်
အ့ၣ်စ့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ပၢၢ်ဆၢႇ သမဲကဝီၤဂၢၤသးပၢ
ဒုၣ်ဒါကဒုးထဲသၢသီႇ K.N.D.O ဒုးတဘီ
ခီၣ်ဆၢဒုးဖျိးကွံ၁်ဒုၣ်ဒါႇ အ့ၣ်စ့ၣ်ဃိ၁်ႇ လဲၤကျိႇ တုၤဖၠါ...
၁ႉကညီဟီၣ်ခိၣ်၀းတရံးႇ ပလီၤဖးယံၤတ့ၢ်မးလံ မံမီၢ်ဘၣ်ဒံးတဘျီဘျီႇ ထံၣ်လိာ်သးဖဲကီၢ်ကညီ ဘၣ်ဆၣ်ဖဲဖုးသ့ၣ်နီၣ်က့ၤႇ သယုၢ်က့ၤနၤလၢာ်တသ့ ဒ်မှံၤၦၢ်တၢ်ကတိၤဒိႇ ပလီၤဂာ်သပၢၤဒံၣ်ဖိ ကလံၤမုၢ်ထံဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤႇ သပၢၤဟၢဖိဘၣ်သ့ၣ်ဖး မ့ၢ်တဃုထိးဖှိၣ်လိာ်က့ၤႇ ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်သပၢၤက့ႉ
၂ႉကညီဖိလၢဂုၢ်သီ၀ံႇ လူၤက့ၤထူလ့ၤက့ၤပထံး ဖုဆၣ်တူၢ်ဒီးဖံဖဲစ့ႇ ဃုထံၣ်န့ၢ်ပကီၢ်သူလ့ၤ ဆ့ပျိၢ်ဆ့ကံၣ်ဆ့ကညီႇ တၢ်ပနီၣ်လီၤစိၤလီၤထီ ပယိၤဒိၣ်ဟဲထီၣ်လၢထံႇ ဟဲထီၣ်ကွီၤဃာ်အမဲၢ်ခံ ပသံၣ်ပခုးဒ့ပီၤလီၢ်ႇ ဆဲးလီၤမဲလီၢ်၀းက၀ီၤ စဲထီၣ်ချံၣ်ကျ့ထီၣ်ပဒီႇ ဒိးလီၤထုဒိးလီၤ၀ၣ်ခီႉ
၃ႉယၦၤကလုာ်လၢယအဲၣ်ႇ ထဲတမံၤအဲၣ်ဒိးဃ့ယဲ ဃုကျဲဒီးသ့ၣ်နံၤဖးသီႇ က့ၤသကိးဖဲကီၢ်ကညီ လီၤဆီဒၣ်ကညီခိၣ်နၢ်ႇ ကွဲမုာ်က့ၤဖိလံၤကိးဂၤ ပအိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်၀းတရံးႇ မ့ၢ်ဒၣ်ကီၢ်သူလ့ၤဖိလံၤ တၢ်ကလုၢ်လၢကလံၤကျါႇ တမ့ၢ်တၢ်ကတိၤတဲဆါ ခီဖိတၢ်သူၣ်ကိၢ်သးဂီၤႇ ကလုာ်တၢ်မၤအၢမၤသီႉ
၄ႉလၢခံကတၢၣ်ကစံးယဲႇ ခ့ၣ်ခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ်ပ၀ဲ ခိၣ်နၢ်ႇသိၣ်ၦံၤဒီးသိၣ်ဒူႇ ကမျၢၢ်ကီၢ်ချၢဒီးကီၢ်ပူၤ ပမ့ၢ်ဒၣ်ၦၤတစၢၤဃီႇ ထိးဖှိၣ်က့ၤတမ့ၢ်တၢ်ကီ ထဲတမံၤပဆၢထံၣ်က့ၤႇ ကညီဖိပတၢ်သဘျ့ မၤထူရၤပတၢ်စံၣ်စိၤႇ...
လါယူၤလံ ၁ သီႇ ၂၀၁၉နံၣ်ႇ စးအဲၣ်စူ
လါယူၤ ၁သီအနံၤ လၢအလီၤဘၣ် ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်သူၣ်သ့ၣ်အမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ သုးက့(၇)ဘ့ၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီး သူၣ်လီၤ၀ဲသ့ၣ်အထူၣ် (၂၀၀၀)ဘျဲၣ်ဖဲ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ႇ ပံၣ်တခး သ၀ီအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးသ့ၣ်ၦၢ်၀ဲၤကျိၤတကပၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲ၀ဲဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ႇ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ႇ ဘျံးဒ၀ဲၢ်ႇ မုၢ်တြီၢ်(ဖၣ်ပူၣ်), ဒူပျာ်ယာ်ဒီး ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်တဖၣ်ဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်သူၣ်လီၤ၀ဲန့ၣ်လီၤ.
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးသ့ၣ်ၦၢ်ခိၣ် ပဒိၣ်မါဘးထိတဲ၀ဲ“ကတီၢ်အံၤသ့ၣ်ၦၢ်တဖၣ်လီၤစှၤအါထီၣ်ဒီး တၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲလၢတၢ်လုၢ်အီၣ်သးသမူအဂီၢ်ႇ န့ဆၢတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဖၣ်ဒ်အမ့ၢ် တၢ်ယီၤခါထံကၤႇ တၢ်စူၤခါထံဒိၣ်၀ံၤ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢမၤဘၣ်ဒိၦၤကညီတဖၣ်ဟဲအါထီၣ် တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိတဖၣ်တၢ်မၤ န့ၢ်အီၤစှၤလီၤအဃိ သ့ၣ်ၦၢ်န့ၣ်အရ့ဒိၣ်မးလီၤ”အဂ့ၢ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်သူၣ်သ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲန့ၣ်အပူၤ...
လါယူၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၁၉ နံၣ်ႇ စီၤရှါ
ဖဲလါယူၤ ၂၆ သီႇ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဖျၢၣ် တၢ်ထီဒါကသံၣ်မူၤဘှီးအမုၢ်နံၤန့ၣ် ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး (KNU/KNLA-PC) ဒွဲၣ်ကွံာ်၀ဲ ကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ် လၢအလုၢ်အၦ့ၤကအိၣ်လၢ စ့ပယီၤ ၅၆၉ ကလီၢ်အံၤ ဖဲထိၣ်ကီးကိ(နီၣ်တယၢ်၀့ၢ်), ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ကသံၣ်မူၤဘှီး WY (ကိး) ကသံၣ်ကသ့ၣ်တဖၣ် လၢအဖီၣ်န့ၢ်၀ဲခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ (၂၂၀ႇ၇၅၂)ဖျၢၣ် ဃုာ်ဒီးစဲးဖီအဟၣ်လၢတၢ်တ့ကသံၣ်မူၤဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ဒွဲၣ်အူမၤဟးဂီၤကွံာ်အီၤအဂ့ၢ် ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး အနဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၣ်ညိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ.
အ၀ဲစံး၀ဲ“လၢကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်သးဖဲ (၂၀၀၇) နံၣ်လံၤလံၤ တၢ်ပာ်လီၤဃာ်ဒီး တၢ်ထီဒါ...