ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါမးရှး ၁၉ သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကူၣ်သ့တလၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢ(Policy)လၢတၢ်ပၥ်လီၤဝဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတဖၣ်ကဆဲးမၤဖျါထီၣ်ဝဲအမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကူၣ်သ့ဒီးတၢ်ဂုၥ်ထီၣ်ပသီထီၣ်(Foundation for Education and Development (FED)ကရူၢ်ကရၢဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးခီကီၢ်ဖိဒံဖိသးကူၣ်သ့တလၢၥ်ဘူၣ်လၢၥ်စ့ၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအံၤအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ကူၣ်သ့ကိၤတိၥ်ဝဲၤကျိၤပဒိၣ်ပပှၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါတ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢအဖိးမံသဲးစးအိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတူၢ်လိၥ်ဝဲပဒိၣ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤတသ့ဘၣ်အဃိအပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၁၇)သီအနံၤအပူၤ(ThaiMaeTon)ကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤအဲၣ်လီၤကလုၥ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဆှၢထီၣ်ဝဲလံၥ်ဆူကူၣ်သ့ဝဲၤကျိၤခိၣ်နၢ်ပဒိၣ်ပပှၢ်တဖၣ်အအိၣ်လၢတၢ်ကပတုၥ်ဒီးထုးကွံၥ်ဝဲတၢ်ဘိးလံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအံၤအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အပူၤ“တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်”Edudcation For All တၢ်ဘျၢသနူအံၤကူၣ်သ့ခိၣ်နၢ်တဖၣ်တၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤတ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ(၂၀၀၆)နံၣ်အခါလံၤလံၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤဟူးဂဲၤလၢခီကီၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ခီကီၢ်ဖိဒံဖိသၣ်ကူၣ်သ့တလၢၥ်စ့ၤတၢ်ဘျၢအံၤတမ့ၢ်တၢ်အသီဘၣ်အဃိတၢ်ထီဒါမ့ၢ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ဘၣ်ဆၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်လီၤအသိးမုၢ်လၢ်ဝဲလၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဆဲးမၤဖျိမၤဖျါထီၣ်ဝဲတၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်,(FED)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢအူထူခၠံၣ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ဒ်ပတၢ်လဲၤခီဖျိအိၣ်တ့ၢ်ပၥ်အသိးန့ၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢပှၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်တၢ်ဘျၢအံၤတၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၢ်တ့ၢ်ဝဲဒီးယံၥ်လံအနံၣ်(၂၀)ဘျဲၣ်လံန့ၣ်လီၤ.တၢ်ပၥ်ဂၢၢ်ပၥ်ကျၢၤအဖီခိၣ်ဖဲ(၂၀၂၅)နံၣ်အပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါပၥ်ဖျါကဒါက့ၤဝဲလီၤအဃိတၢ်တြီမ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်ထီဒါမ့ၢ်ဂ့ၤမ့ၢ်အိၣ်သနါက့ပမုၢ်လၢ်လၢခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဆဲးမၤဝဲအတၢ်မၤလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ...

လါမးရှး ၁၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)လၢၢ်ဒိကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ပယီၤသုးနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤရၤလီၤသးဟဲအါထီၣ်ဒီး ကမျၢၢ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးစ့ၢ်ကီးအိၣ်ထီၣ်တပယူၥ်ဃီအသိးဒူသဝီအဖျၢၣ်(၁၀)ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကဒီးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါ ဘၣ်လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှး ၅ သီအနံၤ ပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤဝဲဒၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢ (ရေတွင်းကုန်း) ကရူၢ်အပူၤဝံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အကတီၢ်ပယီၤသုးအံၤသူဝဲဘၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်,ကဘီယူၤ တကးဒံးဘၣ်အမဲၥ်ညါခးသံဃုၥ်ဝဲ ကမျၢၢ် အဃိ ကမျၢၢ်သံတစှၤန့ၢ်အဂၤ(၃၀),ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအါမးဒီး ဖီၣ်ဃၥ်စ့ၢ်ကီးဝဲကမျၢၢ်အိၣ်လၢအကယၤညါအသိး...

လါမးရှး ၁၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီတၢ်အ့ၣ်လိၥ်ဆိးက့လၢအဟဲကဲထီၣ်လၢကညီဖိကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤအံၤတဖၣ်ခီဖျိတအဲၣ်ဒိးထံၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်အဃိ ကဘှါဆှဲအီၤလၢတၢ်ထံၣ်လိၥ်တဲသကိးအဂ့ၢ်န့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်လၢကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အခိၣ် သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤနၢၤဒါမၠး စံးဘၣ်ဝဲ(KPTV)တၢ်ကစီၣ်အံၤဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ. “ယအဲၣ်ဒိးတဲဘၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်လၢပမၤတၢ်မၤခဲအံၤန့ၣ်ပထံၣ်လၢပှၤမၤတၢ်တဘၣ်ဘၣ်အဃိပဂဲၤဆၢထၢၣ်လီၤ.တၢ်ကဲထီၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်တမ့ၢ်လၢပပှၤကလုၥ်ကဒဲကဒဲန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးမၤသံလီၤသးတမ့ၢ်ဘၣ်.အသ့ၣ်ညါ,ပမၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢန့ၣ်ပသးဆးကစီဒီလီၤ.တမ့ၢ်လၢပအဲၣ်ဒိးမၤသံမၤဝီပပှၤကလုၥ်ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်ပှၤအိၣ်တနီၤလၢအမၤတံၥ်တၥ်ပကျဲလၢအမၤန့ၢ်ဒုၣ်ဒါအတၢ်မၤလၢအကဲထီၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါလၢအမၤနၢၤထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးဆှဲအီၤလၢတၢ်နၢ်ပၢၢ်တၢ်တဲသကိးလိၥ်သးလီၤ.ပသ့ၣ်ညါလၢမုၢ်တနံၤန့ၣ်ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်ကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်တမံၤဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံ (KTLA)ကရူၢ်လၢအဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအံၤ ခိးခး ဟုၣ်ဝဲ (KNLA)ဃုၥ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသိၣ်မှံၤကရူၢ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲတုၤလၢခဲအံၤအမဲၥ်ညါ အဝဲသ့ၣ်အံၤဖီၣ်မၤသံ,ဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ ,တမျၥ်ဝဲကမျၢၢ်အကျိၣ်အစ့မၤကမၣ်ဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤအဃိ အဝဲသ့ၣ်အံၤမ့ၢ်ပှၤယိးကဒါဘီလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလံၥ်တဘ့ၣ်ဖဲလါမးရှး ၁၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တချုးဒံးလၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤလံၥ်ဒံးဘၣ်စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမးရှး...

လါမးရှး ၁၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကညီကီၢ်စဲၣ်,သုးက့(၇)တၢ်တြဲၢ်ကီၣ်ဆၣ်ကီၢ်ဆၢသူမွဲထံကျိနံၤမဲၢ်လးထၣ်(ခီပနံၣ်)သဝီသီတၢ်လီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ,ပၢ်လၢသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတဂၤတီၢ်သံဝဲအဖိ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်တဂၤကဲထီၣ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၁၅)သီအနံၤအပူၤ(ဖၠိကၠီၤကၠီၤ)သးနံၣ်(၃၀)လၢအသူဝဲတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးတဂၤအံၤ,မၤဒၢၣ်မၤလီၤတီၢ်ဝဲအဖိ(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်တဂၤဘၣ်ဒိနးနးကျံးကျံးအဃိတၢ်လဲၤဆှၢဝဲဆူကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်တကပၤဒီး,ခီဖျိတချူးဆၢချူးကတီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိဖိသၣ်အံၤဘၣ်စူးကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအဖီခိၣ်,(ခီပနံၣ်)တၢ်လီၢ်သီသဝီလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်တခီမ့ၢ်လၢ(တရူးဆဲး)တကပၤလီၤမီၤ.အဝဲန့ၣ်မူၤသံးထီၣ်ဘိလီၤ.ဘၣ်ဖဲအမါအိၣ်လၢတရူးဆဲးပူၤအဆၢကတီၢ်အဝဲကိးထီၣ်ဝဲအဖိလၢကလဲၤဆူအမါအိၣ်ဝံၤတတီၤဒိၣ်ဟဲက့ၤစိၥ်လီၤအဖိကဘၣ်လၢ(၉)နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံ,ပှၤထံၣ်တဘျီပှၤဆှၢလၢမဲၢ်လးတၢ်ဆါဟံၣ်ဆူမဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဆီန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဖိသၣ်ဆံး(၂)နံၣ်ဘျဲၣ်လၢဘၣ်တၢ်ဒိတီၢ်မၤသံဝဲအီၤလၢအပၢ်တဂၤအံၤခီဖျိအခိၣ်သၣ်ဃံဘၣ်ဒိဝဲနးနးကျံးကျံးအဃိတၢ်ဆါဟံၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်မၤဝဲတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်စူးကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ဆှၢထီၣ်ဝဲအီၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်တကပၤအဆၢကတီၢ်ခီဖျိမိၢ်ပၢ်ခံဂၤလၢၥ်တပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကပၥ်လီၤအီၤအဂီၢ်မုၥ်သးမၤကလီ(ပရဟိတ)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤက့ၤဝဲဒၣ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ကဲထီၣ်သးတမ့ၢ်ဖဲပဒဲကဝီၤအပူၤဘၣ်.ကဲထီၣ်လၢထံဝၢ်တခီဒၢးအိၣ်ဒၣ်ပှၤဟဲဆှၢဆူပမဲၢ်လးဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ.ဖဲအံၤသရၣ်သရၣ်မုၣ်မၤတန့ၢ်အဃိပှၤဆှၢဆူထၣ်ဆီၤယါမဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်တဆီဘၣ်ဆၣ်လၢန့ၣ်ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ်မၤက့ၤဆှၢကတဒါက့ၤဝဲမီၤနီၤ.အမိအပါနါက့တကနၣ်ဃုၥ်တမၤဝဲဘၣ်အဃိ,မုၥ်သးမၤကလီတဖၣ်ဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤပၥ်လီၤက့ၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်လးထၣ်သူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤဃၢၤခီပနံၣ်တၢ်လီၢ်သီအံၤကမျၢၢ်ဟံၣ်အိၣ်ဝဲ(၃၀)ဖျၢၣ်ဃၣ်ဃၣ်မ့ၢ်ဝဲကညီဖီၣ်စုကဝဲၤ(KNA)တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတတီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,(ဖၠိကၠီၤကၠီၤ)လၢအိၣ်ဆိးဝဲဖဲဟီၣ်ကဝီၤပူၤတဂၤအံၤခီဖျိမၤဝဲတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးတုၤလၢကဲထီၣ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်ပတီၢ်အဃိ,ဒူသဝီခိၣ်နၢ်တဖၣ်နီဟးထီၣ်ကွံၥ်ဝဲအီၤလၢသဝီပူၤဒီးအးလီၤက့ၤအီၤလၢအဘူးတံၢ်ဆွ့မၠိစုပူၤဘၣ်ဆၣ်,လၢဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒိၣ်ထီတဖၣ်ကဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ဝဲအီၤအရ့အဂီၢ်တခီတၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါမးရှး ၁၆သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကညီကီၢ်စဲၣ်,ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံး,ဖလူဟီၣ်ကဝီၤပျီတပိၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအိၣ်ဆိးဟီၣ်ကဝီၤသူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)အတၢ်အိးထီၣ်ဝဲထံဖီခိၣ်ကျး(ယ့ၤပီၤစ့)တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအပူၤ,တၢ်အိးထီၣ်ဃုၥ်ဝဲဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့တၢ်လိၣ်ကွဲလီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံးဟီၣ်ကဝီၤအံၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ဝဲတုၤလၢတကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်ဆၣ်,လၢကီၢ်ပယီၤသူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤအပူၤတကပၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲထံဖီခိၣ်တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤကျး(ယ့ၤပီၤစ့)ဃုၥ်ဒီးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့တၢ်လိၣ်ကွဲ(ဖဲ)တဖၣ်အဂ့ၢ်,ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုပိၥ်မုၣ်ဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“တၢ်ကိၢ်ထီၣ်လံအဃိထံကျိကၢၢ်နံၤတၢ်လီၢ်တနီၤပှၤသူၣ်ထီၣ်ဒဲဖိသ့ဝဲဒၣ်လံန့ၣ်လီၤ.အဃိပှၤသူၣ်ထီၣ်ဒဲဆံးဆံးဖိတဖၣ်ဒီးအိးထီၣ်ဝဲ(ယ့ၤပီၤစ့)န့ၣ်လီၤ.ပှၤသူၣ်ထီၣ်(မးဒး)အိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်ပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤတဖၣ်အိၣ်ဖှိၣ်ရိဖှိၣ်အါမးဒီးဆ့ၣ်နီၤဒိဝဲဒၣ်ဖဲန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,အပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၁)သီအနံၤအပူၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲစဲးကလုၢ်ဖးဒိၣ်ဒ်သိးတၢ်စးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ တၢ်အိးထီၣ်ဝဲ(ယ့ၤပီၤစ့)မူးပွဲအသိးအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝီၢ်လ့ၤကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပၥ်ဖျါမံၤတဂၤစံးဝဲလၢ“ပျီတပိၢ်အဖီခိၣ်အိၣ်ဒီး(DKBA)တၢ်အိၣ်ခိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.ဖဲယလဲၤတ့ၢ်အဆၢကတီၢ်တၢ်တအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်.အခီၣ်ထံးမၤတ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်ဝဲဒီးဝၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိယဆိၣ်မိၣ်လၢကမၤအါထီၣ်ဝဲတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤဖဲန့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဆူပျီတပိၢ်တဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်,လၢတၢ်ကလဲၤခီဂၥ်ဝဲထံကျိဒီးသူဝဲ(ဝၣ်)တိၤအံၤအဂီၢ်,တၢ်ဘၣ်ဟ့ၣ်ဝဲစ့ယိၤတဂၤ(၂၀)ဘးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်အိးထီၣ်ဝဲ(ယ့ၤပီၤစ့)အဖီခိၣ်,ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်သံကွၢ်သံဒိးဝဲဟီၣ်ကဝီၤပူၤ(DKBA)ကရူၢ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်,လီၢ်ခၢၣ်သးပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်တသ့ၣ်ညါထွဲဝဲဒၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. “တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိတမ့ၢ်ပှၤကမၤဘူၣ်ပွဲဘၣ်.ကဘၣ်မ့ၢ်ဒၣ်အဝဲသ့ၣ်တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.ခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤတဝါဒံးဘၣ်အဃိကဘၣ်မ့ၢ်မၤထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ကဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်”(DKBA)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်စီၤဖါဘျဲၣ်စံးတ့ၢ်ဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါမးရှး(၄)သီအနံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၂)နံၣ်အပူၤမ့လဲၣ်ပၣ်,မဲၢ်ဆီး,မဲၢ်ကိးက့အဘၢၣ်စၢၤသူမွဲကျိကၢၢ်နံၤအပူၤတါလါထံတၢ်သူၣ်ဖှံသးညီမူးအဂီၢ် ဒ်သိးပှၤကညီကပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂီၢ်လီၢ်ကဝီၤဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢတနီၤအိးထီၣ်ဝဲ(ယ့ၤပီၤစ့)တၢ်လီၢ်(၃)တီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒုးယၤတၢ်အိၣ်သးအဖီခိၣ်လၢတၢ်ကမၤန့ၢ်က့ၤဝဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဂီၢ်သုးကရူၢ်ဒီးကညီတၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ဒီးသိၣ်မှံၤဟူးဂဲၤတဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ဝဲယံၥ်လၢအလါလံန့ၣ်လီၤ.ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအပူၤအပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၁၃)သီအနံၤအပူၤသုးကရူၢ်ခးလီၤဝဲတၢ်ဒီးတ့ၢ်လီၤဝဲဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢပျီတပိၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃိ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်သံဝဲလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါမးရှး ၁၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (KTLA)ဆၣ်ကဆီသုးတြိၤခိၣ်သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံလၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါလၢအတဂ့ၤဘၣ်အံၤ မ့ၢ်ပှၤတဂၤလၢအယိးကဒါဘီလၢ တၢ်ပၢၢ်ဆၢ အပူၤ တကးဒံးဘၣ်က့ၤပၥ် ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသုးမီၤစိရိၤလၢ(နအဖ)စိၤအခါလံၤလံၤ လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲစံးဝဲ ဖဲတနံၤအံၤဟါခီအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်လံၥ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤပူၤစံးဝဲအသိးန့ၣ် သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအံၤစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၁)သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ် ကမီၤဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဟးကရၢကရိ ဝဲလီၢ်ကဝီၤကညီကမျၢၢ်ဒီးပှၤ(PDF)ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါဖဲ(၂၀၂၄)ဒီး(၂၀၂၆)ဖဲတၢ် ဒုးဆူၣ် ထီၣ်အကတီၢ်အံၤန့ၣ်ခိးခးဟုၣ်ဝဲ (သုးက့ ၄)အပှၤဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်ကရၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ,အပှၤသုးဖိ...

လါမးရှး ၁၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါအနံၤလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ခီဖျိလၢ(KTLA)ကရူၢ်သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤခိးခးဝဲအံၤအဃိ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသိၣ်မှံၤအပှၤသုးဖိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါအနံၤန့ၣ်လီၤ. လၢကစၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပီချိဟီၣ်ကဝီၤအပူၤ ဖဲမဟါလါမးရှး ၁၄ သီ ဟါခီ ၃း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA) သုးခိၣ်အဲၣ်ခွံအပှၤ အိၣ်ခိးခးလီၤဝဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသိၣ်မှံၤ(ဗထူး)သုးကရူၢ်အပှၤဖဲသမံပိၥ်သီသဝီဒီးကနဲဃီသဝီဘၢၣ်စၢၤအဃိ သိၣ်မှံၤ အသုးဖိသံဝဲ(၄)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်...

လါမးရှး ၁၄သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤအပူၤတနံၤအံၤလါမးရှး(၁၄)သီအနံၤအပူၤ Shalom Arts and Leadership College (SALC) ကၠိမၤဝဲ(၁၃)ဝီတဝီတၢ်ဟ့ၣ်လီၤကၠိဖိဖျိကၠိလံၥ်အုၣ်သးဝံၤဝဲဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. (၂၀၂၅)(၂၀၂၆)ကၠိတၢ်မၤလိနံၣ်(၁၃)ဝီတဝီတၢ်ဟ့ၣ်လီၤဖျိကၠိလံၥ်အုၣ်သးအပူၤ(SALC)ကၠိဖိမုၣ်ခွါဖိထီၣ်ဝဲ(Bachelor Of Arts BA)(၃၁)ဂၤ,Computer institute(၉)ဂၤဒီး, Higher secondary(၂၁)ဂၤခဲလၢၥ်ပၥ်ဖှိၣ်အိၣ်ဝဲ(၆၅)ဂၤန့ၣ်လီၤ. တနံၣ်အံၤကၠိဖိတဖၣ်ဖျိထီၣ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးအမျးကယၤဂ့ၤဝဲအဖီခိၣ်မ့ၢ်တၢ်သူၣ်မုၥ်သးမုၥ်အဂ့ၢ်,ကၠိခိၣ်သရၣ်စီၤဝ့လယၢၣ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ကၠိအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အကလုၥ်ကလုၥ်ဘၣ်ဆၣ်ပသးခုလၢပဖိပလံၤသ့ၣ်တဖၣ်ဖျိထီၣ်ဝဲအမျးကယၤဂ့ၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.တနံၣ်အံၤပပှၤကၠိဖိဖျိထီၣ်အါန့ၢ်နံၣ်အပူၤကွံၥ်အဃိတနံၣ်အံၤပှၤဖျိထီၣ်ဖးဒိၣ်တဖုပတဲသ့န့ၣ်လီၤ.ပသးခုပပလၢၢ်ဘၣ်လၢသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးန့ၣ်လီၤ.” အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဝဲကၠိဖိဖျိထီၣ်တဖၣ်လၢကဃုကျဲဆဲးမၤလိအါထီၣ်တၢ်ဒီးမုၢ်လၢ်ဝဲလၢကဟ့ၣ်လီၤသးလၢပှၤကလုၥ်ပှၤတဝၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ....

လါမးရှး ၁၃သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကညီကီၢ်စဲၣ်ရၤမတံဝ့ၢ်ကလံၤထံး,ဖလူ(ကၠိတီ)တရူးကၣ်စံၣ်နိၣ်တၢ်လိၣ်ကွဲတၢ်လီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤကရၢၢ်အပူၤပယီၤသုးခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မးမးကျိဖးဒိၣ်အဃိ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲပှၤအဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဖလူဖိကစၢၢ်ခိၣ်(ဖယါကိ)တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတနံၤအံၤလါမးရှး(၁၃)သီဂီၤခီ(၉)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်,ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်(၂)ဖျၢၣ်ဆူ(ကၠိတီ)ကၣ်စံၣ်နိၣ်တၢ်လိၣ်ခိၣ်လိၣ်ကွဲကရၢၢ်ပူၤအဃိ,ဘၣ်ဒိပှၤလၢအိၣ်ကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်တစှၤန့ၢ်အဂၤ(၁၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤလၢဘၣ်ဒိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဂ့ၢ်ဝီၢ်အူတၢ်ဆှၢဝဲဒၣ်ဆူပျီတပိၢ်(မိပၠၤ)လီၢ်အိၣ်ကဒုတၢ်ဆါဟံၣ်ဒီးတနီၤလၢနးနးကျံးကျံးတဖၣ်တခီတၢ်ဆှၢဃီၤဝဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကၠီးခဲးတၢ်ဆါဟံၣ်တကပၤအဂ့ၢ်,ပျီတပိၢ်ပှၤကွၢ်ထွဲပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ကျိ(၁၂၀)မးမးလီၤတဲၥ်လၢတရူးဆဲးတတီၤန့ၣ်အဃိဂ့ၢ်ဝီၢ်အူသိလ့ၣ်သၢခိၣ်လွံၢ်ခိၣ်ကရီဟဲဆှၢဃီၤဝဲဆူတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤမီၤနီၤ.ပှၤဟဲဆှၢဖဲအံၤတဖၣ်အကျါအါတက့ၢ်ပှၤဖံးသူ,ပှၤဖံးဝါဒီးပှၤဒ်သိးပှၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်ပှၤလၢတၢ်ဖီၣ်တန့ၢ်တဖၣ်တခီတၢ်ဆှၢဝဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်တကပၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဆၢကတီၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအမဲၥ်ညါ,တၢ်သံတၢ်ပှၢ်ကဲထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤတၢ်တဝံၤတတဲၥ်ဒံးဘၣ်အဃိ,တၢ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒံးဝဲပှၤသံနီၢ်ဂံၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖလူ(ကၠိတီ)တရူးကၣ်စံၣ်နိၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအံၤအိၣ်ဝဲဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်ဒီးပျီတပိၢ်(မိပၠၤ)ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အိၣ်ဆိးအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအဃိ,လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတနီၤလဲၤဖံးလဲၤမၤဝဲတၢ်ဖဲန့ၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤတၢ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒ်အံၤအဃိ,ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဝဲတၢ်လၢအဘူးအတံၢ်လၢလဲၤမၤတၢ်ဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ပျီတပိၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပနၢ်ဟူတၢ်ပထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကၠါအံၤပပျံၤတၢ်ဒိၣ်မးလီၤ.ပအိၣ်တဘူၣ်ပဘၣ်သးစံၢ်ထီၣ်လၢထံနံၤန့ၣ်လီၤ.ယဖိဒိၣ်မုၣ်လဲၤမၤတၢ်ကဆှဲကဆှီဖဲန့ၣ်မီၤ.လဲၤလၢဂီၤဟဲက့ၤလၢဟါခီ,အခဲအံၤတၢ်ကဲထီၣ်သးတဘျီဃီပှၤတအဲၣ်အသုဟးထီၣ်ဘျီယဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤတၢ်လၢအဂီၢ်ဒိၣ်မးလီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးခးလီၤတၢ်လၢဖလူ(ကၠိတီ)ကၣ်စံၣ်နိၣ်ကရၢၢ်အပူၤဒီးတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထီၣ်ဝဲအဃိ,တၢ်သုးကွံၥ်ဝဲပှၤတရူးဖိလၢအိၣ်ဖဲကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်ကီၢ်ပယီၤထံဖိကီၢ်ဖိလၢနုၥ်လီၤမၤတၢ်ဖိကရၢၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤတၢ်တဒုးဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ပှၤလၢအိၣ်ဘူးတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးမၤဝဲတၢ်ခးလီၤစဲးပြဲးကျိဖိအိၣ်ဝဲတကပယူၥ်ဃီအဃိပျီတပိၢ်ပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအိၣ်ဘူးဝဲဒီးကၣ်စံၣ်နိၣ်ဒီးပယီၤသုးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီသးအပူၤထီဘိတကပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါမးရှး ၁၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, တၢ်ကတုၥ်ကွံၥ်ဝဲသုးကရူၢ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်အကျိၤအကျဲဒီးကဘီယူၤသိအအကျိၤအကျဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတဖၣ်တုၤလီၤတီၤလီၤအဂီၢ်,ကညီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ပှၥ်ဘျးစဲ(KPSN)ဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤဒီးထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲလံၥ်ဖဲမဟါလါမးရှး(၁၁)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. တလါအံၤလါမးရှး(၂)နွံတနွံအတီၢ်ပူၤ,သုးကရူၢ်မၤကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုး,ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်,သုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤမၤသံမၤဝီဝဲတၢ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤကီၢ်ရ့ၣ်(၃)ဘ့ၣ်အပူၤအဃိ,ဖိဒံဖိသၣ်,မိၢ်ဒၢအဖိဒီးကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်(၅၀)ဘၣ်ဒီးတစှၤန့ၢ်(၂၀)ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,(KPSN)ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံ,(KPSN)ဃ့ထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲသုးကရူၢ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်ကျိၤကျဲဒီးမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်,ကဘီယူၤသိကျိၤကျဲဘၣ်ဆၣ်,တုၤလၢခဲအံၤသုးကရူၢ်အတၢ်မၤတဖၣ်အိၣ်ဒံးဝဲအဃိအလီၢ်အိၣ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဘၣ်မၤဝဲတုၤလီၤတီၤလီၤအဂ့ၢ်,(KPSN)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢနီၢ်ဝါခုၣ်ရှံစံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ကပတုၥ်ကွံၥ်သုးကရူၢ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်အဂီၢ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကဘၣ်မၤဝဲတုၤလီၤတီၤလီၤတအိၣ်ဘၣ်.တၢ်တြီတံၥ်ဃၥ်တအိၣ်အဃိပယီၤသုးမၤတၢ်တတီတတြၢ်လၢကမျၢၢ်အဖီခိၣ်တၢ်မၤတံၥ်တၥ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.တၢ်အံၤကြၢးလၢတၢ်ဆိကမိၣ်ကွၢ်ထံက့ၤလံ,တၢ်မ့တမၤပတုၥ်အဝဲသ့ၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤဂၥ်ဒ်တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအသုလၢကမၤသံကမျၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဒြိဒီးကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအဃိထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်တၢ်သံတၢ်ပှၢ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဟံးန့ၢ်သုးကရူၢ်အရ့တအိၣ်ဝဲယံၥ်လၢတနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်(KPSN)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လါမးရှးအတီၢ်ပူၤကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဖီခိၣ်,(KPSN)မၤဝဲတၢ်ဆှၢထီၣ်လံၥ်ဆူပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီးကရူၢ်ကရၢလၢဘၣ်ထွဲတဖၣ်အအိၣ်ဝဲအသိး,တလါအံၤအတီၢ်ပူၤရဲၣ်ကျဲၤဝဲလၢကမၤတၢ်ထံၣ်လိၥ်အိၣ်သကိးဒီးဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလီၤဆီတဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ကညီကလုၥ်ဒူၣ်လၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢဒီးကရူၢ်ကရၢတဖၣ်စ့ၢ်ကီးကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤအအိၣ်အဂ့ၢ်,နီၢ်ဝါခုၣ်ရှံစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပအိၣ်ဒီးတၢ်ဂီၤတၢ်ဖှီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢပှဲၤခဲလၢၥ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ပပှၤကညီကလုၥ်ဒူၣ်တဃူတဖိးဘၣ်အဃိပတတုၤဆူတၢ်မုၢ်လၢ်ဖီတၢၣ်ဘၣ်.အဃိလၢတၢ်တီတၢ်တြၢ်အဂီၢ်ပပှၤကလုၥ်လၢအိၣ်ထံကီၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤ,ထံချၢကီၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤပကဘၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သကိးတုၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၇)သီအနံၤအပူၤခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသုးကရူၢ်မၤဒြိတၢ်ထီၣ်ဒုး,ကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုး,တၢ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးတၢ်နုၥ်လီၤဟူးဂဲၤဖီၣ်ကမျၢၢ်အဃိဖိသၣ်(၁၈)ဂၤ,ဒီးလီၢ်ကဝီၤဖိ(၄၁)ဂၤဘၣ်သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလါမးရှး(၇)သီဒီး(၈)သီအနံၤအံၤလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးမၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအဃိမိၢ်ဒၢ(၁)ဂၤဘၣ်သံဝဲဒီး(၃)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လါမးရှး(၉)သီဒီး(၁၀)သီအနံၤအပူၤမၤဝဲမ့ၢ်ပိၢ်တၢ်ထီၣ်ဒုးလၢဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိ(၁၀)ဂၤဘၣ်သံဝဲဒီးပှၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်(KPSN)အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်ဝဲဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်စ့ၢ်ကီးပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,သုးကီၣ်ကးအတၢ်မၤအံၤမ့ၢ်တၢ်မၤကမၣ်ကွီၢ်မ့ၣ်သဲးစးဘၣ်ဆၣ်အပူၤကွံၥ်လါမးရှး(၆)သီအနံၤအပူၤတၢ်မၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်ဘၣ်ဃးကီၢ်ပယီၤဂ့ၢ်ဝီအပူၤလၢဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢကီၣ်ကးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤ,တၢ်တဆိမိၣ်တဲသကိးဝဲသုးကရူၢ်အတၢ်မၤကမၣ်ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကွီၣ်မ့ၣ်သဲးစးဘၣ်ဒီးကီၢ်ပယီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ်တူၢ်ဘၣ်တၢ်မၤထီဒါခွဲးယၥ်ဘၣ်ဒီးတၢ်နီၢ်နီၢ်တၢ်အစၢတအိၣ်ထီၣ်ဝဲနီမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်,(KPSN)ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.