ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီ ဂီၤခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ် တၢ်ခးသံ၀ဲထံရုၢ်သီကရူၢ် သုးကီၣ်ကး ၦၤဖီၣ်စရီဖိ ညံၣ်ညံၣ်နဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ထံရုၢ်သီကရူၢ် ၦၤဖီၣ်စရီဖိ ညံၣ်ညံၣ်နဲၣ်အံၤ ဖဲအလဲၤဆှၢန့ၢ်အကၠီမ့ၤလၢ(စွ့ၤနၣ်)ကစၢၢ်ခီၣ်ထံး ကျီးပူၤ၀ံၤ ဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲအခါတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဖီၣ်က့ၤကိးအီၤဒီးခီဖျိအကဃ့ၢ်ထီၣ်အဃိတၢ်ခးသံကွံာ်အီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လၢဒွဲလၤပီညါအံၤတဆီဆါအီၣ်တၢ်လၢ(အီၤလါ)ပူၤအဖီခိၣ်မ့ၢ်အထံၣ်ဘၣ်တၢ်တၤတၢ်မနုၤတဖၣ်လဲၣ်ဒီး မ့ၢ်အလဲၤခီဖျိ၀ဲဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပထံၣ်လိာ်သံကွၢ်၀ဲကညီသးစၢ်မုၢ်ကျိၤ၀ဲၤကွာ်တၢ်မၤဆံးကစၢ် စီၤလ့န့ၣ်လီၤႉ သံကွၢ်–တဲပၠးၦၤဘၣ်ဃးနထုးထီၣ်မိၢ်ဂံာ်တိၢ်ဟဲကဲထီၣ်သးဒီးန(Idea)အိၣ်ဒ်လဲၣ် စံးဆၢ–(Idea)န့ၣ်စးထီၣ်လၢပုၢ်ဒ့ဆါတၢ်တိၢ်န့ၣ်ၦၤတဲပုၢ်ဒ့အါမးတဲဝဲလၢစီလ့နဆါညၣ်အုၣ်တိၢ်န့ၣ် ၦၤကညီတၦ့ၤအီၣ် နညၣ်အုၣ်တိၢ်ဘၣ်ၦၤကညီမ့ၢ်အဲၣ်ဒိးအီၣ်န့ၣ်ၦၤကစၢ်တ့အီၣ်၀ဲလီၤ.ၦၤကညီတၦ့ၤအီၣ်ဘၣ်.ပုၢ်ဒ့ဒိၣ်ထီၣ်လၢဖံစုပူၤန့ၣ်လၢယနီၢ်ဆံးဆံးလံၤလံၤလီၤ.ပုၢ်ဒ့အဖံန့ၣ်မ့ၢ်ၦၤကစၢၢ်ခိၣ်တဂၤဒီးတ့အီၣ်ဝဲညၣ်အုၣ်တိၢ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.နဆါညၣ်အုၣ်တိၢ်န့ၣ်ၦၤကညီတၦ့ၤအီၣ်နညၣ်အုၣ်တိၢ်ဘၣ်,ၦၤတဲဆါပုၢ်ဒ့အါမးဘၣ်ဆၣ်ပုၢ်ဒ့မၤဒီးပုၢ်ဒ့တဲအဖံလၢယကတ့ဆါမိၢ်ဂံာ်တိၢ် ၦၤမ့ၢ်တပှ့ၤ အီၣ်ဘၣ်ဆၣ်တဘၣ်နီတမံၤဘၣ်.ယကထုးထီၣ်ဖဲတလါအဘူခံကယၤဘၣ်လီၤ.ဒီးဖဲယစးထီၣ်ဆါတၢတၢတလါန့ၣ် ယဆါန့ၢ်အဘူ(၁၅ဝဝ)ယဆိမိၣ်လၢၦၤကညီတအီၣ်ဘၣ်.ၦၤကညီကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ်န့ၣ်ပုၢ်ဒ့အီၣ်မ့ၤအခါမ့ၢ်ဂ့ၤ, ပုၢ်ဒ့မၤတၢ်တမံၤမံၤ(ကၠီၢ်ညၢ်)အဃိတၢ်တတီၤန့ၣ်ၦၤထံၣ်လံလၢပုၢ်ဒ့ဆါမိၢ်ဂံ၁်တိၢ်န့ၣ်လံဒီးၦၤကညီနာ်အီၣ်ပုၢ်ဒ့လံ အဝဲသ့ၣ်နာ်တပတီၢ်ဘၣ်တပတီၢ်တုၤလၢခဲအံၤလီၤ.ခဲအံၤန့ၣ်ပမ့ၢ်တဲဟးထီၣ်လၢအကလးအကလးဘျဲၣ်လီၤ. သံကွၢ်–ပထံၣ်ဘၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ဖဲထံဆၢကီၢ်ဆၢအံၤၦၤမၤဒီဒူၣ်ညါ,အဃိလၢနတၢ်ဖံးတၢ်မၤတခါအံၤ အဖီခိၣ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်တၤတၢ်ဒီးနၤမနုၤတဖၣ်အိၣ်လဲၣ်. စံးဆၢ–ပမ့ၢ်တဲန့ၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤန့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်အါမးတၢတထံၣ်န့ၣ်ပုၢ်ဒ့အတၢ်ထံၣ်တကပၤန့ၣ် ၦၤတဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဘၣ် အဒိဒ်သိးၦၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ထံၣ်လၢၦၤတဂၤအံၤထီၣ်ထီလံန့ၢ်ၦၤအဲၣ်ဒိးယီၢ်တံၢ်အီၤလီၤ.အဃိတၢ်တခါအံၤနဘၣ်ပာ်ဆူၣ်နသးလီၤနသးမ့ၢ်တဆူၣ်ဘၣ်ဒုနမၤတၢ်တန့ၢ်ဘၣ်.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပုၢ်ဒ့ဆိကမိၣ်လၢၦၤကညီကတဲဆါထဲလဲၣ် ဘၣ်ဆၣ်ၦၤတဟဲလုၢ်အီၣ်ပုၢ်ဒ့ဘၣ်ၦၤတဟဲကွၢ်ပုၢ်ဒ့ဘၣ်ပုၢ်ဒ့ကစၢ်ဘၣ်မၤဒီးဘၣ်ပာ်ဆူၣ်သးမ့ၢ်ဆူၣ်လီၤ. သံကွၢ်–လၢနတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤတၢ်ကီတၢ်ခဲလၢအဟဲဘၣ်သဂၢၢ်နၤတဖၣ်ဒ်နကဲၦၤသးစၢ်တဂၤအသိးနလဲၤခီဖျိနဲဒ်လဲၣ် စံးဆၢ–တၢ်လဲၤခီဖျိတၢ်ပာ်သူၣ်သးတခါအံၤအဖီခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ပာ်သးမ့ၢ်ဆူၣ်လီၤ. တၢတထံၣ်န့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဂုာ်ကျဲးစၢး. ပုၢ်ဒ့ဟဲန့ၣ်တမ့ၢ်ဟဲလၢတၢ်ဆါတၢ်ၦ့ၤတဘျီဃီဘၣ်.ဟဲဆိလၢတၢ်ဃံတၢ်လၤ,ပုၢ်ဒ့ဟဲတပတီၢ်ဝံၤတပတီၢ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီန့ၣ်ပုၢ်ဒ့သးတနၢၤလၢကမၤ(Online)ဘၣ်.ဘၣ်ဆၣ်ပုၢ်ဒ့ပာ်သးဆူၣ်ဆူၣ်လီၤ. တဘျီတခီၣ်ပုၢ်ဒ့သးဆံးဒီး တအဲၣ်ဒိးဆါတၢ်လၢ(Online)ဘၣ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဘၣ်ဆၣ်မၤတဘၣ်ဘၣ်နမ့ဘၣ်သးနပတီၢ်ဟဲထီၣ်တကုာ်တကုာ် န့ၣ်ပဘၣ်မၤလၢအဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ. သံကွၢ်–ပသ့ၣ်ညါလၢန(customer)အိၣ်လၢကီၢ်တဘျုးဘ့ၣ်ညါမီၤနီၤ,ခဲအံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢနထုးထီၣ်အီၤန့ၣ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒုသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤလၢအနံၣ်ယံၤ လၢ အတပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပူၤအံၤဘၣ်တဖၣ် လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ် တၢ်ကကွၢ်ဆိကမိၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတၢ်မၤလိမၤဒိးတၢ်ကူၣ်ဘၣ်သ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိဃ့ထီၣ်၀ဲ (UNHCR)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Filippo Grandi န့ၣ်လီၤႉ ဖဲတလါအဲၤအီးကထိဘၢၣ် ၁၅ သီအခါ ဘီကီး(UNHCR)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ Filippo Grandi ဟဲဃုသ့ၣ်ညါတၢ်လၢ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ(Ratchaburi)ကီၢ်ရ့ၣ် ထါမ်ဟ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤဒီး...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤန့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးဟးဆှၣ်ဒီး မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ၀့ၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါအီကူးဒီးလါစဲးပထ့ဘၢၣ်အခါတၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်(ဃိၣ်လိာ်တိၤ)တၢ်သမံသမိးတြဲၤဒီး မၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်)တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲအါမးဒီး တၢ်ကဲထီၣ်သးဖဲန့ၣ် ၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးမၤဃံးထီၣ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢ၀့ၢ်ပူၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တလါအံၤပယီၤသုးဟးဆှၣ်တၢ်ဒီး(FAW)သိလ့ၣ် ၅ ခိၣ်မီၤနီၤႉ(BGF)နါက့ဟးဆှၣ်တၢ်ဒီးသုးသိလ့ၣ်စ့ၢ်ႉ ပၢၤကီၢ်ဆီလီၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ထဲစှၤဂၤလီၤႉဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးခူသူၣ်တၢ်ဖဲအခိၣ်အဃၢၤ န့ၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉစးထီၣ်တၢ်ပိၢ်ဖးလၢမၠၣ်၀တံၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးဃိၣ်လိာ်တိၤန့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ် ခီဖျိသးဟီသၣ်(ပြၢးသၣ်)အၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ ၦၤဒဲးဆါအီၤတအိၣ်လီၤတဲာ်အုၣ်သံဂီၤလၢအခီၣ်ထံးဒ်န့ၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤသးဟီသၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်ဒၣ်ထဲကီၢ်ပယီၤစ့(၃၀)ကၠးလီၤဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ၦၤဒဲးဆါအီၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သးဟီသၣ်ကျီးကစၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သးဟီၣ်သၣ်ဒုအဖျၢၣ်ဖးဒိၣ်ညါႉၦဲၤၦဲၤ(ထီၤလကၠံၤ)တခိၣ်န့ၣ်တန့ၢ်နီတစဲးဘၣ်ႉပလဲၤဒဲး၀ံၤပဟဲစိာ်တုၤလၢသ၀ီမးန့ၢ်တဖျၢၣ်မး(၃၀)ကၠးလီၤႉနမ့ဒွးထီၣ်ကဒါဒီးသိၦ့ၤန့ၣ်မတၤဒုမးတအိၣ်တ့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉပတဒဲးဆါအီၤလၢၤဘၣ်ႇလီၤတဲာ်အုၣ်သံဂီၤလၢအခီၣ်ထံးဒ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်ညါအံၤသးဟီသၣ်အၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲႇတၢ်စိာ်ထီၣ်ဆှၢလီၤအဘူးအလဲစ့ၢ်ကီး ဒိၣ်ထီၣ်အဃိ နမၤဆါတၢ်ဒွးတကဲးလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤၦ့ၤဆါတၢ်ချံတၢ်သၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ “ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တဘၣ်ဂီၢ်အါအါဘၣ်ႇဟးထီၣ်က့ၤလီၤတညီကီခဲထီၣ်ႉသိလ့ၣ်အဘူးအလဲနါက့လၢာ်အါထီၣ်ႉ ခဲအံၤနမၤအီၣ်တၢ်န့ၣ်နဘၣ်ဒွးမူၤမူၤနီၢ်နီၢ်လီၤႉနမ့တဒွးဘၣ်န့ၣ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်တအိၣ်တ့ၢ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တလီၢ်လီၢ်ဒီးပယီၤသုးမၤဟးဂီၤ ကီးတရံး၀့ၢ်နုာ်လီၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤကဟးထီၣ်က့ၤလီၤႇကၦ့ၤတၢ်ဆါတၢ်အဂီၢ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃) ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီ ဒီး ၁၇ သီ အနံၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၇)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုာ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အၦၤ ၃ ဂၤဒီး ၦၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၇ သီန့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤ(စ့ၣ်တီကျိ)ထံထီၣ်အဃိ ကၠီၣ်တကါႇမူဒီးဖၠူကီၢ်ဆၣ်ပူၤတၢ်လီၢ်တနီၤဘုလီၤဘျၢလၢထံကျါအိၣ်အအ့ကၢၣ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဂ့ၢ်၀ီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢမူကီၢ်ဆၣ်အပူၤထံဒိၣ်ထီၣ်တစှၤန့ၢ်သ၀ီ(၉)ဖျၢၣ်ညါဒီးစံာ်လီၢ်အ့ကၢၣ်(၂၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအသိး လၢ(စ့ၣ်တီကျိ)မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတုၤလၢလါအီးကထိဘၢၣ်(၁၆)သီစ့ၣ်တီကျိဒိၣ်ထီၣ်ရုၢ်ရုၢ်အဃိ ကၠီၣ်တကါကီၢ်ဆၣ် အနါဘီၤသ၀ီကရူၢ်ဒီးဖၠူကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်ဘုလီၤဘျၢဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ထံကျိဒိၣ်ထီၣ်ႇစ့ၣ်တီကျိနါက့ထံထီၣ်စ့ၢ်ႉစ့ၣ်တီကျိထံထီၣ်အဃိစ့ၣ်တီကျိမုၢ်နုာ် အနါဘီၤကရူၢ် စံာ်ပျီပူၤဘုတဖၣ်န့ၣ်လီၤဘျၢလၢထံကျါခဲလၢာ်လံႉလၢဖၠူဒီးကၠီၣ်တကါအဆၢ(မူ)တကပၤန့ၣ် အပူၤကွံာ်စှၤသီန့ၣ်ထံထီၣ်ႇတုၤလၢခဲအံၤဘုလီၤဘျၢဒံးလီၤႉဘုလၢအဘီထီၣ်အမံတဖၣ်န့ၣ်ထံဘၢလၢာ်ႉအလီၤဘျၢန့ၣ်တမ့ၢ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီတဘ့ၣ်ဘၣ်ႇလီၤဘျၢ၀ဲဒၣ်လၢတၢ်လီၢ်လီၤဖုၣ်ညါန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိမူကီၢ်ဆၣ်ပူၤတၢ်ပံးကွံာ်၀ဲကၠိတဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤထံက့ၤလီၤ...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ဒီးတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိၦၤဟ့ၣ်လီၤလီမ့ၣ်အူတၢ်ဆၢကတီၢ်လီၤစှၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢမ့ၣ်အူတဖၣ်အံၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလဲၤတရံးသးတဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤကမျၢၢ်လၢအဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢမ့ၣ်အူသ့ၣ်တဖၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်သူက့ၤ၀ဲမ့ၣ်အူစဲးအဃိ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလဲၤတရံးသးဆၢကတီၢ်ၦဲၤၦဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အသိးခီဖျိတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့စ့ၢ်ကီးအါအဃိ လၢကဖံးကမၤတၢ်အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအမၤတၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်ခးမ့ၣ်အူတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အခီၣ်ထံးခါၦၤဟ့ၣ်မ့ၣ်အူယံၤဒုဘၣ်ဂီၢ်ကိညၢ်၀ဲန့ၣ်ႉ ခဲအံၤမ့ၣ်အူန့ၣ်ဟ့ၣ်၀ဲတနၣ်ရံၣ်တဘျီလီၤႉ ၦၤလၢအဟဲအးၦၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ခီန့ၣ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲလၢအဆိအချ့ဘျီပဘၣ်နီထီၣ်မ့ၣ်အူစဲးမၤန့ၢ်ဆိအ၀ဲသ့ၣ်မီၤနီၤႉ ဒ်အ၀ဲသ့ၣ် လိၣ်ဘၣ်အသိးတန့ၢ်ဘၣ်အဃိပဃ့အါထီၣ်စ့တန့ၢ်ဘၣ်ဆှူ၀ဲန့ၣ်ႉအဃိခဲအံၤဖံးတၢ်မၤတၢ်တဘၣ်ဂီၢ်နီတစဲးဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ဆၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအပူၤလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်မ့ၣ်အူဟဲယံၤတစဲးဒီးမ့မ့ၢ်လၢမုၢ်ဆါခီန့ၣ်မ့အူဟဲလၢအနၣ်ရံၣ်ပူၤလီၤအဃိ တၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါမ့ၣ်အူအံၤသ့ၣ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒ်အမ့ၢ်တၢ်မၤနီၢ်ထီၣ်ယံၤထီၣ်အဃိ ၦၤဟဲ အးလီၤတၢ်မၤစ့ၢ်ကီးလီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီၢ်ပယီၤအပူၤတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ်ရီဘၢၣ်အဘ့ၣ်ဂ့ၤတပီၣ်(၁ pound)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ (၁၈၀၀)ကၠးဘျဲၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခိးၦ့ၤရီဘၢၣ်လီၢ်ခီၣ်ထံးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢရီဘၢၣ်အဘ့ၣ်တီၣ်တဂ့ၤအါအါဘၣ်တပီၣ်(pound)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၃၀၀)ကၠးႇအဘ့ၣ်ဂ့ၤတပီၣ်(pound)န့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်(၁၈၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး မ့ဘၣ်က့ၤထိၣ်သတြီၤဒီးအပူၤကွံာ်မဟိန့ၣ်ရီဘၢၣ်တပီၣ်န့ၣ်အၦ့ၤအါထီၣ်(၅၀၀)ဘျဲၣ်ညါ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤရီဘၢၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တလၢၤကီၢ်စဲၣ် ၦၤခိးၦ့ၤရီဘၢၣ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ရီဘၢၣ်ဟးထီၣ်သီသီန့ၣ်အၦ့ၤဂ့ၤဒိၣ်န့ၢ်မဟိဒံးႉ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ လဲၤတရံးသးဒ် ညီနုၢ်အသိးလံမီၤနီၤႉတလါအံၤၦၤစးထီၣ်ကွးအထုးသီသီလီၤအဃိၦၤဟဲဆါအိၣ်စှၤဒံးႉဒီၣ်လၣ်စ့ခီလဲႇကီၢ်ပယီၤစ့လုၢ်ၦ့ၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိရီဘၢၣ်အၦ့ၤမ့တဂ့ၤထဲထဲအံၤဘၣ်ဒုတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉရီဘၢၣ်ၦ့ၤဒုဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်ဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါအီးကထိဘၢၣ် ၁၆ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်မဟိန့ၣ်ရီဘၢၣ်အဘ့ၣ်တီၣ်တပီၣ်(pound)န့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၁၁၁၀)ကၠးခိၣ်ဃၢၤႇ အဘ့ၣ်ဂ့ၤတပီၣ်(pound)န့ၣ် အၦ့ၤအိၣ်(၁၃၀၀)ခိၣ်ဃၢၤညါဒီး...

လါအီးကထိဘၢၣ် ၁၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါအီးကထိဘၢၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးဟံကလီဟံဆူၣ် ၦၤကမျၢၢ်အဟုသးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ပံးဃာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအတၢ်အီၣ်တၢ်အီကျိၤဒီး ပယီၤသုးဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအိၣ်သုးကလၢၤပူၤတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိဟံးဆူၣ်ဟံကလီ၀ဲဒၣ် သ၀ီပူၤၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိဒီးၦၤကမျၢၢ်အဟုသးႇသိအီၣ်ႇအံသၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ် ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤန့ၣ်လၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢသ၀ီပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီၦၤဟုသး ၦၤသိ တဟ့ၣ်၀ဲစ့ဘၣ်ႉယသကိးတဂၤန့ၣ်ကနဲအ၀ဲသ့ၣ်ဒီမါ၀ၤခံဂၤကအီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တနံၤတနံၤဘၣ်မၤ၀ဲဖးနးညါႉ ၦၤပာ်ဃာ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံ၀ဲႉပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီၦၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်အံၤကဘၣ်မ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိကအိၣ်အဂီၢ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတတုၤဘၣ်အဃိအတၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉတမံၤဂ့ၤတမၠိဂ့ၤတဘၣ်ဟံအီၣ်ပဟုသးဘၣ်မီၤနီၤႉပကစၢ်မးပဘၣ်ဟးဃုအီၣ်ဖးနးညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအိၣ်ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤဖဲအပူၤကွံာ်စှၤလါအခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးဃုၦ့ၤအီၣ်ဟုသးလၢၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိအအိၣ်ႇၦၤသ၀ီဖိအအိၣ်ဒံးဒီးဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤပၢၢ်တုၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဟံအီၣ်ကလီဟံဆူၣ်ၦၤကမျၢၢ် ဟုသး တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးဟးဟံအီၣ်ကလီဟံဆူၣ်ၦၤကမျၢၢ်ဟုသးတၢ်အီၣ်တၢ်အီဒ်အံၤအဃိကဲထီၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢ...