ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဂီၢ်အူးဖၠၣ်ဒဲက၀ီၤပူၤတလါအံၤအသီခံဆံတီၣ်ထီၣ်မံၤသ့၀ဲလံ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကဟဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၀ သီန့ၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤတဖျၢၣ်လၢအမ့ၢ် အူးဖၠၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဒဲက၀ီၤအံၤ လၢတၢ်ကလဲၤကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤအဂီၢ် တီၣ်ထီၣ်မံၤစရီသ့၀ဲလံ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ အူးဖၠၣ်ဒဲက၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးတၢ်တီၣ်မံၤဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်တၢ်ကစးထီၣ်တူၢ်လိာ်အီၤစးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၂၀ တုၤ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၅ သီ ဒီး တၢ်ကစးထီၣ်ဆိအီၤလၢက၀ီၤဒ့(၁)အဂ့ၢ်န့ၣ် အူးဖၠၣ်ဒဲက၀ီၤခိၣ်-၂ စီၤနံၤဒိၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ အူးဖၠၣ်ဒဲက၀ီၤခိၣ်-၂ စီၤနံၤဒိၣ် စံး၀ဲလၢ“(UNHCR)ဟဲဒုးသ့ၣ်ညါက့ၤၦၤလၢအသီ ၂၀ န့ၣ်ၦၤလၢအသးမ့ဆူၣ် သးမ့အိၣ် န့ၣ်လဲၤပာ်ဖျါထီၣ် အမံၤသ့လံမီၤနီၤႉ ဟ့ၣ်၀ဲဒၣ်အခွဲးစးထီၣ်လၢလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်အသီ ၂၀ တုၤလၢ လါဒံၣ်စ့ဘၢၣ် ၁၅ သီ မီၤနီၤႉ လဲၤ၀ဲဒၣ်အသးလၢကစးထီၣ် ၀ဲဒၣ်က၀ီၤဒ့အစ့ၤလဲၣ်မီၤနီၤႉ အသီခံဆံဂီၤခီဒုက၀ီၤဒ့(၁) စးထီၣ်လံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်အိးထီၣ်ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီ၀ဲအံၤအူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ဲၤအပူၤ ၦၤကလဲၤသုးလီၢ်သုးကျဲဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်အံၤကအိၣ်လၢအမျးကယၤ(၈၀)ဘျဲၣ်ညါဒီးၦၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်တဖၣ် အါဒၣ်တက့ၢ်ကမ့ၢ်ၦၤသီ၊ၦၤလၢတအိၣ်ဒီးလံာ်လဲၢ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤတဖၣ်ကအါ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤ ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်သၢဘ့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဟဲက့ၤအိၣ်ထီၣ်ကဒါဒ်အံၤအဖီခိၣ်လၢသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်တၢ်အိၣ်မူခါဆူညါအဂီၢ် ကဲထီၣ်၀ဲဒၣ် တၢ်မုၢ်လၢ်တၢ်မံမီၢ်လၢအဂ့ၤတခါအဂ့ၢ်န့ၣ် သးစၢ်စီၤဆၣ်သီလၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကလဲၤဆူကီၢ်သၢဘ့ၣ်တဘ့ၣ်တဂၤ...
သုးကီၣ်ကးက့ၤစးထီၣ်သမံသမိးကဒါၦၤတမှံၤစရီလၢဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဒ၀ဲၢ်၀့ၢ် က၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးက့ၤစးထီၣ်သမံသမိးကဒါ ၦၤတမှံၤစရီအဂ့ၢ်န့ၣ် ဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါစဲးပထ့ဘၢၣ်ခံနွံတနွံအခါန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤလၢဒ၀ဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ အဃိဖဲတလါအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤလၢမုၢ်နၤခီပယီၤသုးနုာ်လီၤသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီလၢဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ပူၤ အိၣ်သယၤက၀ီၤဒ့ႇမၠီပလဲက၀ီၤဒ့ႇမၠိၣ်သ့ၣ်က၀ီၤဒ့ဒီးကၠဲၣ်စၤပၠ့ၤက၀ီၤဒ့တဖၣ်အပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်လၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲက၀ီၤဒ့ပူၤအံၤအ၀ဲသ့ၣ်တဟးသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီဘၣ်န့ၣ် န့ၢ်ဖးယံၤလံမီၤနီၤႉစှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢသ၀ီတကပၤအဃိပယီၤသုးဒီးပၢၤကီၢ်သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး ဟးနုာ်လီၤသမံသမိးၦၤတမှံၤစရီထီၣ်ဃုကွၢ်တၢ်တုၤလၢဟံၣ်ပူၤညါႉမ့၀ံၤဒိနီၣ်ဃာ်ၦၤမဲာ်သၣ်ဒိဃာ်၀ဲတၢ်ဂီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီိတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤလၢသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤတလီၢ်လီၢ်အဃိလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤထီၣ်အိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးတနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်လဲၤထီၣ်အိၣ်လိၤ၀ဲဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ် လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် လၢဒ၀ဲၢ်၀့ၢ်ကပၤ လီလိ၀့ၢ်ပူၤန့ၣ် သုးကီၣ်ကးနီၤဖးလီၤအသုးကျိၤခံဘိဒီးလၢလီလိ၀့ၢ်အံၤတဆီသုးနီၣ်ဂံၢ်အဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်လဲၤထီၣ်၀ဲဆူည့မီၤသ၀ီဒီးစၣ်ပၠဲသ၀ီအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၅ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးကျိၤန့ၣ်စးထီၣ်ဟဲထီၣ်လၢအပူၤကွံာ်(၈)သီလံၤလံၤန့ၣ်လံမီၤနီၤႉ ပယီၤသုးကျိၤဟဲဘျီ ဖီၣ်၀ဲဒၣ်သ၀ီပူၤၦၤစဲးကၢးဒီဒူၣ်ညါႇဟံၣ်နါက့ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲႉမ့မ့ၢ်ၦၤကမျၢၢ်ခီလဲၤစံၣ်အိၣ်ခူသူၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤ တုၤလၢခဲအံၤတစုလီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၈ သီအနံၤန့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤနုာ်လီၤ၀ဲလၢလီလိ၀့ၢ်မုၢ်နုာ် ကၠီၣ်စ့ၤသ၀ီႇ သဘီၣ်စ့ၣ်သ၀ီႇပၠ့ၤကၠံသ၀ီႇကယ့ၤကၠံသ၀ီႇကါပနံသ၀ီႇပည့ၣ်သ၀ီပူၤဒီး နုာ်လီၤဟံ၀ဲဒၣ်ၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ လုၢ်ဒိၣ်ၦ့ၤဒိၣ်လၢဟံၣ်ပူၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်(၈)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်စူၤတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ဘၣ်အဃိတၢ်ကြဲၢ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ယိၣ်လၢသဘ့ဟီၣ်လ၁်ကျီးကဟးဂီၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်ယိၣ်လၢသဘ့ဟီၣ်လာ်ကအုၣ်သံဟးဂီၤကွံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအသူၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်တဖၣ်အံၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ဖဲတၢ်စူၤ၀ံၤကခီဃီၤဆူတၢ်ဂိၢ်ခါအဆၢကတီၢ်အံၤန့ၣ် ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ် သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်၀ဲသဘ့ဟီၣ်လာ်ႇပဲသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်ယိၣ်လၢသဘ့ဟီၣ်လာ်ကအုၣ်ဂီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ် ၦၤသူၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်ဖိတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤဘၣ်လၢသဘ့ဟီၣ်လာ်စးထီၣ်ဒၢလံမီၤနီၤႉခီဖျိတၢ်စူၤထံနုာ်လီၤလၢကျီးပူၤအဃိၦၤအိၣ်ဖဲအံၤတဖၣ်န့ၣ်ပျံၤတၢ်မီၤနီၤႉတနီၤန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟးထဲးပၠးကွၢ်၀ဲအထူၣ်ႉဖဲမဟိတနံၣ်န့ၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်အၦ့ၤဂ့ၤအဃိတနံၣ်အံၤၦၤသူၣ်သဘ့ဟီၣ်လးအါမး”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်ဖိတဖၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤတၢ်စူၤခါအဆၢကတီၢ်တၢ်သူၣ်ဘု၀ံၤမ့တုၤဃီၤလၢတၢ်ဂိၢ်ခါအဆၢကတၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်က့ၤ၀ဲဒၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်ႇပဲဒီးဘုခ့သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉအပူၤကွံာ်မဟိအခါ ခီဖျိတၢ်ချံတၢ်သၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအၦ့ၤဂ့ၤအဃိတနံၣ်အံၤၦၤသူၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်အါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤသူၣ်သဘ့ဟီၣ်လာ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးတနံၣ်အံၤခီဖျိတၢ်စူၤထံဒိၣ်ဃိၣ်ယွၤအဃိစံာ်လီၢ်ဘုသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲအါမးဒီးဒ်န့ၣ်အသိး ၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂ့ၢ်န့ၣ် တၤကယါသ၀ီဖိလၢအမၤအီၣ်စံာ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤမူခိၣ်ဖးမၤကီမၤခဲတၢ်ညါႉဖဲပသူၣ်ဘုပမၤစံာ်အခါန့ၣ်စ့ၢ်ကီးတၢ်စူၤဒိၣ်အဃိထံဒိၣ်ထီၣ်ဘျီ ဘုဟးဂီၤဒီဒူၣ်ညါႉခဲအံၤၦၤကညီဒၢးမၤကီမၤခဲၦၤႇမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဒၢးမၤကီမၤခဲၦၤခဲအံၤမတၤတဂၤမးဖံးအီၣ် မၤအီၣ်တၢ်တဘၣ်ဂီၢ်လၢၤဘၣ်ႉကိညၢ်တၢ်စူၤတဒိၣ်အါအါဘၣ်မ့စူၤအါဒုဘုဟးဂီၤသ့လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ဆၣ်၀ဲန့ၣ်အပူၤသဘ့ဟီၣ်လာ်လၢတၢ်သူၣ်၀ဲသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်က့ၤထုးထီၣ်က့ၤအီၤလၢသိအီၣ်ဒီးတကးဒံးဘၣ် တၢ်က့ၤကၠီၣ်က့ၤ၀ဲၤအီၤန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါသဘ့ဟီၣ်လာ်အချံ၀ါသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဆှၢထီၣ်ဆါအီၤဆူ ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်အချံဂီၤသ့ၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်တၢ်ဆှၢထီၣ်ဆါအီၤဆူတရူးကီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤအပူၤစးထီၣ်(၂၀၂၁)သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ခီဖျိစ့အၦ့ၤတအိၣ်လၢၤဘၣ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီ တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်အဃိ ၦၤမၤအီၣ်စံာ်မၤအီၣ်ကျီးဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးၦၤကမျၢၢ်မုၢ်ဆ့ၣ်မုၢ်ဂီၤဖိတဖၣ် ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢတၢ်ကြဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)တၢ်ကူးကဒါက့ၤဘုအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤတဘၣ်ဆၢ ဘၣ်ကတီၢ်ဘၣ်အဃိဘုသ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီးစံာ်လီၢ်နာ်လီၢ်အအ့ကၢၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤအီၣ်စံာ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ကစးထီၣ်သူၣ်ထီၣ်ကညီၦၤဒူၦၤဃိ၁်အလီၢ်ပစိ၁်တၢ်ပနီၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤ ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ(KNU/KNLA-PC)၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ထိၣ်ကီၤကိသ၀ီအပူၤန့ၣ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်လၢကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢကတ့ထီၣ်၀ဲကညီကီၢ်ခိၣ် စီၤဘးအူကၠံဒီး ခိၣ်နၢ်လၢအဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤအသးသမူတဖၣ်အံၤအလီၢ်ပစိာ်တၢ်ပနီၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉ သီအနံၤ လၢထိၣ်ကီၤကိသ၀ီအပူၤ ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ဃူတၢ်ဖိးကမံးတံာ်(UCKAG) လၢအမ့ၢ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢႇ ကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC), တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ဒီးကညီသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဖီၣ်စုက၀ဲၤလွံၢ်ဒူၣ်အံၤမၤ၀ဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဒီး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤတၢ်ဆၢတဲာ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲဒၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ (KNU/KNLA-PC)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံး၀ဲလၢ“တၢ်တိၤပာ်တခါအံၤအိၣ်ဖးယံၤလံမီၤနီၤႉ စးထီၣ်လၢ(၂၀၁၇)တၢ်ထံၣ်လိာ်သးလၢ(KUPC)တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤမ့၀ံၤလၢကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤလွံၢ်ဒူၣ်အတၢ်အိၣ် ဖှိၣ်အပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤတၢ်ဆိမိၣ်အိၣ်ထီၣ်လၢပကဒုးအိၣ်ထီၣ်ကညီၦၤဒူၦၤဃိာ်လီၢ်ပစိာ်န့ၣ်တၢ်တၢၣ်ပီၣ်အီၤအိၣ်ပာ်ဖးယံၤလံ မီၤႉအပတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်ခီဖျိလၢပၦၤကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢအနံၣ်(၇၀)ဘျဲၣ်ဆၢကတီၢ်အပူၤခိၣ်နၢ်ၦၤဒူၦၤဃိာ်လၢအဟ့ၣ်လီၤအသးလၢထံကီၢ်ဒီးၦၤကလုာ်အဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်၀ံၤဒီးကကဲထီၣ်တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါတမံၤမီၤႉခိၣ်နၢ်အါဂၤတၢ်တၢၣ်ပီၣ် အကျါန့ၣ် ပကီၢ်ခိၣ်စီၤဘးအူကၠံဟ့ၣ်လီၤသးအလီၢ်အကျဲထိၣ်ကီၤကိအံၤဒီးပမ့ကွၢ်ကဒါဘၣ်ဃးဟီၣ်ခိၣ်ကပံာ်လီၢ်န့ၣ် ပၦ့ၤန့ၢ်ကဒါ လၢၦၤကမျၢၢ်အစုပူၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လဲၢ်လဲၢ်အါအါလံအဃိပကသူၣ်ထီၣ်ၦၤဒူၦၤဃိာ်လီၢ်ပစိာ်အံၤဖဲကီၢ်ခိၣ် စီၤဘးအူကၠံဟ့ၣ်လီၤ အသးအလီၢ်အကျဲနီၢ်နီၢ်ဖဲထိၣ်ကီၤကိသ၀ီဃၢၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်အိၣ်သးအဃိကညီဒီတကလုာ်ထံၣ်လိာ်သးတသ့ဒံးဘၣ်အဆၢကတီၢ်ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤ(၄)ဒူၣ် ကစးထီၣ်မၤ၀ဲအခီၣ်ထံးခီၣ်ဘိဒီးလါလၢကဟဲလါဒံၣ်စ့ဘၢၣ်န့ၣ်ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤခိၣ်နၢ်ႇထံရူၢ်ကီၢ်သဲးခိၣ်နၢ်ႇ တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်ႇကညီကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢကမၤ၀ဲတၢ်ထံၣ်လိာ်တဲသကိးတခါအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခဲအံၤပကစးထီၣ်အခီၣ်ထံးတစဲးဖိဒ်သိးၦၤကမျၢၢ်အိၣ်လၢကီၢ်ပူၤမ့ၢ်ဂ့ၤကီၢ်ချၢမ့ၢ်ဂ့ၤကထံၣ်၀ဲဒၣ်အီႉႉ တၢ်မၤစးထီၣ်သးလံမၢၤႉပကစးထီၣ်စိလၢပကတ့ထီၣ်တိၤမ့ၢ်ဂ့ၤကျဲမ့ၢ်ဂ့ၤဖဲပစးထီၣ်န့ၢ်ပစးထီၣ်သ့န့ၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အပူၤန့ၣ်ပတၢၣ်ပီၣ်လိာ်သးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၉ သီအနံၤ ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ဃူတၢ်ဖိးကမံးတံာ်တၢ်အိၣ်ဘျီ၀ဲန့ၣ်အပူၤ တၢ်တၢၣ်ပီၣ် တဲသကိးဘၣ်ဃးတၢ်ကတ့ထီၣ်ကညီၦၤဒူၦၤဃိာ်အလီၢ်ပစိာ်တၢ်ပနီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤဒီးတကဒးဒံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် (သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်ဒုးသုတကဲထီၣ်တဂ့ၤဒီး သုးက့လၢအဂၤတဖၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢ အဟဲအိၣ်ကဒုသးဖဲ(သုးက့ ၇)ဟီၣ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်တၢ်ကဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ၀ဲတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်တၢၣ်ပီၣ် တဲသကိး၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကညီဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ဃူတၢ်ဖိးကမံးတံာ်(UCKAG)အံၤဘၣ်တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်အီၤဖဲ(၂၀၁၃)နံၣ်အခါဒီး...
ဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်ပယီၤသုးနု၁်လီၤဟံအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢဟံၣ်ပူၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ် ဖၣ်ပူၣ်ဟီၣ်အပူၤ ခီဖျိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးမူတၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိ ၦၤကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံန့ၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်ပူၣ်ကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤခီဖျိကူၣ်သ့ႇဆူၣ်ချ့ႇတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ကီတၢ်ဂ့ၢ်ကီဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လုၢ်အီၣ်နီၢ်ခိသးသမူအဃိၦၤကမျၢၢ်လၢအသုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤထိၣ်အိၣ်လၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤလဲၤအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်လၢအဂၤသ့ၣ် တဖၣ်အံၤပယီၤသုးနုာ်လီၤမၤဟးဂီၤကွံာ်အ၀ဲသ့ၣ်အဟံၣ်သီးဟံ၀ဲဒၣ်ၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒီးနုာ်လီၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢ ၦၤဟံၣ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဖၣ်ပူၣ်ကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ဟံၣ်လၢအကစၢ်တအိၣ်အကစၢ်လဲၤထီၣ်မၤတၢ်လၢဘီးကီးတဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးနုာ်လီၤဃုတၢ်လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ပူၤႉ ဟံၣ်န့ၣ်ၦၤခးတံၢ်ဃာ်အီၤဒီးသီးန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါလၢၦၤကစၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တီၢ်ဟးဂီၤကွံာ် ၦၤဟံၣ်သီးနုာ်လီၤဃုတၢ်ဟံၣ်ပူၤဟံၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤခဲလၢာ်လီၤႉမ့ၣ်အူႇၦၤလီၢ်ဒါႇတၢ်အီတၢ်အီကယဲၢ်မ့ၢ်အထံၣ်၀ဲန့ၣ်က့ၤစိာ်၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉၦၤကစၢ်တအိၣ်ဘၣ်နါက့မၤဟးဂီၤၦၤဟံၣ်သီးနုာ်လီၤဟံၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤဒ်အံၤဒုတဂ့ၤဘၣ်မီၤနီၤႉဟံၣ်တနီၤန့ၣ်နုာ်လီၤအိၣ်၀ဲတုၤလၢၦၤဟံၣ်ပူၤညါ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဖီခိၣ်ကျဲတၢ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤကီခဲဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဟုသးႇသိအီၣ်ႇအံသၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤတူာ်၀ဲဒၣ်ဒီးလၢတၢ်န့ၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်လဲၤထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤလဲၤအိၣ်က့ၤလၢထံဂုၤကီၢ်ဂၤအိၣ်၀ဲဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤကမျၢၢ်တနီၤသုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤအိၣ်က့ၤလၢဖၣ်အၣ်ႇမီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးလၢအအိၣ်ဆီလီၤသးဘူးဖဲဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီအပူၤတဖၣ်န့ၣ်စ့ၢ်ကီး အ၀ဲသ့ၣ်ဟံအီၣ်ခီလီ၀ဲၦၤကမျၢၢ်အဟုသးႇအတၢ်ဖိတၢ်လံၤအကျိၣ်အစ့ဒီးဖီၣ်အီၣ်ခီလီ၀ဲဒၣ်ၦၤထိးၦၤဆီအိၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် ထုးထီၣ်ဖျါဒံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးနုာ်လီၤဟံၦၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢဟံၣ်ပူၤဒ်အံၤခီဖျိတၢ်ပံးဃာ်သုးကီၣ်ကးအတၢ်အီၣ်တၢ်အီအကျိၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်အံၤအတၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်တနံၤဂီၢ်ကအီၣ်ကအီအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤဃုထီၣ်ကျဲဒ်အံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးသုးကီၣ်ကး၀ဲၤကျိၤရူလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ကျဲဒၢးပံးႇ၀ဲဒၣ်နါက့လၢပကအီၣ်အဂီၢ်ဒၢးတအိၣ်ႇအ၀ဲသ့ၣ်နါက့တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉ အပူၤကွံာ်မဟါတလါန့ၣ်ပယီၤသုးတဖၣ်အံၤဟးမၤ၀ဲဒ်အံၤတအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉလၢပယီၤသုးကလၢၤပူၤန့ၣ်ခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိအီၣ်အီတအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိဒ်အန့ၢ်အသိးန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကူၣ်ထီၣ်ဖးထီၣ်၀ဲဒ်အံၤလီမမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ် လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဖၣ်ပူၣ်၀့ၢ်ပူၤခီဖျိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤတူာ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် တနီၤလဲၤထီၣ် ဃုဖံးဃုမၤက့ၤလၢထံချၢကီၢ်ချၢဒီးဒ်န့ၣ်အသိးၦၤကမျၢၢ်လၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢသ၀ီပူၤတဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်လဲၤလၢကျီးပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ် တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်တီအူကီၢ်ရ့ၣ်ပူၤကမျၢၢ်အဟံၣ် ၂၅ ဖျၢၣ်ႇ လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၅ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၂ သီအနံၤ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တီအူကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၂) ဟီၣ်က၀ီၤ ကယါပၠိခၠီသ၀ီအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်(၂၅)ဖျၢၣ်ဒီးၦၤကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်ကစီၣ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးကျိၤသုးပာ်ဖှိၣ်လၢအိၣ်တီအူ-သၣ်တီၣ်ကျဲ (၅)တၢၣ် ဒီး (၇)တၢၣ်သုးကလၢၤတဖၣ်အံၤ ဖဲအ၀ဲသ့ၣ်နုာ်လီၤ လၢကယါပၠိခၠီသ၀ီကပၤအခါန့ၣ်တၢ်ဘၣ်သဂၢၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်၀ဲဒီးလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါပယီၤသုးအံၤလိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ် ၦၤသ၀ီဖိတဖၣ်လၢအတူၢ်လိာ်ဃာ်၀ဲဒၣ်တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)အဃိဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်ဒ်အံၤလီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်ခးလိာ်သးကဲထီၣ်န့ၣ်ဖဲသ၀ီကပၤအံၤလီၤႉပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤသ၀ီဖိအဟံၣ်ႉ တၢ်မ့ကဲထီၣ်သးဖဲသ၀ီကပၤလံန့ၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်လီၤႉၦၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒုတအိၣ်ဘၣ်ႉၦၤသ၀ီဖိခီဒု ဟးသုးလီၢ်သုးကျဲလၢတၢ်လီၢ်အဂၤလံ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအဆၢကတီၢ်ပယီၤသုးရ့ၣ်လၢအအိၣ်(၇)တၢၣ်တဖၣ်အံၤခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ် လီၢ်က၀ီၤၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိကယါပၠိခၠီသ၀ီႇရှါပၠိခၠီသ၀ီဒီးယ့ၤစ့ကိသ၀ီ ၦၤကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်အဂၤ(၃၀၀)ဃ့ၢ်ထီၣ် ၀ဲဒီး ၦၤလၢလၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲန့ၣ်တဖၣ် ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဃာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢကလဲၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤအဂီၢ် သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ခီဖျိပယီၤသုး ပျဲၦၤစိာ်ထီၣ် စိာ်လီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ပနီၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လီလီစဲၤခဲအံၤဘၣ်လၢပဟးလူၤထၢၦၤနီၣ်ဂံၢ်စရီအဃိပတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဒံးဘၣ်ႉပသကိးအိၣ်လၢတၢ်ချၢ တဖၣ်မၤဘူၣ်လီၤမၤစၢၤ၀ဲအဃိပက့ၤမၤစၢၤကဒါအ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉပကလဲၤလၢသၣ်တီၣ်တကပၤခီဒၢးတဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်ၦၤကညီခီန့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတဘၣ်နီမံၤဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢဟုသးႇသိႇညၣ်အုၣ်တဖၣ်ခီန့ၣ်ပယီၤသုးတြီဃာ်၀ဲအဃိ ပလဲၤစိာ်တညီဘၣ်ႉပကဘၣ်လဲၤလၢတၢ်လီၢ်အဂၤတကပၤမးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးဟးဆီလီၤခူသူၣ်သးလၢကယါပၠိခၠီသ၀ီခိၣ်သ၀ီဃၢၤ၀း၀းတရံးဒီး ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃ သီ အနံၤစ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကဒီး၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...
ခၠီနခွၣ်တိၤတၢ်ဒုးအပူၤ ပယီၤသုးသံ(၁၄)ဂၤဒီးသုးတြိၤ(၂၂)သုးကျိၤအၦၤပ၁်လီၤစုက၀ဲၤ ၂၃ ဂၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ် သုးကီၣ်ကးအသုးတြိၤ(၂၂)စုတီၤဖီလာ် သုးကျိၤလၢအနီၣ်ဂံၢ် ကအိၣ်အဂၤ(၅၀)ဃၣ်ဃၣ်လၢအဟဲထီၣ်ဆူတလၢၤကီၢ်စဲၣ် ကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ် ခၠီနခွၣ်သ၀ီတကပၤအံၤ ဒီး တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဘျီ၀ဲအံၤအပူၤပယီၤသုးတကပၤသံ(၁၄)ဂၤဒီး ပာ်လီၤစုက၀ဲၤ(၂၃)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီဟီၣ်က၀ီၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၀ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢခၠီနခွၣ်သ၀ီဒီးခၠီနခွၣ်တိၤကပၤအံၤဒီး ဖဲန့ၣ်ပယီၤသုးတကပၤ သံ၀ဲဒၣ်(၁၄)ဂၤအကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်ဒီးသုးခိၣ်တဂၤႇတၢ်ဖီၣ်သမူန့ၢ်အီၤ(၅)ဂၤအကျါ ပၣ်ဃုာ်သုးခိၣ်(၁)ဂၤဒီး အလီၤမၢ်၀ဲဒၣ်(၈)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်သုးကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤ ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “မဟါန့ၣ်ပထီၣ်တုၤလၢတိၤန့ၢ်ညါအဃိကဘီယူၤဟဲထီၣ်လၢမီၣ်လမၠဲၣ်ဟဲခးလီၤတၢ်တုၤလၢမုၢ်ဟါခီညါႉ လၢပျီပူၤန့ၣ် ပယီၤသုးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉပယီၤသုးလၢအအိၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံဒီးမူၣ်ဒိၤတဖၣ်န့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီလီၤဘၣ်ဆၣ် ပထီၣ်တုၤလၢအန့ၢ်လီၤႉအဃိပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါဒီးအ၀ဲသ့ၣ်သုးကျိၤပာ်လီၤစုက၀ဲၤကဲထီၣ် သးလီၤႉ ခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်မ့တုၤလၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအလီၢ်လံမးပကထုးထီၣ်လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခၠီနခွၣ်တိၤတၢ်ဒုးအံၤမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA),ကညီဒီကလုာ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO), ကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ဒီးတၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုး(PDF)သုးပာ်ဖှိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးနုာ်လီၤခး၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပျီပူၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢခၠီနခွၣ်တိၤတၢ်သမံသမိးတြဲၤ ဒီး ခၠီၣ်နခွၣ် ကၠဲၣ်မယီႇကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကျဲတကပၤန့ၣ် တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဖီၣ်ဂၢၢ်ဃာ်၀ဲလံဒီးတုၤလၢတနံၤအံၤလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီ ဂီၤခီန့ၣ် ခံခီခံကပၤ တၢ်ဒုးလီၤကယးထီၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် ပီလီသ၀ီဖိကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မဟါကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လီၤတဲာ်လၢသ၀ီပူၤဟံၣ်ဟးဂီၤအိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉလၢပနီကျဲခံသ၀ီတကပၤ န့ၣ်နါက့ဟံၣ်ဟးဂီၤအိၣ်စ့ၢ်ႉခဲအံၤလၢ ကၠဲၣ်မယီ(ဖရုံဂူ)တိၤတုၤလၢမီၣ်လမၠဲၣ်တကပၤန့ၣ်လ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤန့ၢ်ဒံးႉ လၢကျဲပူၤန့ၣ်အိၣ်ၦၤကညီသုးဒီး(PDF)သုးလီၤႉပယီၤသုးလၢအအိၣ်မူၣ်ဒိၤတဖၣ်န့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်၀ံၤတဖျၢၣ် ခးလီၤ၀ဲအဖၢမုၢ်လီၤႉၦၤပျံၤလၢပယီၤသုးကဖီၣ်ပီၣ်တၣ်အဃိၦၤဟးထီၣ်တၢ်ချၢတဘူၣ်ဘၣ်ႉမ့ၢ်တၢ်ဒုးကဆဲးကဲထီၣ်ကဒါဧါတသ့ၣ်ညါဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အဃိကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ်ပူၤ သ၀ီအဖျၢၣ်(၁၀)ၦၤကမျၢၢ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီး တနီၤန့ၣ် လဲၤစံၣ်ထီၣ်အိၣ်၀ဲလၢဃိၣ်တၢ်လူၢ်ခိၣ်ႇသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢကၠဲၣ်မယီကီၢ်ဆၣ်...
လူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ပူၤတၢ်ထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီဟးထီၣ်တၢ်ချၢတန့ၢ်ဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ် တၢ်ဟံအရ့တအိၣ်ဘၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် လူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ပူၤ သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢမုၢ်နၤခီဟးထီၣ်တၢ်ချၢတန့ၢ်ဘၣ်ဒီးဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်လၢ(အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၢ်တၤစ့လီၢ်ခီန့ၣ်တၢ်တဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လူၢ်ပျဲၢ်၀့ၢ်ပူၤ ဟါခီ ၁၀ နၣ်ရံၣ် တုၤဂီၤခီ ၄ နၣ်ရံၣ်န့ၣ် သုးကီၣ်ကးထုးထီၣ်တၢ်ကလုၢ်လၢတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢ ဘၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢက၀ီၤဒ့(ခ) ကၠီၣ်စ့ကရူၢ်န့ၣ် မုၢ်နၤခီတၢ်အိးထီၣ်၀ဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ် ၦၤဟဲဂဲၤလိာ်ကွဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤထုးထီၣ်(မၤရှဲၤလီ)န့ၣ်ဖးယံၤလံႉအထုးထီၣ်နါက့တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အိၣ်အဃိၦၤလဲၤဂဲၤမၢ်မၢ် လီၤႇ ၦၤဖီၣ်ဒၢးတအိၣ်ဘၣ်ႉတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တဖၣ်အံၤၦၤတအိၣ်လၢကဟံအရ့ဘၣ်ႉဖဲလူၢ်ပျဲၢ်အံၤအါဒၣ်တက့ၢ် ၦၤအိၣ်အ့ဆ့အိၣ်တဂၤလၢကစၢ်ကျိၤအါလီၤႉနမ့လဲၤတၢၣ်ခီဒၢးမတဂၤလဲၤတၢၣ်လဲၣ်န့ၣ်ၦၤသ့ၣ်ညါအဃိၦၤလဲၤတၢၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉတဲ၀ဲလၢအအိးထီၣ်ၦၤဂဲၤကလံၣ်(ကၠး)လီၤဘၣ်ဆၣ်ၦၤလဲၤကွၢ်တအိၣ်ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ် ခီန့ၣ်ၦၤလဲၤဂဲၤလိာ်ကွဲၦဲၤၦဲၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အံၤတၢ်အိးထီၣ်အီၤန့ၢ်လၢအလါလံဒီးတၢ်ပံးဃာ်အီၤဖဲတၢ်စူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်လီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်မုၢ်နံၤလၢအဂၤန့ၣ်တၢ်အိးထီၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အံၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်ပိာ်မုၣ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤစးထီၣ်မၤတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အံၤလၢတၢ်ကိၢ်ခါအခါလံမီၤနီၤႉတၢ်မၢၤဖဲတၢ်စူၤထံဒိၣ်ခါန့ၣ် အအိၣ်ဘှံးဖဲန့ၣ်တစိၢ်ႉမ့မ့ၢ်မုၢ်နံၤလၢအဂၤန့ၣ်အိးထီၣ်မၢ်မၢ်လီၤႉၦၤတဖီၣ်နီတဂၤဘၣ်ႉတဲ၀ဲလၢတဘၣ်ဟးထီၣ်တၢ်ချၢဘၣ်နါက့တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်အိၣ်ဘျီၦၤဟးထီၣ်မီၤႉကဖီၣ်ခီဒၢးမ့ၢ်မတဂၤကလဲၤဖီၣ်၀ဲလဲၣ်ႇအိၣ်ဒၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ (အၤ၀ၤဒ့)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤသုးကီၣ်ကးဒီးကီၢ်ဆၣ်ပၢပြးခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်သး အိးထီၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တနီၤစံး၀ဲအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် လၢကပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢးဃုသ့ၣ်ညါ၀ဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်အံၤအိၣ်၀ဲဒၣ်လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၇)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ ပူၤဘၣ်ဆၣ် ဟီၣ်က၀ီၤ၀ဲအံၤမ့ၢ်ဟီၣ်က၀ီၤလၢသုးကီၣ်ကးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဟူးဂဲၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် တန့ခၠါကီၢ်ဆၣ် နိၣ်၀ၢ်ချံးဒီးတ၀ဲသ၀ီကပၤန့ၣ် ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်ဃူတၢ်ဖိးကမံးတံာ် တြီဃာ်၀ဲလၢတၢ်တဘၣ်မၤတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့ဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်အိးထီၣ်အီၤန့ၢ်လၢ အလါလံဒီးတၢ်ကရၢကရိမနုၤမးဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်အရ့တအိၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ
တနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤ တလါအတီၢ်ပူၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ် တကလးဘျဲၣ်
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးဟီၣ်က၀ီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ လါအီးကထိဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်တလးဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤ (FE5 Tanintharyi)ကရူၢ်လၢအဟးဃုသ့ၣ်ထံၣ်ညါတၢ်အံၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲဖဲလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၁ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ်အပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်(၄၅ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ဒီး ဘၣ်ဆၣ်အပူၤကွံာ် လါအီးကထိဘၢၣ်တလါအတီၢ်ပူၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်အါထီၣ်တကလးဘျဲၣ် ညါဒီးတကီၢ်ခါခဲအံၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအနီၣ်ဂံၢ်ခဲလၢာ်အိၣ်၀ဲ(၅၅ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤ ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒုးမ့ဂၢၢ်ထီၣ်န့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်လၢအက့ၤဘူၣ်ညါန့ၣ်က့ၤလီၤႉဘၣ်ဆၣ်တလါဘၣ်တလါန့ၣ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်မၢ်မၢ်လီၤႉ ၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ဟးစံၣ်ယံၤထီၣ်လံႉ၀ံၤဘျီပယီၤသုးပံးဃာ်၀ဲခိကျဲခဲလၢာ်အဃိတၢ်အီၣ်တၢ်အီလီၤတူာ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤလါအီးကထိဘၢၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အိၣ်၀ဲ (၄၄)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (FE5 Tanintharyi)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢဒ၀ဲၢ် မုၢ်ထီၣ်ခိခိၣ်ဒူသ၀ီဟီၣ်က၀ီၤ တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်ဒီး ပလီကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤ ခီဖျိပယီၤသုး ပျဲစိာ်ၦၤကမျၢၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကသံၣ်ကသီလၢအိၣ်ဒီးတၢ်ပနီၣ်အဃိၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤပယီၤသုးအံၤဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အကလုာ်ကလုာ်ဖီၣ်၀ဲဒၣ်ၦၤကမျၢၢ်တစှၤန့ၢ်အဂၤ(၂၃၀)ညါဒီးဖဲန့ၣ်ပျၢ်လီၤက့ၤ၀ဲ(၁၇၆)ဂၤႇမၤသံကွံာ်၀ဲ(၉)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (FE5 Tanintharyi)လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါပူၤ အသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ကီၢ်ပယီၤထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤ သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤခံနံၣ်ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤ ဖီၣ်စုက၀ဲၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ် ကဲထီၣ်အိၣ်တစှၤန့ၢ်အဘျီ(၁၁ႇ၀၀၀)ဘျဲၣ်ညါအဂ့ၢ်န့ၣ် (Institute for Strategy and Policy- Myanmar) ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါတ့ၢ်၀ဲဖဲအပူၤကွံာ်လါအီးကထိဘၢၣ် ၂၉သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်ထီၣ်န့ၢ်၀ဲ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ ခၠီနခွၣ်တိၤ
လါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃ သီအနံၤန့ၣ် ကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲ ကညီကီၢ်စဲၣ်-တလၢၤကီၢ်စဲၣ်အဆၢ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ ခၠီနခွၣ်တိၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲမုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် (KNLA)သုးပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်မၤန့ၢ်၀ဲကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ ဟီၣ်သရီထံကျိ ခၠီနခွၣ်တိၤအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကစီၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တနံၤအံၤပထီၣ်ခၠီနခွၣ်တိၤန့ၢ်လံႉလၢအ၀ဲတနံၤန့ၣ်ပထီၣ်န့ၢ်၀ဲဒၣ်ခၠီနခွၣ်ပၢၤကီၢ်၀ဲၤလီၢ်ႉအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤရီးကဲးႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႉအဃိၦၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးၦၤဖိဒံဖိသၣ်သံႇဘၣ်ၦၤဟံၣ်ဃီဟးဂီၤအိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤဒူသ၀ီၦၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ ခၠီနခွၣ်တိၤကပိၤကပၤသ့ၣ်တဖၣ် လဲၤစံၣ်ထီၣ်၀ဲလၢမူၣ်ဒိၤ၀့ၢ်ႇ သ၀ီလၢအဂၤဒီးမီၣ်လမၠဲၣ်၀့ၢ်တကပၤကအိၣ်လၢအကထိညါအဂ့ၢ်န့ၣ် မူၣ်ဒိၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ခၠီနခွၣ်ႇပနီကျဲခံသ၀ီ,ပီလီသ၀ီဖိတဖၣ်န့ၣ်ဟဲစံၣ်အိၣ်လၢမူၣ်ဒိၤတကပၤအံၤမီၤနီၤႉဟဲအိၣ်စိ၀ဲလၢၦၤဟံၣ်ႇသီခါဖၠၣ်အံၤလီၤႉ မ့မ့ၢ်ယဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤန့ၣ်ယဒုးအိၣ်ၦၤအဂၤ(၂၀)ဘျဲၣ်ႉကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အကလုၢ်သီၣ်ဒိၣ်မး” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲစစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါနိၣ်၀့ဘၢၣ် ၁၃ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်သုးကီၣ်ကးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲက့ၤဟ့ၣ်လီၤသးလၢ(KNLA) သုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်အအိၣ်အိၣ်၀ဲအသိးသုးကီၣ်ကးသုးကျိၤကတာ်ထီစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးဂ့ၢ်၀ီဟီၣ်က၀ီၤဂံၢ်ခီၣ်ထံး တၢ်ကစီၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအံၤအဃိပယီၤသုးလၢအအိၣ်ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံႇမူၣ်ဒိၤဒီးမုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံး၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ႇကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိၦၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးႇဟံၣ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအိၣ် သ၀ီပူၤအံၤတဖၣ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးလၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်(သုးက့ ၆)ဟီၣ်က၀ီၤ ကနဲလ့ႇကီးတရံးႇကြုၢ်တုတကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီး တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢ ပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ