ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါအီကူာ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အ့ကဘိၤသ၀ီဃၢၤ တၢ်ခိးခးပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢကျဲပူၤ ကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံတကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးခးတပျုာ်တပျီာ်ကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအီကူာ် ၂၀ သီအနံၤ လၢဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အ့ၤကဘိၤသ၀ီဃၢၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် ခိးခးပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢအဟဲထီၣ်(၂)ခိၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးသံ(၂)ဂၤႇသိလ့ၣ်အူအီၣ်တခိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ် ၀ံၤတနံၤဃီပယီၤသုးအံၤမၤအါထီၣ်ရၤလီၤအသုးဂံၢ်ဘါလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးလီၢ်အခိၣ်အဃၢၤဒီး...

လါအီကူး ၂၃ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ်-ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်,(လဲလၢကူ)ကရူၢ်အပူၤဖဲပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၂၁)သီဂီၤခီအဆၢကတီၢ်မ့ၢ်လၢပယီၤ သုးကီၣ်ကးနုၥ်လီၤခးဝဲတၢ်ဖဲ(လဲၢ်ပၠၣ်)သဝီအဃၢၤဟံၣ်တဖျၢၣ်ပူၤအဃိဘၣ်သံဝဲ(DVB)တၢ်ကစီၣ်သန့အပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိ(Citizen Journalist-CJ)လၢအမ့ၢ်(ကိဝ့ထိၣ်အူ)တဂၤဒီး(Freelance)ပှၤမၤတၢ်ကစီၣ်ဖိလၢအမ့ၢ်(ကိထဲၣ်မၠဲၣ်သူ)ခံဂၤသ့ၣ်တဖၣ် အံၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်ဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ(၂၁)သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိ(၃)ဂၤလၢဟဲတုၤအိၣ်ဝဲဖဲ(လဲၢ်ပၠၣ်)သဝီ(ကိထဲၣ်မၠဲၣ်)အဟံၣ်ကရၢၢ်အပူၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ်မ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲနုၥ်လီၤခးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်သံဝဲတလၢၤကီၢ်စဲၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်ဖိလၢအမ့ၢ်(ကိဝ့ထိၣ်အူ)ဒီး(ကိထဲၣ်မၠဲၣ်သူ)သ့ၣ်တဖၣ်ဃုၥ်ဒီး(ကၠဲးထိၣ်)တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အပှၤ(၂)ဂၤ,ခဲလၢၥ်(၄)ဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. "တၢ်နုၥ်လီၤကဝီၤတံၢ်ခးဝဲဖဲ(ထဲၣ်မၠဲၣ်)အဟံၣ်ကရၢၢ်အပူၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အပှၤပူၤဖျဲးကွံၥ်ဝဲတဂၤမီၤနီၤ. ပှၤလၢသံအစိၣ်သ့ၣ် တဖၣ်န့ၣ်ဒုတၢ်တက့ၤန့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်. ပှၤအစိၣ်ဟဲတုၤဝဲလၢကၠဲးထိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ်(၂)စိၣ်လီၤ." အဂ့ၢ်ပှၤလၢအဘူးဒီးတၢ်ကစီၣ်ဖိ(ကိ ထဲၣ်မၠဲၣ်သူ)တဂၤစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်နုၥ်လီၤခးဝဲတၢ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်(ကိဝ့ထိၣ်အူ)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိတဂၤဘၣ်ဒိသံကွံၥ်ဝဲဖဲန့ၣ်တဘျီဃီဒီးမ့မ့ၢ်လၢ(ကိထဲၣ်မၠဲၣ်သူၤ)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဂၤခီန့ၣ်ပယီၤသုးကီၣ်ကးက့ၤဖီၣ်ကိးဝဲဝံၤအလီၢ်ခံမၤသံကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးပှၤ(၄)ဂၤအံၤအစိၣ်န့ၣ်တၢ်တဟ့ၣ်လီၤက့ၤဝဲဆူအဟံၣ်ဖိဃီဖိအအိၣ်ဘၣ်ဒီးဒွဲၣ်အူထီၣ်က့ၤဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. (DVB)တၢ်ကစီၣ်သန့တကပၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ထွဲဒီး(ကိဝ့ထိၣ်အူ),(ထဲၣ်မၠဲၣ်သူ)သံတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ်ဒ်တၢ်ကစီၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသိးဒ်သိးကမၤန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကစီၣ်လၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဒီးအမ့ၢ်အတီအဂီၢ်လၢမူဒါအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်ဟူးဂဲၤရ့လိၥ်ဟံန့ၢ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်လီၤဒီးလၢတၢ်ခးသံအဝဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်သးအံၤပူၤန့ၣ်တမ့ၢ်ပှၤလၢအစိၥ်စုကဝဲၤဘၣ်အဂ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်အပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. "ကိဝ့ထိၣ်အူန့ၣ်မ့ၢ်ပှၤမၤတၢ်လၢပျီပူၤတဂၤဒီးမ့ၢ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်ဖိအဂ့ၤတဂၤလၢထုးထီၣ်တၢ်ကစီၣ်,လူၤတၢ်ကစီၣ်လၢအလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဂၤလီၤ. မ့မ့ၢ်လၢ(ကိထဲၣ်မၠဲၣ်အူ)နါက့န့ၣ်ဖဲပှၤထီဒါပၥ်ဖျါထီၣ်သးအခါန့ၣ်အဝဲဒိတၢ်ဂီၤမူတၢ်ကစီၣ်အဃိတၢ်ခးဘၣ်အီၤလၢကျိ ဒီးတၢ်ဖီၣ်အီၤဝံၤဘၣ်လီၤလၢဃိၥ်ပူၤမီၤနီၤ. ဖဲဟဲက့ၤဟးထီၣ်လၢဃိၥ်ပူၤဝံၤန့ၣ်ဆဲးမၤကဒီးတၢ်ကစီၣ်တၢ်မၤလီၤ. ပှၤသးစၢ်ဒ်သိးအ ဝဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်တၢ်မၤသံဒ်အံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲတၢ်လီၤမၢ်ဖးဒိၣ်တခါညါလီၤ." အဂ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢအမၤသကိးဘၣ်တၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တ ဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်ရၤလီၤတၢ်ကစီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဟဲတုၤအိၣ်တၢ်အလီၢ်တၢ်ကစီၣ်အသိးဘၣ်တၢ်နုၥ်လီၤခးဝဲဒီးဖီၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ဘၣ်သံကွံၥ်ဝဲ(၄)ဂၤဒီးဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်အသး(၇)ဂၤအဂ့ၢ်တၢ်ကွဲးပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. (ကိဝ့ထိၣ်အူ)သးနံၣ်(၂၆)နံၣ်တဂၤအံၤဖဲသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံမ့ၢ်လၢထီဒါပၥ်ဖျါထီၣ်သးအဃိတၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ(ကွီၢ်-၅၀၅)ဒီးဘၣ်အိၣ်ကဒုအသးလၢဟံၣ်ပူၤဖးယံၥ်ဖးထၢအဖီခိၣ်အဝဲထီၣ်ဝဲတၢ်ကစီၣ်တၢ်သိၣ်လိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးအိၣ်ဆၢထၢၣ် မၤက့ၤတၢ်မၤဒ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး(ကိထဲၣ်မၠဲၣ်)လၢအသးနံၣ်အိၣ်(၂၈)နံၣ်အံၤဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်လါမးၡးအတီၢ်ပူၤတၢ်ထီဒါသုးမီၤစိရိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သးအကျါဖဲအဝဲလူၤတၢ်ကစီၣ်ဒိတၢ်ဂီၤမူအတီၢ်ပူၤသုးကီၣ်ကးခးအီၤဒီးဖီၣ်ဝဲအီၤဝံၤတၢ်ပၥ်လီၤအီၤလၢဃိၥ်ပူၤတဂၤန့ၣ်လီၤ....

လါအီကူး ၂၂ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိးဟီၣ်ကဝီၤ(တအီ)ဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(TNLA)ထီၣ်ဒိၣ်စိန့ၢ်ဝဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးတကပၤဟဲက့ၤခးလီၤဝဲတၢ်ဒီးကဘီယူၤအဃိပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢတကလီၢ်ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်ယိၤဒိၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကရၢ(SHRF)အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ(ယ့လယဲၣ်ဟၢၤ)စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. "လၢယိၤဒိၣ်ကီၢ်စဲၣ်ကလံၤစိးတကပၤန့ၣ်ပှၤလၢဘၣ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်တုၤလၢတကလီၢ်ဘျဲၣ်လံမီၤနီၤ. ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိအါဒၣ် တက့ၢ်န့ၣ်က့ၤလၢအဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်. မ့ၢ်လၢဟီၣ်လၥ်မ့ၣ်ပိၢ်အိၣ်ဝဲအဃိမီၤနီၤ. ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ် တၢ်မၤထီဒါအီၤလၢကျဲအါဘိလီၤမီၤ." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၈)သီအနံၤလၢ(သံပီ)ဝ့ၢ်အပူၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ-၂၃)တၢ်လီၢ်အဃၢၤဖဲ(နါမိၤ)ကဝီၤဒ့ပူၤအဃိဘၣ်သံဝဲပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်(TNLA)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါဖဲပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၆)သီအနံၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးမ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဖဲ(သံပီ)ကီၢ်ဆၣ်,(နၢလၢၤ)တၢ်လီၢ်ပူၤအဃိဘၣ်ဒိဝဲလီၢ်ကဝီၤပိၥ်မုၣ်တဂၤအသိးဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ်ခံဖျၢၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး(တအီ)သုးမုၢ်ဒိၣ်(TNLA)ဒိၣ်စိဃၥ်ဝဲ(သံပီ)ဝ့ၢ်အံၤအပူၤစးထီၣ်လၢလါအီကူး(၁)သီအနံၤတုၤ(၁၉)သီအနံၤအတီၢ်ပူၤအံၤမ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဟဲခးလီၤဝဲတၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်သံဝဲခဲလၢၥ်(၁၄)ဂၤအသိးဘၣ်ဒိဝဲခဲလၢၥ်အိၣ်(၄၂)ဂၤအဂ့ၢ်(TNLA)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ.

လါအီကူး ၂၂သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၅)မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဃိ,တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲလၢလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤတဝၢတၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတဖၣ်အပူၤ,သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟးခးလီၤဝဲတၢ်အဖီခိၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲဘၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢပှၢ်ပူၤအဃိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,မုၢ်တြီၢ်တၢ်ပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤပှၤတဝၢတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်ကမံးတံၥ်ခိၣ်ပဒိၣ်စီၤညိၣ်ဝ့ပၥ်ဖျါဝဲလၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤအပူၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“အခဲအံၤကဘီယူၤဟးလူၤခးလီၤတၢ်ပူၤတီၤပူၤတီၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်,ကမျၢၢ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုတဖၣ်အံၤအိၣ်နါက့ဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ပလီၢ်အပူၤအဃိအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လိၣ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်လီၤ.ဒီးခဲအံၤခီဖျိကဲထီၣ်ဝဲပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအဃိဘၣ်အိၣ်လၢခ့ပူၤပှၤပူၤဒုတဒ်သိးဝဲလၢအိၣ်ဆိးဝဲလၢဒူပူၤသဝီအပူၤဘၣ်အဃိအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲတဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဘၣ်အိၣ်ဝဲလီၤ.ဒီးလၢတၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်အဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤမ့ၢ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲအသိး,အတၢ်လိၣ်ဘၣ်နီၢ်နီၢ်ဒုမ့ၢ်ဝဲတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,တၢ်နီၤဖးအီၤအပတီၢ်(၃)ကလုၥ်ဒီးတၢ်(၃)ကလုၥ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ(၁)လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢတၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအီၤကိၤကိၤလၢၤလၢၤဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတဖၣ် (၂)လီၢ်အိၣ်ကမှံကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအတူၢ်ဘၣ်ဃုၥ်တၢ်လၢအအိၣ်ဘူးဒီးတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်တဖၣ် (၃)လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲ,ဒူသဝီကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢအိၣ်ဆိးလၢဒုၣ်ဒါဟးထီၣ်ဟးလီၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအမ့ၢ်ဝဲပှၤ(၃)တပတီၢ်တကလုၥ်အံၤအနီၢ်ကစၢ်ဆီၣ်ထွဲလိၥ်သးတိစၢၤမၤစၢၤလိၥ်အသးအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဖီခိၣ်အိၣ်ဆိးဖံးမၤအီၣ်အီဝဲသ့ဒံးဝဲဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်လၢလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိ(၁)ဒီး(၂)အပတီၢ်အံၤန့ၣ်ဘၣ်ဒိးသန့ၤဝဲအသးလၢပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်ဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ကနၣ်ထွဲကွၢ်ထွဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢတၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်ဒီးတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးသ့ၣ်တဖၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တၢ်လိၣ်ဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,လၢတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိတဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၢ်ကဝီၤပှၤတဝၢပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဖီၣ်လိၥ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤမၤစၢၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံတံၥ်(CIDKP)ဃုၥ်ဒီးကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢ(KWO)သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအသိး,ဒ်သိးလီၢ်အိၣ်ကမှံသူၣ်စၢ်သးဘီၣ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ဒီးထီၣ်ဘၣ်ဝဲကၠိအဂီၢ်န့ၣ်,ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤ(KECD)ဟူးဂဲၤဝဲလၢသူၣ်ထီၣ်န့ၢ်ဝဲတၢ်မၤလိလီၢ်လၢပှၢ်ပူၤအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ကညီပှၤတၢ်ဝၢတၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤဝဲလီၢ်အိၣ်ကမှံသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်,ကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်သဂၢၣ်ဘၣ်ဝဲဝံစိၥ်တီဆှၢတၢ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ပှၤတဝၢခိၣ်နၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤအံၤစးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤအလီၢ်ခံတုၤလၢ(၂၀၂၄)နံၣ်လါယူၤလံအပူၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်ဝဲဘူးထီၣ်လၢ(၉၀၀၀၀)ကလးဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်မၤနီၣ်မၤဃါအိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါအီကူာ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်အပူၤ ပယီၤသုးသိလ့ၣ်လၢအဟဲထီၣ်(၂)ခိၣ် ခီဖျိ(KNLA) တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢကျဲအဃိ သံ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤဒီးသိလ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲဒၣ်တခိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အ့ၤကဘိၤသ၀ီဃၢၤ ဖဲလါအီကူာ် ၂၀ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂...

လါအီကူး ၂၁ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၃),လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ,ဖဲ မဟါလါအီကူး(၂၀)သီအနံၤန့ၣ်မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤဝဲ(၁၂၀)မမကျိဖးဒိၣ်(၄)ဖျၢၣ်ဆူ(မိခိး)သဝီပူၤအဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲ(မိခိး)သဝီတၢ်မၤလိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်ဝဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခလရ-၂၆၄)အံၤဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ(၁)နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အသးတအိၣ် ဘၣ်ဒီးခးလီၤနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ဒ်အတၢ်ဘၣ်သးအိၣ်ဝဲအသိးခးလီၤဝဲအမဲၥ်ညါပၥ်ဝဲကမျၢၢ်စ့ၢ်ကီးဒ်ဒုၣ်ဒါအဃိခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်မုၢ်နၤမုၢ်ဆါကိးနံၤဒဲးအဂ့ၢ်လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးဝဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. "အဝဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ခီဒုတမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်မးဒီးခးလီၤဝဲဘၣ်. ပကွၢ်က့ၤလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤထံကျိ(ပရဲ လိၥ်ကျိ)မုၢ်ထီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ,မုၢ်နုၥ်မ့ၢ်ဂ့ၤဒူသဝီလၢအဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးခးလီၤဝဲန့ၣ်ခးလီၤဝဲလီၤ. တခိးလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်ထီၣ်ဝဲမးဒီးခးလီၤဝဲ ဘၣ်,တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအိၣ်ထီၣ်ဒီးခးဝဲဘၣ်. ဒီးပၥ်ဝဲဒၣ်ကမျၢၢ်ဒ်သိးဒီးဒုၣ်ဒါအသိးဒီးခးဝဲလီၤ. ခးဝဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်လီၤ. မုၢ်နၤခီ, မုၢ် ဆါခီတကွၢ်ဝဲဘၣ်." အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အံၤန့ၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ(မိခိး)သဝီစံၥ်ပျီတဘ့ၣ်ပူၤအဃိဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲဘုသ့ၣ်တဖၣ်အသိးမ့ၢ်လၢကၠိအိၣ်အံၤဘူးဒီးစံၥ်ပျီအဃိအက့အခီဖျိးဘၣ်ဝဲကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢပှၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်တခီတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါကၠိအံၤစးထီၣ်ဖဲ(ခိဝံၣ်)တၢ်ဆါကဲထီၣ်အသးဒီးသုးဟံးန့ၢ်ဆူၣ်ကွံၥ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဝံၤအလီၢ်ခံတၢ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲဒီးဖဲန့ၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံခီဖျိလၢဒူသဝီကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါဒီးအတၢ်သူၣ်ထီၣ်က့ၤဝဲကၠိအံၤအဃိတနံၣ်အံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်က့ၤအိးထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲဒီးလဲၤတရံးက့ၤဝဲအသးဒ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤဝဲၤကျိၤအဖီလၥ်ကၠိတဖျၢၣ်အသိးအဂ့ၢ်လီၢ်ကဝီၤအပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးကၠိအံၤအိၣ်ဝဲဒၣ်စးထီၣ်လၢ (Grade one)တုၤ(Grade Six)ပှၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ဝဲ(၂၀)ဂၤဘျဲၣ်တုၤ(၃၀)အခိၣ်အဃၢၤဒီး ကတီၢ်ခဲအံၤန့ၣ်တၢ်ဘၣ်စိၥ်ကတီၢ်ဃၥ်ကွံၥ်ဝဲတၢ်မၤလိကၠိအံၤန့ၣ်လီၤ. ကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒ်သိးအတၢ်မၤလိတကဲထီၣ်တၢ်တံၥ်တၥ်တ ဂ့ၤဒီးတၢ်မၤလိကၠိကလဲၤတရံးက့ၤသးအဂီၢ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်ဝဲအိၣ်အဂ့ၢ်ပဒိၣ်စီၤဝါမုၢ်စံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. "ကၠိခီဒုကတီၢ်ခဲအံၤပတုၥ်ဝဲဒၣ်မီၤနီၤ.ခဲခဲအံၤဒ်သိးကၠိကက့ၤစးထီၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ကၠိဖိမိၢ်ပၢ်,ကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်ပၥ်ဖှိၣ်လိၥ်အသးဒီးရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်က့ၤဝဲဒၣ်အသီတသနၢၣ်မီၤနီၤ.ဒ်သိးကၠိအဝဲအံၤသုတကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်တံၥ်တၥ်တဂ့ၤဒီးကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်သုတကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ကမၤလိတၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်ဒုမိၢ်ပၢ်ဒီးကၠိသရၣ်ရဲၣ်ကျဲၤဝဲဒၣ်လီၤ....

လါအီကူာ် ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအဂၢၤကီၢ် သုး(ပြည်သူ့စစ်)လၢတၢ်ဒုးဖီၣ်အီၤကျိတဖၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီကူာ်ထီၣ်ခံနွံဃၣ်ဃၣ်အခါန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤအးကဒါ ကျိဆူသုးကီၣ်ကးႇ(BGF)အအိၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်ၦၤက့ၤအးကျိလၢ(BGF)အိၣ်တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်အခိၣ်ဒိၣ်တနီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါအီကူာ် ၁၀ ဒီး ၁၂ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးအဂၢၤကီၢ်သုးလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် KNLA သုးရ့ၣ်(၁) ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ...

လါအီကူး ၂၁သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤ,ဝီၢ်ရ့ၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤဒ်သိးနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒီးလိးရှါသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤသုတလီၤကွံၥ်တဂ့ၤအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးတကပၤအကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီကူး(၅)သီအနံၤအပူၤသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဆှၢထီၣ်ကျိချံပှၥ်သၣ်တၢ်ပီးတၢ်လီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ဝံၤအလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးလၢအိၣ်ဝဲကလံၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူနိၣ်ခၠိနဲၣ်ဒီးလိးရှါတကပၤအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအသိးကဘီယူၤသနါက့ခးလီၤစၢၤဝဲတၢ်အိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီအဃိ,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ဆိးလၢသဝီခိၣ်ဃၢၤအိၣ်ဝဲဒီးဖဲလါယူၤ(၁၉)သီအနံၤန့ၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲလိးရှါသီခါဖၠၣ်ဒီးဘျီၣ်ဒိၣ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်,လိးရှါလီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“ခးလီၤဝဲန့ၣ်တီတီဖဲလိးရှါသဝီပူၤလီၤ.ဘၣ်ဟးဂီၤဝဲသဝီပူၤသီခါဖၠၣ်ဒီးသဝီဘျီၣ်ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်လၢဒူသဝီကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒုပတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ်ဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်အခဲအံၤခီန့ၣ်သဝီပူၤပှၤလၢအိၣ်ဘူးဒီးပယီၤသုးကလၢၤဒီးလၢသဝီခၢၣ်သးကမျၢၢ်တဖၣ်န့ၣ်ပှၤစံၢ်လၢၥ်ဃၣ်ဃၣ်လံမီၤနီၤ.မ့မ့ၢ်ယၤဒုခီဖျိယအိၣ်ဘူၣ်ဒံးအဃိန့ၣ်ခဲအံၤယအိၣ်ဖဲသဝီကပၤလီၤမီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အပူၤပယီၤသုးအိၣ်ဆိးဝဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤနၥ်က့အတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ကဒုးလီၤပှီၢ်ကွံၥ်ဝဲသုးကီၣ်ကးအံၤအိၣ်ဝဲအဖီခိၣ်ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ပလီၢ်ပဒီအသးအဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးနိၣ်ခၠိနဲၣ်,လိးရှါသဝီတဖၣ်အပူၤတနံၣ်အံၤလါမးရှးအတီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးက့ၤကဲထီၣ်ကဒီးဝဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤဝံၤအလီၢ်ခံလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒီးနိၣ်ခၠိနဲၣ်သဝီအပူၤဟံၣ်အဖျၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်နိၣ်ခၠိနဲၣ်သဝီအပူၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအံၤအိၣ်ဝဲဖဲဃိၣ်သၢဖျၢၣ်သရိၥ်ဝါကျဲမုၢ်အဖီခိၣ်ဒီးမ့ၢ်ဝဲသုးကလၢၤတဖျၢၣ်လၢအရ့ဒိၣ်လၢသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အဂီၢ်ဒီး,ပယီၤသုးကလၢၤအံၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်နုၥ်လီၤခးဝဲအိၣ်ဝဲအသိးသုးကီၣ်ကးတကပၤစ့ၢ်ကီးဒ်သိးသုတဘၣ်ဟ့ၣ်ဃၣ်ကွံၥ်အသုးကလၢၤအံၤတဂ့ၤအဂီၢ်,မၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီလီၤအဂ့ၢ်,ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လိးရှါသဝီအပူၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤအံၤသနၥ်က့အပူၤကွံၥ်,မ့ၢ်ဝဲ(KNLA)သုးရ့ၣ်(၁၆)ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်လီၢ်တတီၤဒီးဖဲ(၂၀၂၁)နံၣ်အပူၤလၢဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်,သုးကီၣ်ကးတကပၤနုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲဒီးတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်လၢခံခီခံကပၤအိၣ်ဝဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတအိၣ်ဝဲလၢၤဘၣ်ဒီးဘၣ်ဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်ကွံၥ်ဝဲအသးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤခးလီၤတၢ်တပယူၥ်ဃီအိၣ်ဝဲအဃိနိၣ်ခၠိနဲၣ်,လိးရှါသဝီလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,ခိၣ်ဃၢၤဃီကျါ,ကၠီးဘလူဒီးပနီကျဲခံသဝီလီၢ်ကဝီၤဖိဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ.

လါအီကူး ၂၀ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၃), မူကီၢ်ဆၣ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤအပူၤပူၤကွံၥ်ဖဲ လါအီကူး(၁၄)သီတုၤ(၁၆)သီလၢသၢသီအတီၢ်ပူၤအံၤမ့ၢ်လၢပယီၤသုးကီၣ်ကးပညိၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးဒြိသ့ၣ်တဖၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤအဂ့ၢ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဖဲမဟါ(၁၉)သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. မူကီၢ်ဆၣ်အပူၤပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခမရ-၄၃၉)ဒီးပယီၤသုးအပှၤလၢအိၣ်(အိဖၠဲၣ်)သုးကလၢၤ တဖၣ်မ့ၢ်လၢပညိၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိလီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲဖဲ(ဖယါလၣ်ဟါ)သဝီအပူၤဒီး(ကၠဲၣ်တဲၣ်ညီၤပ့ၤ)သဝီအပူၤအဃိဘၣ်ဒိဝဲပှၤသဝီဖိလၢအမ့ၢ်(ထဲၣ်လ့အူ,ခ့ၤခၠိၤလွ့ၤ,အူမၠ့ၣ်ထ့ဒီးဒီၤခ့ၤယံၤ)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်လၢအမ့ၢ်(ခမရ-၃၀၇)သ့ၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤဝဲ(၁၂၂)မမ ကျိဖးဒိၣ်ဆူ(အနါဘီ)သဝီပူၤအဃိဘၣ်ဒိကဒီးဝဲ(အူထ့နဲၤ)တဂၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်အသိးပှၤသဝီဖိလၢအဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်မ့ၢ်ပှၤလၢအသးနံၣ်အိၣ်အနံၣ်(၅၀)ဆူအဖီခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါလၢတၢ်(၃)သီအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဟဲ့တ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ်ဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီးဘၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကမျၢၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိအဂ့ၢ်ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပှၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤဟဲဂ့ၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. "ဖဲ(၁၄, ၁၅, ၁၆)သီအနံၤန့ၣ်ဒုၣ်ဒါ(ခလရ-၂၆၄)(ခမရ-၃၀၇)သ့ၣ်တဖၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်မီၤနီၤ. မ့ၢ်ဘၣ်ကွၢ်က့ၤလၢတၢ် သၢသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၁၂၂)မမခဲလၢၥ်န့ၣ်အိၣ်(၁၂)ဖျၢၣ်ဒီးဟဲတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၈)ဖျၢၣ်ဒီး()ကျိဖးဒိၣ်န့ၣ်(၂)ဖျၢၣ်လီၤ. ဒီးဘၣ်ဒိဃုၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးကမျၢၢ်ကျီၢ်,ပနၢ်ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိဒီးဟံၣ်ဃီသ့ၣ်တဖၣ်ဘၣ်ဟးဂီၤကွံၥ် ဝဲဒၣ်လီၤ" အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢဘၣ်ဃ့ၢ်အိၣ်ကဒုအသးသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်တုၤတကီၢ်ခါခဲအံၤက့ၤအိၣ်က့ၤဆိးလၢအဒူသဝီပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ်အသိးတနီၤနီၤက့ၤအိၣ်က့ၤဆိးဝဲတသ့လၢၤဘၣ်ခီဖျိပယီၤသုးဒွဲၣ်အူဟးဂီၤကွံၥ်အဝဲသ့ၣ်အဟံၣ်အဃီအဂ့ၢ်ချၢၣ်ဆီထံးကီၢ်ဆၣ်အပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. "ပှၤလၢဟဲအိၣ်ကဒုသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူသဝီတဘူၣ်ဒံးဘၣ်မီၤနီၤ. ခဲခဲအံၤဒူသဝီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ် န့ၣ်တၢ်ခးလိၥ်သးအိၣ်ကိးနံၤဒဲးအဃိန့ၣ်ပှၤက့ၤလၢဟံၣ်အဃီအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်ဒံးဘၣ်. ဘၣ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲ အအိၣ်ကဒုညီနုၢ်အလီၢ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ(ဘစိၣ်မၠီ)သဝီပူၤန့ၣ်ပှၤဟံၣ်ဃီတအိၣ်လၢၤဘၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ...

လါအီကူး ၂၀သီ, ၂၀၂၄နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ပယီၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိတဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအဂီၢ်,အပူၤကွံၥ်လါအီကူး(၁၉)သီအနံၤအပူၤ,တၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(UNOCHA)ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါထံၣ်လိၥ်ဝဲအသးဒီးသုးကီၣ်ကးလၢတၢ်မၤစၢၤပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,သုးကီၣ်ကးအတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. လါအီကူး(၁၉)သီအနံၤလၢအလီၤဘၣ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်မုၢ်နံၤအသိးန့ၣ် (UNOCHA) ဟဲထံၣ်လိၥ်ဝဲသးဒီးသုးကီၣ်ကး ကတိၤတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်ဒ်အမ့ၢ် တဖုဒီးတဖုအဘၢၣ်စၢၤကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆဲးလီၤမံၤလၢ တၢ်ဘၣ်သးအလံၥ်ဃံးဃၥ်ပူၤလၢအစိအချ့အဂ့ၢ်, ကမၤစၢၤဝဲဒၣ်(UNOCHA) ကီၢ်ချၢပှၤမၤတၢ်ဖိလၢကနုၥ်လီၤကီၢ်ပယီၤပူၤအ(Visa)ဒီး,လၢ(UNOCHA)ဟ့ၣ်မၤစၢၤကီၢ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲအသိးတၢ်ကရၢကရိလၢတမ့ၢ်တဘၣ်ဃးပဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်လံၥ်အုၣ်သးတၢ်ဂ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲဒၣ်အဂ့ၢ် သုးကီၣ်ကးပၢတၢ်ကစီၣ်သန့ (Myanmar Alin)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲတနံၤအံၤလါအီးကူးအသီ(၂၀)အနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီး(UNOCHA)အတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအံၤန့ၣ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါထွဲဝဲအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်လၢကတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်တအဂ့ၢ်ပှၤမၤစၢၤပှၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံးတံၥ်(CIDKP)မူဒါခိၣ်(၂)စီၤခဲလ့ၣ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲစံးဝဲလၢ“(UNOCHA)အဝဲသ့ၣ်ကလဲၤတဲအိၣ်သကိးတၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးန့ၣ်ဒုဒုးသ့ၣ်ညါဆိပှၤအိၣ်ဝဲလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ဒ်ပယီၤတၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲအသိးလၢတၢ်ကတၢၣ်ပီၣ်ဝဲတၢ်ကမၤတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်ကန့ၢ်ချ့ချ့အဂီၢ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဒုတတဲပှၤခဲလၢၥ်ခဲဆ့ဘၣ်အဃိပတသ့ၣ်ညါထွဲဘၣ်.တမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤအံၤမ့ၢ်လဲၤခီဖျိလၢသုးကီၣ်ကးဒုကကဲထီၣ်အသးကီဝဲအသိး,မ့ကဲထီၣ်နါက့တမ့ၢ်ကကဲထီၣ်အသးလၢအဂ့ၤဘၣ်.သုးမီၤစိရိၤအံၤအကွၢ်ထွဲလီၤအကစၢ်သးမၣ်တသ့န့ၣ်ကလဲၤကွၢ်ထွဲကမျၢၢ်ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိကသ့ဒ်လဲၣ်.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိန့ၣ်ယနီၢ်တဂၤဆိကမိၣ်လၢကကဲထီၣ်အသးညီညီတသ့ဘၣ်.မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢကမျၢၢ်လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အဂီၢ်ခီန့ၣ်ခဲအံၤယတဲတသ့ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဘၣ်ဃးဒီးပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်အံၤန့ၣ်,ဒီကလုၥ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးပဒိၣ်(NUG)ဃ့ထီၣ်ဝဲထံဂုၤကီၢ်ဂၤကရူၢ်ကရၢတဖၣ်လၢကထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်လိၥ်သးဒီး(NUG)ဃုၥ်ဒီးကရူၢ်ကရၢလၢအဘၣ်ထွဲတဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,ပှၤဂ့ၢ်ဝီတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်တၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်ဘျီဝဲအံၤန့ၣ်,(UNOCHA)အခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီ(Mr.SajjadMohammadSajid),ကတီၢ်ဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒိသူၣ်ဒိသးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤဘီမုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢပှၤမၤဖိးမံတၢ်မူဒါခိၣ်(Mr.MarcoluigiCorsi)ဒီးသုးကီၣ်ကးတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤပှၤတဝၢဂ့ၢ်ဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ဆီလီၤပၥ်လီၤက့ၤလီၢ်အိၣ်လီၢ်ဆိးကိတိၥ်ဝဲၤကျိၤခိၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ထံၣ်လိၥ်ကတိၤတၢၣ်ပီၣ်သကိးဝဲလၢ(န့ၣ်ပၠ့ၣ်ဒီၣ်)တၢ်လီၢ်အပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ....