တၢ်စူၤကလံၤဟဲအဃိကရ့ၣ်နံၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအတၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)လီၤၦီၢ် လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤ
လါအီကူး ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ် လွဲၤကီၤကီၢ်ရ့ၣ် ဒံၤမီၣ်စိၤ၀့ၢ်မုၢ်နုာ်သ၀ီတကပၤန့ၣ် စှၤသီအတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်စူၤကလံၤဟဲဆူၣ်အဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဒဲခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)လီၤၦီၢ်ခဲလၢာ်အဃိ လိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢပစ့လာသ၀ီႇ၀ၤဘါပျိာ်ႇခၠဲၤရံၤကိသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်(၇)ကလးဃၣ်ဃၣ်ညါဒီး စှၤသီအတီၢ်ပူၤခီဖျိအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်အလီၢ်န့ၣ်တၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ဒဲခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)လီၤၦီၢ်ဟးဂီၤ၀ဲ ဒီးၦၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်မၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤပိာ်မုၣ်လၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်မ့စူၤဆဲးတဲး(၃)လံန့ၣ်တၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)ဟးဂီၤလၢာ်လီၤႉသူတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႇ လၢအသီမးကန့ၢ်လီၤႉ ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်တၢ်စူၤအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ခိၣ်ဒုးမ့ဟးဂီၤလံန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်၀ဲၦၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်လီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါအီကူး ၇ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤႉ ကလံၤမ့ဟဲတၢ်မ့စူၤလံန့ၣ်ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်(ဒံၤမီၣ်စိၤ)မုၢ်နုာ်တဖၣ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ကဒုသးဒီး(တၤလပၣ်) လၢသ့ၣ်ဆှိထူၣ်ဖီၣ်လာ်ဒီးဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးလၢအိၣ်တၢ်ပျီပူၤတဖၣ်န့ၣ်အဒဲတၢ်ခိၣ်ဒုးဟးဂူာ်ဟးဂီၤအါ၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤပိာ်မုၣ်လၢအမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဂၤစံး၀ဲလၢ“လၢညါပအိၣ်ဖဲ(ပစ့လၤ)သ၀ီတကပၤအခါန့ၣ်တၢ်စူၤကိးမုၢ်နံၤဒဲးလီၤႉ တၢ်ခိၣ်ဒုး(တၤလပၣ်)နါက့တကူတလၢဘၣ်ႉအခိၣ်ဒုးလီၤၦီၢ်နါက့အိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးပံးဃာ်၀ဲကျဲတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတနီၤအဃိကလဲၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးအဂီၢ်န့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အသိးခီဖျိဟုသးအၦ့ၤထီၣ်ဒီးဟုသးလီၤတူာ်ထီၣ်လံအဃိလိၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးဒီးၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်လၢၦၤဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်တဖၣ် စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢကရ့ၣ်နံၣ်ကီၢ်စဲၣ်အပူၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ကမျၢၢ်ၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး(၄)ကလီၢ်ဘျဲၣ်လိၣ်ဘၣ်ဒံး၀ဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကရ့ၣ်နံၣ်ဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KnHRG) စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးနု၁်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကမျၢၢ်ဟံၣ်(၆)ဖျၢၣ်အကျါပၣ်ဃု၁်၀ဲကညီဘွဲသရၣ်မုၣ်တဂၤအဟံၣ်
လါအီကူး ၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲလါအီကူး ၆ သီအနံၤ လၢကညီကီၢ်စဲၣ် သၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၃)မဲၤ ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံာ်၀ဲကမျၢၢ်ဟံၣ် (၆)ဖျၢၣ်အကျါဖဲန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲ ကညီဘွဲကၠိသရၣ်မုၣ် ဖံနီၢ်လၢၢ်ဒါအဟံၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဖဲလါအီကူး ၆ သီ မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးအိၣ်ဟဲလီၤ၀ဲလၢတီအူ၀့ၢ်တကပၤဒီးဖဲန့ၣ်၀ံၤလီၢ်ခံ ဖဲဟါခီ ၄ နၣ်ရံၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ် နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲ(သၣ်တီၣ်၀့ၢ်)ကျဲကပၤၦၤဟံၣ်တနီၤဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ နုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ် ဃုာ်၀ဲသရၣ်မုၣ်ဖံနီၢ်လၢၢ်ဒါအဟံၣ်ဖးဒိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ၦၤလၢအဘူးဒီးသရၣ်မုၣ်နီၢ်လၢၢ်ဒါအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်လၢညါတဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်အိၣ်မီၤနီၤႉဘၣ်ဆၣ်အဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ဃုာ်ဒီးသရၣ်မုၣ်နီၢ်လၢၢ်ဒါအဟံၣ်ခဲအံၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ် နီတမံၤဘၣ်ႉဟံၣ်ဒုတၢ်ဟူဂူာ်ဟးဂီၤကလီၤလၢလၢစ့န့ၣ်လၢအကယၤညါမီၤနီၤႉအလံာ်အလဲၢ်လၢအကွဲးတ့ၢ်ဃာ်၀ဲ တဖၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးဒွဲၣ်အူ၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉဖဲ၀့ၢ်ပူၤအံၤၦၤကမျၢၢ်တအိၣ်ဘၣ်ႇဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤအခါန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိၦၤဟးစံၣ်အိၣ်လၢတၢ်လီၢ်အဂၤမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ သရၣ်မုၣ်နီၢ်လၢၢ်ဒါလၢပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်အဟံၣ်အံၤအမ့ၢ်၀ဲဒၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါၦၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဂၤအသိး ပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်၀ဲသရၣ်မုၣ်အဟံၣ်လိၤလိၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “သရၣ်မုၣ်အံၤမ့ၢ်သရၣ်မုၣ်တဂၤလၢၦၤပာ်ကဲအီၤတဂၤမီၤနီၤဖဲဟီၣ်က၀ီၤပူၤအံၤႉသရၣ်မုၣ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိစ့ၢ်ကီး ၦၤအိၣ်ဖဲ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤၦၤယူးယီၣ်ပာ်ကဲအီၤၦၤပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါအီၤလီၤႉပယီၤသုးဟ့ၣ်တၢ်ဆီၣ်သနံးမၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါ ခိၣ်နၢ်တဖၣ်အံၤဟဲက့ၤအိးထီၣ်ကဒါကၠိအိၣ်နီၤနီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီယုၢ်အဃိၦၤက့ၤအိၣ်တဘူၣ်ဘၣ်ႉပယီၤသုးအံၤပညိၣ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအဟံၣ်လိၤလိၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဖဲလါအီကူး ၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကဒီး၀ဲ သၣ်တီၣ်(၁၃)မဲၤ ၦၤဟံၣ်တနီၤဒံးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဃးပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကဒီးၦၤဟံၣ်အနီၣ်ဂံၢ်နီၣ်ဒွးအံၤန့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ် ဆဲးကျိးဃုသ့ၣ်ညါမၤလီၤတံၢ်အီၤအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲဒီတ၀့ၢ်လီၤဒီးၦၤလၢအအိၣ်တ့ၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ တနီၤန့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ ပယီၤသုးခးသံကမျၢၢ်လၢတၢ်ဂ့ၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤန့ၣ် လၢသၣ်တီၣ်၀့ၢ်(၁၃)မဲၤ ပယီၤသုးနုာ်လီၤဒွဲအူအီၣ်၀ဲဟီၣ်က၀ီၤ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်) ခိၣ်နၢ်အဟံၣ်အဃီဃုာ်ဒီးတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါခိၣ်နၢ်အဟံၣ်ႇကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီကဲထီၣ်သးအိၣ်၀ဲတလီၢ်လီၢ်ဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ကအိၣ်လၢအဖျၢၣ်(၃၀)ဃၣ်ဃၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
သမ့ၤကျိဒိၣ်ထီၣ်အဃိကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ ကမျၢၢ်အဂၤ(၆၀၀)ဃၣ်ဃၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲ
လါအီကူး ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၁၇ သီတုၤလၢတလါအံၤလါအီကူးထီၣ် ၆ သီအနံၤ ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ထံထီၣ်တုၤလၢက၀ီၤဒ့ပူၤဒီးကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်အဂၤ(၆၀၀)ဃၣ်ဃၣ် ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ သမ့ၤကျိအံၤထံထီၣ်တုၤ၀ဲလၢထံနီၣ်ဂံၢ်အပ့ၣ်(၃၀)ဘျဲၣ်လံဒီးကတုၤလၢတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်နီၣ်ဂံၢ်အဂီၢ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤ ဒၣ်ထဲ(၄)ပ့ၣ်လီၤအဃိ၀့ၢ်ဒီးသ၀ီဘၢၣ်စၢၤတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂီၢ်ချံစဲးဖးဒိၣ်လၢအိၣ်ထံကျိကၢၢ်နံၤတဖၣ်အံၤ ကအိၣ်ပတုာ်အဂီၢ်အလီၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢဟးထီၣ်လီၢ်က၀ီၤပူၤတဖၣ်အံၤ တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤစိာ်ဆါအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ “က၀ီၤဒ့(၆)န့ၣ်လီၤဘျၢလံႉလၢချံသန့အလီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိချံစဲးတဖၣ်ကအိၣ်ပတုာ်အလီၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်မီၤနီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲတဖၣ်န့ၣ်၀့ၢ်ပူၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟဲဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဟုသးႇဟဲဟ့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်စ့မီၤနီၤႉ(မၤစှဲၤလီ)အိၣ်အဃိၦၤဟဲမၤစၢၤတၢ်တအိၣ်ဒ်သိးလၢညါခါလၢမဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ် ကမျၢၢ်ၦၤသုးလီၢ်သုးကျဲတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတနံၤအံၤ လါအီကူး ၇ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤ လၢစဲၤကလိတၢ်သူၣ်ထီၣ်အလီၢ်တကပၤန့ၣ် ဟံၣ်ခိၣ်(၆၉)ဖျၢၣ်ႇ ၦၤနီၣ်ဂံၢ်(၂၈၅)ဂၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲဒီး လၢကတီၤဆိကၠိႇဘိၤတဲတၢ်လီၢ်ႇမိၢ်ဒီးဖိတၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်တဖၣ်န့ၣ် စ့ၢ်ကီးဟံၣ်ခိၣ်(၈၇)ဖျၢၣ်ဒီးၦၤနီၣ်ဂံၢ်(၂၇၆)ဂၤ ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ် တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံ ၁၇ သီတုၤလၢတလါအံၤလါအီကူး ၇ သီအနံၤ လၢနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ၀ီၢ်ရီကျိႇသမ့ၤကျိတဖၣ်အပူၤဒီးတကးဒံးဘၣ်ဒူသ၀ီလၢအိၣ်ဘူးထံကျိကပၤ တဖၣ်အံၤစ့ၢ်ကီးထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဖၣ် အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိတၢ်စူၤအဃိ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢဖၣ်အၣ်ႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇမၠၣ်၀တံၣ်ဒီးနိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်တဖၣ်အပူၤဒီး ဘုၣ်ဖီၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးစံာ်လီၢ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤကရူၢ် အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ၦၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအိၣ်ထီၣ်တုၤလၢအဂၤ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်
လါအီကူး ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စှၤသီအတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီဒီးသူမှဲကျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ တကီၢ်ခါခဲအံၤမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤ က၀ီၤဒ့လၢအိၣ် တၢ်လီၢ်လီၤဖုၣ်တဖၣ်ကမျၢၢ်အဂၤ(၃၀၀၀)ဘျဲၣ်ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲလၢလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတၢ်ကရၢကရိလၢအမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ စးထီၣ်ဖဲလါယူၤလံ ၃၁ သီအနံၤ ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ သူမှဲကျိထံထီၣ်ဒီး မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဟးထီၣ် ကစၢၢ်ထံလီၤႇ ထံကျိၤတဖၣ်ၦဲၤလီၤလာ်အဃိ ထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢ၀့ၢ်ပူၤက၀ီၤဒ့ႇကျဲမုၢ်ခိၣ်တကးဒံးဘၣ် လၢအ့ရှါကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်ဒီး မၠၣ်စၤနံၤသိလ့ၣ်ကရၢၢ်တကပၤန့ၣ်စ့ၢ်ကီးထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ထံဒိၣ်ထီၣ်ကအိၣ်လၢ(၄)သီလံႉခဲအံၤက၀ီၤဒ့လၢအိၣ်တၢ်လီၢ်လီၤဖုၣ်တဖၣ်န့ၣ်နအိၣ်တသ့နီတတီၤ လၢၤဘၣ်ႉၦၤဘၣ်လဲၤထီၣ်သုးလီၢ်လဲၤအိၣ်လၢလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်မီၤနီၤႉဒ်ပမၤန့ၢ်စရီဖဲအပူၤကွံာ်(၄)သီအခါန့ၣ် ၦၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲကအိၣ်(၁၅၀၀)အဂၤညါႉတုၤလၢတနံၤအံၤန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၃၀၀၀)ဃၣ်ဃၣ်လံႉ ၦၤဖိဒံဖိသၣ်ႇ ၦၤသူၣ်က့သးၦၢ်အိၣ်တဆူၣ်တချ့ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီခီန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဖီအီၣ်ဖှိၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်အိၣ်ႉၦၤဟဲနီၤလီၤအီၣ်နါက့အိၣ်လီၤႉမူခိၣ်နါက့စူၤဒံးတပယူာ်ဃီအသိးထံဟဲအါထီၣ်အဃိၦၤဟံၣ်ၦၤဃီႇကျဲလီၤဘျၢအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်လၢဖဲမၠၣ်၀တံၣ် က၀ီၤဒ့(၁)ပူၤ လၢအအိၣ်ဘူးသူမှဲကျိကပၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢ(၅)က၀ီၤဒ့(၅),က၀ီၤဒ့(၄),က၀ီၤဒ့(၂)တဖၣ်အပူၤ တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟီလ်ဖးဒိၣ်(ဒမၤယိၢ်) ႇသီခါဖၠၣ်ႇကၠိကရၢၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်အိးထီၣ်၀ဲလီၢ်အိၣ်ကဒုလီၢ်တၢ်လီၢ်(၆)တီၤဒီး မၠၣ်၀တံၣ်သုးကီၣ်ကးပၢပြးကရူၢ်ႇ မုာ်သးမၤကလီကရူၢ်ႇနီၢ်တဂၤတၢ်မၤဘူၣ်ကစၢ်တဖၣ်ဟဲမၤစၢၤတၢ်အိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်လၢဆူၣ်ချ့တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲ ဒီးအိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲခီန့ၣ်တကူတလၢ၀ဲဒၣ်ဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲတဖၣ်အံၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “ထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိၦၤလၢအဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲတဖၣ်အံၤပၢပြးကရူၢ်ဟဲဟ့ၣ်လီၤ၀ဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်မီၤနီၤႉၦၤဟဲမၤဘူၣ်လီၤမ့ၤဘိၣ်ႇၦၤဟးထၢဟံၣ်ခိၣ်စရီသ့ၣ်မတၤအိၣ်လီၤႉမ့မ့ၢ်ၦၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအနီၣ်ဂံၢ်စရီခီန့ၣ်ပတသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်ဒံး ဘၣ်ႉတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒုတကူတလၢဘၣ်ႇၦၤဖိသၣ်အိၣ်တဆူၣ်အိၣ်တချ့ဘၣ်စ့ၢ်ကီးအိၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအသုးလီၢ် လဲၤအိၣ်လၢ(ကၠၣ်ခၣ်တီ)သီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤတဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တုၤလၢတနံၤအံၤလါအီကူး ၇ သီအနံၤ လၢကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤ ခီဖျိထံကစၢၢ်လီၤဖှိၣ်၀ဲလၢ သူမှဲကျိႇဃိၣ်လိာ်ကျိႇ ကၠဲကျိႇဟီၣ်သရီကျိႇလူၢ်ပျဲၢ်ကျိပူၤအဃိ မၠၣ်၀တံၣ်ႇဂီၤလ့ၤႇ ကီးတရံးႇနိၣ်တကီႇ ကြုၢ်တုႇလူၢ်ပျဲၢ်ႇ ဖၣ်အၣ်ဒီးစွ့ၤကိႇ ကမၤမိၢ်ႇမၠဲၤကၠံငူၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါ ခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်–ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ သူမှဲကျိဒီတကျိၤ...
ခီဖျိတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိကီၢ်သူလ့ၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအဘၣ်ထီၣ်ကၠိတဖၣ်တမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်လၢၤဘၣ်
လါအီကူး ၇ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် သုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကီၢ်သူလ့ၤတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤအပူၤခီဖျိတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်ကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအဘၣ်ထီၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်ဂ့ၤဂ့ၤလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဂ့ၢ်၀ီခွဲးယာ်ကရူၢ်(KHRG)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတဖၣ်အပူၤခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဒီးကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ ကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအါမးအသိးကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်မှံဟးဖျိး၀ဲဒီးခီဖျိကမျၢၢ်လၢအဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ် အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢလၢၦဲၤၦဲၤဘၣ်အဃိၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအဘၣ်ထီၣ်ကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်လၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(KHRG)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ စီၤနၢၤဒၣ်ဆူ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ၦၤဖိဒံဖိသၣ်လၢအစံၣ်လၢခိခိၣ်ကစၢၢ်ကလိကျါတဖၣ်အံၤအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤလိမၤဒိးတၢ်အဂီၢ်န့ၣ် သရၣ်တအိၣ်ဘၣ်ႇကၠိတၢ်ပီးတၢ်လီစ့ၢ်ကိးတအိၣ်ဘၣ်အဃိအ၀ဲသ့ၣ်ကမၤလိတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်ႇပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူပျီပူၤအဃိကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲဒီး ၦၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉခီဖျိၦၤဖိိဒံဖိသၣ်ႇၦၤသူၣ်ဘီၣ်သးစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တမၤလိမၤဒိးဘၣ်တၢ်ဘၣ်အဃိမ့ၢ်တၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါပတာ်မၤဘၣ်ဒိၦၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိခွဲးယာ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စီၤနၢၤဒၣ်ဆူ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပယီၤသုးတဖၣ်အံၤနုာ်လီၤအိၣ်လၢကၠိကရၢၢ်ပူၤႇနုာ်လီၤအိၣ်လၢၦၤဟံၣ်ပူၤအဃိ ကမျၢၢ်တဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢအဒူသ၀ီပူၤတဘူၣ်ဘၣ်ႇဘၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်လံအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်ထံၣ်ဘၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကဆှၢအဒံၣ်အဖိလၢကၠိအဂ့ၢ်န့ၣ် သၣ်တီၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် ကမျၢၢ်ၦၤပိာ်မုၣ်လၢအဃ့ၢ်တၢ်ဒုးတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်လၢသ၀ီပူၤအဃိပက့ၤလၢပဟံၣ်တဘူၣ်ဘၣ်န့ၣ်န့ၢ်ဖးယံၤလံႉဒ်သိးပဒံၣ်ပဖိတၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့သုတဆဲးခံတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ဖဲပဟဲတုၤအလီၢ်န့ၣ်ပဒုးထီၣ်အီၤကၠိလီၤႉပသ၀ီၦၤဃ့ၢ်ထီၣ်အကျါန့ၣ်ၦၤဒံဖိသၣ်တဖၣ်ထီၣ်ဘၣ်ကၠိကအိၣ်ထဲ(သၢပူတပူ)လီၤႉၦၤဖိသၣ်လၢအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ခီဖျိကျိၣ်စ့တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အဃိတထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးခီဖျိတၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဃိကမျၢၢ်ဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အကျါပၣ်ဃုာ်၀ဲၦၤဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီး တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအ၀ဲသ့ၣ်လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤလီၤဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢၦၤဒံဖိသၣ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့အဂီၢ် တကပၤန့ၣ် တၢ်မၤစၢၤအိၣ်၀ဲစှၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤမၤစၢၤၦၤဃ့ၢ်မှံဟးဖျိးတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤ၀ံၤလီၢ်ခံၦၤကၠိဖိလၢအိၣ်ကီၢ်ပယီၤပဒိၣ်ကၠိတဖၣ်ဟဲက့ၤထီၣ်ကဒါကၠိဆူ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကညီကူၣ်သ့ဆဲးလၤ၀ဲၤကျိၤ(KECD)ကၠိအံၤ အနီၣ်ဂံၢ်ဟဲအါထီၣ်၀ဲအသိး ခီဖျိဟီၣ်က၀ီၤတၢ်အိၣ်သးတဂၢၢ်တကျၢၤဘၣ်အဃိတနီၤန့ၣ်လဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ ခီကီၢ်ကၠိဒီး ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤအိၣ်၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (KECD)စံး၀ဲန့ၣ်လီၤ်ႉ
စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤတၢ်မၤလီၢ်လၢအလံၣ်အီၣ်ၦၤလၢ(အီၤလါ)ပူၤအံၤတဖၣ်ဆိကတီၢ်သး၀ံၤလီၢ်ခံ ၦၤငါအိၣ်ဟံၣ်ခါလီၤစှၤ
လါအီကူး ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် မၠၣ်၀တံၣ်ကလံၤစိး စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤ စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤ ၂၀ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢအကိးလံၣ်အီၣ်ၦၤလၢ(အီၤလါ)ပူၤအံၤတဖၣ်တနီၤန့ၣ်ခီဖျိတၢ်မၤဆိကတီၢ်သးအဃိ လီၢ်ခံဖဲန့ၣ် လၢဟီၣ်က၀ီၤပူၤၦၤငါခိၣ်ဟံၣ်ခါလီၤစှၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စွ့ၤကိၣ်ကိၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအံၤကၠီၣ်တဲၣ်မၤတဲာ်ကွံာ်လီမ့ၣ်အူတကးဒံးဘၣ်မၤတဲာ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲအ့ထနဲး(WIFI)အဃိ ကၤစံၤနိၤတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်ဒီးတၢ်မၤလီၢ်လၢအကိးလံၣ်အီၣ်ၦၤလၢ(အီၤလါ)ပူၤအံၤတနီၤဆိကတီၢ်ကွံာ်သးဒီး ၦၤမၤတၢ်ဖိလၢအမၤတၢ်ဖဲတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတနီၤက့ၤဆူအဟံၣ်အဃိၦၤငါအိၣ်ဟံၣ်ခါလီၤစှၤဒီးဟံၣ်လဲ စ့ၢ်ကီးအၦ့ၤလီၤ၀ဲဒၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စွ့ၤကိၣ်ကိၤလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “ခဲအံၤတၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤဒ်သိးလၢညါလၢၤဘၣ်ႉနဟးဃုတၢ်ဖံးတၢ်မၤစ့ၢ်ကီးတညီလၢၤဘၣ်ႉ(အီၤလါ)တၢ်မၤအိၣ်ဘှံး ၃ ခါ ညါအဃိၦၤမၤတၢ်ဖိစ့ၢ်ကီးက့ၤလၢၤလံႉဟံၣ်ခါနါက့ၦၤငါအိၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉ ၦၤအိၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်အဃိ လၢညါခါဟံၣ်(၇၀၀၀)တၢ်တဖျၢၣ်န့ၣ်ခဲအံၤ အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲ(၃၀၀၀)ဘးလီၤႉ အန့ၣ်မးၦၤအိၣ်တအိၣ်ဒံးဘၣ်ႉ မ့ၣ်အူခီန့ၣ်တဟဲဘၣ်ႇဘၣ်ဆၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်မ့ၣ်အူလဲမၢ်မၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဖၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တရူးကလုာ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ(ကၣ်စံၣ်နိၣ်)တၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့လီၢ်တခါလၢၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤဖိမၤ၀ဲအံၤဒီး တၢ်မၤလီၢ်ခံခါလၢအလံၣ်အီၣ်ၦၤလၢ(အီၤလါ)ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးဆိကတီၢ်ကွံာ်သးအသိးၦၤမၤတၢ်ဖိအဂၤ(၆၀)ဘျဲၣ်လၢ အမၤတၢ်ဖဲတၢ်မၤလီၢ်အံၤသ့ၣ်တဖၣ်တၢ်မၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါလၢစွ့ၣ်ကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဘၣ်ဃးတၢ်ကိးၦၤမၤတၢ်ဖိလၢ(အီၤလါ)ပူၤႇတၢ်လံၣ်အီၣ်ၦၤထံဂုၤကီၢ်ဂၤအကျိၣ်အစ့တၢ်ဂ့ၢ်အံၤခီဖျိထံကီၢ်လၢအဂၤတဖၣ်သ့ၣ်ညါ၀ဲအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်ၦၤစ့တဘူၣ်လၢၤဘၣ်ဒီး အ၀ဲသ့ၣ်ရဲၣ်ကျဲၤ၀ဲလၢကဟးလံၣ်အီၣ်က့ၤၦၤကီၢ်ပယီၤဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအဘူးဒီးၦၤကိးတၢ်မၤလၢ(အီၤလါ)ပူၤတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တရူးတဖၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်န့ၣ်အက့ၤလၢာ်လံႉအတဲ၀ဲလၢကဟးလံၣ်အီၣ်က့ၤကလုာ်လၢအဂၤမီၤနီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ဟးလံၣ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ်အံၤတရူးထံကီၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇထံကီၢ်လၢအဂၤတဖၣ်စ့ၢ်ကီးသ့ၣ်ညါ၀ဲအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးလံၣ်အီၣ်တၢ်တဘၣ်လၢၤဘၣ်ႉခဲအံၤတဲ၀ဲလၢကဟးလံၣ်အီၣ်က့ၤလၢၦၤကီၢ်ပယီၤဖိ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်က၀ီၤပူၤၦၤငါအိၣ်ဟံၣ်လီၤစှၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်လၢတၢ်အီၣ်ကျးႇ(KTV)ႇ(Bar)ကျးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤခီန့ၣ် (BGF)ဒီးတရူးထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်မၤအါထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
မၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဟးထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ် ပယီၤသုးသမံသမိးသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံ၁်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဟဲအါထီၣ်
လါအီကူး ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံာ်လါယူၤလံန့ၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဟးထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်န့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးသိလ့ၣ်လၢ အစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဟဲအါထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါ အမံၤတဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ အပူၤကွံာ်လၢညါလၢမၠၣ်၀တံၣ်ႇဖၣ်အၣ်ႇ၀့ၢ်တကူၣ်ႇမီၣ်လမၠဲၣ်ကျဲတကပၤန့ၣ် သိလ့ၣ်လၢအတီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ် အလီၢ်မ့အိၣ်မးတၢ်သမံသမိး၀ဲဒီးဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)ႇသ့ၣ်ကါညံၣ်နီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်တကပၤန့ၣ်ပယီၤသုးသမံသမိးအိးထီၣ်ကွၢ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤဟဲအါထီၣ်ဒိၣ်န့ၢ် အပူၤကွံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်ဖိလၢတအဲၣ်ဒိးပာ်ဖျါအမံၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“လၢညါမၠၣ်၀တံၣ်–၀့ၢ်တကူၣ်ကျဲန့ၣ်နလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤအ့ဆ့လီၤႉခဲအံၤအ၀ဲသ့ၣ်အိးထီၣ်ကွၢ်သမံသမိး ၀ဲခဲလၢာ်လီၤႉဒီးတခါန့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ကိၢ်သး၀ဲလၢမ့ၢ်ကျိချံၦာ်သၣ်ကပၣ်ဘၣ်ဖုးလၢပသိလ့ၣ်ပူၤဧါႇမ့၀ံၤ(PDF)ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢကလဲၤမၤစၢၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်အပၣ်ဃုာ်လၢပသိလ့ၣ်ပူၤဧါဒ်န့ၣ်အိၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ဟးထီၣ်တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်တဖၣ်န့ၣ်ခီဖျိပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဟဲအါထီၣ်အဃိ သိလ့ၣ်လၢအစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်၀ဲလၢကျဲပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤနီသိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီး စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ “သိလ့ၣ်တီၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်န့ၣ်နဘၣ်ဟ့ၣ်အဘူးအလဲခီဒၢးဒိၣ်ႇတကးဒံးဘၣ်ၦၤအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်လၢကျဲပူၤစ့ၢ်ကီးဟဲအါထီၣ်အဃိပနီသိလ့ၣ်တဘၣ်ဂီၢ်ဘၣ်ႉလၢညါန့ၣ်နအိၣ်လၢမၠၣ်၀တံၣ်နလဲၤဆူ၀့ၢ်တကူၣ်န့ၣ်ညီညီ လီၤႉ ခဲအံၤလၢကျဲပူၤတၢ်သမံသမိးလီၢ်န့ၣ်အ၀ဲသ့ၣ်သမံသမိးတၢ်ႇနဘၣ်အိၣ်ခိးဖးယံၤညါႉလၢတၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ် (ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)သမံသမိး၀ဲမ့၀ံၤန့ၣ်လၢနကနုာ်လီၤပကိန့ၣ်စ့ၢ်ကီးသမံသမိးကဒီး၀ဲဖးယံၤညါအဃိနကတုၤလၢတၢ်လီၢ်တတီၤန့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ယံၤထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမးရှး ၂၅ သီအခါစ့ၢ်ကီး ခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်ကရူၢ်နုာ်လီၤခး၀ဲမၠၣ်၀တံၣ်၀့ၢ်ကပၤ တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤလီၢ်(ကုန်သွယ်ရေးဇုန်)တၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်အံၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး အါမးဒံး န့ၣ်လီၤႉ
၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတနီၤအပူၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်တၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ
လါအီကူး ၄ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢကညီကီၢ်စဲၣ် နိၣ်တကီကီၢ်ဆၣ်အပူၤ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ ထံဒိၣ်ထီၣ်လၢ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ ဒူသ၀ီတနီၤအပူၤဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတကပၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ စှၤသီအတီၢ်ပူၤအံၤခီဖျိတၢ်စူၤပယူာ်ဃီထံကစၢၢ်လီၤအဃိ ၀ီၢ်ရီဟီၣ်က၀ီၤ(တီၤဒံ)သ၀ီဃုာ်ဒီး သ၀ီလၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤ ဖဲန့ၣ်တနီၤထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်ၦၤအိၣ်ဘူးလၢထံကျိကပၤတဖၣ်န့ၣ်ကီတစဲးမီၤနီၤႉတၢ်စူၤဖးဒိၣ်ထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိကဟးထီၣ်က့ၤလီၤ အဂီၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤလီတဲစိအကျိၤနါက့န့ၢ်တထံၣ်တန့ၢ်တထံၣ်ႉသ၀ီလၢအိၣ်တၢ်ခိၣ်တၢ်ဃၢၤဖဲအံၤတဖၣ် စ့ၢ်ကီးထံတဒိၣ်အါအါဘၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိဟးထီၣ်က့ၤလီၤကီခဲထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်လၢထံဒိၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်မ့ၢ်၀ဲလၣ်ကဒၤႇထွံၣ်မီၤထိးႇလဲကနံၤႇနိၣ်ခၠိနဲၣ်ႇဃီကျါႇ၀့ခနးႇကၠီၣ်ဘလူႇလ့နိးႇ ထံနၢဆှံႇဖါပြးႇကၠီၤကွီၤႇတိၢ်တံႇထံဖိနၢသ၀ီသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤဃီ၀ဲန့ၣ် စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်အံၤတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤတကးဒံးဘၣ် အမဲာ်ညါကလဲၤပၠးသးလၢကဆါဟံၣ်အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးခီဖျိပယီၤသုးတၢ်သမံသမိးတြဲၤလီၢ်အိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်အဃိ ထံၣ်ဘၣ်ကဒီး၀ဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအဂၤတဂၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲလၢ“တနံၣ်အံၤထံဒိၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါအဃိနကလဲၤပၠးသးလၢတၢ်ဆါဟံၣ်န့ၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤကလဲၤလၢ၀့ၢ်ပူၤစ့ၢ်ကီးလၢမူၣ်ဒိၤဒီးမီၣ်လမၠဲၣ်န့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ခိးသမံသမိးတၢ်ဆူၣ်မးလီၤႉ ခီဖျိၦၤလဲၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်တချုးဆၢကတီၢ်ဘၣ်အဃိၦၤပိာ်မုၣ်သံကဲထီၣ်သးတဂၤဒံး”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဟီၣ်က၀ီၤဖဲန့ၣ်အပူၤအပူၤကွံာ်ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးဒီးကညီဒီကလုာ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA) အဘၢၣ်စၢၤဒီးဘၣ်ဆၣ်တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိခံခီခံကပၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်ဂၢၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
မဲၢ်ရၤမိၢ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤဟံၣ်ဟးဂီၤအါမးခီဖျိထံကစၢၢ်လီၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ
လါအီကူး ၃ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဆၢ မဲၢ်ဟီၤစီၤကီၢ်ရ့ၣ် မဲၢ်ရၤမိၢ်ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအပူၤ ဖဲလါအီကူး ၁ သီ မုၢ်နၤခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိထံကစၢၢ်လီၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိ ဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအါမး အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤအိၣ်ဒဲက၀ီၤပူၤတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထံကစၢၢ်လီၤထံဒိၣ်ထီၣ်အဃိၦၤဒဲက၀ီၤဖိအဟံၣ်ႇဒဲက၀ီၤ၀ဲၤဒၢးႇ(Office of Camp Education Entity-OCEE) ၀ဲၤဒၢးႇ ကတီၤဆိကၠိဒီးကျးဆါတၢ်တနီၤဟးဂီၤ၀ဲဒီး ၦၤအိၣ်လၢဒဲက၀ီၤပူၤတနီၤဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီပိာ်မုၣ်ကရၢ(KWO)ပာ်ဖျါ၀ဲလၢအ၀ဲသ့ၣ်(ဖ့စ်ဘူး)လံာ်မဲာ်သၣ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ စီၤကၠီပိၤလၢအိၣ်မဲၢ်ရၤမိၢ်ဒဲက၀ီၤပူၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ကဘၣ်ဖဲမုၢ်နၤခီ ၅ နၣ်ရံၣ်န့ၣ်ထံဒိၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါႉ (OCEE)၀ဲၤဒၢးနါက့လီၤၦီၢ်စ့ၢ်ႉဟံၣ်လၢအိၣ်ထံကျိကပၤတဖၣ်န့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်လီၤၦီၢ်လီၤႉ ပဘၣ်ဟးလူၤထၢက့ၤ တၢ်ဖိတၢ်လံၤႉထံဆူၣ်အဃိပဟးလူၤဖီၣ်က့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတန့ၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်လီၤထွံလၢထံကျါအိၣ်လီၤႉတနီၤန့ၣ်လၢကဖီအီၣ်အဂီၢ်မးဟုသးတအိၣ်လၢၤဘၣ်ႉပၣ်ဃုာ်လၢထံကျါခဲလၢာ်လီၤႉၦၤကညီဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒုတအိၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိထံကျိကၢၢ်နံၤကၢၢ်လာ်အဃိက၀ီၤဒ့(၁)လၢအအိၣ်ဘူးထံကျိကပၤတဖၣ်အံၤ ဟံၣ်ဃီတနီၤလီၤထွံကွံာ်လၢထံကျါဒီးတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါထံဘိ(ပဲးလိ)လၢတၢ်ဟ့ၣ်လီၤထံလၢက၀ီၤဒ့ပူၤတဖၣ် စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ခီဖျိထံကစၢၢ်လီၤအဃိညီနုၢ်ကိးမုၢ်နံၣ်ဒဲးမဲၢ်ရၤမိၢ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤပူၤအံၤထံဒိၣ်ထီၣ်၀ဲဒီးဟံၣ်ဃီတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ် စ့ၢ်ကီးဟးဂီၤကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးအိၣ်၀ဲအသိးၦၤအိၣ်လၢထံကျိကပၤတဖၣ်အံၤ ဘၣ်အိၣ်လၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤအိၣ်လၢဒဲက၀ီၤပူၤတဖၣ် စံး၀ဲန့်ၣလီၤႉ မဲၢ်ရၤမိၢ်ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲက၀ီၤအံၤက၀ီၤဒ့အိၣ်ခဲလၢာ်(၇)ဘ့ၣ်ဒီးၦၤနီၣ်ဂံၢ်အိၣ်၀ဲ(၁)ကလးဘျဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အပူၤကွံာ်လါအ့ဖြ့ၣ်(TBC-The Border Consortium)ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါစရီအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ကီးတရံးကလံၤထံး ကမျၢၢ်လၢအအိးထီၣ်ကျးဆါတၢ်တဖၣ်သဂၢၢ်ဘၣ်၀ဲပနံ၁်တၢ်ဖိတၢ်လံၤလီၤတူ၁်
လါအီကူး ၃ သီႇ ၂၀၂၄ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီးတရံးကလံၤထံးဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤ ကမျၢၢ်လၢအိးထီၣ်ကျးဆါအီၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်စူၤခါအတီၢ်ပူၤခီဖျိတၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်လၢကလဲၤၦ့ၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဃိ လၢကျးပူၤန့ၣ်ပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤ လီၤတူာ်၀ဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအခါခီဖျိပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကီးတရံး၀့ၢ်နုာ်လီၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်ခဲလၢာ်အဃိ ကလဲၤၦ့ၤတၢ်ဆါတၢ်ဖိတၢ်လံၤအဂီၢ်န့ၣ်တချုးတၢ်စူၤလီၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လဲၤတရံးကျဲလၢသ၀ီအဂၤသ့ဒံး၀ဲဘၣ်ဆၣ် တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိတၢ်စူၤတပယူာ်ဃီအဃိ လဲၤၦၤ့တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢကီးတရံး၀့ၢ်ပူၤတညီလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤလၢအအိးထီၣ်ကျးဆါတၢ်လၢသ၀ီပူၤတဂၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤ၀့ၢ်ပူၤကျဲနုာ်လီၤတဖၣ်န့ၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉဖဲတၢ်ကိၢ်ခါအခါန့ၣ်နလဲၤတရံးကျဲလၢသ၀ီ အဂၤန့ၣ်သ့ဒံးႉတၢ်စူၤလီၤဘျီကျဲဟးဂီၤႇထံကျိစ့ၢ်ကီးဒိၣ်ထီၣ်အဃိလ့ၢ်ထီၣ်လ့ၢ်လိၤတသ့လၢၤဘၣ်ႉကျဲတဂ့ၤလၢၤဘၣ်ဘျီခဲအံၤလၢကျးပူၤအံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤတအိၣ်လၢၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ တကးဒံးဘၣ်လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်ကးဒံးဘၣ်တၢ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤ အဘူးအလဲစ့ၢ်ကီးအါထီၣ်အဃိဒ်သိးအမၠးကအိၣ်တ့ၢ်အဂီၢ်ဘၣ်ဆါဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ၦ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကျးကစၢ်လၢအဂၤတဂၤ စ့ၢ်ကီး စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ “လဲၤဒီးသိလ့ၣ်တသ့လၢၤဘၣ်အဃိပဘၣ်လဲၤၦ့ၤက့ၤလၢချံမီၤနီၤႉချံနါက့တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤမ့လီၤလၢ(၁)ကလီၢ်န့ၣ် ပကဘၣ်ဟ့ၣ်ချံလဲ(၅၀၀၀)ကၠးမီၤနီၤႉခဲအံၤတၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်ခဲလၢာ်လီၤႉတၢ်ဖံးတၢ်မၤလၢအဂၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိဒ်သိးအမၠးကအိၣ်တ့ၢ်လၢပဂီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်ပဘၣ်ဆါဒိၣ်ထီၣ်တၢ်ၦ့ၤမီၤနီၤႉ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်ကိးကလုာ်ဒဲးဒီးကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်လီၤတအိၣ်ဘၣ်အဃိ ဘၣ်ၦ့ၤအီၣ်က့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢအရ့ဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကီးတရံးကလံၤထံးလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ တကီၢ်ခါခဲအံၤပနံာ်တၢ်ဖိတၢ်လံၤအၦ့ၤထီၣ်တကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါခီဖျိကျဲတၢ်ကီတၢ်ခဲဒီး တၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့အါထီၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ထံၣ်ဘၣ်၀ဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤလၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီတကပၤ အဂ့ၢ်န့ၣ်န့ၣ် ဖဲအပူၤကွံာ်လါမ့ၤအခါန့ၣ်ပယီၤသုးမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲကီးတရံး၀့ၢ်နုာ်လီၤကျဲသ့ၣ်တဖၣ်လၢအမ့ၢ် ကၠဲးဒိကျဲႇ ကမဲၤကိကျဲႇ ယွၤသ့ၣ်ကျဲဒီးတီၤကၠၤအ့ကျဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤလၢဘူၣ်ဒိၣ်စၣ်သိလ့ၣ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ