ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ ၃ ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်ဖံ၀ါလၢအသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ် ၂ ပါ
လါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိ ဖးဒိၣ်ဆူလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ဒူသ၀ီပူၤအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၃)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖံ၀ါလၢ အသးနံၣ်တၦဲၤဒံးဘၣ်(၂)ပါအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၉ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၅ သီ မုၢ်ထူၣ် ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် (စကခ)စုတီၤဖီလာ်(ခလရ–၂၃၀)သုးရ့ၣ် ခးလီၤ၀ဲ(၁၂၀ မမ)ကျိဖးဒိၣ်လၢမၠီၣ်ကၠၤအ့ကရူၢ် ၀့ၣ်စၤကိသ၀ီအပူၤအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ၀ဲတဂၤဒီး သီခါဖၠၣ်ႇဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကြုၢ်တုကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၇ သီ ၁၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် စ့ၢ်ကီး (ခမရ–၅၄၅)သုးရ့ၣ် ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလၢကီၢ်၀ါလဲကရူၢ် ကီၢ်၀ါလဲသ၀ီပူၤ အ့ခၠါသၤယၤတီယၣ်သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ သီခါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်အံၤဟးဂီၤ၀ဲဒီး ဖံ၀ါဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး စ့ၢ်ကီး၀ဲ(၂)ပါအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးဒ်အံၤအဖီခိၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢတအဲၣ်ဒိပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ “ဘၣ်ဃးမဟါတဟါတၢ်ကဲထီၣ်သးတခါန့ၣ်ဒ်ညီနုၢ်ဒုၣ်ဒါတဖၣ်ခးနါစိၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်အဃိအလီၤဘၣ်၀ဲလၢၦၤဟံၣ်ၦၤဃီႇတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်သူၣ်ထီၣ်ကရၢၢ်ပူၤဒီးဘၣ်၀ဲဒၣ်ဖၠၣ်ႇဘၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဒီးဖံ၀ါတဖၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤလၢၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်လဲၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲဒၣ်လၢဖၠၣ်ပူၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်အဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲလီၤႉ လၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတဘျီဃီန့ၣ်ၦၤဆှၢထီၣ်အီၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲတနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဖံ၀ါလၢအဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၂)ပါအံၤအ၀ဲတဂၤန့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၁၃)နံၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်အစုစ့ၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်အ၀ဲတဂၤခီန့ၣ်အသးနံၣ်အိၣ်၀ဲ (၁၆)နံၣ်ကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဘၣ်၀ဲဒၣ်အမဲာ်ဖံးလၢအထွဲတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်ကစီၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် တီၤကၠၤအ့ဒီးမၠီၣ်ကၠၤအ့တကပၤန့ၣ်တၢ်ဒုးဂၢၢ်ဒံး၀ဲဒီး...
ခီဖျိကီၢ်ဆၢပနံ၁်တၢ်ဖိတၢ်လံၤကျဲဆိကတီၢ်သးအဃိဟီၣ်က၀ီၤအပူၤတၢ်လုၢ်တၢ်ၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်–ကီးတရံးအ့ရှါကျဲမုၢ်ခိၣ်န့ၣ် ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိကျဲတၢ်လဲၤထီၣ်က့ၤလီၤဆိကတီၢ်ကွံာ်သးအဃိ ကီၢ်ပယီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်အၦ့ၤဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “တချုးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ဟုသးန့ၣ်အၦ့ၤကအိၣ်ဖဲယဲၢ်ကလးႇနွံကလးဒ်န့ၣ်လီၤႉ ခဲအံၤ ဖဲမၠၣ်၀တံၣ်အံၤဟုသးအၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢခံကလီၢ်ခိၣ်ဃၢၤလံႉလၢညါခါသိအီၣ်တကိန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်(၁၅၀၀)ကၠး ခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ်တုၤလၢ(၄၅၀၀)ႇ(၅၀၀၀)ဘျဲၣ်လံႉအဃိတၢ်ၦ့ၤန့ၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်သၢဆးဃၣ်ဃၣ်ညါမီၤနီၤႉ လၢညါသွၣ်(မံသွ့)တထၢၣ်န့ၣ်အိၣ်၀ဲ(၄၀၀၀),(၅၀၀၀)ခဲအံၤအၦ့ၤထီၣ်လၢ(၁၄၀၀၀)လံႉအပူၤကွံာ်ဆီဒံၣ်တကးန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်၀ဲ(၂၀၀၀)ကၠးဘျဲၣ်လီၤခဲအံၤတကးန့ၣ်အၦ့ၤအိၣ်လၢ(၈၀၀၀)လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါမ့မ့ၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်ဟဲက့ၤလီၤစိာ်၀ဲလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ၀့ၢ်မဲးဆီး–မၠၣ်၀တံၣ် ကီၢ်ဆၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိသုးသကီၣ်အၦၤတကးဒံးဘၣ်ဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်တဖၣ်ထၢ၀ဲတြဲၤတၢ်ခိတၢ်သွဲအါအဃိ တၢ်ဖိိတၢ်လံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီအၦ့ၤဘၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိအ့ရှါကျဲပံးအဃိဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်ၦၤဘၣ်က့ၤလီၤစိာ်က့ၤအီၤလၢထိၣ်ကီၤကိႇ တန့ခၠါကျဲတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “အ့ရှါကျဲဒုလဲၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉနဘၣ်လဲၤက့ၤလၢထိၣ်ကီၤကိကျဲ၀ံၤမးနလဲၤဆူမီၣ်လမၠဲၣ်ႇဖၣ်အၣ်ႇ၀့ၢ်တကူၣ်သ့မီၤနီၤႉ ခဲအံၤ၀့ၢ်တကူၣ်–မၠၣ်၀တံၣ်သိလ့ၣ်အဘူးအလဲန့ၣ်ထီၣ်တုၤလၢဃိးလကးႇတကလီၢ်လံႉ လၢကျဲန့ၣ်နဟဲက့ၤ တၢ်အ၀ဲသ့ၣ် မ့အဲၣ်ဒိးအီၣ်၀ဲႇအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟံ၀ဲန့ၣ်နတဲမးတဘူၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤန့ၣ်ပဘၣ်လိးလီၤက့ၤႉခဲအံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ တၢ်ဘိၣ်န့ၣ်အကစၢ်မ့ပၣ်မးပတီၣ်ဘူၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ထဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤတခါဒုပတူၢ်လိာ်တဘူၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်–၀့ၢ်တကူၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢထိၣ်ကီၤကိကျဲန့ၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်က့ၤ၀ဲလၢထီၣ်တသီလီၤတသီဒီးဘၣ်ဆၣ်လၢကျဲပူၤန့ၣ် သိလ့ၣ်ကတာ်ထီကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤအဃိၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်ဘၣ်အိၣ်ခိးမံတ့ၢ်လၢကျဲပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
သးစၢ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကံၢ်စီလၢပတီၢ်ထီအဂီၢ်(KECD)အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ပတီၢ်ထီပီညါဖၠၣ်စိမိၤကၠိ
လါယနူၤအါရံၤ ၁၀ သီႇ ၂၀၂၄နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(၁၇)၀ီတ၀ီခီကရဲးအတၢ်ပာ်လီၤပာ်လီၤ၀ဲတၢ်တိာ်ကျဲၤအသိးန့ၣ် သးစၢ်တဖၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ကံၢ်စီလၢအပတီၢ်ထီအဂီၢ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အိၣ်ဒီးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်ပတီၢ်ထီပီညါဖၠၣ်စိမိၤကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ်(KECD)၀ဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံး၀ဲဖဲလါယနူၤအါရံၤ (၆)သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိလၢကျိၣ်စ့ဒီးခီကီၢ်လံာ်လဲၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတၢ်အိၣ်သးအဃိသူၣ်ဘီသးစၢ်လၢအဖျိးစိသ့ၣ်တဖၣ်တဒိးန့ၢ်လဲၤမၤလိဘၣ်တၢ်လၢထံချၢကီၢ်ချၢဘၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့လၢအပတီၢ်ထီစ့ၢ်ကီးတဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်၀ဲအဃိဒ်သိးသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်လၢအိၣ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤကဒိးန့ၢ်မၤလိဘၣ်တၢ်ပတီၢ်ထီပီညါအံၤအဂီၢ်န့ၣ်ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)အိၣ်ဒီးတၢ်တိၤကျဲၤလၢ(၃)နံၣ်အပူၤလၢကမၤလိၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်()၀ဲၤကျိၤခိၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပမ့ၢ်ကွၢ်ကဒါက့ၤပၦၤကလုာ်သးစၢ်လၢအမၤလိတၢ်ဖျိးစိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးကြၢးလဲၤထီၣ်ဘၣ်ကၠိလၢကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်စှၤ၀ဲမီၤနီၤႉခီဖျိလၢကျိၣ်စ့တၢ်အိၣ်ကူအိၣ်လၢတအိၣ်ဒီးခီကီၢ်လံာ်လဲာ်စ့ၢ်ကီးပမၤန့ၢ်အီၤတန့ၢ်ဘၣ်အဃိန့ၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်မ့ၢ်အိၣ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လဲၤဘၣ်၀ဲလၢအဂၤစှၤလီၤႉဒ်သိးပၦၤကၠိဖိလၢလဲၤထီၣ်မၤလိတၢ်လၢကီၢ်ချၢတန့ၢ်ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်သနါက့သ့ၣ်န့ၣ်ကဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အံၤမ့ၢ်နီၣ်၀့ၤခံတဘ့ၣ်လၢကဒုးကဲထီၣ်၀ဲတၢ်ဆီတလဲတခါအဃိလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်က့ၤပဘူၣ်ပတီၢ်ဒီးတၢ်တိာ်ကျဲၤလၢတၢ်ပာ်လီၤပာ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကလဲၤအသးဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီအဂီၢ်န့ၣ်ပလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ဃူးတၢ်ဖိးဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကွဲမုာ်ကညီဖိလၢအိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ချၢဒီဘ့ၣ်ကဟဲက့ၤပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးၦၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ်ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူစံးစ့ၢ်ကီး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဒ်ပမုၢ်လၢ်ပဆၢလၢပကသူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်၀ဲပဘူၣ်ပတီၢ်လၢပဆီလီၤပာ်လီၤ၀ဲပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤပတၢ်ပၢတၢ်ပြးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်မီၤနီၤႉပလဲၤအီၤဘျ့ဘျ့ဆှီဆှီတညီဘၣ်၊တန့ၢ်ဘၣ်မီၤနီၤႉကဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢပဂံၢ်ပဘါ၊တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့ပတီၤပတီၢ်၊ပကံၢ်ပစီဒီးဒိးသန့ၤထီၣ်စ့ၢ်ကီးအသးလၢပၦၤကလုာ်တၢ်နၢ်ပၢၢ်၀ဲဒၣ်ပထံရူးကီၢ်သဲးအတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဒီးတၢ်ကွၢ်စိလၢပကလဲၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ်ဃုာ်ဒီးတၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢတၢ်ဃူတၢ်ဖိးအပူၤမီၤနီၤအဃိသးန့ၣ်ပကွဲမုာ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ပၦၤကလုာ်လၢအိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ချၢဒီဘ့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)၀ဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ်စီၤလီၤအဲၣ်မူ စံး၀ဲအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤစုက၀ဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်လၢတၢ်လီၢ်အါတီၢ်ပူၤအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုသးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိလၢတၢ်အိၣ်သးအံၤအဖီခိၣ်(KECD)ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်ၦၤကၠိဖိအနီၢ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်ဒီးကၠိတၢ်သိၣ်လိပီးလီစ့ၢ်ကီးတကူတလၢ၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပဒိၣ်စီၤလီအဲၣ်မူစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပၦၤကလု၁်အတၢ်ဂဲၤလိ၁်ကတုၤဖီတၢၣ်ချ့ချ့အဂီၢ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီအလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၉ သီ, ၂၀၂၄ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကဟဲတလါအံၤသလ့ၤလါထီၣ် ၁ သီ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲကညီဒီကလုာ်နံၣ်ထီၣ်သီၦဲၤထီၣ်(၂၇၆၃)၀ီတ၀ီအံၤ အဖီခိၣ်န့ၣ်ဒ်သိးၦၤကလုာ်အတၢ်ဂဲၤလိာ်ကတုၤဖီတၢၣ်ချ့ချ့အဂီၢ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးႇ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါမ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်၀ဲသၦၢ်ကတၢၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤထဲဒၢၣ် ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ဆူကညီဖိကိးဂၤဒဲးအဂီၢ် အံၤဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၈ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပကွၢ်ကဒါက့ၤတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤဒ်သိးကညီဖိကဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ပာ်ပနီၣ်က့ၤအနံၣ်ထီၣ်အနံၤလၢအဖိးသဲစးအဂီၢ်န့ၣ် ကညီဖိခိၣ်နၢ်လၢအိၣ်ဒီးတၢ်အဲၣ်ၦၤကလုာ်နီၢ်နီၢ်တဖၣ်ဂဲၤလိာ်၀ဲကီကီခဲခဲတတ့ၢ်စၢ်လီၤအဂံၢ်အဘါဂုာ်ကျဲးစၢး၀ဲဃူဃူလၢတၢ်သးစွံကတုၤအပူၤတုၤအဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ပာ်ပနီၣ်န့ၢ်အီၤတစုအဃိယူးယီၣ်ပာ်ကဲပာ်လၤကပီၤဘၣ်က့ၤအ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိခိၣ်နၢ်လုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်လၢအဂဲၤလိာ်တ့ၢ်တၢ်လၢကညီဖိတဖၣ်အဂီၢ်အံၤအနီၢ်ကစၢ်မ့တအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤလၢၤလၢၤဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်သ့ၣ်ညါဆၢက့ၤအတၢ်မၤဂ့ၤမၤဘျုးတဖၣ်အဂီၢ်အလီၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်သၦၢ်တၢၢ်ဖဲနံၣ်ဆဲးဆၢတနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်ပကမၤလၤကပီၤသကိးအ၀ဲသ့ၣ်ဃူဃူဖဲပအိၣ်ပဆိးတၢ်လီၢ်တတီၤလၢ်လၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီနံၣ်ထီၣ်သီအလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ယၦၤကလုာ်ကညီဖိခဲလၢာ်သ့ၣ်သုဧၢ လၢပၦၤကလုာ်အတၢ်ဂဲၤလိာ်ကတုၤက့ၤဖီတၢၣ်ချ့ချ့အဂီၢ် တၢ်ဃူတၢ်ဖိး တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါမ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်၀ဲသၦၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ကညီဖိလၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢခဲလၢာ်ကဆဲးကျိးဖီၣ်လိာ်က့ၤစုဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါဟ့ၣ်ကူၣ်ဟ့ၣ်ဖးလိာ်က့ၤသးဒီးဆၢကတီၢ် တုၤဃီၤ၀ဲလံလၢပကကျဲးစၢးမၤသကိးအီၤဃူဃူဖိးမ့ၢ်ယတၢ်မုၢ်လၢ်ဒီးယတၢ်လိၣ်ဘၣ်သၦၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် စီၤထဲဒၢၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ ၦၤတကလုာ်အတၢ်လဲၤကတုၤဆူဖီတၢၣ်အဂီၢ်န့ၣ်ပမၤအီၤစှၤဂၤတန့ၢ်ဘၣ်ပကဘၣ်မၤသကိးအီၤကိးဂၤလၢပသနၢၣ်ဒၣ်၀ဲစုာ်စုာ်ဒ်ပကျဲသနူတၢ်နဲၣ်ကျဲအသိးဒီးခ့ခါဆၢကတီၢ်ခဲအံၤပထံၣ်ဘၣ်နၢ်ဟူဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတနီၤတမ့ၢ်တၢ်မ့ၢ် တၢ်တီဘၣ်သနါက့တၢ်တဃုသ့ၣ်ညါမၤလီၤတံၢ်အီၤဘၣ်ဒီးတၢ်ပာ်ဖျါရၤလီၤအီၤလၢကလံၤကျါအဃိတၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အံၤမၤဘၣ်ဒိက့ၤပၦၤကလုာ်အသူးအသ့ၣ်အလၤကပီၤဒီးပ၀ဲကဒဲကဒဲပတၢ်ဃူတၢ်ဖိးပတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတၢ်တၤတၢ်ဒီးတၢ်ခဲၣ်သူခဲၣ်ဂီၤအကလုာ်ကလုာ်လၢပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်အီၤတဖၣ်ပမ့တကွၢ်ထံအီၤဒီး ဃုသ့ၣ်ညါအီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးႇပမ့ကွၢ်ဒၣ်တၢ်လၢအအိၣ်ဖျါလၢအဘ့ၣ်ခိၣ်ဒီးနၢ်ဟူလၢကလံၤကျါလၢပတထံၣ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ၦၢ်ဘၣ်ပမ့မၤပိာ်ထွဲအခံတဲပိာ်ထွဲအခံန့ၣ်ကမ့ၢ်တၢ်လၢအမၤဘၣ်ဒိက့ၤကဒဲကဒဲပတၢ်ဃူတၢ်ဖိးပတၢ်ဂံၢ်တၢ် ဘါလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ်အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ခ့ခါဆၢကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အိၣ်၀ဲလၢၦၤကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ် ပတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီဒီးတၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်အံၤသုတမ့ၢ်၀ဲလၢတၢ်မၤဘၣ်ဒိက့ၤၦၤကလုာ်ႇၦၤလၢပခိၣ်ပဃၢၤတဂ့ၤအဂီၢ် ပကကွၢ်ထံတၢ်ဒီးဃုသ့ၣ်ညါတၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတုၤအ၀ံၤႇမ့မ့ၢ်တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီဒီးတၢ်လီၤတံၢ်လံန့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢ ပကဘၣ်ဘှီဘၣ်မၤဘၣ်က့ၤအီၤလၢကဒဲကဒဲအဘၢစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် စီၤထဲဒၢၣ် ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီနံၣ်(၂၇၆၃),နံၣ်ထီၣ်သီကဟဲစိာ်န့ၢ်ၦၤတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါတၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဒ်သိးပကပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်လိာ်က့ၤသးဃူဃူဒီးနုာ်လီၤမၤဆူၣ်ထီၣ်က့ၤသကိးဆူပၦၤကလုာ်အဖီတၢၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဃူဃူဒ်ပမၤန့ၢ်မၤသ့အသနၢၣ်စုာ်စုာ်ဒီး တၢ်ထံတၢ်တီ ကဆိၣ်ဂ့ၤက့ၤၦၤႇပကၦဲၤဒီးဂံၢ်ဘါအသီတၢ်ကူၣ်တၢ်ဖးလၢအသီဒ်သိးပကတုၤက့ၤဆူပၦၤကလုာ်အဖီတၢၣ်လၢအဆိအချ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် စီၤထဲဒၢၣ် ဆၢဂ့ၤဆါ၀ါ၀ဲၦၤကလုာ်ကိးဂၤဒဲး န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတကတီၢ်ဃီဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ...
KNLA ဒီး BPHWT ဒုးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲ(Medic)ကသံၣ်သရၣ်ၦၤမၤတၢ်ဖိ ၄၀ ဂၤ
လါယနူၤအါရံၤ ၈ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၆ သီ အနံၤန့ၣ် (KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သး သုးကသံၣ်၀ဲၤဒ့ဒီး ထၢၣ်၀ံချၢဆူၣ်ချ့ ၦၤမၤတၢ်ဖိကရူၢ်(BPHWT) ခံဒူၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒုးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ကဒီး၀ဲ(Medic)ကသံၣ်သရၣ် ၦၤမၤတၢ်ဖိ ၄၀ ဂၤ ဒီး မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်မၤလိမူး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ(KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သးသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်အိးထီၣ်(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်ထၢၣ်၀ံချၢဆူၣ်ချ့ၦၤမၤတၢ်ဖိကရူၢ်(BPHWT) ၦၤနဲၣ်တၢ် သရၣ်စီၤ၀့ကၠီၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢပထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအါထီၣ်တၢ်လိၣ်တၢ်လဲးလၢကသံၣ်သရၣ်န့ၣ်အိၣ်တလၢတလီၣ် ဘၣ်တၢ်အိၣ်သးဒီးလီၤဆီဒၣ်တၢ်လၢတၢ်ကူစါယါဘျါၦၤကသ့ကန့ၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးၦၤပမၤၦဲၤကသ့အဂီၢ်န့ၣ် ပအိးထီၣ်သိၣ်လိန့ၢ်အီၤ(Medic)တၢ်မၤလိမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလိဘျီ၀ဲအံၤတၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်အီၤဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၃)လါယနူၤအါရံၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤ၀ဲတနံၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိး တၢ်မၤလိအံၤအပူၤတၢ်သိၣ်လိန့ၢ်၀ဲအဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဃူးတၢ်ဃၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤႇကသံၣ်ကသီအဂ့ၢ်ႇတၢ်ကူစါယါဘျါ တၢ်စူးတၢ်ဆါအဂ့ၢ်ႇတၢ်ကွၢ်ထွဲမိၢ်ဒီးဖိဆံးအဂ့ၢ်ႇဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကွဲးတၢ်ကါဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်မူးတၢ်ရၢ်ကသံၣ်ဂ့ၢ်၀ီ ပီညါအဂ့ၢ်အကျိၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ(BPHWT)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဟဲထီၣ်(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိတဖၣ်အိၣ်ဟဲ၀ဲဒၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ဟီၣ်က၀ီၤ သုးက့(၇)ဘ့ၣ်အပူၤဒီး ဖဲန့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဘှဲႇကရ့ၣ်နံၣ်ႇပလီၣ်ကလုာ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘၣ်က့ၤလီၤမၤစၢၤက့ၤ တၢ်လၢသုးက့ႇသုးရ့ၣ်လၢအကစၢ်တၢ်လီၢ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခါဆူညါဒ်သိးကွၢ်ထွဲမၤစၢၤက့ၤၦၤကလုာ်ကသ့အဂီၢ်ဒီးခီဖျိတၢ်ဂံၢ်ဆံးအါစၢ်အိၣ်လၢဆူၣ်ချ့ၦၤမၤ တၢ်ဖိတကပၤအဃိဘၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်ကသံၣ်တၢ်မၤလိအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤအဲၣ်န့ၢ်ကီၢ်လၢအစံၣ်လီၤ(Medic)ကသံၣ် တၢ်မၤလိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယဟဲထီၣ်တၢ်သိၣ်လိဘျီ၀ဲအံၤလၢယဂီၢ်န့ၣ်ကဲဘျုးကဲဖှိၣ်ဒိၣ်မးလီၤႉပထီၣ်(Medic)တဘျီအံၤ ဒ်သိးပကက့ၤတိစၢၤမၤစၢၤက့ၤတၢ်လၢပၦၤကလုာ်အဂီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢပသုးရ့ၣ်သုးက့ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤမီၤနီၤႉဘၣ်မနုၤအဃိလဲၣ် န့ၣ် ပထံၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်လီၤဟိဘၣ်ဃးလၢကသံၣ်ႇကသံၣ်သရၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤဘၣ်ဃးလၢဆူၣ်ချ့ၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဃိယဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်မၤလိတခီးညါအံၤလီၤႉခါဆူညါယက့ၤမၤစၢၤက့ၤတၢ်ကသ့မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤအံၤတၢ်လီၤဟိလီၤဖျဲၣ်တၢ်လိၣ်တၢ်လဲးအိၣ်ဒံးအါမးလၢဆူၣ်ချ့ တကပၤအဃိဆၢမုၢ်လၢ်လၢစၢၤသွဲၣ်သီတဖၣ်ကမၤဆူၣ်ထီၣ်တၢ်လၢဆူၣ်ချ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဖံး တၢ်မၤတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤအဲၣ်န့ၢ်ကီၢ်စံးအါထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤတၢ်ပျၢ်(Medic)ကသံၣ်တၢ်မၤလိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ–၂ ပဒိၣ်စီၤလၣ်ထိႇ ဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤခိၣ် ပဒိၣ်စီၤဒဲမိခ့ၤႇ (KNLA)လီၢ်ခၢၣ်သးသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် သုးကသံၣ်၀ဲၤဒ့ မူဒါခိၣ်...
(၂၀၂၃)တနံၣ်အတီၢ်ပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအၦၤသံ(၈၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် (သုးက့ ၅) ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါယနူၤအါရံၤ ၆ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်(၂၀၂၃) လါယနူၤအါရံၤ တုၤလၢလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် လၢတနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအၦၤဒီး ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်-KNLA (သုးက့ ၅) အၦၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲ(၁၈၅၇)ဘျီဒီး ဖဲန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအၦၤသံ၀ဲဒၣ်(၈၅၇)ဂၤ, ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၆၀၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၄ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတနံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤသုးကီၣ်ကးသံဃိးကယၤဘျဲၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်တဂၤႇသုးခိၣ်ဖိတဂၤႇ သုးစကီၤ(၂)ဂၤႇသုးစကီၤပြံတဂၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးသုးကီၣ်ကးအဒဲတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်(၃၁)ဖျၢၣ်ႇသိလ့ၣ်ဟးဂီၤ၀ဲ ဒၣ်(၁၃)ခိၣ်ႇအကသ့ၣ်သံ၀ဲ(၁၁၄)ဒုႇဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၃၆)ဒုဒီး(သုးက့ ၅)အၦၤဖီၣ်န့ၢ်၀ဲဒၣ်သုးကီၣ်ကးအကသ့ၣ်(၆)ဒု အဂ့ၢ်န့ၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတနံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤမ့မ့ၢ်လၢ KNLA(သုးက့ ၅)တကပၤန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူလၢ ထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်ခဲလၢာ်(၄၅)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်(၁၈၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢမုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအိၣ်၀ဲ (၇၄)ဘျီႇတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်(၂၈၃)ဖျၢၣ်တကးဒံးဘၣ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ဆူကမျၢၢ်တၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ (၆၄၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၃၀)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ် (၄၇)ဂၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်(၉၃)ဖျၢၣ်ႇတၢ်ဆါဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်ႇကၠိ(၄)ဖျၢၣ်ႇကၠိဘျီၣ်ဒိၣ် တဖျၢၣ်ႇတၢ်ဘါယွၤသရိာ်(၆)ဖျၢၣ်ႇတၢ်ထုကဖၣ်ဒၢး(၂)ဖျၢၣ်ႇသိလ့ၣ်(၂)ခိၣ်ႇသိလ့ၣ်ယီၢ်(၃)ခိၣ်ႇအ့ထနဲးတစူၢ်ႇ စဲးဂံာ်ဘုတဖျၢၣ်ႇစဲးထဲၢ်တၢ်(၄)ဖျၢၣ်ႇမ့ၣ်အူစဲးတဖျၢၣ်ႇဘုဖီတဖျၢၣ်ဒီးချံ(၂)ဘ့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိကဘီယူၤဒီးကျိဖးဒိၣ်အံၤအဃိဘၣ်သံစ့ၢ်ကီး၀ဲၦၤကမျၢၢ်အကျီၢ်ႇပနၢ်ႇထိးႇဆီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တကးဒံးဘၣ်သုးကီၣ်ကးအၦၤဟံးန့ၢ် ဆူၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်အစ့လၢစ့ယိၤ(၂၈၀ႇ၀၀၀)ဘးႇ စ့ပယီၤတကလီၢ် (၁၀၀၀၀၀)ကၠးဒီးလီတဲစိ(၃)ဖျၢၣ်ႇစဲးကတိၤတၢ်တဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး(၂၀၂၃)တနံၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢအိၣ်မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤ တဖၣ် (KNLA)ထီၣ်န့ၢ်၀ဲတဖျၢၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ သုးကီၣ်ကးအၦၤ ဟဲက့ၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤလၢ(သုးက့...
ပယီၤသုးဒီး(BGF)မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံဒီးခၠီနခွး မၢၦၤကမျၢၢ်ဟးဆှဲးဟးပလဲ၁်သး
လါယနူၤအါရံၤ ၅ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤထီၣ် ၁ သီအနံၤန့ၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ဒီးတလၢၤကီၢ်စဲၣ်- ကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ်အဆၢ ခၠီနခွးႇတီၤကလ့သ၀ီတကပၤန့ၣ် ဖဲပယီၤသုးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)သူ၀ဲဒၣ်အနီၣ်ဂံၢ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲ၀ံၤလီၢ်ခံ တကီၢ်ခါခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်မၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီးမၢၦၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟးပလဲာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤ(BGF)ဟဲတုၤဒီဒူၣ်ညါႉဆီလီၤသးဖဲခၠီနခွးအံၤတၢ်လီၢ်တဘျုးတီၤညါႉ ပယီၤသုးန့ၣ်တမၢၦၤအိၣ်လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံပူၤလၢၤဘၣ်မၢၦၤသုးလီၢ်သုးကျဲခဲလၢာ်လီၤႉပယီၤသုးတဲ၀ဲလၢ(PDF), ၦၤကညီသုးမ့ဟဲန့ၣ်ကျိဖးဒိၣ်ကလီၤတဲာ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအဃိၦၤလဲၤထီၣ်သုးလီၢ်လၢမူၣ်ဒိၤႇမီၣ်လမၠဲၣ်တကပၤန့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၃ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးဒီး(BGF)နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်ကဒါအလီၢ်လၢခၠီနခွး တတါကၠိတၢ်လီၢ် တကပၤန့ၣ်ဒီးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ကတီၤထီၣ်သးလၢကက့ၤခးခီၣ်ဆၢကဒါ၀ဲအဃိပယီၤသုးအံၤမၢၦၤကမျၢၢ်ဟးပလဲာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢ တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးအိၣ်ဆီလီၤသးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢ (KNLA)သိၣ်မှံၤသုးပာ်ဖှိၣ်(PDF)သုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤတပယူာ်ဃီဒံးန့ၣ်လီၤႉဒ်န့ၣ်အသိးလၢကီးတရံး၀့ၢ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိသုးကီၣ်ကးတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်ဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ် အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢက၀ီၤဒ့၀့ၢ်ပူၤႇလၢဒြိနါက့ဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲစ့ၢ်လီၤႉၦၤကမျၢၢ်လၢအက့ၤအိၣ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤ တဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိး(PDF)အၦၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇတီၤကၠၤအ့ဒီးဂီၤလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ တၢ်လီၢ်လၢပယီၤသုးအိၣ်ဆီ လီၤသးအလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤကဲထီၣ်အဃိမၠၣ်၀တံၣ်ကီၢ်ဆၢ ပနံာ်တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤအကျိၤအံၤဆိကတီၢ်ကွံာ်သးဒီး လၢအ့ရှါကျဲမုၢ်တကပၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်လၢအတီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်အံၤကတာ် ထီၣ်သးလၢကျဲပူၤကအိၣ်လၢအခိၣ်(၂၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ညါဒီးတုၤလၢခဲအံၤကတာ်ထီဒံး၀ဲအသိးၦၤနီသိလ့ၣ်ဖးဒိၣ်ဖိဒီး ဟံၣ်ဖိဃီဖိတနီၤထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲလၢကအီၣ်ကအီအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
(KNLA)သုးပ၁်ဖှိၣ်နုာ်လီၤဒိၣ်စိနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်၀ံၤလီၢ်ခံသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲး
လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃) လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤဒိၣ်စိ၀ဲနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်န့ၢ်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်(၂၆)သီအနံၤန့ၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်နုာ်လီၤခး၀ဲသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢအိၣ် နၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤသုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးကအိၣ်လၢတနွံဘျဲၣ်လံအဃိမ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် စ့ၢ်ကီးက့ၤလၢဟံၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်ပိာ်ခွါလၢအစံၣ်ထီၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကဘီယူၤန့ၣ်ဂီၤခီအမ့တဟဲဘၣ်န့ၣ်မုၢ်နၤခီန့ၣ်အဟဲလီၤႉအဆၢတတဲာ်နီတသီဘၣ်ႉတဘျီတခီၣ်န့ၣ် ဟဲခးလီၤ၀ဲဂီၤခီတဘျီဟါခီတဘျီႇဘၣ်ဘျီဘျီန့ၣ်တနံၤဃီန့ၣ်ဟဲခးလီၤ၀ဲအိၣ်ခံဘျီသၢဘျီညါႉမ့ဟဲဘျီန့ၣ်ခးလီၤတၢ်လီၤႉကဘီယူၤက့ၤ၀ံၤလီၢ်ခံဘျီပယီၤသုးစးထီၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤႉပထံၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉ ဖဲမဟါန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်လီၢ်သၢတီၤညါႉၦၤက့ၤလၢ၀့ၢ်ပူၤတဘူၣ်နီတဂၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤတမ့ၢ်ထဲနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ပူၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီလၢပဲနွဲၤကိ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီအပူၤ စ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီးလၢပဲနွဲၤကိ၀့ၢ်ဃုာ်ဒီးလၢၢ်ဒိၣ်၀့ၢ်တကပၤန့ၣ်ၦၤလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်ဒီး လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်၀ဲလၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ႇဖၠူဒီး၀့ၢ်လၢအဂၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်ၦၤကမျၢၢ်ဒုလဲၤစံၣ်ထီၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလီၤႇသ၀ီပူၤန့ၣ်ၦၤတအိၣ်အါအါလၢၤဘၣ်ႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တုၤလၢပဲနွဲၤကိညါအဃိလၢပဲနွဲၤကိတကပၤန့ၣ်ၦၤတပျဲလဲၤ၀ဲလၢၤဘၣ်ႉလၢလၢၢ်ဒိၣ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ၦၤပံးဃာ်၀ဲႉၦၤလဲၤစံၣ်ထီၣ်လၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤႉစဲးကၢး(ကဲၤရံၤ)အဘူးအလဲစ့ၢ်ကီးစးထီၣ်လၢ လၢၢ်ဒိၣ်တုၤလၢချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်န့ၣ်ထီၣ်တုၤလၢတကလီၢ်ဘျဲၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးထီၣ်၀ဲဒၣ်နၣ်သၤကွ့ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အံၤဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိ သုးကီၣ်ကးအၦၤ လၢအိၣ်ကတာ်ထီလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဘီယူၤဟဲတၢၤလီၤန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်၀ဲဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်သုးပာ်ဖှိၣ်မၤန့ၢ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံး ၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိလၢဘူးဒီး ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီး(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တဂၤစံး၀ဲလၢ“ပတထီၣ်န့ၢ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်နီတဖျၢၣ်ဒံးဘၣ်ႉပယီၤသုးအိၣ်ကတာ်ထီသး ဖဲန့ၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢကဘီယူၤဟဲဆှၢန့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်မၤန့ၢ်၀ဲဒၣ်ကအိၣ်ထဲသၢဘိၣ် လွံၢ်ဘိၣ်လီၤႉခီဖျိသုးပာ်ဖှိၣ်ဒိၣ်စိဃာ်၀့ၢ်လံအဃိတလိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤလၢၤဘၣ်ႉတၢ်ဘိၣ်လၢအလီၤတဲာ်လိၤလိၤလၢပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤန့ၢ်၀ဲႇမ့မ့ၢ်တၢ်ဘိၣ်လၢလီၤတဲာ်လၢတၢ်ချၢညါန့ၣ်ပမၤန့ၢ် ခဲလၢာ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်အသိးန့ၣ်စးထီၣ်လၢတၢ်ဒုးစးထီၣ်ကဲထီၣ်တုၤလၢလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် (၃၁)သီန့ၣ်ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢနၣ်သၤကွ့၀့ၢ်ဒီးပဲနွဲၤကိ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီပူၤအိၣ်တစှၤန့ၢ်အဖျၢၣ်(၅၀)ညါဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိၦၤကမျၢၢ်သံ(၉)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိသၣ်တဖၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ် (၁၃)ဂၤ န့ၣ်လီၤႉ
တလါအတီၢ်ပူၤတၢ်ထီၣ်န့ၢ်သုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအၦၤသံ(၁၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် KNU(သုးက့ ၅)ထုးထီၣ်ပ၁်ဖျါ
လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်တလါ အတီၢ်ပူၤ တၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲပယီၤသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်ဒီးခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးအပူၤသုးကီၣ်ကးအၦၤသံ၀ဲဒၣ်(၁၂)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်အါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒၣ် ခဲလၢာ်(၈၇)ဘျီဒီး သုးကီၣ်ကးအၦၤသံ၀ဲဒၣ်(၁၂)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၅၇)ဂၤဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်ကး အသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢတလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်မ့မ့ၢ်(KNLA)တကပၤခီန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤကွံာ်အသးသမူလၢ ထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်(၆)ဂၤႇဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၄၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်တကပၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲဒူသ၀ီပူၤအိၣ်၀ဲ(၄၂)ဖျၢၣ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးတလါအတီၢ်ပူၤပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အိၣ်၀ဲ(၉)ဘျီအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိဘၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်ႇ တၢ်ဘါယွၤသရိာ်(၁)ဖျၢၣ်ႇတၢ်ထုကဖၣ်ဒၢး(၁)ဖျၢၣ်ႇဘုဖီ(၁)ဖျၢၣ်ႇစဲးကၢးတခိၣ်ႇချံစဲး(၂)ဘ့ၣ်ဒီး ၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဒၣ်တဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
KNU(သုးက့ ၂)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤသုးကီၣ်အၦၤကၢတီၢ်ကွံ၁်အသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်
လါယနူၤအါရံၤ ၄ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂)ဟီၣ်က၀ီၤ ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် မိၤန့ၢ်ၦၤကရူၢ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးအအသုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်လၢအိၣ်ဖျ့ဆၣ်လိၤ(ဖလေးဆာလို)သ၀ီ တၢ်သွၣ်ခိၣ်အံၤ အၦၤသုးဖိတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ် ကၢတီၢ်ကွံာ်သုးကလၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါ လါယူနူၤအါရံၤ ၃ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ ဖျ့ဆၣ်လိၤပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်သုးကီၣ်ကးဒုးယၤပၢဆှၢရဲၣ်ကျဲၤသုး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်ခ့ၣ်(စကခ-၂၀)စုတီၤဖီလာ်အံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)မၤတဲာ်တၢ်အီၣ်ကျဲကအိၣ်လၢ(၆)လါဃၣ်ဃၣ်လံဒီးဒ်န့ၣ်အသိးကလီမံၤဒဲ ပယီၤသုးကလၢၤအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်မၤတဲာ်၀ဲတၢ်အီၣ်ကျိၤကအိၣ်လၢ(၃)လါဃၣ်ဃၣ်လံန့ၣ်လီၤႉစးထီၣ်ဖဲန့ၣ်လီၢ်ခံခီဖျိ ပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်ကၢတီၢ်ကွံာ်အသုးကလၢၤဒ်အံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးလံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအၦၤကၢတီၢ်ကွံာ်သုးကလၢၤ(၂)ဖျၢၣ်၀ံၤလီၢ်ခံဖဲ(KNLA)နုာ်လီၤမၤဆှဲတၢ်လီၢ်အခါမၤန့ၢ်၀ဲဒၣ် ကျိချံၦာ်သၣ်လၢသုးကလၢၤပူၤအါမးဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲသုးကလၢၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သး လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလၢတၢ်ကၢတီၢ်၀ဲဒၣ်(၂)ဖျၢၣ်အံၤအဆိကတၢၢ်တဘျီအ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်ဟဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆီလီၤသး၀ဲဖဲ(၁၉၇၅)နံၣ်ဒီးဖဲ(၁၉၇၉)နံၣ်အခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးထီၣ်ကွံာ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်လၢခံတဘျီန့ၣ်ဖဲ(၂၀၀၆)နံၣ် အခါသုးကီၣ်ကးအသုးတြိၤ(၆၆)တီခိၣ်ရိၣ်မဲနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်လီၢ်ခၢၣ်သးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတၢ်ဂီၤအသိးန့ၣ်ပယီၤသုးလၢကၢတီၢ်ကွံာ်သုးကလၢၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲ ခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ-၅၈၁)ဒီးမ့မ့ၢ်လၢပယီၤသုးဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးခီန့ၣ်လံာ်တၢ်ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါဃာ်သး တအိၣ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်မၤတဲာ်ကွံာ်သုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤတဖၣ်အံၤတၢ်အီၣ်ကျိၤအဃိ သုးကီၣ်ကးအၦၤကၢတီၢ်ကွံာ်အသုးကလၢၤအံၤတမ့ၢ်ကဲထီၣ်သးထဲလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၂)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤဘၣ် မ့မ့ၢ်တခီသုးကီၣ်ကးအသုးကလၢၤလူၢ်လၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်မၤတဲာ်ကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ် တၢ်ဆဲးကျိးဒီးတၢ်အီၣ်ကျိၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ