သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်အဂ့ၢ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲ
လါမ့ၤ ၂၉ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ၂၀၂၁ သုးဟံးန့ၢ် တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ လီၢ်က၀ီၤၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံခီဖျိကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤႇလၢတၢ်ဂ့ၢ်အကလုာ်ကလုာ်အဖီခိၣ်အံၤ ကၠိတဖၣ်တအိးထီၣ်လၢၤႇတကးဒံးဘၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤစ့ၢ်ကီးလီၤစှၤအဃိ ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သူကသံၣ်မူၤဘှီး ဘၣ်ဟဲအါထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးအမျးကယၤဟဲအါထီၣ်ဖးအါညါႉ ဖိဒံဖိသၣ်ခီအါလၢကၠိတထီၣ်ဘၣ်ႇမ့၀ံၤမၤအီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤ ဒၢးတအိၣ်ဘၣ်ဘျီထိးဖှိၣ်လီၤခိၣ်အီကသံၣ်ႇအီဘဲထံလၣ်(ဘိန်းစာရွက်),အီ(WY)ကသံၣ်ႇအီညါဖီ ကဲထီၣ်က့ၤလၢ တၢ်မၤတခါမီၤႉသုးမီၤစိရိၤအၦၤရၤလီၤကသံၣ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ၦ့ၤအီ၀ဲတဖျၢၣ်န့ၣ်(၁၅၀၀),(၂၀၀၀)ကၠးအိၣ်စ့ၢ်ႉမ့မ့ၢ်လၢဘဲထံလၣ်တဖၣ်န့ၣ်တဘ့ၣ်(၂၀၀)ကၠးချီအီၣ်၀ဲႉတၢ်လၢဘဲထံလၣ်အချီတဖၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အီန့ၣ်အခိၣ်နူာ်တမၤတၢ် လၢၤႇ တနီၣ်ဖံးနီၣ်မၤတၢ်လၢၤဘၣ်ႉကီၢ်ဆၣ်လၢအဂၤဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉမ့ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤဒုၦၤဖိဒံဖိသၣ်လီၤထွံလီၤယွၤလၢတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးအဃိအံၤအိၣ်တပူလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤလၢအသူကသံၣ်မူၤဘှီးႇဆါကသံၣ်ဘှီးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဖီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မ့ချုးန့ၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့ဟ့ၣ်တၢ်ကမၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်ၦၤလၢကသံၣ်မူၤဘှီးစွဲအီၤတဖၣ်န့ၣ်တၢ်လဲၤဆှၢကူစါအီၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ် စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢအီႇချုးလၢစုလိၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ၦၤဖီၣ်အီၤၦၤဒုးဃာ်အီၤလၢတၢ်ဒုးဃာ်လီၢ်ႉ မ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဘှီလီၤက့ၤသး မးၦၤပျၢ် လီၤက့ၤအီၤဒ်န့ၣ်ႉမ့မ့ၢ်ၦၤလၢတအီၣ်ဘၣ်အိၣ်တကဲဘၣ်တဖၣ်န့ၣ်ၦၤဘှီဆှၢအီၤလၢတၢ်ဟံၣ်မးကိညၢ်လီၤႉ ပၢပြးၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါမၤဒ်န့ၣ်ဘျီအမိအပါသးခု၀ဲဒီဒူၣ်ညါႉမ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဒံၣ်ဖိန့ၣ်သူအီၣ်တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႇ မၢအီၣ်စ့ၢ်ကီးတန့ၢ်လၢၤဘၣ် ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအထံၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးဒီးအမဲာ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိးန့ၣ် ၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်အမဲာ်ညါ ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးတဖၣ်အကျါဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢအၦၤလၢအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးသူ၀ဲအိၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢၦၤသူတၢ်မူၤတၢ်ဘှီးဟဲအါထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ တၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်ႇတၢ်မၤသံမၤ၀ီႇတၢ်ဂုာ်ဆူၣ်ဂုာ်ပျိကဟဲကဲထီၣ်အသးဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤအဂီၢ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါခိၣ်နၢ်ဃုာ်ဒီးကမျၢၢ်တဖၣ်မူဒါအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံ ၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးဟဲအါထီၣ်အဖီခိၣ်အံၤ ဒ်သိးၦၤသူကသံၣ်မူၤဘှီးကဆံးလီၤ စှၤလီၤ ကလီၤမၢ်ကွံာ်အဂီၢ်န့ၣ် (၃)လါတဘျီ လီၢ်က၀ီၤခိၣ်နၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟးဟ့ၣ်၀ဲကသံၣ်မူၤဘှီးတၢ်သ့ၣ်ညါ နၢ်ပၢၢ်လၢ ဟီၣ်က၀ီၤကရူၢ်ဒၣ်၀ဲစုာ်စုာ်အပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ...
တၢ်ဟ့ၣ်မ့ၣ်ပိၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိာ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်
လါမ့ၤ ၂၈သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤဒ်သိးကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ကအိၣ်ဒီးတၢ်ဒီသဒၢအသးလၢမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိာ်အဂီၢ်ကညီကီၢ်စဲၣ်ကီၢ်ပူၤၦၤမၤစၢၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိကမံတံာ်(CIDKP)ဟ့ၣ်၀ဲမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်တၢ်မၤလိဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၂၅)သီတုၤလၢလါမ့ၤ(၂၇)သီလၢ(၃)သီအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအဆၢကတီၢ်ဒ်သိးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ကဃ့ၢ်ပဒ့ၣ်အသးလၢမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိာ်ကသ့အဂီၢ်တၢ်ဟ့ၣ်၀ဲမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်မၤလိအံၤလီၤအဂ့ၢ်ၦၤဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိသရၣ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်တၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ကဘၣ်ပလီၢ်အသးလၢမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိာ်အဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤႉအဃိန့ၣ်ဒ်သိးကမျၢၢ်တဖၣ်ကပူၤဖျဲးလၢမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိာ်အံၤအဂီၢ်ပဟ့ၣ်၀ဲတၢ်မၤလိတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လီၤႉတၢ်လၢပသ့ၣ်ညါန့ၣ်ပကြၢးဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤဆူၦၤဂၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤတၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်ခဲအံၤခဲအံၤအိၣ်၀ဲဒီးစုက၀ဲၤလၢတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံး၀ဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆိ၀ဲမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိာ်ဒီးကဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤစ့ၢ်ကီး၀ဲၦၤလၢအခိၣ်အဃၢၤကသ့အဂီၢ်တၢ်ဟ့ၣ်၀ဲတၢ်မၤလိအံၤလီၤအဂ့ၢ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒီးလၢတၢ်ဟ့ၣ်၀ဲမ့ၣ်ပိၣ်တၢ်သိၣ်လိအံၤန့ၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပတီၢ်(CIDKP)ဒီးကီၢ်ဆၣ်ပတီၢ်(CIDKP)ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဒီးဟ့ၣ်၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဆူကီးတရံးဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီ(၁၅)ဖျၢၣ်ခၢၣ်စးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဒီးဒ်သိးၦၤထီၣ်တၢ်သိၣ်သိဖိတဖၣ်အံၤကက့ၤဟ့ၣ်ခီဟ့ၣ်နီၤက့ၤ၀ဲဆူၦၤလၢအဘူးဒီးအီၤတဆီဘၣ်တဆီစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤလဲၤထီၣ်တၢ်မၤလိဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီတကီၢ်ခါခဲအံၤကီးတရံးလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်အဖီခိၣ်သုးကီၣ်ကးက့ၤဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤ၀ဲတၢ်လၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤအိၣ်၀ဲဒီးခံခီခံကပၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢအိၣ်၀ဲအဖၢမုၢ်အဃိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်၀ဲသ့ဒံးအဃိလီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်က့ၤဆူဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်ဒီးဘၣ်အိၣ်ကဒု၀ဲအသးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါမ့ၤအတီၢ်ပူၤမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပယီၤသုးကလၢၤ(၄)ဖျၢၣ်ထုးကွံာ်သးဒီးဂုၤက့ၤအခံဆူ(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤ
လါမ့ၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇ ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတလါအံၤလါမ့ၤ(၂၀)သီအ လီၢ်ခံပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤ(၄)ဖျၢၣ်ထုးကွံာ်အသးဒီးဂုၤက့ၤ၀ဲအခံဆူ(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤပူၤအဂ့ၢ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါမ့ၤ(၂၀)သီအလီၢ်ခံပယီၤသုးကလၢၤလၢအထုးကွံာ်အသးဒီးဂုၤက့ၤ၀ဲအခံဆူ(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ(ကဟံကၠိ)(လၢၢ်တိ)(ကၠီၣ်ညဲၣ်-၀ၣ်လူ)(မီဖိကၠိ)သုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကီၣ်ကးသုးကလၢၤထုးကွံာ်အသးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်စီၤကျၢၤဒိၣ်စံး၀ဲလၢ “လၢ(ကဟံကၠိ)(၀ၣ်လူၢ်)(တၢ်ဘူၣ်ကၠိ)(လၢၢ်တိ)(မီဖိကၠိ)သုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဂုၤက့ၤအခံအထုးကွံာ်အသးမီၤနီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ထုးကွံာ်အသးဘျီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤထုးဖှိၣ်က့ၤအသးဖဲ(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤအပူၤဖဲလါတ ဘ့ၣ်အံၤလီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢမုၢ်နံၤမုၢ်သီခီန့ၣ်တၢ်တသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ထုးကွံာ်အ သးဖဲလါတဘ့ၣ်အံၤအသီ(၂၀)ဆူအလီၢ်ခံလီၤမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကီၣ်ကး(ခီပူၣ်)သုးကလၢၤအံၤအိၣ်သူၣ်လီၤအသးလၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်မုၢ်ထီၣ်ဘုသိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ခီပူၣ်ကရူၢ်အပူၤဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးကလၢၤ(၄)ဖျၢၣ်လၢအဟဲက့ၤလီၤတုၤဖဲခီပူၣ်သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤၦၤနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်ပာ်ဖှိၣ်ကအိၣ်၀ဲလၢ(၂၀၀)ဂၤခိၣ်ဃၢၤဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအသုးကလၢၤလၢအဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်အသးဖဲခီပူၣ်သုးကလၢၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီဖျိလၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီဒီးအၦၤနီၣ်ဂံၢ်စှၤ၀ဲဒၣ်အဖီခိၣ်ဟဲက့ၤထုးဖှိၣ်အသးဒ်အံၤလီၤအသိးမ့ၢ်လၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲဖူၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤဒ်အံၤအဖီခိၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးအံၤန့ၣ်ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်အတၢ်ပညိၣ်အိၣ်၀ဲလၢကက့ၤလူၤထီၣ်က့ၤဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်အဂ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ်ကျၢၤဒိၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်မုၢ်နုာ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးပယီၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢအမ့ၢ်ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(၃၄၀)(၃၄၁)ဒီးသုးယၤသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကီၣ်ကးသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးက့နီၣ်ဂံၢ်(၅)တကပၤက၀ီၤတံၢ်ဃာ်ဒီးဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢမုၢ် တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါလၢကဟဲအဂီၢ်သ့ၣ်ဘီဘိၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလိၣ်ဘၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲ
လါမ့ၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤအပူၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်တၢ်ဒုးဖိလၢအဟဲစံၣ်အိၣ် ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤလါလၢဟဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်အိၣ်ကဒု ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢဟဲအိၣ်သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခါလၢကဟဲအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ် တၢ်အီလၢအမ့ၢ်ဟုသးအံၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်ခံအံၤတၢ်မၤစၢၤဟဲလီၤစှၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ် ဟးလူၤဃု၀ဲကျဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီသးၦၢ် စီၤလါဒိၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “တၢ်မၤစၢၤတဟဲလၢၤအါအါဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢတၢ်အီၣ်ဒုတလါခံလါအံၤမ့ဟဲဒုဂ့ၤမီၤႉအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤႉ အဂုၤအဂၤမ့တန့ၢ်ဘၣ်နါက့မ့န့ၢ်ထဲဟုသးပတီၢ်န့ၣ်ဘၣ်လံႉခဲအံၤပဃုတၢ်မၤစၢၤတဘၣ်လၢၤစ့ၢ်ဘၣ်ႉဘၣ်မနုၤဃိလဲၣ်တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်အတီၤအါဘျီၦၤဘၣ်လဲၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအရ့ဒိၣ်အိၣ်စ့ၢ်ႉၦၤဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်အံၤနါက့အ၀ဲသ့ၣ်မၤစၢၤတၢ်အနံၣ်အါထီၣ်ဘျီပအါနၣ်ဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စ့ၢ်ႉအဃိပဃ့က့ၤတၢ်မၤစၢၤတဘူၣ်လၢၤစ့ၢ်ဘၣ်ႉတၢ်ဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤမ့တဟဲ ဘၣ်ဒုၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဟးတူၢ်ငါဘၣ်ဟးၦ့ၤအီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်ႉနါက့ကမံးတံာ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လူၤဃု၀ဲကျဲစ့ၢ်မီၤႉမ့ၢ်အကန့ၢ်ဧါႇတန့ၢ်ဧါဒုပတသ့ၣ်ညါစ့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲအပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်အခါန့ၣ် လၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂီၢ်တၢ်ဟဲဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲ တၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)အိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကီၢ်ပူၤကညီၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံကမံးတံာ်(CIDKP)စ့ၢ်ကီးဟဲဟ့ၣ်လီၤဆီၣ်ထွဲ မၤစၢၤ၀ဲဒၣ်ကျိၣ်စ့အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီသးၦၢ် တံလါဒိၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢတၢ်စူၤလီၤအဂီၢ်ဒုဖဲမဟါတလါန့ၣ်ၦၤဟဲမၤစၢၤလၢတၢ်ခိၣ်ဒုးဒုအိၣ်ႉပနီၤလီၤကိးဂၤဒဲးတဂၤတဘ့ၣ်တဂၤတဘ့ၣ် ပြးလီၤႉလၢၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိအဂီၢ်ဖဲအပူၤကွံာ်မဟါကၢၤတလါန့ၣ်နါက့(CIDKP)ဟဲဟ့ၣ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်လၢစ့ပယီၤ တဂၤန့ၣ်(၃၀၀၀၀)မီၤနီၤႉမ့ၢ်အိၣ်ယဲၢ်ဂၤဒီးန့ၣ်၀ဲတကလီၢ်ဘျဲၣ်န့ၣ်ႉတၢ်တခါအံၤၦၤဟဲဟ့ၣ်လၢတၢ်အီၣ်ၦ့ၤကဘၣ်က့ၤၦ့ၤအီၣ်ကဒါက့ၤတၢ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့တၦ့ၤအီၣ်ဘၣ်ခီဒုပမၤတဘၣ်စ့ၢ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကီးတရံး၀့ၢ်ဃၢၤစးထီၣ်ဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအၦၤ (အီၤစ့ၤယၣ်)သုးကျိၤအဘၢၣ်စၢၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ နိၣ်ဖိႇထံမူထၣ်ႇမဲၢ်ကနဲသ၀ီဖိ သ့ၣ်တဖၣ် ဟဲစံၣ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုဆိသးကဒီးလၢသ့ၣ်ဘီဘိၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ် ဟံၣ်ဒူၣ်ကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၂၀)ဘျဲၣ် ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤသ့ၣ်ဘီဘိၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအတပၣ်ဃုာ်ဒီးၦၤသ၀ီဖိႇခီကီၢ်ၦၤဟဲမၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်န့ၣ် အနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ် အိၣ်၀ဲ(၄၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအိၣ်ကဒုလၢသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီပူၤစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၂)နံၣ်တုၤလၢခဲအံၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အံၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ််ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ(CIDKP)ႇဆူၣ်ချ့ကရၢႇနီၢ်တဂၤတၢ်မၤစၢၤဒီး တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကရူၢ်စ့ၢ်ကီး အိၣ်၀ဲတဆံးတက့ၢ်ဘၣ်ဆၣ်တမ့ၢ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်အိၣ်ကဒုၦၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲအိၣ်ကဒးသးဖဲသ့ၣ်ဘီဘိသ၀ီပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ယသ့ၣ်ကူၤ(တလးအ့းသ့း)ႇမဲၢ်ကနဲႇ နိၣ်ဖိႇထံမူထၣ်သ၀ီကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဒူပူၤသ၀ီပူၤန့ၣ်ခီဖျိခီဖျိကဘီယူၤႇ ကျိဖးဒိၣ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒံးအဃိတုၤလၢခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တက့ၤဘၣ်လၢအဟံၣ်အဃီဒံးဘၣ်ဘၣ်ဟးအိၣ်ကဒုသး အဖၢမုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢက့ၤဆူဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်ႇကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ကဟုကယာ်ပာ်အ၀ဲသ့ၣ်တစိၢ်တလီၢ်ဖဲ(Tham Hin)ဒဲက၀ီၤကပၤ
လါမ့ၤ ၂၇သီ ၂၀၂၄နံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်စံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢႇ((Suan Pueng))ကီၢ်ရ့ၣ်(Ratchaburi)ကီၢ်ဆၣ်(ThamHin)ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤႇၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢက့ၤဆူဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်ႇကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကဟုကယာ်ပာ်အ၀ဲသ့ၣ်တစိၢ်တလီၢ်လၢဒဲက၀ီၤကပၤတၢ်လီၢ်တတီၤအဂ့ၢ်ႇဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံန့ၢ်တၢ်စိကမီၤ၀ံၤအလီၢ်ခံဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘူၣ်အဃိကညီကီၢ်စဲၣ်သုးက့(၄)လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအလဲၤနုာ်လီၤအိၣ်ဆိး၀ဲလၢ(Tham Hin)ဒဲက၀ီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤႇအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၁၀)သီအနံၤအပူၤႇကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ဒီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲလၢကက့ၤဆှၢ(က့ၤပာ်)က့ၤ၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူကညီကီၢ်စဲၣ်တကပၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိကက့ၤအိၣ်ဆိး၀ဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲအဃိတၢ်ပာ်အိၣ်က့ၤအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဖဲဒဲက၀ီၤကပၤအဂ့ၢ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အံၤႇခီဖျိကၠီၣ်တဲၣ်တဟ့ၣ်တၢ်ပျဲလၢကအိၣ်ဆိး၀ဲတပူၤဃီဒီးၦၤဒဲက၀ီၤဖိဘၣ်အဃိအပူၤကွံာ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢကက့ၤအိၣ်ဆိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဘီယၢ်ခၣ်တၢ်လီၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ကအိၣ်ဆိးဖံးမၤအီၣ်အီ၀ဲအဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဃိႇကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ဒီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကဟုကယာ်ဒုးအိၣ်က့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ဖဲတၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီးဒဲက၀ီၤအဂ့ၢ်(KRC)နဲၣ်ရွဲၣ်သရၣ်စီၤပွဲၤစ့စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဘၣ်ဃးတၢ်ကဆှၢက့ၤ၀ဲၦၤလၢအဟဲအိၣ်ကဒုသးအသီလၢဒဲက၀ီၤပူၤသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ႇကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၦၢ်စံး၀ဲလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်အိၣ်ဆိး၀ဲလၢဒဲက၀ီၤအပူၤတပူၤဃီဒီးၦၤဒဲက၀ီၤဖိတဖၣ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်ႇကဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ချၢလီၤအဃိန့ၣ်ႇအပူၤကွံာ်ပလဲၤကွၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢကအိၣ်ဆိး၀ဲလၢကညီကီၢ်စဲၣ်ဘီယၢ်ခၣ်တကပၤႇဒီးပကွၢ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးဖဲန့ၣ်န့ၣ်ႇပထံၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢတၢ်အိၣ်ဆိးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်စ့ၢ်ကီးလီၤအဃိပဟဲက့ၤပပာ်ဖျါထီၣ်ကတၢ်ဂ့ၢ်ဆူကီၠၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်ႇတဘျီကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်လၢတၢ်ဖီခိၣ်တၢ်ဖီလာ်တဖၣ်ကတိၤသကိး၀ဲတၢ်၀ံၤဃုန့ၢ်၀ဲတၢ်လီၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ကအိၣ်အဂီၢ်ခံတီၤလီၤႇအဆိကတၢၢ်တတီၤန့ၣ်စီၤစုၤ၀ဲဒီးဒဲက၀ီၤတစဲးအဃိန့ၣ်ကွၢ်က့ၤ၀ဲတၢ်လီၢ်လၢအဘူးဒီးဒဲက၀ီၤတတီၤဒီးကဟုကယာ်ဒုးအိၣ်က့ၤအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုတဖၣ်ကအိၣ်ဆိး၀ဲတစိၢ်တလီၢ်အဂီၢ်ႇတနွံအံၤလါမ့ၤအကတၢၢ်တနွံအပူၤႇကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်ဒီးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲလၢကတ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်အတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲဟံၣ်အဖျၢၣ်(၇၀)တုၤအ၀ံၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်အ၀ဲစံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤဒီးတၢ်ဟ့ၣ်နီၤလီၤတၢ်အီၣ်မိၢ်ၦၢ်အဂီၢ်(TBC)ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်ကီးမၤစၢၤ၀ဲအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢၦၤဂ့ၢ်၀ီတကပၤစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ် သရၣ်စီၤပွဲၤစ့စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒီးၦၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အံၤႇဖဲတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄)နံၣ်အပူၤလဲၤဃ့ၢ်နုာ်အိၣ်ကဒု၀ဲအသးလၢဒဲက၀ီၤဖိအကျါဒီးအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအတီၢ်ပူၤအနီၢ်ဂံၢ်နီၢ်ဒွးအိၣ်၀ဲ(၆၁၀)ဂၤဘၣ်ဆၣ်ႇခီဖျိတနီၤဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲလၢဒဲက၀ီၤအချၢဒီးလဲၤကွံာ်၀ဲဆူတၢ်လီၢ်အဂၤအဃိႇတကီၢ်ခါခဲအံၤအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအိၣ်တ့ၢ်က့ၤ၀ဲ(၄၂၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်ႇဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိလၢအဟဲနုာ်အိၣ်ကဒုအသးဖဲ(Tham Hin)ဒဲက၀ီၤအပူၤတဖၣ်အံၤႇဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကဟုကယာ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲတစိၢ်တလီၢ်လံဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိဒဲက၀ီၤအပူၤတၢ်တတူၢ်လိာ်၀ဲၦၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲအသီတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအိၣ်၀ဲအဃိဘၣ်ယိာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲတၢ်လၢဒဲက၀ီၤအဂၤတဖၣ်အပူၤၦၤလီၢ်အိၣ်ကဒုဖိတဖၣ်အဂီၢ််အဂ့ၢ်ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စ့ၢ်စ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇလီၢ်အိၣ်ကမှံဖိလၢအဟဲအိၣ်ဆိးဖဲ(Tham Hin)ဒဲက၀ီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အဲၣ်ဒိး၀ဲလၢကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒ်သိးၦၤဒဲက၀ီၤဖိလၢအိၣ်ဆိးတ့ၢ်လၢနံၣ်လၢအယံာ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်သရၣ်စီၤပွဲၤစ့စံးစ့ၢ်ကီး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မၠၣ်၀တံၣ်-ထိၣ်ကီၤကိကျဲဟးဂီၤအဃိ သိလ့ၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်
လါမ့ၤ ၂၇ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤဟဲအါထီၣ်အဃိ မၠၣ်၀တံၣ်-ထိၣ်ကီၤကိကစၢၢ်ကျဲအံၤဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ဒီး ပနံာ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤဒီးသိလ့ၣ်လၢ ဆှၢလ့ၢ်လိၤၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲမၠၣ်၀တံၣ်-ဖၣ်အၣ်ကျဲအံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ထိၣ်ကီၤကိကျဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲဒၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ကမူၣ်ကျဲလီၤဒီး ကျဲအံၤဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးဟီၣ်ခိၣ်ကမူၣ် ထီၣ်၀ဲဒၣ်အါမးဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်ထီၣ်ကျဲဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဃိ အါဒၣ်တက့ၢ် ဟးထီၣ်လ့ၢ်လိၤသ့၀ဲဒၣ်ထဲသိလ့ၣ်လၢအပၣ်အိၣ်(၄)ပၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “လၢတၢ်ကိၢ်ခါန့ၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ကမူၣ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်နဟးထီၣ်က့ၤလီၤမုုာ်ဒံးႉခဲအံၤဘၣ်လၢတၢ်စူၤခါတၢ်စူၤဘျီကျဲပူၤန့ၣ် အိၣ်ထဲကပံာ်ႇမ့၀ံၤသိလ့ၣ်နါက့လီၤဘျၢႉသိလ့ၣ်(၁၂)ပၣ်နါက့လီၤတကျၢၢ်လီၤႉဟီၣ်ခိၣ်ကျဲအဃိတၢ်မ့စူၤန့ၣ် ကပံာ်လဲလဲလီၤတဘၣ်ဂီၢ်နီတစဲးဘၣ်ႉသိလ့ၣ်အါအဃိကျဲနါက့ပံာ်အိၣ်စ့ၢ်ႉလၢမုၢ်နၤခီနါက့တၢ်စူၤအဃိသိလ့ၣ် တခိၣ်မး လဲၤလီၤတသ့ဘၣ်ႉသိလ့ၣ်လၢအဆှၢၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိနါက့ဘၣ်မံလၢကျဲပူၤႉမၤဘၣ်၀ဲလဲၣ်လၢဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤသးဘၣ်နီ၀ဲသိလ့ၣ်န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲကီးတရံး-မၠၣ်၀တံၣ်အ့ရှါကျဲဟးထီၣ်က့ၤလီၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် သိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအံၤဒီး သိလ့ၣ်လၢအဆှၢလ့ၢ်လိၤၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤက့ၤ၀ဲဒၣ်လၢထိၣ်ကီၤကိကျဲဒီး ကၠဲၣ်အူၣ်တီၤ ကျဲတကပၤန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဖဲတၢ်တ့၀ဲအကတီၢ်ဒီးခဲအံၤခီဖျိ ကျဲဟးဂီၤအဃိ ပနံာ်တၢ်ဖိ တၢ်လံၤလၢတၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်တံာ်တာ်၀ဲဒၣ်လၢကျဲပူၤ တကးဒံးဘၣ် တၢ်လဲၤတၢ်က့ၤစ့ၢ်ကီး တံာ်တာ်၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟးဂီၤအဃိ လၢၦၤကူၣ်လဲၤမၤကၤတၢ်ဖိဒီးလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်အဂီၢ် တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်ဃုအီၣ်ဃၤအီၣ်ႇလၢဆူၣ်ချ့ဂ့ၢ်၀ီႇၦၤဂ့ၢ်၀ီတကပၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးသိလ့ၣ်အဘူးအလဲစ့ၢ်ကီးထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကူၣ်လဲၤမၤကၤတၢ်ဖိတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီ တၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“နဆှၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤန့ၣ်ကျဲတဘၣ်ဂီၢ်နီတစဲးဘၣ်ႉတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအအုၣ်သံတဖၣ်န့ၣ် ပဘၣ်တၢၤကွံာ် အီၤလၢကျဲပူၤဒ်န့ၣ်လီၤႉလၢညါသိလ့ၣ်အဘူးအလဲမ့အိၣ်(၃၀၀၀၀)ကၠးန့ၣ် ခဲအံၤထီၣ်တုၤလၢ(၈၀၀၀၀) ကၠးညါ လံအဃိ အဆှူခဲလၢာ်လီၤႉသိလ့ၣ်နါက့လီၤဘျၢလၢကပံာ်ကျါဘျီနထုးထီၣ်တန့ၢ်နီတစဲးဘၣ်ႉသးဖှီၣ်ဒိၣ်မးဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တၢ်အံၤႉ တၢ်အံၤန့ၣ်မးမူခိၣ်တစူၤတပယူာ်ဃီဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃)လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အခါန့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအၦၤအဘၢၣ်စၢၤအဃိ မၠၣ်တ၀ံၣ်-ကီးတရံးအ့ရှါကျဲအံၤတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်၀ဲဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်သူက့ၤကျဲလၢ(KNU/KNLA-PC)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤလၢအမ့ၢ် မၠၣ်၀တံၣ်-ထိၣ်ကီၤကိ-တန့ခၠါကစၢၢ်ကျဲ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ ကမျၢၢ်သံ(၂)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၅)ဂၤ
လါမ့ၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးလၢအိၣ်ဘံလ့၀့ၢ် က၀ီၤဒ့(၈) မၠ့ၤသၤတီၤကျိဖးဒိၣ်လူၢ်တဖၣ်အံၤ ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူသထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီပူၤအဃိ ကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၅)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၂၄ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၃၀ အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုး(ခလရ-၈)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢဖယါစ့ၣ််ကရူၢ် သထ့ကိသ၀ီပူၤအဃိ ၦၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်အသး ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤကမျၢၢ်လၢအသံ(၂)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ သထ့ကိသ၀ီဖိလၢအမ့ၢ် ကိၤယဲလ့ထ့(၃၀)နံၣ်ဒီး မၣ်မိမိ(၃၅)နံၣ်အံၤဒီး မ့မ့ၢ်ၦၤလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၅)ဂၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ မးအ့မံၣ်စၤႇမးမ့ၤစူၣ်မိၤႇမးပါအံၣ်စၤႇအူထိမၠ့ၣ်ႇဖိနၣ်သံသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ၦၤဒိအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိသၣ်(၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တၢ််မၤနီၣ်စရီပူၤ အသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်(၁၀)ဖျၢၣ်ဒီး ဒ်အသိးတဟါဃီဖဲဟါခီ ၆ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအမျိာ်သုး(၃၁၄)လၢအိၣ်ထံၣ်ဖိညၣ်လံၣ်အံၤ ခးလီၤစ့ၢ်ကီး၀ဲ ကျိးဖဒိၣ်(၅)ဖျၢၣ် လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢစွ့ၣ်ယီၣ်ပၠၤသ၀ီအခိၣ်အဃၢၤအဃိတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ ၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇတကဲထီၣ်ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူပူၤသ၀ီပူၤထီဘိလီၤဒီး ခီဖျိကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဒိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အပူၤတကးဒံးဘၣ်ၦၤဖံးအီၣ်မၤအီၣ် တချုးစ့ၢ်ကီး၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်ကးတဖုအံၤပမ့ဘၣ်ကွၢ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်သးမ့ၢ်ဂ့ၤ၊တကဲထီၣ်ဘၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ်ပာ်ပနီၣ်ထံဖိကီၢ်ဖိကမျၢၢ်ဒ်တၢ်ခးပနီၣ်ဒီးကွံာ်လီၤ၀ဲဒၣ်ကျိဖးဒိၣ်ဆူဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤထီဘိလီၤႉကွံာ်လီၤဒီးမုၢ်နၤမုၢ်ဆါႇကမျၢၢ်တဖၣ် န့ၣ်ဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ဘၣ်ထီဘိ၀ံၤဘျီန့ၣ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်တချုးႇမ့၀ံၤကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်အီအီတလၢတၦဲၤႇ...
သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်တီၤကလ့တိၤ၀ံၤလီၢ်ခံ တၢ်ဆဲးကျိးကီခဲထီၣ်ဒိၣ်န့ၣ်အပူၤကွံာ်
လါမ့ၤ ၂၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁) သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ် တီၤကလ့တိၤ၀ံၤလီၢ်ခံဟီၣ်က၀ီၤပူၤ တၢ်ဆဲးကျိးကီခဲထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်အပူၤကွံာ်လၢညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ဖဲလါမ့ၤ ၂၃ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲ၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲ တီၤကလ့တိၤအံၤဒီး စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံလီကျိၤ(ဖုန်းလိုင်း)ႇအ့ထနဲးတၢ်ဆဲးကျိးကီခဲထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ်ဒံးအပူၤကွံာ် လၢညါအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤအ့နဲၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အပူၤကွံာ်န့ၣ်တၢ်ဆဲကျိးညီႉတၢ်မၢၤကီၢ်ပယီၤလီကျိၤ(ဖုန်းလိုင်း)ဒုနသ့ၣ်ညါကတၢၢ်လီၤႉ လီၤတဲာ်ခဲအံၤ န့ၢ်ခဲအံၤလီၤႉတၢ်မၢၤစးထီၣ်ဖဲတီၤကလ့တိၤတၢ်မၤတဲာ်အီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ်မၤသးတၢ်ဆဲးကျိး(ဖုန်းလိုင်း) သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကီခဲထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါႉဟါမၢ်အိၣ်တသီခံသီလံႉဖဲမဟါမၣ်က့ၤဆဲးကျိးက့ၤန့ၢ်ႇဆဲးကျိးမ့န့ၢ်လၢဂီၤခီန့ၣ် မုၢ်ဟါန့ၣ်ဆဲးကျိး တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉန့ၢ်ခဲအံၤတန့ၢ်ခဲအံၤလီၤႉလၢကသူ(အ့ထနဲး)န့ၣ်လ့ၤတက့ၤသူတန့ၢ်ဘၣ်ႉန့ၢ်ဒၣ်လၢတဲ(ဖုန်း)လီၤႉတဲန့ၢ်နါက့တမ့ၢ်အန့ၢ်လၢ(၂၄)နၣ်ရံၣ်ၦဲၤၦဲၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်လီၢ်လၢလီကျိၤ(ဖုန်းလိုင်း)ႇအ့ထနဲးကျိၤတၢ်ဆဲးကျိးလီၤမၢ်ကီခဲထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ တီၤယၤကရူၢ်ဒီးတရဲၢ်ခံကရူၢ် ဒူသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီၤကလ့တိၤလၢအိၣ်၀့ၢ်တကူၣ်-မီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲအံၤ ဖဲတၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲအခါန့ၣ် သိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကၢး) လီၤတဲာ်၀ဲဒၣ်လၢတိၤလိၤ(၃)ခိၣ်ႇ ၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၁)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်တလါအံၤလါမ့ၤ ၁၁ သီအနံၤန့ၣ် တပျဲကျိတိၤလၢအိၣ်တဘူးတယံၤလိာ်သးဒီး တီၤကလ့တိၤအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်တ့ၢ်ဒံး၀ဲဒၣ်ဒီး မ့ပာ်ဖှိၣ်တလါအံၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ်သထူၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤ တၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲတိၤအိၣ်လံ၀ဲ(၂)ဘိလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တိၤလၢတၢ်လဲၤမၤပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ခီဖျိသုးကီၣ်ကးအံၤသူ၀ဲဒၣ်လၢဒုးယၤဂ့ၢ်၀ီတကပၤအဃိ ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်ဆှၢထီၣ်အၦၤဂံၢ်ဘါႇကျိချံၦာ်သၣ်ဆူတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အလီၢ်သုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ် ဘၣ်တၢ်တြီမၤတံာ်တာ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဘၣ်တ့ၢ်ဃာ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ် ကစီၣ်အိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖိခၠံၣ်မုၣ်ပယီၤသုးလၢအဃ့ၢ်နုာ်လီၤဆူကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ(၃၁)ဂၤႇတၢ်ဆှၢထီၣ်ဆူမဲဆီး၀့ၢ်
လါမ့ၤ ၂၄သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇသုးက့(၆)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ႇကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ႇဖိခၠံၣ်မုၣ်သုးကလၢၤပယီၤသုးလၢအဟဲဃ့ၢ်နုာ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤ(၃၁)ဂၤအံၤႇမဟါလါမ့ၤ(၂၃)သီအနံၤအန့ၣ်တၢ်ဆှၢထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူမဲဆီး၀့ၢ်လံအဂ့ၢ်ႇၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၁၉)သီအနံၤႇတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံာ်၀ဲဖိခၠံၣ်မုၣ်သုးကလၢၤ၀ံၤအလီၢ်ခံႇပယီၤသုးလၢအစံၣ်ဖျိးထီၣ်ကွံာ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤတဖၣ်အံၤႇလဲၤဃ့ၢ်နုာ်လီၤ၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢႇအူၣ်ဖၣ်ကီၢ်ဆၣ်ႇပၢချၢသ၀ီအပူၤဒီးပယီၤသု(၃၁)ဂၤအံၤႇမဟါလါမ့ၤ(၂၃)သီအနံၤမုၢ်ထူၣ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်ႇတၢ်ဆှၢကဒါအ၀ဲသ့ၣ်ဆူမဲဆီး၀့ၢ်ဒီးပာ်အီၤလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်တတီၤပူၤလံအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအဟဲဃ့ၢ်နုာ်လၢပၢချၢသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤႇဟဲပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်ခိၣ်နၢ်အစုပူၤဒီးၦၤလၢအဃ့ၢ်နုာ်လီၤအကျါတနီၤအကျိပၣ်ဃုာ်၀ဲအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်တနီၤဟဲထဲစုယၢ်ခီအိၣ်၀ဲဒီးႇတကီၢ်ခါခဲအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဆှၢထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူမဲၢ်ဆီး၀့ၢ်ပူၤလံအဂ့ၢ်ႇပၢချၢၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤႇစံးဘၣ်၀ဲခ့ၣ်အဲးစံၣ်ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ(၂၃)သီအနံၤဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အခဲအံၤန့ၣ်ယိၤသုးဆဲးကျိးလိာ်သးဒီး(ထံၣ်ဘံၣ်စံၣ်)ဒီးက့ၤကိးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူမဲၢ်ဆီးလံႇခဲလၢာ်န့ၣ်(၃၁)ဂၤႇအခီၣ်ထံးန့ၣ်ဟဲစံၣ်နုာ်၀ဲခံဂၤႇဒီးတသီန့ၣ်ဟဲစံၣ်ကဒီးခံဂၤ၀ံၤဘျီမ့မ့ၢ်ဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ(၂၃)သီဂီၤခီန့ၣ်ဟဲစံၣ်နုာ်၀ဲ(၂၇)ဂၤတဘျီဃီလီၤႉဒီဟဲနုာ်လီၤ၀ဲန့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ဟဲပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢကၠီၣ်တဲၣ်အအိၣ်လီၤႉဟဲတုၤယိၤကီၢ်တကပၤတဘျီထံၣ်၀ဲယိၤသုးန့ၣ်ပာ်လီၤ၀ဲကစုက၀ဲၤတဖၣ်တဘျီဃီၤလီၤႉဒီးတနီၤတခီအကျိတပၣ်လၢၤဘၣ်အိၣ်၀ဲႇအခဲအံၤအကျိတဖၣ်န့ၣ်ယိၤသုးသ့ပာ်လၢၤစီလံႇအိၣ်တ့ၢ်လၢတၢ်ဆှၢထီၣ်ဆူမဲၢ်ဆီး၀ံၤကဆှၢကဒီးအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူရၤမတံ(မၠၣ်၀တံၤ)တကပၤလီၤ”အဂ့ၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါႇခီဖျိပယီၤသုးဒီးကၠီၣ်တဲၣ်ခံခီခံကပၤကဒဲကဒဲဆဲးကျိးဆဲးကျၢလိာ်အသးအိၣ်၀ဲအဃိႇဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးထီၣ်ကွံာ်၀ဲအသးလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အစုပူၤလံအဂ့ၢ်ႇလီၢ်က၀ီၤအၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤဘၣ်တဂၤစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ႇပယီၤသု(၃၁)ဂၤလၢအဃ့ၢ်နုာ်ဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤႇအပူၤကွံာ်လါမ့ၤ(၁၉)သီအနံၤႇဖဲအစံၣ်ဖျိးထီၣ်လၢအသုးကလၢၤအပူၤႇလၢကလဲၤနုာ်၀ဲဆူကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဒီးအိၣ်ဒံး၀ဲဒၣ်ဖဲကျဲတီၤအပူၤအဆၢကတီၢ်ႇခးသံ၀ဲကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိဃုာ်ဒီးပိာ်မုၣ်မိၢ်ဒ(၅)လါတဂၤဆှူၣ်မဲာ်ကဲၤမဲာ်အိၣ်၀ဲအဃိႇကၠီၣ်တဲၣ်(Naewnanews)တၢ်ကစီၣ်တနီၤပာ်ဖျါ၀ဲလၢႇကမျၢၢ်လီၢ်က၀ီၤဖိတဖၣ်ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ကဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်ပယီၤသုး(၃၁)အံၤအဂ့ၢ်၀ီတုၤလီၤတီၤလီၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်ႇသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးႇလၢကညီတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ၦာ်ဘျးစဲ(KPSN) ဃ့ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်သုတဆှၢက့ၤမၤပူၤဖျဲးကွံာ်၀ဲသုးကီၣ်ကးအံၤဘၣ်အဂ့ၢ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢအစိၤရှၢၣ်မံၣ်ဒံၣ်ယၢၣ်အပူၤအိၣ်၀ဲအသိးႇၦၤဟူးဂဲၤလၢၦၤကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်စ့ၢ်ကီးဃ့ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ကဟံထီၣ်၀ဲပယီၤသုးတဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်၀ီအကျိၤအကျဲလၢကြၢးကၢကီၣ်အဘၣ်ကတၢၢ်အဂ့ၢ်ႇ(KHRG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢသရၣ်စီၤနၢၤဒၣ်ဆူစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်တခါအံၤတမ့ၢ်ထဲလၢတၢ်မၤဘၣ်ဒိၦၤကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တခါဘၣ်မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးတၢ်မၤကမၣ်ဒုးယၤကွီၢ်မ့ၣ်အဃိန့ၣ်တၢ်လၢတၢ်မၤကမၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်မၤကမၣ်လီၤႉကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ဟံးထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီႇၦၤလၢအမၤကမၣ်တၢ်တဖၣ်န့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်အုၣ်ကီၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်မၤတၢ်အဖီခိၣ်အဃိန့ၣ်ပယီၤသုးလၢအမၤသံမၤ၀ီကမျၢၢ်လၢတၢ်ကမၣ်တအိၣ်ဃုာ်ဒီးအအၢကတၢၢ်မၤသံ၀ဲမိၢ်ဒၢဒ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်၀ဲသၦၢ်ကတၢၢ်လၢတၢ်ကဘၣ်မၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးက့ၤလၢတၢ်ကဟံထီၣ်ဂ့ၢ်၀ီကျိၤကျဲလၢအဘၣ်ႇဒီးတၢ်မ့က့ၤဆှၢက့ၤကဒါက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢတၢ်ကဟံအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်အ၀ီဘၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကပူၤဖျဲး၀ဲလီၤႉအဃိန့ၣ်ပအဲၣ်ဒိးဃ့ထီၣ်လၢမ်တၢ်ကဃု၀ဲဒၣ်အကျိၤအကျဲလၢအဂ့ၤကတၢၢ်လၢတၢ်ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်၀ီကန့ၢ်ကသ့အဂီၢ်”အဂ့ၢ်စံး၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကတီၢ်ဃီႇပယီၤသုး(၃၁)ဂၤလၢတၢ်ဆှၢထီၣ်၀ဲဆူမဲၢ်ဆီးအံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤအိၣ်၀ဲလၢမဲၢ်ဆီး၀့ၢ်တၢ်လီၢ်ဘံၣ်ဘၢအပူၤလံဒီးဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကဆှၢက့ၤအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်ဆူရၤမတံ(မၠၣ်၀တံၣ်)၀့ၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးတခီန့ၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်ၦၤထၢတၢ်ကစီၣ်ဖိမၤလီၤတံၢ်၀ဲတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ၦၤဒိကနၣ်တၢ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တနံၣ်အံၤတၢ်မၤလိနံၣ်အဂီၢ်ကွဲၢ်ကဘီကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတီၤဒၢးတကူတလၢ
လါမ့ၤ ၂၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီကီၢ်ကွဲၢ်ကဘီတီၤထီကၠိလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ၀့ၢ်မဲၢ်ဆီးပူၤအံၤ တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၄-၂၅)တၢ်မၤလိနံၣ် အဂီၢ် ခီဖျိၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တ၀ာ်ဘျဲၣ်ညါအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢလံာ်လဲၢ်ဒီးတီၤဒၢးတၢ်သူၣ် ထီၣ်တကူ တလၢ၀ဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တနံၣ်အံၤလၢကီၢ်ပူၤတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဖီခိၣ် ၦၤကၠိဖိအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲ အိၣ်ထီၣ်လၢတီၤဒၢးတၢ်သူၣ်ထီၣ်တကူတလၢတကးဒံးဘၣ်လၢလံာ်လဲၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးလိၣ်ဘၣ် အါထီၣ်ဒံး၀ဲအါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် ခီကီၢ်ကွဲၢ်ကဘီကၠိခိၣ် သရၣ်စီၤကၠီၤချ့ဆှူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်လၢ(၆၀၀)ဘျဲၣ်ညါႉၦၤကၠိဖိဟဲအါထီၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဘျဲၣ်ႉ ခီဖျိၦၤကၠိဖိ အါထီၣ် အဃိတီၤဒၢးတကူတလၢဘၣ်မီၤနီၤႉဖဲမဟိတနံၣ်န့ၣ်(၈)တီၤန့ၣ်အိၣ်ထဲတ(class)လီၤႉ ခဲအံၤတနီၤန့ၣ် တတီၤန့ၣ် အိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ(၂) class, ၃ class ညါမီၤနီၤႉ အဃိတီၤဒၢးႇခးဆ့ၣ်နီၤႇခူၣ်ကွဲးလံာ်တကူတလၢ ဘၣ်ကဲထီၣ်ဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉ တၢ်ကီတၢ်ခဲဒုအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉခီဖျိကၠိဖိအါထီၣ်အဃိလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်စ့ၢ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကီၢ်ပယီၤပူၤသုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကဘၣ်ကဲသုးအဖီခိၣ်အံၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်ဖိဒံဖိသၣ်တနီၤ အိၣ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ် ဟဲထီၣ်သုးက့ၤလီၢ်ဟဲထီၣ်က့ၤလၢကၠိလၢအံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သရၣ် စီၤကၠီၤချ့ဆှူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ၦၤဖိလၢအိၣ်ဟဲထီၣ်လၢကီၢ်ပယီၤတဖၣ်အံၤတနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဘူၣ်လၢၤဘၣ်တသ့လၢၤ ဘၣ်ဒီးတနီၤန့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သးနံၣ်မ့ၦဲၤ(၁၈)နံၣ်န့ၣ်ဘၣ်ကဲသုးအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ထီၣ်ကၠိတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဟဲစံၣ်ထီၣ်လၢ ပအိၣ်ခဲအံၤပတူၢ်လိာ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ခံမံၤအံၤဒုအဒိၣ်ကတၢၢ်လီၤႉ ၦၤဖိသၣ်ဒုဟဲထီၣ်အိၣ်လၢအံၤအိၣ်ဘၣ်မုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ် လီၤႉဘၣ်ဆၣ်တၢ်လီၢ်ဒုတဂ့ၤအါအါဘၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢၦၤကၠိဖိလံာ်လဲၢ်အဂီၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ(၅၀)မျးကယၤဒံးလီၤဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢအလိၣ်အါထီၣ်(၅၀)မျးကယၤအံၤခီန့ၣ်ကဘၣ်ဆဲးဟးဃု၀ဲၦၤမၤစၢၤတၢ်ကစၢ်လၢကမၤ ၦဲၤ၀ဲတၢ်လီၤဟိအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤကွဲၢ်ကဘီကၠိ(ဟံၣ်ဒွဲ)န့ၣ်ၦၤကၠိဖိခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၃၄၅)ဂၤညါဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါမ့မ့ၢ် ၦၤကၠိဖိလၢအမိၢ်အပၢ်တအိၣ်ဘၣ်ဒီးၦၤကၠိဖိလၢအဟဲဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်ကၠိအံၤလီၤကွၢ်ထွဲမၤစၢၤက့ၤ၀ဲအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီကီၢ်ကွဲၢ်ကဘီတီၤထီကၠိအံၤအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃-၂၀၂၄)တၢ်မၤလိနံၣ်အခါန့ၣ် ၦၤကၠိဖိနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၃၁၂)ဂၤဒီး...