ခၠီနခွးတၢ်ဒုးအပူၤသုးကီၣ်ကး(ခမရ–၅၅၇)သုးရ့ၣ်ခိၣ်ဒီး(BGF)သုးရ့ၣ်ခိၣ်သံ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠ့ကီၢ်ဆၣ် ဒီး တလၢၤကီၢ်စဲၣ် ကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ်အဆၢ ခၠီနခွးသ၀ီဒီးဒူသ၀ီလၢအိၣ် တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၇ သီအနံၤ ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤဒီး ကညီဒီကလု၁် တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိတၢ်ဒုးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤ သုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ–၅၅၇)သုးရ့ၣ်ခိၣ်ဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF–၁၀၂၂)သုးရ့ၣ် သုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ သံ၀ဲဒၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ် က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်အၦၤလၢအသံသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၅၇) သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် မၠိကိၤကိၤ၀့ ဒီး သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF–၁၀၂၂)သုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ စီၤနီၢ်တယၢ် အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ် ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အၦၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“မဟါန့ၣ်ဘၣ်ဃး(BGF)သုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ သံဒုပပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤအီၤန့ၢ်လီၤႉ ဖဲ ၂၆ သီန့ၣ် ၦၤလဲၤတ့ၢ်ဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လၢခၠီနခွးအဃိပယီၤသုး(ခမရ–၅၅၇)သုးရ့ၣ်ခိၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်ဂီၢ်ဂ့ၢ် မၠိကိၤကိၤ၀့ နါက့ဘၣ်၀ဲဒၣ် အဖံဘၣ်ခိၣ်ဒီးအစုဒုၣ်မီၤနီၤႉမုၢ်၀ါထီၣ် ၂၇ သီဘျီ ၦၤခးအီၤဒီးတနဲးဖၢးဘၣ်၀ဲဒၣ်အခီၣ်ကံၣ်ဒုၣ်ဘျီ သံ၀ဲဖဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၈ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်အဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)တဖၣ် ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢ တီၤကလ့သ၀ီမုၢ်ထီၣ် လၣ်ကစဲသ၀ီပူၤအဃိ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခၠီနခွးစ့ၢ်ကီးတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ် ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ပယီၤသုးအနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၃၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အံၤဒီး(BGF)ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်လၢလၣ်ကစဲသ၀ီတကပၤန့ၣ်ႉ...
ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိ အီးဖးဖိသ၀ီ တပွဲဖိဘၣ်ဒိ(၂)ပါ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးအပူၤ ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၇ သီ ဟါခီ ၅ နၣ်ရံၣ်တခီ အဆၢကတီၢ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လၢအီးဖးဖိသ၀ီပူၤအဃိ တပွဲဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၂)ပါအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢအီးဖးဖိသ၀ီ သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤ(၄)ဖျၢၣ်အဃိ တပွဲဖိလၢအသးနံၣ်အိၣ်(၁၆)နံၣ်တဂၤအံၤဘၣ်၀ဲဒၣ်အခီၣ်ဒုၣ်သၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တပွဲဖိလၢအသးအိၣ်(၁၄)နံၣ်အံၤခီန့ၣ် ဘၣ်၀ဲဒၣ်အခီၣ်ကံၣ်ဒုၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သ၀ီဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢအီးဖးဖိသ၀ီ သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤ(၄)ဖျၢၣ်အဃိန့ၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တပွဲဖိ(၂)ပါမီၤနီၤႉသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉအိၣ်ဒၣ်ပယီၤသုးခးဟးလီၤနါစိၤတၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်မ့ၢ်၀ဲပယီၤသုးမျိာ်သုးရ့ၣ်(၃၁၂)လၢအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ကပၤ လဲၤ၀ၣ်သ၀ီအံၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ တဂၤစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်ဟးခးနါစိၤကျိဖးဒိၣ်ဘျီဘၣ်၀ဲၦၤကညီန့ၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤတၢ်န့ၣ်အကျိၤတဘၣ်ဘၣ်ႉ ၦၤကမျၢၢ်ဒုအိၣ်ဒၣ်ပယီၤသုးမ့ဟဲထီၣ်န့ၣ်စံၣ်ႇလၢအံၤတဒူၣ်နါက့မ့ဟဲထီၣ်န့ၣ်စံၣ်လီၤအဃိဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပူၤလီၤႉခဲအံၤတမ့ၢ်ဒ်န့ၣ်လၢၤဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးခးနါစိၤတၢ်ဒီယုၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဟးအိၣ်ဆီလီၤသးလၢကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ၀း၀းတရံးဒီး ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒုးမဲာ်သၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤသ့အဃိ၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးစံၣ်ပလဲာ်သးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ၦၤမ့လဲၤဟံပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးက၀ီၤဒ့လံ၁်အုၣ်သးန့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်စ့
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ၦၤမ့လဲၤဟံပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီးက၀ီၤဒ့ပၢပြးရူလံာ်အုၣ်သးန့ၣ် ဘၣ်ဟ့စ့ကိးဂၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကလဲၤထံၣ်ၦၤအိၣ်လၢဃိာ်ပူၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ်ဖဲၦၤလဲၤဟံကီၢ်ဆၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်အလံာ်အုၣ်သးဒီး က၀ီၤဒ့အလံာ်အုၣ်သးအခါက၀ီၤဒ့ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဟ့ၣ်၀ဲစ့(၅၀၀၀)တုၤလၢ(၁၀၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မ့မ့ၢ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်ပလဲၤထံၣ်ၦၤလၢဃိာ်ပူၤမၢ်မၢ်လီၤႉနမ့လဲၤဟံလံာ်အုၣ်သးတဘျီန့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်ယဲၢ်မၢႉနမ့တဟ့ၣ်ဘၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တမၤန့ၢ်နၤဘၣ်ႉနမၤ၀ံၤနမ့လဲၤၦၤထံၣ်ၦၤလၢဃိာ်ပူၤန့ၣ်နတဲဘၣ်တၢ်ထဲ(၂၀)မံးနံးလီၤႉလီၢ်ခံအံၤမၤ၀ဲဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉအပူၤကွံာ်န့ၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်အလဲတအိၣ်နီမံၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤအီၣ်စ့ဟဲအါထီၣ်ႉဖဲဒ၀ဲၢ်အံၤနမၤတၢ်တနံၤန့ၣ်မးန့ၢ်ထဲယဲၢ်မၢကၠးလီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ပလီကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီး နမ့ကလဲၤဆူ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် နဘၣ်လဲၤမၤန့ၢ် ဒူသ၀ီက၀ီၤဒ့လံာ်အုၣ်သးလၢပၢပြး၀ဲၤဒၢးတဖၣ်အအိၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်စ့ၢ်ကီးစ့ဒီးက၀ီၤဒ့လံာ်အုၣ်သးမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ပယီၤသုးဖီၣ်ဃ့အီၣ်နၤစ့အဂ့ၢ်န့ၣ် ပလီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပလီလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢပလီ၀့ၢ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးၦၤဘၣ်မၤလံာ်အုၣ်သး စ့ၢ်လီၤမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟဲထီၣ်လၢ်၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်လံာ်အုၣ်သးမ့တပၣ်ဘၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ခိးတၢ်ဖဲတၢ်သမံသမိး တြဲၤတဖၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်နၤစ့နဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤလီၤႉတဘျီတခီၣ်လံာ်အုၣ်သးပၣ်လံန့ၣ်မးအ၀ဲသ့ၣ်မၤတံာ်တာ်နၤ နဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤလီၤႇလၢာ်၀ဲခံဘျီန့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ဒီးဘျံး၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီးအပူၤကွံာ်လၢညါတၢ်ဘၣ်လဲၤတၢၣ်၀ဲၦၤတမှံၤစရီ တလါတဘျီလီၤဒီးဘၣ်ဆၣ်လီၢ်ခံအံၤဘၣ်လဲၤတၢၣ်ၦၤတမှံၤစရီလၢက၀ီၤဒ့ရူအံၤတနွံတဘျီဒီးနလဲၤတၢၣ်ၦၤတမှံၤစရီ တဘျီန့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်စ့(၅၀၀၀)ကၠးညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်ထီၣ်အိၣ်လၢ ခူပူၤ၀့ၢ်ပူၤအံၤတဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကငါအိၣ်ဟံၣ်ကငါအိၣ်ဒၢးခါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်ဃ့ၢ်မှံ ဟးဖျိးတဖၣ်အံၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်သၢသီတပယူ၁်ဃီအဃိကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤအကျါပၣ်ဃု၁် ဖိသၣ်(၃)ဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၃)ဟီၣ်က၀ီၤ မူကီၢ်ဆၣ်ဒီး လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အပူၤ လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၁ သီ တုၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃အနံၤ ခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ် အဃိ ၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိ(၈)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲဖိသၣ်(၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၁ သီအနံၤ လၢမူကီၢ်ဆၣ် ငနွါစ့ၣ်သ၀ီအပူၤ ခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်ၦၤဖိသၣ်အနံၣ်(၁၀)ဆူဖီလာ်(၂)ဂၤႇ ပိာ်မုၣ်တဂၤဒီးပိာ်ခွါတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီအနံၤ ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် တီၤကၠီၤပီၣ်သ၀ီပူၤ ၦၤဖိသၣ်အနံၣ်(၁၀)တဂၤဒီးပိာ်မုၣ်(၃)ဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လၢၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဖဲအံၤအိၣ်သၢသီဆဲးတဲးလံႉ ဖဲန့ၣ်တီကၠီၤပီၣ်သ၀ီပူၤၦၤဖိသၣ်ဘၣ်ဒိ(၁)ဂၤဒီး ၦၤပိာ်မုၣ်ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၃)ဂၤမီၤနီၤႉ မ့မ့ၢ်လၢၦၤဖိသၣ်တဂၤန့ၣ်ဒုဘၣ်ဒိဖးနးညါႉတၢ်ဒုးတကဲထီၣ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ႉ အဲၣ်ဒိးခးလီၤ၀ဲတီတီဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ််အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၂ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢမူကီၢ်ဆၣ် ယ့ၤလဲသ၀ီ တၢ်ဟ့ၣ်ကသံၣ်ဒၢးဒီးကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒီတကျိၤညါအဃိ တၢ်ဘါယွၤသရိာ်ဃုာ်ဒီးကတီၤဆိကၠိအံၤဟးဂီၤ၀ဲအသိး ဟံၣ်အိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ကပၤဖဲန့ၣ်တဖျၢၣ်စ့ၢ်ကီးမ့ၣ်အူအီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီ ဒီး ၂၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး ခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လၢ...
ပယီၤသုးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်လၢတီအူ၀့ၢ်ပူၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် တီအူ၀့ၢ်က၀ီၤဒ့ဒီးကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်တလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ ပယီၤသုးသမံသမိးတၢ် ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဂၢၢ်ထီၣ်လံဘၣ်ဆၣ်လၢတီအူ၀့ၢ်ကျဲမုၢ်ဖီခိၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဟးအိၣ်ဆီလီၤသးတုၤလၢ၀့ၢ်ပူၤႇ က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤအါမးဒီးအိၣ်ခိးသမံသမိးသံဒိးသံကွၢ်တၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ “ဖဲတၢ်တသီခံသီအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်ပယီၤသုးဟးထီၣ်က့ၤလီၤဟူးဂဲၤအါမးႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်သမံသမိးႇသမံသမိးတၢ်လၢက၀ီၤဒ့၀့ၢ်ပူၤႇဟးအိၣ်ခိးတၢ်လၢကျဲမုၢ်ခိၣ်ဒ်န့ၣ်ဟဲအါထီၣ်မီၤနီၤႉဖဲမဟါလၢက၀ီၤဒ့ (၂၀)မၠိၣ်ကၠံကျဲန့ၣ် သုးနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်လၢအကယၤညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီ အနံၤ န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲလဲၤလီၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတီအူ၀့ၢ်ပူၤအံၤအခါစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဒီး ၦၤဃ့အီၣ်စ့စ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိလၢအအိၣ်ဘူးဒီးတီအူ၀့ၢ်အံၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တီအူ၀့ၢ် ထိိဘိၤသ၀ီဖိတဂၤ စံး၀ဲလၢ“နမ့လဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးတၢ်မၢ်မၢ်လီၤႉတဘျီညါအံၤ အ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်ႉတဘျီတခီၣ်အသမံသမိးသံကွၢ်နၤ၀ံၤဃ့နၤစ့ႉဟးထီၣ်က့ၤလီၤတမုာ် လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးပာ်ပနီၣ်ဃာ်၀ဲလၢတဘၣ်ၦ့ၤဟုသးအါန့ၢ်အထၢၣ်(၁၀)ဘၣ်ဒီး နစိာ်မ့အါန့ၢ်အထၢၣ်တဆံန့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်ဃ့အီၣ်စ့တကးဒံးဘၣ်သ့ကွံာ်၀ဲဟုသးထၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီး ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤ ဟဲခးလီၤတၢ်လၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ် နကါမီၣ်သ၀ီပူၤအဘျီတဖၣ်အဘျီအဃိ ၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဒံး၀ဲဒၣ် (၁)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤ တၢ်ခးသံသုးကီၣ်ကးအသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ တဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ် ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤ ဖဲတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီ ဂီၤခီ ၉ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ခးသံ၀ဲဒၣ်သုးကီၣ်ကးအသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ အ့ခၠါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ သုးခိၣ်ဒိၣ်ဖိ အ့ခၠါလၢတၢ်ခးသံအီၤအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကီးတရံး ခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၉၇)ဒီး တကတီၢ်ဃီဖဲအမူဒါလီၤဘၣ်လၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်အံၤအခါတဂီၤအံၤဘၣ်တၢ်ခးသံအီၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ဟီၣ်က၀ီၤကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“သုးကီၣ်အသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ အ့ခၠါန့ၣ် တၢ်ခးသံအီၤဖဲတဂီၤညါအံၤႉ အလဲၤတံာ်ခိၣ်လၢတၢ်တံာ်ခိၣ်ကျးလီၢ်ဘျီတၢ်ခးသံအီၤလီၤႉအ၀ဲန့ၣ်အလဲၤဖဲန့ၣ်မၢ်မၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤအံၤ သုးကီၣ်ကးအၦၤဃုာ်ဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ် (KNLA),ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(PC),သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF),တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA) ဒီးတလၢၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်ဟူးဂဲၤ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ခးသံသုးကီၣ်ကးအသုးရ့ၣ်ခိၣ်–၂ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ကရူၢ်ကရၢဖဲလဲၣ်တဒူၣ်အတၢ်မၤလဲၣ်န့ၣ် တၢ်ထုးထီၣ် ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်ဒံးဘၣ်ဒီးဒ်န့ၣ်အသိးပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်စ့ၢ်ကီးပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီ တန့ၢ်ဒံးဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ပူၤ ဖီၣ်စုက၀ဲၤလၢတၢ်တသ့ၣ်ညါအမံၤတဖၣ် ခးသံ၀ဲဒၣ် သုးကီၣ်ကးဒီးၦၤလၢအဆီၣ်ထွဲအ၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ(KNU)ထုးထီၣ်လံ၁်လၢသုးကီၣ်ကးပၢပြးၦၤမၤတၢ်ဖိကဘၣ်ဟးထီၣ်ကွံ၁်၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ၦၤမၤတၢ်ဖိဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်အိၣ်တနီၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢ ကယဲၢ်မ့ၢ်သုးကီၣ်ကးအ၀ဲၤကျိၤ ၦၤမၤတၢ်ဖိ လၢအိၣ်ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤအံၤတဖၣ်လၢတနွံအတီၢ်ပူၤကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢ ဟီၣ်က၀ီၤပူၤဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ တကီၢ်ခါခဲအံၤ၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိတနီၤဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤန့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ထုးထီၣ်ဘိးဘၣ်ရၤ လီၤ၀ဲလၢသုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်ပၢပြးၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကၠဲးဒိႇကီးတရံးႇ စူၣ်ကလံၣ်၀့ၢ်ဒီး ဂီၤလ့ၤမၠဲၤ၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လၢတနွံအတီၢ်ပူၤကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ထုးထီၣ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်လံာ်၀ံၤလီၢ်ခံ သုးကီၣ်ကးအကၠိလၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ပူၤအံၤတနီၤဘၣ်တၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်အီၤဒီးဒ်န့ၣ်သိးၦၤမၤတၢ်ဖိတနီၤဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢ တအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်လၢပကၠိန့ၣ်ကၠိခိၣ်မၢပအိးထီၣ်ကၠိမီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်အီၤဒုအစံၣ်လံႉဖဲ၀့ၢ်ပူၤအံၤတၢ်ပံာ်ဃာ်ကၠိဒု အိၣ်တနီၤႉမ့မ့ၢ်လၢတီၤဖုၣ်ကၠိခီန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ၦၤပံာ်ဃာ်အီၤလီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကူၣ်သ့ၦၤမၤတၢ်ဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအအိၣ်တ့ၢ်၀့ၢ်ပူၤခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တမ့ၢ်လၢအဘၣ်သးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးကီၣ်ကးအံၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိကအီၣ်ကအီအဂီၢ်ဘၣ်နုာ်လီၤမၤတၢ်မၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိပိာ်မုၣ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤလၢအတဟးထီၣ်အိၣ်တ့ၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ၦၤကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လီၤလီၤဆီဆီတအိၣ်ဘၣ်မီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်မ့ဟးထီၣ်လၢတၢ်မၤန့ၣ်ဟးမၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်နီတမံၤဘၣ်ႇကအီၣ်ကအီဒၢးတအိၣ် ဘၣ်ႉ အ၀ဲသ့ၣ်တမ့ၢ်လၢအသးလီၤသုးကီၣ်ကးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါကယဲၢ်မ့ၢ်သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ခီဖျိဟံၣ်ဖိဃီဖိတၢ်ကီ တၢ်ခဲႇတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတကးဒံးဘၣ်သုးကီၣ်ကးဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံာ်အကလုာ်ကလုာ် အဃိလၢအ၀ဲသ့ၣ်ကနုာ်လီၤမၤ(CDM)အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်၀ဲဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတမ့ၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ သုးကီၣ်ကးဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀ဲၤကျိၤၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤခီဖျိဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ကယဲၢ်မ့ၢ်သုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်၀ဲၤကျိၤအ၀ဲၤဒၢးတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်ပံာ်ဃာ်၀ဲဒီးတၢ်ပၢတၢ်ပြးစ့ၢ်ကီးလဲၤတရံးသး တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ကအိၣ်လၢ(၃)နံၣ်ခိၣ်ဃၢၤလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်ခံကတၢၢ်ခီဖျိ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ထုးထီၣ်လံာ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀ဲအဃိကယဲၢ်မ့ၢ်သုးကီၣ်ကး၀ဲၤကျိၤ ၦၤမၤတၢ်ဖိ အဒိၣ်အထီတဖၣ်တနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စးထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လံဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤလၢအကဟးစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်အံၤအိၣ်ဒံး ၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးသုးကီၣ်ကးတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တီအူလီၢ်က၀ီၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်လိၣ်ဘၣ်ကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢပကိကီၢ်ခီဒိၣ် တီအူကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်သၢနွံတနွံအခါန့ၣ် ခီဖျိသုးကီၣ်ကးကဘီယူၤ ဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ သ၀ီ(၅)ဖျၢၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲ ကသံၣ်ကသီႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၇ သီ ဒီး ၁၈ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲဒၣ်သုးကီၣ်ကးခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ–၃၉) လၢအအိၣ်တီအူ(၄)တၢၣ်အံၤဒီးဖဲန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အဃိ သ၀ီလၢအိၣ်သုးကလၢၤအခိၣ် အဃၢၤလၢအမ့ၢ်ကယါပၠိခၠီႇစှါပၠိခၠီႇယ့ၤစ့ကိသ၀ီ သ၀ီခဲလၢာ်(၅)ဖျၢၣ်ၦၤကမျၢၢ် လၢအကထိဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဒံးဘၣ်အဃိတုၤလၢခဲအံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကက့ၤလၢဟံၣ်န့ၣ်လီၤႉ ယ့ၤစ့ကိသ၀ီႇကယါပၠိခၠီႇစှါပၠိခၠိသ၀ီဃုာ်ဒီးသ၀ီလၢအဂၤၦၤနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်အံၤန့ၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ဒီးသ၀ီဖိလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဘၣ်ဆၣ် လိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကသံၣ်ကသီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လီလီစဲၤခဲအံၤၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲတၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်တဖၣ် ရဲၣ်ကျဲၤန့ၢ်၀ဲတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲမီၤနီၤႉကမၤစၢၤလၢကူကူလၢလၢခဲလၢာ်ဒုအိၣ်၀ဲလဲၣ်ႉဒ်တၢ်သ့အိၣ်အသိးန့ၣ်ပမၤစၢၤလီၤႉ လီလီစဲၤပမၤစၢၤ၀ဲဒၣ်ဟုသးႇသိႇအံသၣ်ႇမိၢ်ဂံာ်သၣ်ႇပသၢသၣ်တဖၣ်တစဲးတမွဲးဒ်န့ၣ်လီၤႉလၢအံၤတကပၤခီအခိၣ်သ့ၣ် န့ၣ်လိၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီးကသံၣ်ကသီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသ၀ီဃၢၤဒီး ဖဲန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးအံၤနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ် သ၀ီပူၤဟံၣ်တဖၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်ခးလီၤစ့ၢ်ကီးကျိဖးဒိၣ်အဃိ ဖဲတၢ်တနံၤန့ၣ်ကယါပၠိခၠီႇစှါပၠိခၠိသ၀ီဖိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ(၂၀၂၁)တုၤလၢတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၃)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် လၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ် ထီတထူၣ်ကီၢ်ဆၣ် ဒီး သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ဘၣ်ဃးလၢတီအူကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤ ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ဃုာ်ဒီး တၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါ ပတာ်ၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ် ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးအဃိ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢ ကဟးလူၤ မၤနီၣ်မၤဃါတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၤနဒၣ်ဆူ...
တလၢၤဒူသ၀ီလၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤလၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်အဂီၢ် သ၀ီတဖျၢၣ်ကဘၣ်ၦ့ၤကျိ ၅ ခိၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် တလၢၤကလုာ်ဒူၣ်သ၀ီလၢအအိၣ်ဖဲကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တလၢၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်လၢအဆဲးလီၤ တၢ်ပတုာ်တၢ်ခးအံၤဟးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲတၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်လၢသ၀ီတဖၣ်အပူၤဒီး ဟ့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်တၢ်ဆီၣ်သနံးလၢ သ၀ီတဖျၢၣ်ကဘၣ်ၦ့ၤစိာ်ကျိ(၅)ခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တလၢၤသ၀ီတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကါနံၤသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“တလၢၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ဟဲလၢသ၀ီပူၤမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲဘျီကိးဖှိၣ်၀ဲဒၣ်သယဲၣ်တီသ၀ီႇကါနံၤႇငပၠီတီဃုာ်ဒီးသ၀ီလၢအိၣ်ကြုၢ်တုတကပၤန့ၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉမ့၀ံၤတဲ၀ဲလၢကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢကရူၢ်လၢ သ၀ီပူၤႇ သ၀ီတဖျၢၣ်န့ၣ်ကဘၣ်ၦ့ၤကျိ(၅)ခိၣ်ႉတဲ၀ဲလၢဟံၣ်ကိးဖျၢၣ်ဒဲးန့ၣ်ကဘၣ်ထၢနုာ်စ့လီၤႉတဲ၀ဲလၢကၦ့ၤကျိအဂီၢ်န့ၣ်ၦၤလၢအကျိၣ်အိၣ်စ့အိၣ်ဒီးၦၤလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်ကဘၣ်ထၢနုာ်အါန့ၢ်ၦၤလၢအဂၤမီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤသ၀ီဖိခီန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်သးတစၢၢ်စၢ၀ဲဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တုႇကါနံၤႇကါမယဲၣ်ႇကီၣ်လဲၣ်ႇမ့ယွၤႇကီၣ်ဘ့ႇကီၣ်ပီၣ်ႇဖယါကိႇငပၠီတီႇသယဲၣ််တီသ၀ီ သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် လၢတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်လၢသ၀ီပူၤအံၤအဂီၢ်န့ၣ် တလၢၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ် တဲဃာ်သ၀ီကရူၢ်တဖၣ်လၢကဘၣ်ၦ့ၤ၀ဲဒၣ်ကျိ(၅)ခိၣ်လၢအလုၢ်အၦ့ၤလီၤလၢ၀ဲဒၣ်လၢစ့ပယီၤအကလီၢ်(၁၄၀)ကၠး အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ သယဲၣ်တီသ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“သယဲၣ်တီသ၀ီဖိတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်တအဲၣ်ဒိးၦ့ၤ၀ဲဘၣ်ႉသ၀ီလၢအဂၤတနီၤခီဒုကၦ့ၤဖီၣ်၀ဲဒၣ်ကျိမီၤနီၤႉမ့၀ံၤဟံၣ်အိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးကဘၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်လၢအကလဲးမီၤနီၤႉၦၤလၢအထၢနုာ်တန့ၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲတဲတၢ်ဒ်အံၤကအိၣ်တလါဘျဲၣ်လံႉတုၤလၢခဲအံၤပတၢ်ဟူနီတမံၤဒံးဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ကဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဒီသဒၢသုးကရူၢ်လၢဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအံၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ်န့ၣ်ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဆဲးကျိးတလၢၤဟီၣ်က၀ီၤဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကြုၢ်တုႇကီးတရံးႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇဖၣ်အၣ်ဟီၣ်က၀ီၤၦၤကညီဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး လီၢ်က၀ီၤၦၤသူၣ်ဘီၣ် သးစၢ်တဖၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဟ့ၣ်၀ဲသုးတၢ်သိၣ်လိဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဂၢၤကီၢ်သုးႇတၢ်ဒီသဒၢသုး ကရူၢ်အံၤလၢသ၀ီတဖၣ် အပူၤဒီး ၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟီၣ်က၀ီၤသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဟ့ၣ်လီၤဖီၣ်၀ဲကျိဒီး ဘၣ်အိၣ်ခိးဟးဆှၣ်တၢ်အကလဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠဲၣ်ကၠံငူၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲ၁်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲၦၤဒီဖုလံၤ ၂ ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ ၂ ဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၂ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၀ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၀း၃၀ အဆၢကတီၢ် ခီဖျိပယီၤသုးခီၣ်သုးရ့ၣ် (ခလရ–၉၇) ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢမၠိၣ်တီၤအူက၀ီၤဒ့(၂)ပူၤအဃိ ဘၣ်သံ၀ဲဒၣ်ၦၤဒီဖုလံၤ(၂)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်(၂)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်ကဲထီၣ်သးန့ၣ်ကဘၣ်ဖဲမုၢ်နၤခီအနၣ်ရံၣ်(၁၀)တခီန့ၣ်မီၤနီၤႉ ဘၣ်၀ဲဒၣ်ခဲလၢာ်န့ၣ်(၄)ဂၤႉမ့မ့ၢ်လၢအူထိယ့ၤ(ကိး)အူကလါ ၇၅ နံၣ်အံၤဒီးအလံၤခွါဖၠိမ့ခၣ်(၁၇)နံၣ်ခံဂၤအံၤ သံ၀ဲမီၤနီၤႉ ပယီၤသုးန့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီယုၢ်ဘျီၦၤလဲၤကွၢ်တဘူၣ်နီတဂၤဘၣ်ႉခဲအံၤနါက့ခးလီၤ၀ဲမၢ်မၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးဒီးကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ၦၤကမျၢၢ်သံၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤၦၤလၢအဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါသုးမီၤစိရိၤတဖၣ် ကွဲးဖျါထီၣ်၀ဲလၢအ(ဖ့းစ်ဘူး)လၢကျိဖးဒိၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်(KNU/PDF)ခးလီၤ၀ဲဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ကီးတရံးၦၤကမျၢၢ်ခီန့ၣ်စံး၀ဲလၢခီဖျိ(ခလရ–၉၇)ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးအဃိကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ၦၤလၢအကျိၣ်အစ့အိၣ်ညါတနီၤန့ၣ်လဲၤသုးဃာ်အလီၢ်အကျဲဆူအဘူးအတံၢ်အသမူသကိးအဟံၣ်အိၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ၦၤကမျၢၢ်တနီၤခီဖျိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဟးကလဲာ်သးအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဆဲးအိၣ်ဒံး၀ဲလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအံၤန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးလၢအအိၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကအိၣ်လၢကိးမုၢ်နံၤဒဲးဃၣ်ဃၣ်အဃိ တလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤကမျၢၢ်သံ၀ဲဒၣ်(၅)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး၀ဲဒၣ်(၂၂)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်တၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ