ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယူၤ ၂၂ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ ၃ နံၣ် ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်ထီၣ်တုၤ၀ဲဒၣ်လၢအကလီၢ်(၁၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယူၤ ၂၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်(၂၀၂၁)လါဖ့ၤဘြူၤလါအါရံၤ ၁ သီ တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)လါမ့ၤလၢသၢနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ကီၢ်ရ့ၣ်(၇)ဘ့ၣ်အပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ပာ်ဖှိၣ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ (၁ႇ၀၇၈ႇ၅၀၅)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဟီၣ်က၀ီၤဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပယီၤသုးကလၢၤ လၢအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဘၣ်ဟဲတီဆှၢန့ၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်အိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကလၢၤဒ်အမ့ၢ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၃၄၀)(၃၄၁)ဒီးသုးယၤဒုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)လဲၤက၀ီၤတံၢ်ဃာ်၀ဲဒီးဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤကျဲအသိးအၦၤခီၣ်သုးလၢကဟဲထီၣ်မၤစၢၤအီၤဒီးဆှၢန့ၢ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိအိၣ်ဒၣ်အသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်၀ဲဒၣ်တၢ်အဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤကတိၤတၢ်ပၢသုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤကျၢၤဒိၣ်စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးန့ၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ခီၣ်သုးန့ၣ်တၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သးလၢကဟဲလၢခီၣ်ႇ ဆှၢန့ၢ်လိာ်သးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇ တိစၢၤမၤစၢၤလိာ်သးဒ်န့ၣ်ဒုအခဲအံၤန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်အသုးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်လၢအ သုးကလၢၤအပူၤဒီးၦၤတဲစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပူၤဖးဒိၣ်လၢခူၣ်ပာ်၀ဲဒၣ်လၢ်ဖီလာ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်အတၢ်အီၣ်ဒုလၢတၢ်ကိၢ်ခါဆှၢပာ်၀ဲန့ၣ်အတၢ်ကအိၣ်တ့ၢ်တနီၤႉ ဒီးအခဲအံၤန့ၣ်အခိၣ်အနၢ်န့ၣ် ဟဲတ့ၢ်လီၤန့ၢ်အီၤလၢကဘီယူၤန့ၣ်ခဲအံၤခဲအံၤလီၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကီၣ်ကးအၦၤလၢအိၣ်သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢကဟးထီၣ်ဟးလီၤဟူးဂဲၤ၀ဲလၢသုးကလၢၤအချၢအဂီၢ်ဟူးဂဲၤမၤ၀ဲတဘူၣ်ဘၣ်ဒီးတန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်အဃိဘၣ်အိၣ်တံာ်၀ဲလၢအသုးကလၢၤအပူၤဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤကျၢၤဒိၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၃၄၀)(၃၄၁)ဒီးဒုးယၤသုးကလၢၤ၀ဲအံၤန့ၣ်အိၣ်ကးတံာ်လိာ်အသးဘူးဘူးဒီးသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်မုၢ်နုာ်ဟီၣ်က၀ီၤတကပၤလၢအစီစုယံာ်၀ဲဒီးဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်(၃)မံးလာ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒီးပယီၤသုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ်(၁၉) ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၆၄၂)ဒီးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၄၃၄)လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဟံးန့ၢ်ကွံာ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦၤက့ၤဂုာ်ဖှိၣ်က့ၤ၀ဲအသးဖဲသုးကလၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤတၢ်တယာ်၀ဲၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ကအိၣ်၀ဲလၢ(၂၀၀)ဘျဲၣ်(၃၀၀)အခိၣ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူဖဲပူၤကွံာ်လါမ့ၤအသီ(၂၀)အလီၢ်ခံပယီၤကီၣ်ကးသုးကလၢၤ(၄)ဖျၢၣ်ထုးကွံာ်အသးဂုာ်က့ၤ၀ဲအခံဆူ(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဒီးအၦၤနီၣ်ဂံၢ်စှၤ၀ဲဒၣ်အဃိဟဲက့ၤထုးဖှိၣ်က့ၤအသးအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးအ၀ဲဒၣ်အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒ်သိးသုးမီၤစိရိၤသနူကလီၤမၢ်ကွံာ်ဒီးကထုးကွံာ်အသးအဂီၢ်သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်တနီၤဆီၣ်သနံး၀ဲဒၣ်ဒီးနုာ်လီၤဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအကျဲအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်ဃာ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၂၁သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကညီကီၢ်စဲၣ်-လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်ႇမဲၢ်သ၀ီကျဲတုၤလၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ကျဲအံၤႇဒ်သိးတၢ်ကသူအီၤလၢတၢ်စိာ်ခီဆှၢ၀ဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂီၢ်ႇသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး၀ဲတၢ်ဒီးကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အမဲာ်ညါတဲၣ်ပီၣ်ရဲၣ်ကျဲၤသကိး၀ဲဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-သုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ရၤမတံတီနီၢ်ကစၢၢ်ၦၢ်ပူၤကျဲလီၢ်လံၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤႇတၢ်စူၤခါမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါဘၣ်ဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအိၣ်၀ဲအဃိႇကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲဒီးကီၢ်ဆၢပနံာ်တၢ်ကၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအတၢ်လဲၤတရံးသးဘၣ်တံာ်တာ်၀ဲအဖီခိၣ်ကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အိၣ်ဆိးႇအီၣ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိလၢတၢ်ကသူ၀ဲထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်ကီၢ်ဆၢအဘၢၣ်စၢၤမဲၢ်သ၀ီကျဲအံၤအဂီၢ်တၢ်မၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ်ရဲၣ်ကျဲၤသကိး၀ဲတၢ်အဂ့ၢ်ႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးခိၣ်ကီၢ်ဆၢ(BGF)ဂုၢ်ကျဲးစၢး၀ဲလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲတဘိအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်သုသဂၢၢ်ဘၣ်တၢ်ၦ့ၤတၢ်ကလံၤထီၣ်အဂီၢ်လၢၤတဂ့ၤအဃိကျဲအံၤမ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်သၦၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လၢကမျၢၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးဘၣ်ဖှိၣ်အဂီၢ်ကဘၣ်တူၢ်လိာ်အၢၣ်လီၤလၢအကြၢး၀ဲဘၣ်၀ဲလီၤအဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်သုးက့(၇)ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်ပဒိၣ်အီၤမီၤအ့စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒ်သိးကျဲကဖျိထီၣ်တဘိအဂီၢ်ခီန့ၣ်(BGF)တကပၤန့ၣ်ဃု၀ဲကျဲလၢ-တနံၤဂီၢ်တနံၤဂီၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢၦၤသူၦၤအီၣ်အီၤလၢကိးမုၢ်နံၤဒဲးတဖၣ်ကလီၤ၀ဲလၢမဲၢ်သ၀ီတကပၤလီၤႉဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဲ၀ဲလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲလီၤႉအဃိန့ၣ်ကျဲတဘိန့ၣ်မ့ၢ်အိၣ်ထီၣ်ခီဒုန့ၣ်တဲ၀ဲလၢကဟဲတဲကဒီးတၢ်ဒီးၦၤလီၤႉဒီးပ၀ဲနါက့ပကွၢ်လၢထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်သုတဘၣ်သဂၢၢ်တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်ဘၣ်အဂီၢ်လီၤႉအဃိန့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ဘျူးလၢထံဖိကီၢ်ဖိအဂီၢ်အကျိၤအကျဲမ့ၢ်အိၣ်ခီန့ၣ်ပကဘၣ်တူၢလိာ်လီၤႉအ၀ဲအံၤမ့ၢ်ပကွၢ်တၢ်လၢကမျၢၢ်အဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇလၢတၢ်ကအိးထီၣ်ကျဲလၢထံကီၢ်ခံဘ့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤမ့ၢ်ဒၣ်ထဲတၢ်ဂုၢ်ကျဲးစၢးအပတီၢ်ဒံးလီၤဒီး( BGF)တကပၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်အတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢအဖိးမံသဲစးဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇမဲၢ်သ၀ီကျဲမ့အိၣ်ထီၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကန့ၢ်၀ဲဒၣ်ထဲသိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအစှၤဒီးသိလ့ၣ်တီၣ်ၦၤကူၦၤကညီတဖၣ်လီၤဒီးမ့မ့ၢ်သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်မီထိၣ်လၢအတီဆှၢတၢ်လၢကီၢ်ပူၤဆူရၤမတံတဖၣ်တခီတမ့ၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤသ့၀ဲဘၣ်အဃိတၢ်လီၤဆီတအိၣ်၀ဲလၢၦၤနီလၢသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်ကစၢ်တဖၣ်အဂီၢ်ဘၣ်အဂ့ၢ်ရၤမတံ-ဖၣ်အၣ်ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤပဲာ်ဖးနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိရၤမတံ-ကီးတရံးအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤတက့ၤအိးထီၣ်အသးဒံးဘၣ်တုၤ၀ဲလၢခဲအံၤဒီးကျဲလၢတၢ်ဆီတလဲသူအီၤတဘိသနါက့ဟးဂီၤ၀ဲအဃိမီထိၣ်သိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်တီဆှၢတၢ်ကတီၢ်ဘၣ်အိၣ်ကတာ်၀ဲယံာ်ယံာ်အသိးသိလ့ၣ်လီၤတကျၢၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်ကဲထီၣ်အသးအိၣ်၀ဲအဃိကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲကီၢ်ပူၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်တီဆှၢပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အဂီၢ်မဲၢ်သ၀ီကျဲအံၤႇအိၣ်၀ဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-သုးက့(၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉဒီးကျဲအံၤဒီတဘိအပူၤ(BGF)တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအမဲာ်ညါႇသုးကီၣ်ကးတၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤအိၣ်၀ဲ(၂)တီၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ...

လါယူၤ ၂၁ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ခရၢၢ်ကရူၢ်ဒီး ဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ် အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးကီၣ်ကးအၦၤနုာ်လီၤဟူးဂဲၤဟဲအါထီၣ်အဃိ ဒူသ၀ီကမျၢၢ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ် တဖၣ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ် ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခရၢၢ်ကရူၢ်ဒီးဖွ့ဖူကၢ်ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်အံၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါယူၤထီၣ် ၅ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤ ၀ဲဒၣ်သုးတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤႇဟးဃိထံဟးဆှၣ်တၢ်လၢၦၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်အဃိ ဒူသ၀ီၦၤကမျၢၢ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်လၢအိၣ် ကရူၢ်ခံဘ့ၣ်အံၤအပူၤတဖၣ်ပျံၤတၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်လၢၦၢ်လၢ်ကျါႇၦၤဒူၦၤသ၀ီကဲထီၣ်သးဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်...

လါယူၤ ၂၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ ၂၀ သီ ဂီၤခီ ၈း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ မဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒဲက၀ီၤ(Zone-c)ဖျၢၣ်ထူပျီတၢ်လီၢ်န့ၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ၀ဲဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲမုၢ်နံၤ (World Refugee Day) မူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဒီးကမျၢၢ်အဂၤ(၅၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်သိးမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤကကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီး(CBO)ႇ(NGO)လၢအမၤ သကိးတၢ်ဒီးဒဲက၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်မၤ၀ဲဒၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိ(NGO)ႇ(UNHCR)ႇ(TBC)အတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤၦၤအဃိတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်၀ံၤ၀ဲဒၣ်ဂ့ၤဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၁၉သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႉ ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ရၤမတံ၀့ၢ်ကလံၤထံး ပယီၤသုးလၢၤလၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲစူးကလံသ၀ီအဃၢၤန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲလံအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ် န့ၣ်ဖဲလါယူၤ၁၈သီအနံၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်အီၤလံဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်သံတၢ်ၦၢ်တခီတၢ်မၤလီၤတံၢ်အီၤတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအဃ့ၢ်ဖျိးကွံာ်အိၣ်၀ဲဒၣ်ဒံးအဂ့ၢ် ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ သုးရ့ၣ်(၈)အသုးရ့ၣ်ရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤအဲၣ်မၠးထူစံးဘၣ်၀ဲ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယူၤ(၈)သီအနံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၤညါအံၤသုးကလၢၤန့ၣ်တၢ်ထီၣ်ရှဲလဲကွံာ်အီၤခဲလၢာ်လံဘၣ်ဆၣ်အၦၤလၢဃ့ၢ်ဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်တရှဲလဲဘၣ်အီၤဒံးဘၣ်ႉၦၤအိၣ်တ့ၢ်တၢ်ကလၢၤပူၤတဒူၣ်အံၤ ခဲမနၤမ့တမ့ၢ်ခဲမဂီၤ ပကဘၣ်မၤရှဲလဲကွံာ်အီၤဒံးန့ၣ်လီၤႉပထံၣ်လၢၦၤသံန့ၣ် ပူၣ်ထီၣ်၀ဲခံပူၤနၢအုၣ်နၢပူးဘၣ်ဆၣ် ခူၣ်လီၤဃုာ်၀ဲဒီးကျိချံအဃိန့ၣ်ပဘၣ်ထုးန့ၢ်ဆူၣ်အီၤန့ၣ်လီၤႉအဟးခူၣ်လီၤတၢ်ဒ်သိးအခူၣ်လီၤၦၤကညီလၢသၣ်ဘုလါဖိးန့ၣ်အိၣ်ဒံးဘၣ်ဆၣ်ပတမၤဃုာ်လၢၤဘၣ်ႉအဃိန့ၣ်မၤနီၣ်တၢ်သံတၢ်ၦၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတန့ၣ်ဘၣ်ႉမ့ၢ်ကွၢ်လၢတၢ်အိၣ်သးန့ၣ် ခံပူၤတကးဘၣ်ႉ ဘၣ်မနုာ်အဃိလဲၣ်န့ၣ် ဒြိအီၣ်အတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲတသ့လၢၤဘၣ်ႉဟးဂူာ်ဟးဂီၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ စူးကလံပယီၤသုးကလၢၤ၀ဲန့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် ခမရ ၅၆၀ႇၦၤတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်မ့ၢ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်သူၤရံၣ်အူဒီအၦၤနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးကအိၣ်ဂၤ(၄၀)တုၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးသုးကလၢၤ၀ဲအံၤန့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်ႇကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢတီခိၣ်ရိၣ်မဲတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်က၀ီၤဃာ်အ၀ဲသ့ၣ်ယံာ်တ့ၢ်(၂)လါဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံအသိးလၢအပူၤကွံာ်လါမးရှး၂၅သီတုၤအသီ၃၀အနံၤန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အ၀ဲခွဲးကပာ်လီၤတၢ်စုက၀ဲၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၇သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၢ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၇)ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်အပူၤႇစးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအတီၢ်ပူၤ(ဖၠါ)တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤကသံၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤကသံၣ်ကသီဘၣ်ထွဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤပီးလီတဖၣ်လီၤတူာ်ကွံာ်၀ဲဒီးတနီၤတၢ်ဘၣ်ပာ်ပနီၣ်နီၤလီၤဆါက့ၤအီၤအိၣ်၀ဲအသိးႇအလုၢ်အၦ့ၤတဖၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ(ခံဆး)ညါအဂ့ၢ်ကသံၣ်ကျးၦၤဆါတၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးပာ်ပနီၣ်ကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအဃိတၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢကသံၣ်ကသီကီခဲဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးတၢ်စူၤခါကတီၢ်ကျဲဟးဂီၤအတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲသိးစ့(ဒီၣ်လၣ်)အဘူးအလဲထီၣ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအဃိဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်ခီပနံၣ်တၢ်ရၤလီၤဆါကသံၣ်ကသီတဖၣ်အပူၤဒၣ်လဲာ်ကသံၣ်အၦ့ၤထီၣ်၀ဲဒီးကသံၣ်ၦၤဆါတၢ်ဖိတဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲကသံၣ်လီၤတူာ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်ၦၤဆါကသံၣ်ကသီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ (ဖၠါ)တၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤတၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤတၢ်ဆှၢနုာ်လီၤကသံၣ်ကသီစှၤ၀ဲအဃိကသံၣ်ကသီလၢညီနုၢ်တၢ်ဆိးကါအီၤတဖၣ်လီၤတူာ်ကွံာ်၀ဲဒီးတၢ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲကသံၣ်လၢညီနုၢ်တၢ်ဆိးကါအီၤလၢအသဟီၣ်(တၢ်ကဲဘျူး)ဒ်သိးလိာ်သးတဖၣ်အခၢၣ်စးအိၣ်၀ဲအမဲာ်ညါကသံၣ်လၢတလီၤတူာ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဘၣ်ရဲၣ်ကျဲၤနီၤဖးဆါလီၤက့ၤအီၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ကသံၣ်ၦၤဆါတၢ်ဖိတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကသံၣ်လၢၦၤသူအါတဖၣ်န့ၣ်ဒုလီၤတူာ်၀ဲအဃိပဘၣ်ဆါ၀ဲက့ၤ၀ဲကသံၣ်လၢတၢ်သူအီၤလၢခၢၣ်စးသ့သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲပကသံၣ်လီၤစှၤန့ၣ်ပဘၣ်ကွၢ်ဆါနီၤဖးဆါလီၤအီၤလၢတလါဘျဲၣ်အဂီၢ်ဒ်သိးၦၤကိးဂၤဒဲးကဒိးန့ၢ်ဘၣ်ကသံၣ်ကသီအဂီၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးမၤဃံးထီၣ််၀ဲကသံၣ်တၢ်၀ံစိာ်တီဆှၢလၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤအဃိကညီကီၢ်စဲၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်လီၢ်တဖၣ်အပူၤကသံၣ်လဲၤနုာ်လီၤစှၤ၀ဲဒီးအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအပူၤမိၢ်(တလၢၤ)ကီၢ်စဲၣ်တၢ်ထုးပိၢ်ဖးထီၣ်တိၤခံဘိကဲထီၣ်တ့ၢ်ဒံး၀ဲအသးအဃိကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤကသံၣ်လၢတၢ်ဆါန့ၢ်ညီတဖၣ်တကးဘၣ်ကသံၣ်လၢတၢ်ဆါအီၤတညီဘၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇလီၢ်က၀ီၤဖိလၢအလဲၤၦ့ၤကသံၣ်ကသီတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကျးလၢယလဲၤၦ့ၤညီနုၢ်ကသံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်တဲယၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်သနာ်က့ကၦ့ၤ၀ဲဒ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲအသိးန့ၣ်ၦ့ၤ၀ဲတန့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်ၦ့ၤ၀ဲဒ်တၢ်နီၤလီၤဆါအီၤအသိးလီၤအဃိန့ၣ်ကက့ၤဆါကဒါက့ၤ၀ဲလၢအဟံၣ်အဃီတဆီဒၣ်လဲၣ်တဒိးန့ၣ်ၦ့ၤဘၣ်၀ဲကသံၣ်ကသီလၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်ႉန့ၢ်လၢတနွံလံႉကသံၣ်အၦ့ၤကလံၤနါက့ထီၣ်လၢတဆးခံဆးလံႉတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအအိၣ်စှၤတဖၣ်န့ၣ်အၦ့ၤထီၣ်အါတစဲးဖိႉဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်ကသံၣ်ကသီအၦ့ၤထီၣ်လီၤဆီလိာ်အသးထဲတစဲးဖိလီၤႉတၢ်ၦ့ၤကလံၤဒုထီၣ်မ့၀ံၤကလီၤက့ၤတအိၣ်နီဘျီဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်စူၤလီၤအဆၢကတီၢ်ဘၣ်၀ဲဒီးၦၤအါဂၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဆူးတၢ်ဆါကဲထီၣ်၀ဲအသးအသိးဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်ကသီလၢကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဆိးကါ၀ဲဒ်အမ့ၢ်(ဒံၣ်ကိၣ်ကၠ့ၣ်)ဒီး(ပၣ်ရၣ်စံၣ်တမီၣ်)တဖၣ်အံၤအၦ့ၤမ့ထီၣ်၀ဲသနာ်က့ခီဖျိဘၣ်ယိာ်၀ဲကသံၣ်ကလီၤတူာ်အဃိထဲသိးန့ၣ်ဘၣ်ၦ့ၤပာ်၀ဲအဂ့ၢ်၀့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမၤ၀ံၤအလီၢ်ခံႇကီၢ်ပယီၤဒီတဘ့ၣ်အပူၤစုက၀ဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အါထီၣ်၀ဲဒီးမုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်တဂၢၤကျၢၤ၀ဲဘၣ်အသိးကျိၣ်စ့အလုၢ်အၦ့ၤလီၤ၀ဲအဃိကီၢ်ပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးကသံၣ်ကသီတဖၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်လုၢ်တၢ်ၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤအဃိဂံၢ်ခီၣ်ထံးကမျၢၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤႇကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်ဟးထီၣ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးတဖိးမံလိာ်သးဘၣ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ

လါယူၤ ၁၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ကျီၢ်ကရူၢ်ဒီးအ့ကၣ်ဘိၤသ၀ီပူၤန့ၣ် အပူၤကွံာ်စှၤသီအခါ ပယီၤသုးနုာ်လီၤသမံသမိး၀ဲတၢ်ခူၣ်ဟီၣ်လာ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤထူပူၤလၢတၢ်လီၢ်ခံတီၤဒီးဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲဒၣ်ၦၤမၤထူဖိ တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်တုၤလၢခဲအံၤတၢ်တပျၢ်လီၤ၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ၀ီၢ်ကျီၢ်ကရူၢ်ဒီးအ့ကၣ်ဘိၤ တၢ်ခူၣ်ထူပူၤတၢ်လီၢ်ခံတီၤအံၤ သုးကီၣ်ကးအၦၤ ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ-၄၁၀) ဒီး(ခမရ-၂)နုာ်လီၤသမံသမိးတၢ်၀ံၤဖီၣ်က့ၤကိး၀ဲဒၣ်ၦၤမၤထူဖိ(၈)ဂၤ တကးဒံးဘၣ် က့ၤစိာ်ဃုာ်၀ဲ သိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၁၅ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၄ သီ ဟါခီ ၁ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ် သုးကီၣ်ကးအမျိာ်သုး(၃၁၀)လၢအိၣ်သ့ၤစယၣ်အံၤ ခးလီၤ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ် (၂)ဖျၢၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢအခဲၤသ၀ီဒီးသိခွၣ်သ၀ီဘၢၣ်စၢၤ အူစိမ့အီၤ အကျီးပူၤဒဲဃၢၤအဃိ ၀ါဒၣ်ကွ့သ၀ီ အူစိမ့အီၤအဖိမုၣ် မၣ်နဒၤလ့(၁၄)နံၣ်အံၤသံ၀ဲဒၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်ဖိသၣ်ဆံး...

လါယူၤ ၁၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ကသူၣ်ထီၣ်သကိး“ကီၢ်သူလ့ၤ”ဒီးဖဲၣ်ဒရဲၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ်ကဘၣ်ဒုးလီၤၦီၢ်ကွံာ်မီၤစိရိၤသနူဒီးကလုာ်ဒိၣ်စိသနူအဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲးယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇကရၢခိၣ်ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူ၀့ဆီၣ်တခူစံး၀ဲလၢလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤဖဲတနံၤအံၤလါယူၤ(၁၄)သီႇလၢအလီၤဘၣ်၀ဲကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤၦဲၤထီၣ်(၇၅)နံၣ်အပူၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤဆီၣ်တခူပာ်ဖျါ၀ဲလၢ“ကတီၢ်အံၤပအိၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢအကတီၢ်ဒီးပမူပဒါမ့ၢ်ပကဘၣ်ဒုးလီၤၦီၢ်ကွံာ်မီၤစိရိၤသနူဃုာ်ဒီးၦၤလၢအစူးကါ၀ဲကလုာ်ဒိၣ်စိသနူလၢအဒုးအိၣ်ထီၣ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤတဖၣ်အမဲာာ်ညါပကဘၣ်သူၣ်ထီၣ်သကိးကီၢ်သူလ့ၤဃုာ်ဒီးဖဲၣ်ဒရဲၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရံၣ်စံၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်လၢအအိၣ်ဒီးတၢ်အုၣ်ကီၤသးလၢကလုာ်ဒူၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်အတၢ်အိၣ်မူအဘူၣ်အတီၢ်လၢအဂ့ၤလါခါဆူညါအဂီၢ်အဂ့ၢ်”ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒီးလၢတၢ်ကဒုးလီၤၦီၢ်ကွံာ်မီၤစိၤရိၤသနူဒီးကသူၣ်ထီၣ်၀ဲ“ဲကီၢ်သူလ့ၤ”ဒီးဖဲၣ်ဒရဲၣ်ကီၢ်စၢဖှိၣ်အဂီၢ်အဖီခိၣ်အံၤန့ၣ်ႇပကထိၣ်ဃူပာ်ဖှိၣ်သးမၤသကိးတၢ်ဒီးကလုာ်ဒူၣ်ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်ဂံၢ်ဘါကရူၢ်ႇကရူၢ်ကရၢလၢအထီဒါကလုာ်ဒိၣ်စိသနူတဖၣ်လၢသုးဂ့ၢ်၀ီႇထံရုၢ်ကီၢ်သဲးဂ့ၢ်၀ီအကျဲလၢတၢ်ဆီတလဲ၀ဲကီၢ်ပယီၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအက့ၢ်အဂီၤလၢအဖိးမံဒီးထံကီၢ်အံၤအတၢ်အိၣ်သးအတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်ႇပာ်ဖျါ၀ဲလၢလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အိၣ်၀ဲဒီးအတၢ်ပညိၣ်လၢကသူၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤ(Kawthoolei Federal Unit)အသိးန့ၣ်ႇကွဲမုာ်ဆီၣ်တခူ၀ဲကညီသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ကူၣ်သ့ကူၣ်သ့တဖၣ်လၢကပၣ်ဃုာ်ပၣ်သကိးလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤအဂ့ၢ်ႇခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးကမံတံာ်-အၦၤကတိၤတၢ်ပၢပဒိၣ်စီၤကျၢၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဒ်ပတၢ်ပညိၣ်ပတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိအိၣ်၀ဲလၢပကစံၣ်ညီၣ်တီနံလီၤပသးအဂီၢ်အသိးန့ၣ်တုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်ပပာ်ကတီၢ်ကွံာ်အီၤတသ့ဘၣ်ႇလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်ကသ့အဂီၢ်ပကဘၣ်ဆဲးဂုၢ်ကျဲးစၢးအီၤန့ၣ်အလီၢ်အိၣ်၀ဲသၦၢ်ကတၢၢ်လီၤႉမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်ပညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢခီကရဲး(၁၇)၀ီတ၀ီ၀ံၤအလီၢ်ခံပဘိးဘၣ်ရၤလီၤ၀ဲလၢပကဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤ၀ဲကီၢ်သူလ့ၤဖဲၣ်ဒရဲၣ်ယူၣ်နံၣ်အဃိန့ၣ်ဒီးဒ်သိးပတၢ်ပညိၣ်ကလၢၦဲၤထီၣ်အဂီၢ်ပအိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးလီၤအဃိလၢပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးလၢသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤကညီဖိလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ကြၢးလၢဟဲနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လီၤန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးတဲဒုးသ့ၣ်ညါလီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤအံၤအတၢ်ပညိၣ်တၢ်တိာ်ပာ်မ့ၢ်၀ဲဒ်သိးတၢ်ကစံၣ်ညီၣ်ပီတ့လီၤက့ၤပဘူၣ်ပတီၢ်လၢပနီၢ်ကစၢ်သ့၀ဲအဂီၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ်ထံၣ်၀ဲလၢတၢ်လိၣ်ဘၣ်တမံၤအဃိဒုးအိၣ်ထီၣ်တ့ၢ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဖဲ(၁၉၄၉)နံၣ်လါယူၤ(၁၄)သီအနံၤတၢ်ကရၢကရိဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကီၢ်သူလ့ၤပဒိၣ်ဒီးအတၢ်ပၢတၢ်ပြးတဖၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံႇမုၢ်နံၤအံၤဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်က့ၤစ့ၢ်ကီး၀ဲလၢ“ကီၢ်သူလ့ၤမုၢ်နံၤ”အဂ့ၢ်လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ