ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပ၁်ဖှိၣ်ခိးထုးသုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ် သံ(၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃု၁်သုးခိၣ်စိတဂၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်၊ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဖဲအပူၤကွံာ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၄ သီအနံၤ သုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ်လၢအိၣ်ဘံလ့ ကလဲၤဆူ၀့ၢ်တကူၣ်တဖၣ်အံၤ ခီဖျိကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အိၣ်ခိးထုး၀ဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ သုးကီၣ်ကးသံ(၅)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးခိၣ်စိတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲးထိၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်(KRF) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၄ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ပန့ၢ်ဃာ်တၢ်ကစီၣ်လၢသုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ်(၇)ခိၣ်အံၤကလဲၤဆှၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်တဖၣ်န့ၣ် ဒီး လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ(KNLA)သုးရ့ၣ် ၃,(Tiger Group),ကၠဲးထိၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်တဖၣ်အံၤ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ခိးထုး၀ဲဒၣ်ဒီးမ့ၣ်ပိၢ်(၂)ဖျၢၣ် ဖဲမယါခၠီကျဲတၢ်လီၢ်တတီၤဒီး ဖဲန့ၣ်သုးကီၣ်သံ(၅)ဂၤႇ ဘၣ်ဒိ(၆)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRF)တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် မီၤကိ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးသိလ့ၣ်န့ၣ်အိၣ်ဟဲလၢဘံလ့ကလဲၤထီၣ်လၢ၀့ၢ်တကူၣ်တကပၤမီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်သံ(၅)ဂၤ အကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးခိၣ်ဆၣ်သၢဖီးတဂၤႉမ့၀ံၤလၢအဂၤ(၆)ဂၤခီန့ၣ်ဘၣ်ဒိနးနးလီၤႉပယီၤသုးသိလ့ၣ်ဟးထီၣ် က့ၤလီၤအါမးဘၣ်ဆၣ်သုးနီၣ်ဂံၢ်တပၣ်အါအါဘၣ်ႉပခိးထုးအ၀ဲသ့ၣ်သိလ့ၣ်ခဲအံၤန့ၣ်သိလ့ၣ်တခိၣ်န့ၣ်ပၣ်က့ၤထဲ (၁၅)ဂၤဒ်န့ၣ်လီၤႉသိလ့ၣ်န့ၣ်ဟဲထီၣ်(၇)ခိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်ဖဲသၢခိၣ်တခိၣ်န့ၣ်ဘၣ်ဖးနးညါႉဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိ ဃ့ၢ်နီထီၣ်ကွံာ်၀ဲ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲသုးကီၣ်ကးအ၀ဲၤကျိၤဘၣ်ထွဲ၀ဲၤဒၢး ႇသုးကလၢၤဒီးတၢ်မၤဆှဲကွံာ်ၦၤဟ့ၣ်သုးမီၤစိရိၤတၢ်ကစီၣ်ဖိကဲထီၣ်သးတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်ဃာ်တၢ်ကစီၣ်အိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ခိးထုးသုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ်တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်တကပၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်အိၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢသုးကီၣ်ကးတကပၤထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတၢ်ကစီၣ်တအိၣ်နီတမံၤ ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးကျဲလၢတၢ်ခိးထုးသုးကီၣ်ကးအသိလ့ၣ်အခိၣ်အဃၢၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်ခးတပျုာ်တပျီာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲကျိဖးဒိၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (KRF)တၢ်ကစီၣ်ဒီးတၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤမူဒါခိၣ် ကိၤမီၤကိ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတလၢၤကီၢ်စဲၣ်အပူၤတၢ်လီၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ သုးကီၣ်ကးဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇ သုးဂံၢ်ဘါႇကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်ဒီး ဖဲန့ၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ခိးခးအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်ဘၢၣ်စၢၤအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အသိး တိၤလၢပယီၤသုးသူ၀ဲလၢတၢ်ဆဲးကျိးတၢ်ဆှၢထီၣ်ဆှၢအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်မၤဟးဂီၤ၀ဲအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ပၢဆှၢဖီၣ်ဂၢၢ်ဃာ်၀ဲန့ၢ်တနီၤလံဒီး အိၣ်ခိးသမံသမိးၦၤနုာ်လီၤဟးထီၣ်လၢသ၀ီပူၤႇသိလ့ၣ်လၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးကရူၢ် စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးတၢ်ထီၣ်ကီးတရံး၀့ၢ်သုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်သုးကီၣ်ကးပံးဃ၁်ကျဲဒီးပံးဃ၁်စ့ၢ်ကီး၀ဲလီတဲစိအကျိၤ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကီးတရံး၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤန့ၣ်တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးဒ်သိးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)ထီၣ် ကီးတရံး၀့ၢ် သုတန့ၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်သုးကီၣ်ကးဆှၢအါထီၣ်အသုးဂံၢ်ဘါႇကျိချံၦာ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ် ပံးဃာ်၀ဲကျဲႇ လီတဲစိအကျိၤအိၣ်(၄)သီလံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပျီပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်ထီၣ် ၁ သီ ဂီၤခီ ၄ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်လၢအကလးဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤစ့ၢ်ကီးကျဲလၢလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤ ၀ဲတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးသုးကီးကးပံးဃာ်၀ဲဒီးပံာ်ဃာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲလီတဲအကျိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ပျီပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိ တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးႇ(BGF)သုးလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)မီၤနီၤႉပယီၤသုးသိလ့ၣ် လဲၤဃီၤလၢကြုၢ်တုႇတန့ခၠါႇ(စကခ–၁၂)တကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉကယဲၢ်မ့ၢ်ၦၤကမျၢၢ်ဃ့ၢ်တၢ်ဒုးအသိလ့ၣ်န့ၣ် သမံသမိး၀ဲ တပျဲလဲၤ၀ဲဘၣ်ႉလၢတတါကၠိတၢ်သမံသမိးတြဲၤႇတန့ခၠါတၢ်သမံသမိးတြဲၤႇတီၤကၠၤအ့တၢ်သမံသမိးတြဲၤန့ၣ်ၦၤပံးဃာ်အီၤႉလီတဲစိဒုဆဲးန့ၢ်တထံၣ်ထံၣ်တန့ၢ်ဘၣ်တထံၣ်ထံၣ်အိၣ်လၢ(၄)သီလံႉမ့မ့ၢ်လၢကြုၢ်တုဆၢခိၣ် တကပၤခီန့ၣ် လီတဲစိအကျိၤန့ၢ်ဒံး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤပယီၤသုးနုာ်လီၤအိၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီပူၤဒီးဟုၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤတၢ်ဖိ တၢ်လံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒီးတကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးအံၤအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢဖၠါတၢ်သူၣ်ထီၣ်အဖီခိၣ်ခးလီၤစိ၀ဲကျိဖးဒိၣ်ႇ ကျိစဲးႇ(RPG)မ့ၣ်ပိၢ်ဆူက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤန့ၣ်ပပံးဃာ်ဟံၣ်ပဟးပလဲာ်သးတဘူၣ်ဘၣ်ႉတၢ်ဟုၣ်နုာ်လီၤႇပယီၤသုးနါက့နုာ်လီၤအိၣ်စ့ၢ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်ထီၣ်လၢဟံၣ်ပူၤဘျီဟံၦၤတၢ်ဖိတလံၤႉဖဲပအိၣ်အကပၤဟံၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ခီအတစံၣ်ဘၣ်ႇတဲ၀ဲလၢအတဲတဘူၣ်ဘၣ်ႉအခဲအံၤပယီၤသုးဒီး (BGF)တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်လၢဖၠါပူၤႇပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ႇ(၉၇)သုးရ့ၣ်ႇခၠီတီၤသ၀ီခိၣ်ထိးတကပၤ န့ၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကမျၢၢ်လၢအလဲၤစံၣ်အိၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်တကပၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤ၀့ၢ်ချၢတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢကဲထီၣ်ဒံး၀ဲလၢပယီၤသုးႇ(BGF)ဒီး (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဘၢၣ်စၢၤဒီးတုၤဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီ ဂီၤခီန့ၣ် စးထီၣ်ကီးနွဲၣ်သ၀ီ ကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤတုၤဃီၤလၢလဲၤ၀ၣ်တိၤသုးကီၣ်ကးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်တဖၣ်န့ၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ပၢဆှၢ၀ဲလံ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤဘၣ်ဃးတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတၢ်အိၣ်သးခီန့ၣ် သုးကီၣ်ကးႇ(BGF)တကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤ (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်သိၣ်မှံၤ(PDF)သုးကျိၤတကပၤမ့ၢ်ဂ့ၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲတအိၣ်နီတမံၤဒံးဘၣ်ဒီး ဒ်န့ၣ်အသိး မ့မ့ၢ်လၢၦၤကမျၢၢ် သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးစရီခီန့ၣ်ၦၤလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ် ကီးတရံးအံၤတဖၣ် ဟးလူၤမၤနီၣ်ထၢ၀ဲစရီအဖၢမုၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်(မူ၀့ၢ်)ပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အဂ့ၢ် KNU ပ၁်ဂၢၢ်ပ၁်ကျၢၤစံး၀ဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ(သုးက့ ၃)ချၢၣ်လွံၢ်ထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ သုးကီၣ်ကးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ် (ခမရ–၅၉၉), ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒီး မူ–အိၣ်ဖၠၣ်တိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်လၢအိၣ်မူ၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲး သုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲလံအဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် လီၢ်ခၢၣ်သး ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၂ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်စးထီၣ်မၤဒုးယၤတၢ်ဟူးအတီၢ်ပူၤအခါဒ်ဒုးယၤတၢ်မၤရဲၣ်ကျဲၤခိၣ်သ့ၣ်အသိးန့ၣ် တၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲသုးကီၣ်အသုးကလၢၤတဘျီဃီဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်အတၢ်ပညိၣ်တအိၣ်ဒံးလၢကထီၣ်သ့၀့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤကျၢၤစ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်ပ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒုလၢကထီၣ်သ့၀့ၢ်အဂီၢ်တၢ်ပညိၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢသုးရ့ၣ်(၅၉၉)ဒီး ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ဒုၦၤၦၤထီၣ်န့ၢ်လံႉတိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤဒီး(အိၣ်ဖၠၣ်)တၢ်သမံသမိးတြဲၤနါက့ပထီၣ်န့ၢ်လံႉ အပူၤကွံာ်လၢညါ အခါလံပတၢ်ဆိမိၣ်အိၣ်ဃာ်လၢပကမၤလီၤၦီၢ်ကွံာ်ပယီၤသုးကလၢၤတဖၣ်အံၤႉသုးကလၢၤလၢတၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲခဲအံၤတဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်သုးကလၢၤလၢအရ့ဒိၣ်လၢသုးမီၤစိရိၤအဂီၢ်လီၤႉကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ကျဲလၢကလဲၤထီၣ်ဆူ(န့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်)တကပၤဒီးဒ်န့ၣ်အသိးလၢပကဖီၣ်ဂၢၢ်က့ၤ(သုးက့ ၅)အဆၢအံၤအဂီၢ်မ့ၢ်ကျဲအခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်လဲၤထီၣ်ခးမူ၀့ၢ်ပယီၤသုးကလၢၤအခါအံၤအခါန့ၣ်သုးကီၣ်ကးအကဘီယူၤဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အိၣ်တစှၤန့ၢ် အဘျီ(၂၀) ညါဒီးဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တချုးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါ ခီဖျိ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဟ့ၣ်ပလီၢ်၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဃိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အတီၢ်ပူၤ တုၤလၢခဲအံၤလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်သိးပကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢလၢၦဲၤၦဲၤအဂီၢ်န့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဂု၁်ကျဲးစၢး ဆဲးကျိးမူ၀့ၢ်ၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤ ခီဖျိသုးကီၣ်ကးပံးဃာ်၀ဲလီတဲစိအကျိၤဒီး အ့ထနဲးအကျိၤလၢ၀့ၢ်ပူၤ ဒီတ၀့ၢ်ညါအဃိဆဲးကျိးတန့ၢ်၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤသုးကီၣ်ကးစုတီၤဖီလာ်တၢ်ကစီၣ်တဖၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလၢ(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ် ထီၣ်န့ၢ် သုးကလၢၤအံၤမ့ၢ်တၢ်ကစီၣ်လၢအကမၣ်ဒီးခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအဃိပညိၣ်၀ဲၦၤကမျၢၢ်တဖၣ် လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးတၢ်ဒုးအတီၢ်ပူၤ သ၀ီ ၂၄ ဖျၢၣ် ၦၤကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တကလးဘျဲၣ်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၣ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁ သီတုၤလၢလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၄ သီအနံၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ ပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)အဘၢၣ်စၢၤအတီၢ်ပူၤန့ၣ် သ၀ီကရူၢ်(၄)ကရူၢ် သ၀ီပာ်ဖျိၣ်ခဲလၢာ် (၂၄)ဖျၢၣ် ၦၤကမျၢၢ်(၁၁၇၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် အတၢ်မၤနီၣ်စရီပူၤအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ၦၤနီၣ်ဂံၢ်စရီလၢတၢ်မၤန့ၢ်အီၤခဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဒၣ်ထဲ၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီၦၤနီၣ်ဂံၢ်စရီသ့ၣ်တဖၣ်ဒံးလီၤဒီး မ့မ့ၢ်လၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤဒီးဒူသ၀ီလၢအဂၤ(၅)ဖျၢၣ်ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စရီခီန့ၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်၀ဲဒံးဘၣ်ဒီး ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ် အါန့ၢ်အ၀ဲအံၤသ့၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲမဟါပဟးမၤနီၣ်ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စရီန့ၣ်လၢအီးဖးဖးဒိၣ်ႇကီးနွဲၣ်ႇမီမးႇယွၤတါစှ့ၤကရူၢ် သ၀ီဖးဒိၣ်ႇ သ၀ီဖိတကပၤန့ၣ် ၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အနီၣ်ဂံၢ်စရီအိၣ်ခဲလၢာ်(၁၁၇၀၀)ဘျဲၣ်ညါႉမ့မ့ၢ်သ၀ီလၢအဂၤ(၅)ဖျၢၣ်န့ၣ် ပတန့ၢ်အနီၣ်ဂံၢ် စရီဒံးဘၣ်ႉလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤနါက့ပတန့ၢ်ဘၣ်စရီဒံးဘၣ်ႉၦၤအိၣ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ်နါက့လၢအသုးလီၢ်သုးကျဲညါန့ၣ် သုးလီၢ်လဲးကူၢ်လံႉၦၤလၢအတစံၣ်ဘၣ်ညါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သ့ၣ်ခူၣ်လီၤဃာ်တၢ်ပူၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤကမျၢၢ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တနီၤန့ၣ်အိၣ်ခိးအဟံၣ်အဃီဒီးမ့မ့ၢ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိခီန့ၣ် မၢအတၢ်ဟးပလဲာ်သးန့ၣ်လီၤႉတကီၢ်ခါခဲအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်သိၣ်မှံၤကရူၢ်တဖၣ် နုာ်လီၤဟံးန့ၢ်အလီၢ်အကျဲလၢ၀့ၢ်ပူၤလံအသိးပယီၤသုးတကပၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤခီၣ်သုးရ့ၣ်(ခလရ–၉၇) သုးကလၢၤကရၢၢ်ပူၤဒီးပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤဟံၣ်ဖိဃီဖိလၢအအိၣ်ဒီးၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်ႇၦၤဖိဒံဖိသၣ်ႇၦၤပိာ်မုၣ်ပိာ်မၢၤဒီး ၦၤမိၢ်ဒၢသ့ၣ် တဖၣ်န့ၣ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ကသုးလီၢ်သုးကျဲအဂီၢ်ၦၤလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်ႇကြုၢ်တုဒီးမၠၣ်၀တံၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတီဆှၢ၀ဲၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤစံၣ်အိၣ်လၢဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤအဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးလၢအိၣ် တတါကၠိတၢ်သမံသမိးတြဲၤႇခွံတၢၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤ ဒီး တန့ခၠါ ဒီၤလါ သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF) တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်သ့ၣ် တဖၣ်အံၤဖဲအ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးတၢ်အခါမ့ထံၣ်ၦၤလီတဲစိပူၤလၢၦၤတီၣ်ထီၣ်ဃာ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤတဖၣ်န့ၣ် ဖီၣ်၀ဲတီၢ်၀ဲဃ့အီၣ်၀ဲစ့အိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ယဆိမိၣ်ယကလဲၤလီၤစံၣ်လၢကြုၢ်တူတကပၤမီၤနီၤႉလၢတတါကၠိ သ၀ီတိၤကပၤန့ၣ်ပယီၤသုး သမံသမိးတၢ်ႉအသမံသမိးယလီတဲစိဘျီထံၣ်၀ဲလၢယ(ရှဲ)ဃာ်တၢ်ဒုးတၢ်ကစီၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ထိယဟၢဖၢႇ သံကွၢ်ယၤနကဲ(PDF)ဧါႉမ့၀ံၤအသမံသမိးယတၢ်ဘိၣ်တဲ၀ဲလၢကဖီၣ်တ့ၢ်ယၤဒီးဖဲန့ၣ်ၦၤက၀ီၤဒ့ဖိကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုး တဖၣ်တဲစၢၤယၤဃ့၀ံသးစူၤစၢၤအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ပျၢ်လီၤကွံာ်ယၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲမဟါလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၄ သီ...
လၢကညီနံၣ်ထီၣ်သီမုၢ်နံၤအဂီၢ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်တီၤကလ့သ၀ီပူၤတၢ်အိးထီၣ်၀ဲ(အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဖၣ်အၣ်၀့ၢ် တီၤကလ့သ၀ီအပူၤ လါလၢကဟဲသလ့ၤလါထီၣ်ထီၣ် ၁ သီအနံၤ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲကညီနံၣ်ထီၣ်သီအံၤအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်ဆီလီၤအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်(အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ်လၢာ်အခါန့ၣ်တၢ်စးထီၣ်ဆီလီၤအိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး မ့ပာ်ဖှိၣ်ဃုာ်ဒီးကညီနံၣ်ထီသီဘူၣ်န့ၣ်တၢ်ကမၤ၀ဲခဲလၢာ်အသီ(၅၀)ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဖဲတီၤကလ့သီခါဖၠၣ်ကပၤလီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်လၢကညီနံၣ်ထီၣ်သီဒီးအိးထီၣ်၀ဲ (အၤ၀ၤဒ့) တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အံၤလီၤႉမ့မ့ၢ်လၢ(contract)ခီန့ၣ်ကဲ၀ဲဒၣ်၀့စီၣ်ႉမ့ၢ်န့ၢ်တၢ်ပျဲလၢသုးကီၣ်ကးဧါႇ လၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် ကီၣ်ကးကရူၢ်(PC)ဧါဒုတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉပနၢ်ဟူခီန့ၣ်ဒ်န့ၣ်ႉအပူၤကွံာ်လၢညါနါက့တၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲဒၣ်(အၤ၀ၤဒ့)စ့ၢ်ႉတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါကအိၣ်လၢအခူၣ်ခံဆံညါႉမၤ၀ဲဒီတလါညါလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤဃူဖိးကမံးတံာ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢတၢ်တဘၣ်မၤတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဘၣ် ဒီးဘၣ်ဆၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်သုးကီၣ်ဒီးဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်တနီၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအိးထီၣ်၀ဲလီၤဒီး တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်တၢ်မၤအီၤဒံး၀ဲလၢကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤအီၤမီၤအ့စံး၀ဲလၢ “ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ပနဲၣ်လီၤဃာ် အိၣ်မီၤနီၤလၢၦၤတဘၣ်မၤတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဘၣ်န့ၣ်ႉခဲအံၤအိၣ်ဒံးဒၣ်လၢၦၤဟးဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အပတီၢ်ဒံးလီၤႉ မ့ဟံထီၣ်ဖီၣ်အရ့တဘျီဃီန့ၣ်တၢ်ဒုးဃာ်မ့တမ့ၢ်ဃိာ်န့ၣ်ကဘၣ်အိၣ်ဃာ်ႉအဃိပဆိမိၣ်ဃာ်လၢပကစးထီၣ်မၤတၢ်တခါအံၤမီၤနီၤႉဖဲပတမၤဘၣ်ဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ပကမၤစိလၢတၢ်ဟးဟ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဘၣ်ဃးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့မ့ၢ်ဂ့ၤႇကသံၣ်မူၤဘှီးမ့ၢ်ဂ့ၤဒ်န့ၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ခူ၀့ၢ်ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ မ့တုၤဃီၤလၢမုၢ်နံၤဒိၣ်မုၢ်နံၤထီအကတီၢ်လံန့ၣ် သုးကီၣ်ကးဒီးအၦၤတဖၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အခိၣ်တီလၢကမၤဘူၣ်မၤပွဲႇကမၤ၀ဲတၢ်ဂဲၤကလံၣ်ကၠးဒီးဖဲန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိးထီၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်တၤကျိၣ် တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့အလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤၦၤလၢအဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲတၢ်သ့ၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးၦၤလၢအဂၤလၢအတမ့ၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးတကးဒံးဘၣ်ခီဖျိၦၤနုာ်လီၤဟးထီၣ်အါအဃိတၢ်ဟုၣ်တၢ်ဘျၣ်ႇၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၤမၢ်ဟဲကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်ကစီၣ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကညီကီၢ်စဲၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး သုးကီၣ်ကးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်စုတီၤဖီလာ်ကရူၢ်တဖၣ် အိးထီၣ်မၤ ၀ဲဒၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၢ်လၢအနံၣ်လံဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဟံအရ့တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဒီးခီဖျိတၢ်တၤကျိၣ် တၤစ့အတၢ်ပိာ်ထွဲထီၣ်အခံအံၤအဖီခိၣ်တၢ်မူးတၢ်ရၢ်လၢအဟဲကဲထီၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်ကရၢကရိလၢအကဘှါဆှဲတၢ်အံၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ သူၣ်ဟးဂီၤသးဂီၤဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ
ခီဖျိ(BGF)ထၢသုးသီအဃိၦၤအိၣ်ဖဲစွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤစိး စွ့ၤကိၣ်ကိၤ၀့ၢ်သီအပူၤ လၢတၢ်ကမၤအါထီၣ်ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအံၤ အဂီၢ်န့ၣ် သုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဟးထၢ၀ဲသုးသီလၢဟီၣ်က၀ီၤအခိၣ်အဃၢၤဒူသ၀ီႇက၀ီၤဒ့သ့ၣ်တဖၣ်ပူၤအဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဟီၣ် က၀ီၤပူၤဖဲန့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တချုးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်ဖဲ(BGF)ထၢသုးသီအခါၦၤလၢအတအဲၣ်ဒိးလဲၤကဲသုးဘၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်လီၤလၢစ့န့ၢ်၀ဲဒီးဘၣ်ဆၣ်စှၤလါအတီၢ်ပူၤအံၤဖဲတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤ အခါခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ၦၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအဃိလီၢ်ခံအံၤဟ့ၣ်စ့တန့ၢ်လၢၤဘၣ်ဘၣ်ကဲက့ၤလၢနီၢ်ကစၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအပၣ်ဃုာ်လၢတၢ်ထၢသုးသီကျါအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “လၢစွ့ၤကိၣ်ကိၤအံၤ(BGF)ဟးလူၤထၢသုးလဲးကူၣ်လီၤႉလၢအ၀ဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်ၦၤက၀ီၤဒ့ဖိအစရီအိၣ်မီၤနီၤႉ ဟံၣ်ဖဲလဲၣ်တဖျၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်ၦၤသးနံၣ်အိၣ်ဆံးအါႇၦၤအိၣ်ၦဲၤဂၤလဲၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါဃာ်၀ဲအဃိ မ့မ့ၢ်ၦၤသးစၢ်န့ၣ် ဘၣ်နုာ်လီၤလၢ(BGF)ပူၤလီၤႉဘၣ်ထီၣ်တၢ်မၤလိႇဘၣ်အိၣ်ခိးတြဲၤႇဘၣ်လဲၤလၢတၢ်မဲာ်ညါဒ်န့ၣ်မီၤနီၤႉခဲအံၤတဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်လၢညါန့ၣ်ၦၤကစၢ်မ့တလဲၤဘၣ်န့ၣ်နဟ့ၣ်လီၤလၢစ့နငါၦၤလၢအဂၤန့ၢ်ဒံးခဲအံၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉဟံၣ်လၢၦၤသးနံၣ်ၦဲၤမ့အိၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲကိး၀ဲလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတကီၢ်ခါဆၢကတီၢ်တၢ်အိၣ်သးခဲအံၤဘၣ်လၢဟးထၢသုးတန့ၢ်ဘၣ်အဃိ(BGF)အၦၤလၢအိၣ် မၠၣ်၀တံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအဂံၢ်အဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ကိးမၢငါ၀ဲၦၤတူၢ်ငါမုၢ်ဆ့ၣ် မုၢ်ဂီၤဖိလၢကအိၣ်ခိးတြဲၤႇအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကမျၢၢ်လၢအဘူးဒီး(BGF)တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤ(BGF)နါက့အဂံၢ်အဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤ(စစ်ကူ)လၢတၢ်မဲာ်ညါန့ၣ်သံဒီဒူၣ်ႉ စံၣ်ဖျိးအိၣ်ဒီဒူၣ်ႉခဲအံၤလၢဖါခၠီတြဲၤႇတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကုန်သွယ်ရေး)တကပၤန့ၣ် ၦၤဖိသၣ်မၤတၢ်ဃၢ လၢညါ တဖၣ်န့ၣ်ခဲအံၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိပထံၣ်လၢၦၤဒုးကူဒုးကၤထီၣ်အီၤသုးကူသုးကၤ(ယူၣ်နံၣ်ဖီ)ၦၤမၢအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးတြဲၤႇအိၣ်ခိးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢၦၤငါအီၤတနံၤန့ၣ်တကလးကၠးဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉ လၢညါန့ၣ် ၦၤအိၣ်ခိး ထၢသိလ့ၣ်စ့န့ၣ်အိၣ်ဒၣ်ထဲပယီၤသုးဒီး(BGF)တဖၣ်လီၤႉခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တဟးထီၣ်တၢ်မဲာ်ညါလၢၤဘၣ်ႉ အိၣ်ဒၣ်ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအကိးငါ၀ဲတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ခိးက့ၤတြဲၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ထၢသုးသီတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဆဲးကျိး မၠၣ်၀တံၣ် (BGF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါႇ စွ့ၤကိၣ်ကိၤ(BGF)ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ မဲၢ်ထီးသလ့သ၀ီ တရူးတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤဒီး စွ့ၤကိၣ်ကိၤ တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အခိၣ်အဃၢၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်(BGF)ဒီးသုးကီၣ်ကးတဖၣ်အံၤဒ်သိးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်သုတဟဲထီၣ်ခးအ၀ဲသ့ၣ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဆီလီၤမၤအါထီၣ်သုးဂံၢ်ဘါအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤ ကမျၢၢ်လၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိသုးကီၣ်ကးပံးဃ၁်ကီးတရံး–တန့ခၠါကျဲအဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲ
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်တနွံအခါန့ၣ် ခီဖျိသုးကီၣ်ကး ပံးကွံာ်၀ဲကီးတရံး–တန့ခၠါကျဲမုၢ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ထံဖိစီသ၀ီဖိတဂၤလၢအလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤဖဲကီးတရံး–တန့ခၠါကျဲအံၤစံး၀ဲလၢ “လၢတတါကၠိတြဲၤမဲာ်ညါ ၦၤကလဲၤလၢ တန့ခၠါကျဲ ကိၣ်ကိၤထူၣ်ဖီလာ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ပံာ်ဃာ်ကျဲမီၤနီၤႉ နလဲၤနက့ၤတန့ၢ်နီတစဲးလၢၤဘၣ်ႉ နမ့ကဟဲလၢကီးတရံးန့ၣ် နဘၣ်လဲၤတရံးကျဲလၢကြုၢ်တုတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤႉလၢကဟးထီၣ်က့ၤလီၤဂီၢ်ဒု တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လီမ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်ဖ့ၣ်စၢဟဲအိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ဒီးသုးကီၣ်ကးအဘၢၣ်စၢၤ အဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤစိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတလဲၤၦ့ၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤအံၤလၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီလဲၤၦ့ၤက့ၤ၀ဲလၢကြုၢ်တု၀့ၢ်တကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတၢ်ဒုးကကဲထီၣ်အဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤ သ့ၣ်တဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ပလဲာ်သးလၢတၢ်လီၢ်အဂၤလံဒီးဒ်န့ၣ်အသိး ကျးဖးဒိၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး အါဒၣ်တက့ၢ်တၢ်ပံာ်ဃာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခလရ–၉၇)လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီး လဲၤ၀ၣ်မျိာ်သုးရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒီးဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၉ သီအနံၤ ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ် ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲာ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢကီးတရံး(က၀ီၤဒ့ ၂)ပူၤအဃိ ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီ ဟးဂီၤကဲထီၣ်ဒံး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်တန့ခၠါ–ထံၤလိၤကျဲအဃိကျးအဖျၢၣ်(၃၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်တၢ်ရိၢ်လီၤမၤဟးဂီၤကွံ၁်
လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ ခီဖျိသုးကီၣ်ကးမၤလဲၢ်ထီၣ် တန့ခၠါ–ထံၤလိၤကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အဃိ စးထီၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃ သီ တုၤလၢ ၂၇ သီန့ၣ် ကျးအိၣ်ကျဲကပၤခဲလၢာ် အဖျၢၣ်(၃၀)ဘျဲၣ် ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကျးကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်ကျဲအံၤဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲအီၤလၢသုးကီၣ်ကး ကီၢ်ဆၢဟီၣ်က၀ီၤဒီးကလုာ်ဒူၣ်တၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ် ၀ဲၤကျိၤ(နတလ)အံၤဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိကျးအိၣ်လၢကျဲကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခဲလၢာ်အဖျၢၣ်(၃၀)ဘျဲၣ် တၢ်ရိၢ်လီၤ မၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်လၢတၢ်မၤလီၤၦီၢ်အကျးတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်– ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“အ၀ဲသ့ၣ်ဟဲပျဲ၀ဲမီၤနီၤႉအဃိန့ၣ်ကျးဆါတၢ်ႇဆ့ကၤကျးႇကိၣ်ကျးႇလီတဲစိကျးႇၦၤကျီးၦၤကရၢၢ် ၦၤဟီၣ်ခိၣ်ပၣ်ဃုာ်ဒီဒူၣ်ညါႉတၢ်သူၣ်ထီၣ်တနီၤန့ၣ်ဆှူဒီဒူၣ်ႉနက့ၤတဲကဒါအ၀ဲသ့ၣ်တန့ၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်မၤဟး ဂီၤ၀ဲခဲလၢာ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲတၢ်မၤလဲၢ်ထီၣ်ကျဲအအ့ရံၣ်ယၢၣ်ကပိၤကပၤန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲကျးဆါတၢ်တကးဒံးဘၣ်ပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲရီဘၢၣ်ကျီးႇ ၦၤဟံၣ်ၦၤဃီသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးတချုးတၢ်ဟဲမၤလီၤၦီၢ်မၤဟးဂီၤတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤဒံးဘၣ်အခါန့ၣ်တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါဆိ ၦၤကမျၢၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အသိးဟံၣ်ဃီဟီၣ်ခိၣ်လီၢ်လၢအဆှူသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဘှါဆှဲဟံမူဒါတအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ဖဲဒီၣ်အီၣ်ဆါစူၣ်ကၠံၣ်(NLD)ပဒိၣ်ပၢတၢ်စိၤအခါန့ၣ်နါက့ဒ်အံၤလီၤႇအ၀ဲသ့ၣ်မၤ၀ဲ၀ံၤဘျီန့ၣ်တလီးကဒါနၤအၦ့ၤ နီတမံၤဘၣ်ႇတက့ၤန့ၢ်ကဒါတၢ်နီတမံၤဘၣ်ႉအစိၤဘၣ်အစိၤန့ၣ်ဒ်အံၤလီၤတမ့ၢ်ထဲလၢသုးမီၤစိရိၤသနူအစိၤအံၤဘၣ်ႉ လၢညါနါက့ၦၤဖၣ်အၣ်လီၢ််က၀ီၤဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤႉၦၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဒ်အံၤတမ့ၢ်ခဲအံၤဘၣ်ႉ တမ့ၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်န့ၣ်ကက့ၤဘှါဆှဲကဒါ၀ဲဘၣ်ႉတမ့ၢ်လၢၦၤကဘှါဆှဲ၀ဲနီတဂၤစ့ၢ်ကီးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီး ခီဖျိသုးကီၣ်ကးမၤလဲၢ်ထီၣ်ကျဲလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် စၤသပၠ့ၤသ၀ီကျဲမုၢ်ဒီတကျိၤညါအဃိ ကျးဆါတၢ်လၢအအိၣ်ဖဲကျဲကပၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဒီးၦၤဟံၣ်ၦၤဃီသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ရိၢ်လီၤမၤဟးဂီၤကွံာ်အီၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒံးန့ၣ်လီၤႉ
သုးကရူၢ်သၢဒူၣ်ပ၁်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကလံၤထံးသိၣ်မှံၤသုးပ၁်ဖှိၣ်သုးကျိၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၃၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်လၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အ၀ဲသ့ၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲကလံၤထံးသိၣ်မှံၤသုးပာ်ဖှိၣ်သုးကျိၤ(Southern Brothers Army-SBA)အံၤ ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၈ သီအနံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်ဘၣ်ထွဲလၢအပၣ်ဃုာ်လၢသုးကျိၤပူၤအံၤတဖၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးကရူၢ်လၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲတနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ်ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ် (KTLA) ထံဆဲးမဲာ်ယွၤသုးရ့ၣ် သုးဒ့(၃)ႇ ခိၣ်ဒီတမၤသုးကျိၤလီၤဆီ ဒီး (People Liberation Army-PLA) သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးစးထီၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဖဲလါနိၣ် ၀့ဘၢၣ် ၂၅ သီအနံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (SBA)တၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤ မူဒါခိၣ် ကိၤစဲညံၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပစးထီၣ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤအံၤန့ၣ်ခဲအံၤဒ်သိးလၢပျီပူၤန့ၣ်တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်လၢအရၤလီၤသးသ့ၣ် တဖၣ်အံၤကအိၣ်က့ၤတဒူၣ်တပူၤဃီဒီးဒ်သိးတၢ်နာ်န့ၢ်လိာ်သးကဂၢၢ်ကကျၢၤကအိၣ်က့ၤဃူကဖိးအဂီၢ်န့ၣ် ပ၀ဲသိမှံၤကရူၢ်သၢဒူၣ်ပပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီးပဒုးအိၣ်ထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ မုၢ်နံၤဖဲတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်(Southern Brothers Army-SBA))ကရူၢ်အံၤအခါ(KTLA)ထံဆဲးမဲာ်ယွၤသုးရ့ၣ် သုးရ့ၣ်ခိၣ် စီၤလၣ်မၠ့ၣ်ႇ သုးကျိၤခိၣ် သုးခိၣ်ပါမွ့ႇ သုးကျိၤခိၣ်–၂ သုးခိၣ်သါနံၤ ဒီး (SBA)ကရူၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအမ့ၢ် သုးခိၣ်စဲညံၤ သ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲထီၣ်စံးကတိၤလီၤ၀ဲတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ကလံၤထံးသိၣ်မှံၤသုးပာ်ဖှိၣ်သုးကျိၤ(SBA)အံၤ ကဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးသိၣ်မှံၤဒီပုၢ်၀ဲၢ် သုးဖိလၢအိၣ်ဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကလံၤထံးသိၣ်မှံၤသုးပာ်ဖှိၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်သမံသမိးတြဲၤလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်နု၁်လီၤတဖၣ်အံၤသမံသမိးတၢ်အခါအိးထီၣ်ကွၢ်၀ဲတုၤလၢတၢ်ဖိတၢ်လံၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၉ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ကျဲနုာ် လီၤဟးထီၣ် သ့ၣ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲဒီး ဖဲအ၀ဲသ့ၣ် သမံသမိးတၢ်အခါအိးထီၣ်ကွၢ်၀ဲပၢၢ်တုၤလၢထၢၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ် သ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကယဲၢ်မ့ၢ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢအကလဲၤနုာ်လီၤဆူဖၣ်အၣ်၀့ၢ်ပူၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ စးထီၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၀ သီအနံၤန့ၣ် လၢသုးကီၣ်ကးဒီး(BGF)သုးပာ်ဖှိၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးသိလ့ၣ်ႇဆဲးကၢးတကးဒံးဘၣ် အမဲာ်ညါအိးထီၣ်ကွၢ်၀ဲပၢၢ်တုၤလၢထၢၣ်ပူၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤညါအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဘၣ်တၢ်သမံသမိးအီၤ အံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ဖဲတၢ်တသီခံသီအတီၢ်ပူၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲနးထီၣ်ႉအိးထီၣ်ကွၢ်၀ဲပၢၢ်တုၤလၢထၢၣ် ပူၤညါႉသံကွၢ်၀ဲတၢ်တခါအံၤအကဲမနုၤလဲၣ်ႇနကမၤမနုၤလဲၣ်ႇဟးသံကွၢ်၀ဲတၢ်ဖိတၢ်လံၤတခါဘၣ်တခါခဲလၢာ်လီၤႉ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်နုာ်လီၤဟးထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီး သုးကီၣ်ကးမၤဃာ်၀ဲတၢ်ပူၤ ကးဘၢဃာ်၀ဲဒီးလၢၢ်ထၢၣ်မဲးထၢၣ်ဒီးပယီၤသုးႇပၢၤကီၢ်ဒီး(BGF)အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အစှၤကတၢၢ်(၅)ဂၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကမျၢၢ်လၢအသဂၢၢ်တၢ်ကဲထီၣ်သးလၢအနီၢ်ကစၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖၣ်အၣ်ကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤကိးတီၤဒဲးန့ၣ်တအိၣ်ဘၣ်အစှၤကတၢၢ်(၅)ဂၤန့ၣ်အိၣ်လီၤႉ (BGF)သမံသမိးတၢ်ႇပၢၤကီၢ်စ့ၢ်ကီးသမံသမိးတၢ်လီၤႉသမံသမိးတၢ်ဒုဖးသမံသမိးတၢ်ညါႉသံကွၢ်၀ဲ နကလဲၤဖဲလဲၣ်ႇ နတဲတၢ်မ့တဘၣ်ဘၣ်န့ၣ်ဃ့အီၣ်နၤစ့ႇဟံဃာ်နဆဲးကၢးသီးဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉတဲနၤတၢ်ကတိၤတမုာ် နီတစဲးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ သုးကီၣ်ကးအတြဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်ဒ်အံၤမ့ၢ်လၢတၢ်ကစီၣ်ဟူထီၣ်သါလီၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ် ကနုာ်လီၤခးသုးကီၣ်ကးအသုးရ့ၣ်တဖၣ်အဃိကဘၣ်မ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးဟဲပိာ်ထွဲထီၣ်အခံဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်အၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်ပဲာ်ထံနီၤဖးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်လၢအိၣ်ဖၣ်အၣ်၀့ၢ်နုာ်လီၤတဖၣ်အံၤခီဖျိသုးကီၣ်ကးမၤဃံးထီၣ်တၢ်သမံသမိးအဃိ သိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးသိလ့ၣ်လၢအဆှၢထီၣ်ဆှၢလီၤၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်အံၤဘၣ်အိၣ်ခိးတၢ်လၢကျဲပူၤတၢ်ဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးယံၤထီၣ်အဃိထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ